Agtutubo—Narang-aykayo Aya iti Naespirituan?
“Gagetam dagitoy a bambanag; isuda ti pampanunotem, tapno ti irarang-aymo maiparangarang koma kadagiti isuamin.”—1 TIMOTEO 4:15.
1, 2. Aniat’ kaipapananna, ken dina kaipapanan, ti panagbalin a narang-ay iti naespirituan?
ANIAT’ kaipapananna ti panagbalin a narang-ay iti naespirituan? Kaipapanan dayta ti panagbalin a kas ken ni agtutubo a Jesus ken ni Timoteo, a nangipangpangruna kadagiti naespirituan nga intereses iti biagda. No narang-aykayo iti naespirituan, ammoyo no ania ti aramidenyonto iti biagyo. Saanyonto nga ikunkuna: ‘Rugiakto ti agpanunot a sisiserioso maipapan iti panagserbi ken ni Jehova inton natataenganakon.’ Saan, agserbikayo kenkuana itan!
2 Iti kasumbangirna, ti panagbalin a narang-ay iti naespirituan dina kaipapanan ti panagbalin a kas monghe, a mangipaspasindayag a kasla narelihiusuan, wenno agbalin pay a bookworm; wenno kanayon nga agbasbasa iti libro. Ket dina met kayat a sawen ti panagbalin a nakaladladingit, nakasansanto, ken di pulos makipagragragsak. (Juan 2:1-10) Ni Jehova ket maysa a naragsak a Dios, ket kayatna a naragsak met dagiti naindagaan nga annakna. Gapuna ti natimbeng a pannakiraman iti ay-ayam ken dadduma pay a paglinglingayan ti addaan anamong ti Dios.—1 Timoteo 1:11; 4:8.
Ti Bautismo Maysa a Pammaneknek
3. Kaano ti mabalin a pannakabautisar ni Timoteo?
3 Ti panagsagana a maipaay iti ken pannakabautisar ket pammaneknek a ti maysa nga agtutubo ket narang-ay iti naespirituan. No, kas naisingasing, ni Timoteo ket maysa pay laeng a tin-edyer idi nagbalin a kakkakuyog ni apostol Pablo kas misionero, nalabit nabautisaran ni Timoteo idi agtengnga wenno nasapa pay iti kinatin-edyerna. Isut’ nasursuruan iti Kasuratan manipud kinamaladagana, ket apaman a nakabalanen iti nawadwad a pannakaammo ken panangipateg, isut’ di nagalikaka a nabautisaran.—2 Timoteo 3:15.
4. Ania a saludsod ti naiyimtuod ken ni Felipe, ngem nupay ti agsalsaludsod ket kaam-ammona maipapan ken Kristo, apay nga impaay ni Felipe ti dawatna?
4 Dakayo met ngay a tin-edyer a nasursuruanen iti Kasuratan? Nausigyon aya ti saludsod nga: “Ania ti makapawil kaniak a mabautisaran?” Idi umuna a siglo, daytat’ insaludsod ti maysa a lalaki a nalaingen iti Kasuratan ngem kaad-adalna pay laeng ti katatao ni Kristo. Pudno, ti lalaki ket saanna pay nga ammo amin nga adda a maammuan maipapan kadagiti pangpanggep ti Dios, ngem natignay a buyogen ti napasnek a panangipateg iti adda a naammuannan! Gapuna, awan nainkalintegan a rason ni adalan a Felipe a di mangbautisar kenkuana.—Aramid 8:26-39.
5. Ania ti kasapulan kadakayo tapno mabautisaran?
5 Aniat’ makapawil kadakayo a mabautisaran? Tapno makakualipikar, siempre, masapul a maawatanyo ti adda a nairaman. Masapul a pudpudno a tarigagayanyo ti agserbi ken ni Jehova agsipud ta isu ti inayatyo. Kasapulan met a mangaramidkayo iti personal a dedikasion kenkuana babaen iti kararag. Mainayon pay, masapul a salimetmetanyo dagiti moral a pagalagadan ti Dios ken addaankay iti supisiente a kapadasan iti panangiraman iti pammatiyo kadagiti sabsabali. Ket inton makakualipikarkayon, nasken a sunotanyo dayta ket agpabautisar.—Mateo 28:19, 20; Aramid 2:38.
