Panangidemostrar ti Nakristianuan a Kinasungdo Idiay New Caledonia

TI ISUAMIN ket saan a nasayaat idiay paraiso. Idi karrugi ti 1985, ti napolitikaan a kinagulo ti nangkettel iti agangay 20 a biag idiay isla ti South Pacific a New Caledonia. Daytoy ti Ti nangiturong iti panagkomento ti magasin a Maclean’s: “Ti isla ti mangrugrugin nga agparang a kasla Umamianan nga Irelandia, a nabingay iti dua nga armado unay ken agbimbinnusor a kampo.”

Ti kasasaad ti nagbalin a serioso unay idi Enero 1985 a nagdardaras ni Presidente François Mitterrand iti Francia iti kagudua iti lawlaw ti lubong iti di pulos nairanta a Sabado a panangsarungkar idiay Nouméa, ti kabisera ti isla. Dagiti taga puro, a nabingaybingay ti kinasungdoda, ti magagaran a mangiyebkas iti rikriknada bayat ti ibibisitana. Dagiti orihinal nga agtataeng, a sinulsulan dagiti narelihiusuan a papangulo ken addaan napigsa a panagrikna iti kinasungdo iti Melanesian a nakairamutanda, ti nangipilit unay iti panagpatingga iti nasurok a 130 a tawtawen a panangituray dagiti Pranses. Iti kasumbangirna, adu met kadagiti kapuonan dagiti Europeo a Polynesians ken dagiti nakipagtaeng a taga Asia ken uray pay dagiti Melanesians, inyebkasda ti kinasungdoda iti gobierno a Pranses, ket inrupirda ti panagtultuloy ti panagturayna.

Kabayatanna, iti daytoy met laeng a Sabado, 1,567 kadagiti Saksi ni Jehova ken dagiti gagayyemda ti nagtataripnong met idiay Nouméa tapno mangaramid iti publiko a panangipamatmatda iti kinasungdo. Ti kinasungdoda, nupay kasta, ket saan nga iti aniaman a partikular nga etniko a grupo wenno iti naindagaan a gobierno; daytat’ kinasungdo iti naipasdeken a Pagarian ti Dios. Ngem kasanot’ panagbalinna nga addada idiay Nouméa iti daytoy partikular nga aldaw? Agpaay iti dayta a banag, kasano a napasamak nga addada pay ketdi idiay New Caledonia?

Dagiti Pangrugian ti Nakristianuan a Kinasungdo

Ti New Caledonia addaam ti mabalin a namnamaenyo a maysa a paraiso ti South Pacific​—maysa a makaay-ayo a klima iti intero a makatawen, dagiti nakatubtubbog a prutas a mangparagsak iti ngadas, aglaplapusanan a mulmula a mangay-ayo iti mata, ken ti naranga a panaglalaok ti nasurok a 150,000 a Melanesians, Polynesians, Asians, ken Europeo.

Dayta ti nadiskubre idi 1774 babaen ken ni Kapitan James Cook, ti agdindinamag a nabigador ken managsirarak a Briton, ken nagbalin a kolonia a Pranses idi 1853. Ti adda iti likudan dagiti immuna a managsirarak ken negosiante immay dagiti misionero ti Kakristianuan. Nasarakanda dagiti tattao a kaawatan kasapulan a mawayawayaanda manipud kadagiti di umiso nga ar-aramid. Nagballigi dagiti misionero, kas pangarigan, iti panangparmek iti kanibalismo. Inyam-ammoda met dagiti tattao iti Biblia ken impatarusda pay dayta kadagiti uppat a lokal a pagsasao. Makomendaranda, dagitoy iramanda ti nagan ti Dios, a naipaulog nga Iehova wenno Jehova iti lokal a pagsasao. Kaskasdi, adu pay ti kasapulan.

