SABEO, DAGITI

1. Ti awag iti maysa a bunggoy dagiti manangrubbuot a nangraut iti sanikua ni Job iti daga ti Uz. Innala dagitoy a Sabeo ti bakbaka ken as-asna ni Job ket ginudasda dagiti adipenna. (Job 1:14, 15) Dinakamat met ni Job “ti agdaldaliasat a bunggoy dagiti Sabeo,” iti Job 6:19.

Narigat a masinunuo ti kinasiasino dagitoy a Sabeo, yantangay mabalin a kapkaputotan ida ti nadumaduma a lallaki nga agnagan Sheba. Ti anak ni Abraham a ni Jocsan ket adda anakna nga agnagan Sheba (Ge 25:1-3), ket saan a mabalin nga ipuera ti posibilidad a daytoy a tao ti nagtaudan dagiti manangrubbuot a Sabeo. Nupay kasta, kunaen ti kaaduan nga eskolar a timmanor dagiti Sabeo manipud iti Sheba a nagtaud ken Ham babaen ken Cus (Ge 10:6, 7) wenno ti Sheba nga anak ni Joctan iti linia ni Sem.​—Ge 10:21-29.

2. Natatayag a tattao a nainaig kadagiti trabahador ti Egipto ken kadagiti komersiante ti Etiopia iti Isaias 45:14 kas dagidiay mangbigbig ken Jehova ken iti ilina. Inaig met ti Isaias 43:3 ti Egipto ken Etiopia, ngem ti inaramatna ket “Seba” imbes a “dagiti Sabeo,” a mangipasimudaag a dagiti lallaki ti Seba naawaganda iti Sabeo.​—Kitaenyo ti SEBA Num. 2.

3. Dagiti kaputotan ni Sheba (di masigurado no iti linia ni Sem wenno iti linia ni Ham) a nabatad a nangbukel iti maysa a pagarian iti asideg ti murdong ti Peninsula ti Arabia. Mabalin a daytoy a daga ti naggapuan ti reyna ti Sheba a simmarungkar ken Solomon. (1Ar 10:1) Dagiti sekular a reperensia masansan a tukoyenda daytoy a pagarian kas Sabeo, ket mabalin a kasta met laeng ti inaramid ti Biblia.​—Kitaenyo ti SHEBA Num. 6.

Iti dadduma a bersion, naaramat ti “Sabeo” iti Ezequiel 23:42 (KJ, Yg, Da), a kasta ti panangipatarusda iti notasion iti marhin nga adda iti Hebreo a Biblia. Nupay kasta, “managbarbartek” ti naaramat iti kangrunaan a teksto ket masansan a kasta ti panangipatarus dagiti moderno a patarus iti daytoy a bersikulo.​—Ro, NW, AS, RS.