6. Aniat’ mabalin a pakaiyaspingan ti bautismo, ket aniat’ masapul a sumaruno iti dayta?
6 Nupay ti panagpabautisar ket pammaneknek a narang-aykayo iti naespirituan, laglagipenyo a ti bautismo ket isu pay laeng ti pangrugian nga addang. Babaen iti panangaramid iti dedikasion ken ni Jehova, nagbalinkayon a ganggannaet iti daytoy daan a lubong nga iturturayan ni Satanas. Gapuna ti dedikasion ket mabalin a maiyasping iti panagaplikar a maipaay iti biag nga agnanayon idiay baro a sistema ti Dios, ket ti pormal a seremonia ti bautismo, kayariganna, ti demostrasion iti imatang dagiti amin a makasaksi a mangpatalged iti daytoy a banag. (Juan 12:31; Hebreo 11:13) Kalpasanna masapul nga agbiagkayo a simamatalek iti dedikasionyo tapno awatenyonto ti sagut ti Dios a biag nga agnanayon.—Roma 6:23.
Mapaneknekan Babaen ti Kababalin
7. Kasano a ti kababalinyo kadagiti bambanag iti lubong mainaig iti naespirituan a panagrang-ayyo?
7 Ti panagbalinyo a narang-ay iti naespirituan wenno saan ket paneknekan met ti kababalinyo kadagiti bambanag iti lubong. Ania a bambanag? Ramanen dayta ti di mamedmedmedan nga estilo ti panagbiag, panagdroga, seksual a wayawaya, imoral a pelikula, dagiti naalas a musika wenno toktokar, naalas a panagsasao, naderrep a panagsalsala, kinatangsit gapu iti rasa ken nasionalidad, ken dadduma pay. (1 Juan 2:16; Efeso 5:3-5) Dagiti agtutubo, nangnangruna, ti kasapulan nga agannad. Laglagipenyo, ti panagtigtignayyo maipapan kadagita a bambanag ipanayagna ti kasasaad ti naespirituan a salun-atyo.—Proverbio 20:11.
8. Apay a dadduma kadagiti agtutubo agalikakada a mabautisaran?
8 Sigsiguraduen ni Satanas a ti moral a pamay-an ti lubong ti agparang a makaallukoy. Kinapudnona, kuna ti maysa a 15-años: “Ti ad-adda a pannakakitkitami ti sekso ken droga iti TV, ad-adda met a dayta ti kasla agbalbalinen a normal iti kagimongan.” Dagiti agtutubo a di makibibiang kadagiti ar-aramid ti lubong maiparikna kadakuada a kasla karkarnada unay ken kasla maikapkapisda iti ragragsak. Kasta aya ti panagrikriknayo? Dadduma a naitimpuyog iti kongregasion kasta ti panagriknada, ket saanda a makapagdesision. No mapagsaludsodanda maipapan iti panagpabautisarda, kuna ti maysa nga agtutubo: ‘Diak pay kayat ita agsipud ta mabalin a makaaramidakto iti maysa a banag a pakailaksidak.’ Kaskasdi saanyo a mabalin ti agpangpangngadua wenno agalla-alla iti dua a kapanunotan. Naminsan kinuna ti mammadto ti Dios: “No ni Jehova isu ti pudno a Dios, sumurotkayo kenkuana; ngem no ni Baal, sumurotkayo kenkuana.”—1 Ar-ari 18:21.