Idi 1930’s maysa a grupo dagiti Saksi ni Jehova ti naglayag a limmasat kadagiti Loyalty Islands a nagiwarwaras kadagiti literatura ti Biblia. Idi tengnga ti 1950’s sumagmamano a Saksi a taga Australia ti immakar idiay New Caledonia. Nupay iti kamaudiananna napagtalawda, rimmang-ay ti trabaho, ket idi 1967 ti bilang dagiti lokal a Saksi ti dimmakkel iti nasurok a sangagasut. Idi 1976 ti Watch Tower Society ti nangipasdek ti sanga nga opisina idiay Nouméa ket inaywananda ti pannakaibangon ti damdamo a Kingdom Hall iti isla.a

Nangnangruna nanipud idin, ti dakkel a panagaddang ti naaramid iti panangurnong kadagiti nasungdo nga iturayan ti naipasdeken a Pagarian ni Jehova manipud kadagiti isuamin a nagduduma nga etniko a grupo iti pagilian. Kas pangarigan, agangay 17,000 a tattao manipud Wallis ken Futuna​—dagiti babassit a puro nga adda iti amianan ti Fiji​—ti agtataeng idiay New Caledonia. Adu kadagitoy Wallisians Katolikoda ket napeklanda unay iti relihionda. Ngem ti kababalinda ti agbalbaliwen kabayatan nga umadu nga umadu kadakuada ti mangrugi a dumngeg iti mensahe ti Pagarian. Maysa a padi, a mariribukan gapu itoy, ti nangibaon iti babai nga enkargado iti kuarta ti iglesia tapno “isalakanna dagiti karnero iti pannakaiyaw-awanda.” Nupay kasta, uray isu met ti dimngeg. Kalpasanna ti anakna a balasang, nga agad-adal idiay Roma tapno agbalin a misionero, ti nagawid ket inawatna ti kinapudno ti Biblia nga isursuro dagiti Saksi ni Jehova. Itan isu ken ni nanangna ket dedikadodan, nasungdo a Saksi.

Itatta dagiti Saksi ti agdindinnamagdan sadinoman kadagitoy nga isla; kadagiti dadduma a luglugar, adda maysa a Saksi iti tunggal 80 a tattao. Idiay puro ti Lifou, maysa nga agtutubo a karpentero ti nagbalin a Pentecostal. Isu ti napan iti pinurokpurok, a nangiwarwaragawag a ni Kristo ket agsublinto a makita dagiti tattao idiay puro. Tapno ipakita ti riknana a dagiti material a sansanikua ket awan pategda, pinuoranna iti publiko dagiti kawkawes ken kuartana. Ngem isut’ nagbalin nga interesado iti inna nabasa iti maysa a tract nga impablaak dagiti dagiti Saksi ni Jehova. Maysa a regular a panagadal ti Biblia ti nangtulong kenkuana iti umiso a pannakaammo iti Sao ti Dios. Itatta, isun ti maysa a natimbeng a Kristiano, maysa nga amin-tiempo a ministro.

Kinasungdo iti Pagarian ti Dios Nasuot

Ti napolitikaan a kinagulo ken dagiti nariribuk a kasasaad a bimtak idi 1984 ti nangted parparikut kadagiti adu a taga New Caledonia, agraman kadagiti Saksi. Dadduma kadagitoy ti naraut ken nakabkabil bayat a mangaskasabada. Tallo a lallai ti simrek iti pagtaengan ti maysa a Saksi, a dawdawatenda ti tulbek ti lugan daydiay lalaki a nakapaturong ti paltog kenkuana, ket kalpasanna tinakawda ti kotsena. Maysa a misionero nadiskubrena a ti kotsena ti napuoran ken nadadael bayat a mangidadaulo iti panagadal ti Biblia.

Yantangay nabingaybingay ti kinasungdo dagiti taga isla, dagiti Saksi​—agpapan pay aniaman ti etniko a grupoda​—nagkaykaysada iti neutral a takderda. Dagiti klero, a nairaman met iti politika, inusarda ti agdama a kinagulo tapno kiwkiwan ti pananggura kadagiti Saksi. Kas pangarigan, dagiti Saksi nga agmammaneho nga isudat’ mangdagas kadagiti interesado a tattao a maipaay iti panaggigimong napasardengda. Ti agdaldaliasat a manangaywanda, a mangsarsarungkar kadakuada iti dayta a lawas, ti naguyod manipud maysa kadagiti dua a lugan ket nakabil, ket nabuong ti sarmingna. Maysa nga interesado a tao ti naiduron iti maysa a pader agingga a ti ulona ti nagdardara, a napilitan ti masikog nga asawana a nagbuya.

