Ania ti Pudpudno a Napatpateg?

“Adu kadakuada ti addaan kawaw a panagbiag, saanda a makatengngel ti maysa a trabaho, awanan kadagiti napaut a pannakirelasion ken agkatangkatangda iti linuganlugar iti naiputputong a pagrikrikosan​—ket awan asinoman a maseknan. Ti rason: Nakabakbaknangda unay.”​—The New York Times, Mayo 15, 1984.

PAGAAMMOYO unay a kasapulan ti kuarta tapno maaddaan ti taraon, pagkawes, pagtaengan, transportasion, pagpaagas, ken dagiti dadduma pay a nasken a maipaay iti panagbiag. Kinapudnona, nalabit naammuanyon nga iti moderno a sosiedad narigat ti agbiag no awan ti kuarta, ta, kas kunaen ti Biblia, “ti kuarta sungbatanna dagiti amin a bambanag.”​—Eclesiastes 10:19.

Kaskasdi, ti artikulo ti diario a naadaw iti ngato tuktukoyenna dagiti emosional a parikut dagiti babaknang. Nalawag, adda ti peggad iti panangisentro iti panagbiagyo iti pananggun-od iti kuarta ken ti sansanikua. Kaskasdi, adu a tattao ti mangar-aramid iti dayta. No maminsan, dagiti naagum nga ambision makapapatay. Nangnangngegantayo ti maipapan kadagiti napalalo ti gagetna a lallaki nga agtawen ti 30’s ken 40’s a matmatay iti atake ti puso. Dadduma kadagitoy inrisgoda ti salun-atda agraman pay ti biagda, tapno matungpal dagiti ambisionda maipapan iti kuarta. Di kasapulan ti panagbalintayo a relihiuso unay tapno umanamong a nasaysayaat koma no impapusoda dagiti sasao ni Jesu-Kristo: “Ania ti magunggona ti tao no maalananto ti amin a lubong ket mapukawnanto ti kararuana? Wenno ania ti itedto ti tao a sukat ti kararuana?”​—Mateo 16:26.

Ania ti Pudpudno ti Pategna?

Pagaammoyon nga awan ti panagpatingga dagiti bambanag a mabalin a pakasulisogantayo a sapulen. Ti maysa a video tape recorder, ti pribado a pagtaengan, dagiti nangingina nga alikamen iti ay-ayam​—kadagiti dadduma a dagdaga dagitoy dagiti bambanag a masapul a maragpat. Kadagiti dadduma pay a lugar ti kalat ti mabalin nga ad-adda a limitado ti pategna. Maysa nga agtutubo a babai iti maysa a pagilian pinagbalinna ti bagina a balangkantis tapno makagun-od iti kuarta a maipaay kadagiti napipintas a bambanag.

Nupay ammotayo nga addada dagiti peggad a nainaig iti purpuro a materialistiko nga iyaadani iti biag, kasanotay a masalakniban ti bagbagitayo? Masapul aya a tallikudantayo ti kagimongan, nga agbalin a maysa nga hermitaño, kas inaramiden dagiti dadduma? Kasta met, no pampanunotentayo no ania ti pudpudno a napateg, rebbeng a saludsodentayo, Aniat’ makaiyeg kaniak iti pudpudno a ragsak ken pannakapnek, iti kamaudiananna?

Kas maysa a katulongan, usigentayo ti ulidan ti maysa a lalaki nga iti adu a siglo isut’ mapagraraeman ken makaay-ayo kas maysa a modelo. Isut’ maysa a rabbi nga abogado ken paset iti maysa nga umuna-siglo a sekta dagiti Judio nga agdindinamag kas dagiti “managayat ti kuarta.” (Lucas 16:14) Ti naganna ket isu ni Pablo, ken isut’ addaan ti edukasion ken ti kasapulan a regta tapno agurnong ti kinabaknang ken tapno makagun-od iti dakdakkel a kasasaadna iti komunidad.

Nupay kasta, babaen iti maysa a nakakigkigtot a kapadasan, naawatanna nga adda maysa a banag a naidumduma nga iti kinapudnona addaan dakdakkel a pategna iti biag. No iti agdama ket addaankay iti isu met laeng a kapanunotan wenno saan, maikari iti panawenyo iti inkay panangusig iti adda a naikeddeng ni Pablo.