9. Ania a salaknib ti magun-odan babaen iti panagbalin a narang-ay iti naespirituan?
9 Wen, babaen ti panangliklikyo kadagiti imoral nga ar-aramid ti lubong, ti laeng pakaikapkapisanyo ket isu ti adu a riribuk. “Ti nakaro a rikna iti bigla a panagbalbaliw ken panagbabawi iti panagbibiag ti nanglapunos kaniak,” inkumpesar ti maysa a babai. “Pinagbalinko a nakababbaba ken kinusitak ti bagik ken ti ubing nga insikogko.” Wen, ti kasla nakarangranga ken kinaraniag ti lubong ti Diablo ket maysa laeng nga ar-arapaap, maysa nga allilaw. Awan aniaman a napateg nga itdenna. Ti panangsurot kadagiti ar-aramid ti lubong ti mangiturong iti maysa kadagiti panagsikog iti ruar ti kasamiento, nawarawara a pagtaengan, maiyallatiw iti sekso a saksakit, ken dagiti aglablabes a pannakaup-upay ken sensennaay. Gapuna dumngegkayo iti balakad, agbalinkayo a narang-ay iti naespirituan. “Umadayukayo iti dakes ket agaramid iti naimbag.”—1 Pedro 3:11.
10. Ania a pammagbaga ken makin-ulidan ti ipangag dagiti narang-ay iti naespirituan nga agtutubo?
10 Ti narang-ay iti naespirituan nga agtutubo ket ipangagna ti pammagbaga ni apostol Pablo: “Ngem iti kinadakes kas kay la koma ubbing; ngem iti panagis-isip kas kay koma tao a nataenganen.” (1 Corinto 14:20) Pudno nga inyaplikar ni agtutubo a Timoteo daytoy a balakad. Isu aya ti mapampanunotyo a mangsapsapul ti pannakikadkadua kadagiti nalulok, nainlubongan nga agtutubo idi kaaldawanna? Nikaanoman! Dagiti kadkaduana ket isu dagiti padana nga ad-adipen ti Dios. (Proverbio 13:20) Tuladenyo ti ulidanna. No dandanikayo makiraman iti aniaman a mapagduaduaan nga aramid, saludsodanyo ti bagiyo: Aramidento aya daytoy ni Timoteo wenno ni Jesus?
Pampaneknekan ti Panagad-adal ti Biblia
11. Ania a sirmata ti agkurang kadagiti agtutubo iti lubong, ket kasano a magun-odan ken mataginayon dayta?
11 Maysa nga artikulo manipud Italia a naipablaak iti World Press Review ti nagkuna: “Ti di umiso a kapampanunotan ken awan pangnamnamaan dagiti agtutubo ti dumakdakkel iti tunggal aldaw, ket awan asinoman a makaitukon kadakuada iti makaparegta a masanguanan.” Ti nabulsekan a matmata dagidiay adda iti lubong ni Satanas ket awan panangsirmatada iti baro a lubong nga inkari ti Dios ken ti nadayag a masanguanan nga agur-uray kadagidiay makakualipikar iti biag sadiay. (2 Corinto 4:4; Proverbio 29:18; 2 Pedro 3:13) Ngem dagiti narang-ay iti naespirituan nga agtutubo addaanda iti kasta a sirmata a masalsalimetmetan a naraniag ken nalawag babaen iti regular a panagad-adal ti Biblia.
12. (a) Kasano ti masapul nga intay panangammo iti Dios? (b) Apay a daytoy a pannakaammo maikari iti panagregget?
12 Ti aya baro a lubong ti Dios ket pudpudno kadakayo? Mabalin a kasta, ngem ti pananggun-od iti dayta sapulenna ti pudpudno a panagregget iti biangyo. Masapul ti panangpatanoryo ti naan-anay a ganas a maipaay iti pannakaawat iti Biblia tapno “isu birukem a kas pirak, ken tuntunem a kas nalmeng a gamgameng.” (Proverbio 2:1-6) Aniat’ mamagtultuloy iti maysa nga agsapsapul ti gameng nga agbirbiruk ken agkalkali, no maminsan iti adu a tawtawen? Isut’ nakabarbara ti tarigagayna kadagiti kinabaknang nga iyegto ti gameng kenkuana. Kaskasdi ti pannakaammo nasudsudi ngem ti material a gameng. “Daytoy kaipapananna ti biag nga agnanayon,” kuna ni Jesus, “ti pananggun-odda ti pannakaammo kenka, ti maymaysa a pudno a Dios, ken daydiay nga imbaonmo, ni Jesu-Kristo.” (Juan 17:3) No pudpudno a patienyo ti kinuna ni Jesus sadiay, ti panagadal ti Biblia ket agbalin a maysa a paggagaran nga aramid a manggunggona kadakayo iti nasudsudi pay ngem ti di magatadan a batbato.—Proverbio 3:13-18.