Kaskasdi ammo dagiti Saksi a ti kinasungdoda saan a di umisot’ nakaisaadanna. Nalagipda dagiti sasao ni Pablo: “Isuamin dagiti mayat nga agbiag iti nadiosan a debosion ken Kristo Jesus aglak-amdanto ti pannakaidadanes.”​—2 Timoteo 3:12; kitaenyo met ti Mateo 10:16.

Sisusungdo nga Agsaksaknap Agpapan Pay Kinagulo

Idi katengngaan ti 1984 nakita dagiti Saksi ti pannakasapul ti panangibangon ti maysa nga Assembly Hall. Ti maiyanatup a daga ket nasarakan iti maysa a turod a mangtantannawag iti pantalan ti Nouméa, ket nangrugi ti trabaho idi Setiembre. Ngem idi Nobiembre, gapu iti kinagulo ti politika, impaalagad dagiti agtuturay ti curfew, ket naideklara ti kasasaad ti emerhensia. Agpapan pay kadagitoy a rigrigat, dagiti Saksi manipud intero a puro simmungbatda iti pannakasapul iti tulong idiay lugar a pagbangonan. Aginggat’ 400 a boluntario ti immay idi, a nagsidsiddaawan dagiti agbuybuya. Yantangay ti trabaho a panagbangon naaramid bayat ti bakasion ti eskuela, adu kadagiti agtutubo ti timmulong. Maysa nga agtutubo a babai ti nagkuna: “Daytoy pay laeng ti kasayaatan a bakasionko.” Ken iti pannakakita ti 60-años a babai a Saksi nga agpalpala ti semento ken batbato iti maysa a paglaokan ti konkreto ti umdasen a mamagsiddaaw iti asinoman a propesional a managbangon!

Kalpasan ti uppat a bulan laeng nalpasen ti proyekto. Naiplano ti dedikasion, ket nagbalinanna nga isu met ti mismo a ngudo ti lawas ti di namnamaen nga ibibisita ni Mitterrand! Gapu iti mabalin a nabara a napolitikaan a kasasaad, indawat dagiti agtuturay a kanselaren dagiti Saksi ti programada. Nupay kasta, ti lalaki nga enkargado ti seguridad, a nakakitkitan kadagiti Saksi iti napalabas a kumbensionda idiay Francia, kinunana kadakuada: “Am-ammokayo a tattao. Saan a gapu kadakayo a maaddaankami iti parparikut. Basta agannadkayo laeng; saankaminto a makibiang iti panagtataripnongyo.”

Nasurok a 1,500 a tattao ti nagparang iti nagsayaatan a programa iti dedikasion, a tinampokan ti palawag ti dedikasion nga inyebkas ni Lyman Swingle, ti sumarsarungkar a kameng ti Bagi a Manarawidwid dagiti Saksi ni Jehova. Ti timmabuno iti daytoy a taripnong, agpapan pay sibil a kinagulo, ti nangidemostrar iti kinasungdo iti Pagarian ni Jehova, maysa a kinasungdo nga agbungbungan idiay New Caledonia. Maysa a baro a kangatuan a bilang iti 889 nga agibumbunannag ti Pagarian ti nagtengan, ket ti panginanamaan iti dakdakkel pay nga irarang-ay ti nagsayaatan. Ti pammaneknek iti daytoy ket makita iti 2,145 a timmabuno iti Pananglaglagip iti ipapatay ni Kristo idi 1986.

Ti nabiit pay a panawen ti napolitikaan a kinagulo ti nangipakita a silalawag a kaaduan kadagiti taga New Caledonia ti kumitkita kadagiti natauan a gobierno a mangsolbar kadagiti parparikutda. Ngem saan a kasta kadagiti nasungdo iti Pagarian ti Dios, a nangikabil iti naan-anay a panagtalekda iti panagturay ti Dios. Kabayatan dagitoy a riribuk, maysa a karatula ti nakita idiay makin-daya a kosta ti kangrunaan a kalsada a mabasa: “Jehovah Out!” Ngem ni Jehova, kas nairepresentar iti daytoy naipasdeken a Pagarian, ti adda nga agtalinaed ditoy. Kasta met “kadagiti nasungdo kenkuana.”​—Salmo 37:28; kitaenyo met ti Sal 37 bersikulo 9-11, 22, 29, ken 34.

[Dagiti Footnote]

[Mapa iti panid 25]

(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)

AUSTRALIA

[Mapa]

NEW CALEDONIA

Lifou

LOYALTY ISLANDS

Nouméa