Naikeddengna a ti kangrunaan a banag nga addaan pateg iti biag isu ti naanamongan a takder iti imatang ti Dios kas maysa nga adalan ni Jesus. Daytat’ nakapatpateg unay ta ni Pablo, kas maysa nga apostol ni Jesus, nabaelanna nga inibturan dagiti rigrigat ken pannakaidadanes. Isut’ kaasping ti maysa nga imun-una nga agdindinamag a lalaki, ni Moises, isu a “pinagarupna a dakdakkel a kinabaknang ti pannakaumsi ken Kristo ngem kadagiti kinabaknang ti Egipto.”​—Hebreo 11:26; 2 Corinto 11:23-27.

Rebbeng met a maammuanyo a di pulos nagbabawyan ni Pablo a ti panagbalinna a maysa a Kristiano nga apostol ti nangibunga iti pannakapukaw ti kinaprominentena iti kagimongan dagiti Judio. Kalpasan ti panangtagiragsakna iti agarup 25 años kas napeklan a Kristiano, insuratna: “Ngem dagidiay bambanag a gunggona kaniak idi, imbilangko ida a pannakadadael gapu ken Kristo. Nangnangruna pay, isu amin dagiti banag ibilangko ida a pannakadadael gapu iti napateg unay a pannakaammo ken Kristo Jesus nga Apo. A gapu kenkuana pinukawko amin ken ibilangko ida a rugit, tapno magun-odak ni Kristo ken tapno maaddaak kenkuana.” (Filipos 3:7-9) Umanamongkayo ditoy a ni Pablo ti kumbinsido nga isut’ nakagun-od iti maysa a banag a pudpudno a napateg.

Dina met kayat a sawen a ti pinili ni Pablo ket isut’ awananen iti aniaman a material a bambanag. Panunotenyo, kas pangarigan, dagiti sasaona: “Iti tunggal disso ken iti isuamin a kasasaad naadalko ti palimed ti pannakapnek ken ti panagsabaga iti bisin, kasta met ti panaglaplapusanan ken ti kinakirang.”​—Filipos 4:12.

Aniaman ti sasaadenyo no maipapan iti Kinakristiano, mabalin a makitayo no kasano a nagsayaat ti naibunga dayta ken Pablo. Ti pilina no ania ti napateg ti nangyeg kenkuana iti pannakapnek a di maaw-awatan dagiti nababaknang a lallaki ken babbai iti lubong. Ni Jean Paul Getty, ti milionario gapu iti asete, ti nangipudno: “Ti kuarta ket di nasesita nga addaan aniaman a pakainaigan iti kinaragsak. Nalabit iti kinaawan ragsak.”

Kaskasdi, mabalin a kunaen ti maysa a tao nga isu ket maysa a Kristiano ngem kaskasdi a dina pay laeng mabigbig no ania ti talaga a napateg. Pudno met dayta iti umuna a siglo, ta kuna ni Pablo maipapan iti maysa a kaduana idi: “Ta ni Demas pinanawannak ta inay-ayatna daytoy agdama a sistema dagiti bambanag.” (2 Timoteo 4:10) Iti panawen nga isu ket nakatulong koma iti naibalud nga apostol, simmuko ni Demas, a kaykayatna no ania ti itukon ti agdama a sistema kenkuana.

Iti panangitudona iti dakkel a peggad a mabalin a pakaikabilan ti maysa a Kristiano iti materialistiko a panangmatmat, kuna ni Pablo: “Ngem dagiti agpanggep a bumaknang matnagda iti maysa a pannakasulisog ken ti maysa a silo ken kadagiti adu nga agum a minamaag ken makaranggas, a mangipalned kadagiti tattao iti pannakarba ken pannakapukaw. Ta ti ayat ti pirak isu ti maysa a ramut ti isuamin a kita ti kinadakes, isu nga idi inaguman dagiti dadduma . . . nasalputda kadagiti adu a ladladingit.”​—1 Timoteo 6:9, 10.

Ngarud, mabalinyo a maisaludsod, Ania a paset ti rebbeng a paset ti kuarta wenno sanikua iti panagbiagko? Sukimatentayo nga ad-adda pay daytoy a banag tapno makita no kasanoyo nga ikutan dagiti pudpudno a napapateg a bambanag.