13. Ania dagiti singasing a maipaay iti panagadal ti rebbeng a suroten dagiti narang-ay iti naespirituan nga agtutubo?
13 Makitayonto a ti ad-adda a panagad-adalyo, ad-adda met ti panagtarigagayyo a maipaay iti naespirituan a taraon. Adalenyo dagiti naimbag a pamay-an ti nasayaat a panagadal. Saanyo laeng nga ugedan dagiti sungbat, no di ket kitaenyo dagiti naisitar a teksto ti Biblia, ket kalpasanna surotenyo dagiti mainaig a teksto babaen kadagiti cross-references idiay Biblia. Mabalinyo pay met ti agaramid kadagiti kanayonan a panagsirarak babaen ti panagusar kadagiti indese, kas ti Watch Tower Publications Index 1930-1985. Usigenyo no kasanot’ panagaplikar ti material ken no kasano a mausarto dayta. Isarsaritayo kadagiti dadduma maipapan kadagiti adda a maad-adalyo. Daytoy ti ad-adda a mangipasagepsep kadagiti punto iti isipyo ket agserbi a mangparegta kadagiti dadduma nga agaramid met iti panagsirarak. Babaen ti pudpudno a panangipasnekyo, ipangpangagyonto ti balakad a naited ken agtutubo a Timoteo: “Pampanunotem dagitoy a bambanag; isuda ti kanayon a pampanunotem, tapno ti irarang-aymo maiparangarang koma kadagiti isuamin.”—1 Timoteo 4:15; 2 Timoteo 2:15.
Maipakita kadagiti Gimong ken Serbisio
14. Ania dagiti tulong a mamagbalin kadagiti Nakristianuan a panaggigimong a dakkel a ragsak, ket kadagiti ania a pamay-an a maparegta dagiti dadduma bayat a makigimgimongda?
14 No tagtagiragsakenyo ti panagadal ti Biblia ken makapagsaganakayo a naimbag, dagiti Nakristianuan a panaggigimong agbalinda a dakkel a ragsak. (Salmo 122:1; Hebreo 2:12) Iti kasta segseggaanyonto pay nga ad-adda dagiti paset a pakiramanan dagiti agdengdengngeg ken ti panangited kadagiti palpalawag iti Teokratiko nga Eskuelaan ti Panagministro. Ngem no makigimgimong, adda pay dagiti dadduma a pamay-an a panangitungpal iti pannursuro nga ‘agpipinnanunottayo’ ken “agpipinnaregtatayo iti ayat ken naimbag nga ar-aramid.” (Hebreo 10:24, 25) Kas pangarigan, pagregreggetanyo aya ti makisasao kadagiti dadduma? Ti nainggayyeman a, “Komusta, maragsakanak a makakita kadakayo!” wenno ti napasnek a panagimtuod, “Komusta ti riknayo?” ti mabalin a makaparegta, nangnangruna no dayta ket aggapu manipud kadagiti agtutubo.
15. Kasano a maipaayyo dagiti bagbagiyo nga agaramid kadagiti kasapulan a serbisio, ket apay a naimbag a salimetmetan iti isip ti ulidan ni Jesu-Kristo?
