ABUBILIA

[Heb., du·khi·phathʹ].

Agarup kadakdakkel ti narapis nga atap a kalapati, ti abubilia (Upupa epops) ket kimmanela ti marisna a tumatayab, a kadagiti payak ken bukotna addaan kadagiti nakabatbatad nga agbimbinnallaet nga akaba a garit a puraw ken nangisit. Ti nakadkadlaw unay a pakailasinan iti dayta isu dagiti dutdot a tapingarna, a ti ungto ti tunggal dutdot ket puraw a bilid a nangisit ti murdongna, a ti tapingarna mangrugi manipud puon ti atiddog, narapis a bimmakkug a sippit ken aglayon agingga iti likudan ti ulo ti tumatayab. Nupay namaris ken makaatrakar ti pannakakawesna, napalalo ti kinadurmen ti abubilia ken uray ti pagtaenganna. Dagiti insekto a pagtaraonna maala babaen ti panagsawarna nga usarenna ti natirad a sippitna saan laeng nga iti daga no di ket kadagiti met namuntuon nga ibleng ken dadduma pay a rugit. Ti umok agadiwara iti makasugkar nga angot a patauden dagiti agruar kadagiti glandula ti lana ti tumatayab, ket nabanaal met gapu ta ti tumatayab saanna nga ik-ikkaten dagiti ibleng iti umokna. Gapuna, nupay saan a tumatayab nga agsippayot ken saan met a mannangan iti agruprupsa a lasag, ti abubilia nairaman kadagiti tumatayab a nailanad kas narugit a pagtaraon iti Mosaiko a Linteg.​—Le 11:13, 19; De 14:12, 18.

Masarakan iti intero a makin-abagatan nga Asia ken Africa ken iti paspaset ti Europa, ti abubilia umakar idiay Palestina iti agarup umuna nga aldaw ti Marso ket agtalinaed agingga iti iyaadani ti lam-ek, inton agpaabagatan nga agturong iti Egipto ken iti dadduma pay a paset ti makin-amianan nga Africa.

Ti pananginaig iti daytoy a tumatayab iti “lapwing” [naalimpek a tumatayab nga adda tapingarna, a nabannayat ti panagpayakpakna ken makasisileng ti ikkisna], kas adda iti King James Version (Le 11:19; De 14:18), ket saanen a sursuroten dagiti agdama a patarus. Dagiti manangipatarus iti Griego a Septuagint ken iti Latin a Vulgate tarusanda dayta kas “ti abubilia” (eʹpops, LXX; upupa, Vg), ket ti Syriac ken Arabiko a nagnagan maipaay iti abubilia (Syriac, qaqupha; Arabiko, hudhudu) patalgedanda met daytoy a pananginaig.

Patien ti sumagmamano a ti Hebreo a nagan maipaay iti abubilia (du·khi·phathʹ) ket nairanta a mangirepresentar iti naisalsalumina, arig kalapati nga ikkis ti tumatayab, a kas iti nalawag a kasasaad ti naganna iti sabsabali pay a pagsasao a nadakamat. Ti dadduma adawenda ti nagan manipud iti Hebreo a berbo a kaipapananna ti “baywen” (idiligyo ti Nu 11:8), nga ikabilanganda ti ugali ti abubilia nga agsawar iti daga maipaay iti taraonna.