15 Adu a trabaho ti ramanen ti panangpaandar ti maysa a kongregasion. Mabalinyo aya ti makiraman? Mabalin, a ni agtutubo a Timoteo adu dagiti makatulong a serbisio nga impaayna ken ni Pablo—ti pannakaibabaonna, pananggun-od kadagiti abasto, panagipan kadagiti mensahe, ken dadduma pay. No saanyo pay a naaramidan ti kasta, apay a dikay ipakaammo kadagiti panglakayen ti kinatulokyo a tumulong. Nalabit a maikalikagum ti panangiyawatyo kadagiti maituding a paspaset iti gimong, panagdalus iti paggigimongan, wenno mangaramid kadagiti dadduma pay a kasapulan iti serbisio. Laglagipenyo, ni Kristo binugguanna ti saksaka dagiti adalanna, gapuna awan ti aniaman a trabaho nga adda iti baba iti dignidad wenno kinatan-ok ti maysa a narang-ay iti naespirituan.—Juan 13:4, 5.
16. Ania nga aramid ti binigbig ti maysa a pagiwarnakan a Katoliko a Nakristianuan a responsabilidad?
16 No matmatantay dagiti dadduma a relihion, pudno nga agyamyamantay unay iti pannakasanay nga aw-awatentay kadagiti paggigimongantayo a maipaay iti kapapatgan unay a trabaho iti panangaskasaba. Iti panagsuratna iti U.S. Catholic idi napan a Setiembre, kuna ni Kenneth Guentert: “Dimmakkelak kadagidi al-aldaw idi a maiparit kadagiti Katoliko ti panagbasa ti Biblia agsipud ta makaalada kadagiti karkarna a kapanunotan—kas ti ipapan dagiti agpampanunot a Kristiano nga agtoktok kadagiti ruangan a mangkumberte kadagiti tattao. Kalpasanna immay ti Vatican II, ket nangrugiak nga agbasa ti Biblia. Apagpag-isu; ita kunaek a rebbeng a dagiti Kristiano mapanda agtoktok kadagiti ruangan tapno padasenda ti mangkumberte kadagiti tattao.” Innayonna pay: “Saan a gapu ta komportableak a naan-anay iti dayta nga idea, mabalin a maawatanyo; ngem no basaenyo ti Baro a Tulag, ngangngani imposible a maliklikan daytoy a pangngeddeng.”—Mateo 10:11-13; Lucas 10:1-6; Aramid 20:20, 21.
17. Kasano nga agbalin nga ad-adda a makaparagsak ti ministerio kadakayo?
17 Wen, dagiti immuna a Kristiano ket aktiboda iti panangasaba iti binalaybalay, ket kaawatan a dagiti agtutubo a kas ken ni Timoteo ket kumuykuyogda iti ministerio a kadua dagiti natataengan. Kaskasdi, awatentayon, para kadagiti dadduma itatta, daytoy ket saan unay a makaparagsak a trabaho. Apay a saan? Ti kinalaing ket maysa a makagapu. Kas pangarigan, no nalaingkayo iti maysa nga ay-ayam wenno sport, saan aya nga ad-adda a tagiragsakenyo dayta? Kasta met laeng iti ministerio. No agbalinkayo a nalalaing iti panangusar iti Biblia ken ti panangisalaysay kadagiti topiko iti Biblia, agbalin ti ministerio a gubuayan ti ragsak, nangnangruna no adda dagiti masarakanyo a mabalinyo a pangiranudan ti makaited-biag a pannakaammo. Gapuna agbalinkayo a narang-ay iti naespirituan! Sanayenyo dagiti panangiparangyo iti panagbalaybalay. Mangalakayo iti suhestion manipud kadagiti dadduma. Umararawkayo ken Jehova a maipaay iti tulong.—Lucas 11:13.
Babaen iti Pannakirelasion kadagiti Natataengan
18. Ania a kita ti relasion ti tinagiragsak ni Jesus ken ni Timoteo a kadua dagiti natataengan?
18 Idi isut’ maysa pay laeng nga agtutubo nga agtawen ti 12, tinagiragsak ni Jesus ti nangbusbos ti tiempo a kadua dagiti natataengan, a pakisarsaritaan dagiti naespirituan a bambanag. Naminsan dagiti dadakkelna ket “natumpunganda idiay templo, a situtugaw iti tengnga dagiti mannursuro a dumdumngeg ken agsalsaludsod kadakuada.” (Lucas 2:46) Umas-asping met dayta ken ni Timoteo. Idi a ni apostol Pablo ken dagiti kakuyogna binisitada ti Listra, kaawatan a tinagiragsak ni Timoteo ti pannakikadkadua kadakuada ket nangipaay iti napasnek nga atension iti pannursuroda. Isut’ addaan met iti pannakitunos kadagiti lokal a kakabsat a mangirekomendar un-unay kenkuana.—Aramid 16:1-3.
19. Apay a ni Pablo pinilina ni Timoteo a nangnangruna kas kaduana iti panagdaliasat, ket kasano a nakatulong ni Timoteo?
19 Nupay situtulok ni Timoteo a nangaramid kadagiti pisikal a serbisio a maipaay kadagiti sabsabali, isu ti pinili ni Pablo a kas kakuykuyogna iti panagdaldaliasatna nangnangruna gapu iti abilidadna a tumulong kadagiti naespirituan a kasapulan dagiti tattao. Gapu iti dayta, idi ti derraaw ti nangpilit ken ni Pablo a panawan ti Tesalonica, imbaonna ni Timoteo a mangliwliwa ken mangpabileg kadagiti baro nga ad-adalan. Gapuna saan laeng a sigagagar ni Timoteo a makaadal manipud kadagiti natataengan ken tagtagiragsaken ti pannakikadkaduana kadakuada; isut’ pudpudno met a naespirituan a katulongan nga agpaay pay kadakuada.—Aramid 17:1-10; 1 Tesalonica 3:1-3.
20. Aniat’ nainsiriban nga aramidenyo, ket ania dagiti serbisio a mabalinanyo nga ipaay kadagiti natataengan?
20 Masiribkayto no tuladenyo ni Jesus ken ni Timoteo ken magagaran a magunggonaan manipud kapadasan ken pannakaammo dagiti natataengan. Birukenyo ti pannakikaduayo kadakuada ken agsaludsodkayo kadakuada. Ngem ipakitayo met ti naespirituan a kinarang-ayyo babaen ti itutulongyo kadakuada. Addada aya dagiti natataengan wenno dagiti masaksakit a mangapresiar a dakayo ti makitienda para kadakuada wenno dadduma pay a kasapulan unay a serbisio? Nalabit mabalinyo a sarungkaran ida, ibasaanyo ida, ken iranudan kadagiti kapkapadasan a tagtagiragsakenyo iti ministerio.
Ti Akem dagiti Nagannak ken Dadduma Pay
21. Kasano kapateg ti akem dagiti nagannak, ket ania ti saan unay a maipagpaganetget?
21 Ti naespirituan a salun-at dagiti agtutubo ket agpannuray unay iti pannursuro ken ulidan nga ipapaay dagiti dadakkelda. (Proverbio 22:6) Awan duadua a nagunggonaan ni Jesus manipud iti panangiwanwan dagiti managbuteng iti Dios a naindagaan a dadakkelna. (Lucas 2:51, 52) Ket sigurado a ni Timoteo ti saan met koma a narang-ay a naespirituan nga agtutubo no awan ti panangsanay ti inana ken ti apongna. (2 Timoteo 1:5; 3:15) Ti kinapateg ti regular a panangisursuro ti Biblia ket saan a maipagpaganetget a naimbag! Kas nagannak, ipagpaganetgetyo aya daytoy? Wenno daytat’ maliwliwayan?
22. (a) No ibilang dagiti nagannak a napateg ti panagadal ti Biblia iti pamilia, kasano a maapektaran dagiti annak? (b) Ania a panangiturong ti rebbeng nga ipaay dagiti nagannak kadagiti annakda?
22 Maysa nga agtutubo a lalaki idiay sangalubongan a hedkuarters dagiti Saksi ni Jehova ti nangilawlawag a kadagiti tawtawen iti panagdakkelna, ti di agbalbaliw a paset ti panagbiag ti pamiliada isu ti linawas a panagadal ti Biblia a kadua dagiti annak. “No maminsan ni Dad nabambannog nga aggapu iti trabaho a ngangngani saanna a maimulagat ti matana, ngem maaramid latta ti panagadal, ket daytoy ti nakatulong kadakami a mangapresiar iti kinaserioso dayta.” Nagannak, mabalbalin a dagiti annakyo ket saandanto nga ipatpateg unay dagitoy naespirituan a bambanag malaksid no dakayo ti addaan panangipateg. Gapuna itag-ayyo dagiti kalat ti panagpayunir ken ti panagmisionero ken serbisio idiay Bethel. Tulonganyo ida a mangapresiar a ti ministerio ket maysa a karera nga addaan iti masanguanan ket awan ti pudpudno a masanguanan kadagiti nainlubongan a karera.—Idiligyo iti 1 Samuel 1:26-28.
23. Kasano a dagiti dadduma iti kongregasion makatulongda kadagiti agtutubo nga agbalin a narang-ay iti naespirituan?
23 Uray met dagiti dadduma, makatulongda kadagiti agtutubo a rumang-ay iti naespirituan. Mabalinyo a pagbalinen a punto ti pannakipatpatang kadakuada iti paggigimongan. Kasta met, padpadasenyo nga iraman ida iti dadduma kadagiti ar-aramidyo. Babaen ti pammalubos dagiti nagannak, ti maysa a panglakayen mabalin nga iyurnosna ti panangikuyog iti maysa nga agtutubo iti pagpalawaganna wenno isu ti mangikuyog kenkuana kadagiti panagpasiar. (Job 31:16-18) Daydiay kasla bassit a banag ti mabalin a dakkel ti kaipapananna. Maysa nga agdaldaliasat a manangaywan, madlawna a maysa nga ubing a lalaki ti agim-imdeng iti palawagna ket awanan ti Biblia, kalpasanna isut’ sinagutanna ti maysa. Naragsakan ti agtutubo saan laeng a gapu iti regalo no di ket ti interes a naipakita pay kenkuana. Nasurok a 30 a tawen iti kamaudiananna, ti ubing a lalaki, a maysa metten a panglakayen a mismo, malaglagipna pay laeng a siiiliw ti kinamanagayat dayta a kabsat.
24. Ania ti makaparagsak a maammuan, ket aniat’ rebbeng a determinasiontayo?
24 Saan aya a makaparagsak a maammuan nga addada ginasgasut a ribo kadagiti “agtutubo a kas linnaaw” a mangiwarwaragawag ti makapabang-ar a mensahe ti Pagarian ket adda met ti katupagna a bilang dagiti agtutubo a babbai a buklenda ti ‘dakkel a buyot a mangiwarwarnak ti naimbag a damag’? Sapay koma ta aminda ipasnekda ti bagida iti panagbalin a narang-ay iti naespirituan, ket sapay koma ta datay amin tulongantayo ida nga agturong iti dayta a kalat.—Salmo 110:3; 68:11.
Dagiti Saludsod a Pagrepaso
◻ Aniat’ makatulong iti agtutubo a mangikeddeng no kaano nga isut’ mabautisaran?
◻ Kasano a ti kababalin ti maysa nga agtutubo ket pakarukodan ti naespirituan a panagrang-ayna?
◻ Aniat’ makatulong kadagiti agtutubo a mangtagiragsak iti panaggigimong ken serbisio iti tay-ak?
◻ Ania a pannakirelasion ti rebbeng a patanoren dagiti agtutubo a kadua dagiti natataengan?
◻ Kasano a dagiti nagannak ken natataengan matulonganda dagiti agtutubo?
[Ladawan iti panid 16]
Ania ti makapawil kenka a mabautisaran?