Ti Responsable a Panangipasngay ti Annak iti Daytoy Panawen ti Panungpalan
“Mangidadaulo a naimbag kadagiti annakna.”—1 TIMOTEO 3:12.
1. Aniat’ natural a tarigagay ti kaaduan a babbai, ket kasano nga agpakita daytoy a nasapa iti panagbiagda?
TI RAGSAK ti panagbalin a nagannak ti di mailibak. Ti rikna ti panagbalin nga ina ket natural laeng, nupay daytat’ napigpigsa iti dadduma a babbai. Kadagiti adu a dagdaga ti Laud, ad-adda nga interesado ti ub-ubbing a lallaki nga agay-ay-ayam kadagiti mekanikal nga ay-ayam ngem ti ub-ubiing a babbai kaykayatda ti mummunieka, nga ar-aramiden dagiti agar-aramid ti ay-ayam a kasla pudpudno unay. Adu kadagiti babbai nga ub-ubbing ti agur-uray iti aldaw inton ti ar-arakupenda, saanto a mummunieka, no di ket ti bukodda a sibibiag, nakagangganaygay, agargarekgek nga ubing.
Dagiti Pagrag-oan ken Responsabilidad
2. Kasanot’ rebbeng a panangibilang dagiti nagannak iti kappasngay nga ubing, ket aniat’ masapul a sisasaganada koma nga ibaklay?
2 Ti responsable a panaganak sapulenna ti panangibilang dagiti nagannak iti kappasngay nga anakda saan a kas ay-ayam laeng no di ket kas parsua ti biag ken ti masanguananna sungsungbatanda iti Namarsua. No mangiputotda ti ubing ditoy lubong, sisasagana koma dagiti nagannak a mangibaklay ti dakkel a responsabilidad ken bumagayda. Sumsumrekda iti 20-años a programa ti panangpakan, panangkawes, panangtaripato, ken panangedukar, a ti pagtungpalanna ti di papadlesan.
3. Apay a ti Proverbio 23:24, 25 agaplikar kadagiti adu a Kristiano a nagannak?
3 Makaparagsak, ta nakaad-adu a Kristiano a nagannak nakapadakkelda ti annak a nagbalin a matalek, dedikado nga ad-adipen ni Jehova. Dadduma nakitada ti annakda a dimmakkel ken simrek iti amin-tiempo a serbisio kas payunir, misionero, wenno kamkameng ti pamilia ti Bethel. Pudno a maikuna kadagita a nagannak: “Ti ama ti nalinteg agragrag-onto unay; ket ti nagputot iti masirib nga ubing maragsakanto kenkuana. Maragsakan koma da amam ken inam, ket agrag-o koma ti nangipasngay kenka.”—Proverbio 23:24, 25.
Dagiti Ladladingit ti Nagannak
4, 5. (a) Aniat’ Nainkasuratan a kasapulan kadagiti panglakayen ken ministerial nga ad-adipen nga addaan annak? (b) Kasano a dadduma kadagiti annak nagbalinda a “kinadaksanggasat” kadagiti ammada?
4 Ngem di kanayon a kasta ti kaso, uray kadagiti panglakayen nga addaan annak. Nagsurat ni apostol Pablo: “Masapul ngarud a ti manangaywan awan ti pakapilawanna, asawa ti maymaysa a babai . . . maysa a mangituray a naimbag ti balayna met laeng, nga iturayanna dagiti annakna iti amin a kinatakneng; (ta no ti maysa a tao dina ammo ti mangurnos iti balayna met laeng, kasanonto ti panangaywanna iti kongregasion ti Dios?)” Innayon ni Pablo: “Dagiti ministerial nga ad-adipen assawa koma ida ti maymaysa a babai, nga urnosenda a naimbag dagiti annak ken balbalayda.”—1 Timoteo 3:2-5, 12.
5 Siempre, saanen a mapabasol dagiti Kristiano a panglakayen ken ministerial nga ad-adipen no dagiti annakda apaman nga addan iti edad ket madin nga agtultuloy nga agserbi ken ni Jehova. Ngem sungsungbatanda ti menor nga annakda wenno natataengan nga annakda nga aggigian pay laeng iti sirok ti bubonganda. Mapukpukaw dagiti panglakayen ken ministerial nga ad-adipen dagiti pribilehio ti serbisioda agsipud ta liniwayanda wenno napaayda unay a nangragpat ti Nainkasuratan a pagannurotan a “mangituray a naimbag iti balayna met laeng, nga iturayanna dagiti annakna.” Kadagiti kakasta, ti annakda ti nangiyeg ti adu a ladingit ngem iti ragsak. Anian a masansan ti kinapudno ti proverbio: “Ti maag nga anak isu ti kinadaksanggasat ni amana”!—Proverbio 19:13.
Ti Responsable a Kinaama
6. Ania a saludsod ti rebbeng nga isaludsod dagiti Kristiano nga assawa a lallaki iti bagbagida?
6 Amin a Kristiano nga assawa a lallaki, addaan man iti responsabilidad iti kongregasion wenno awan, panunotenda met koma ti epekto ti panangtaripato iti babassit nga annak iti espiritualidad ti asawada. No nakapuy ti espiritualidad ti babai, kasano a ti maladaga, wenno ti ad-adu nga annak, apektaranna ti personal a panagadalna ken gundawayna a makiraman iti panangaskasaba?
7. Aniat’ napasamak iti dadduma kadagiti Kristiano nga assawa a babbai, ket aniat’ masansan a makagapu iti daytoy a kasasaad?
7 Pagaammo aya a kanayon dagiti lallaki a ti panangtaraken iti ubing wenno ti bassit nga anak masansan a laplapdanna ti assawada a makagunggona a naan-anay manipud Panagadal ti Libro ti Kongregasion, dagiti gimong idiay Kingdom Hall, dagiti asamblea sirkito, ken dagiti kumbension distrito? Ti kasta a kasasaad ti mabalin nga agpaut iti adu a bulan, wenno uray pay dagiti adu a tawen, no agsasaruno ti annak. Gagangayen a ti trabaho iti daytoy a banag agtinnag kangrunaanna iti ina, imbes nga iti ama. No maminsan masasao pay ketdin a nupay dadduma a Kristiano a lallaki rumangrang-ayda iti naespirituan, agingga a madutokanda pay kadagiti pribilehio iti kongregasion, ngem ti assawada met ti kumapkapuy. Apay? Ngamin masansan a ti babassit nga annakda ti makalapped ti panangipamaysada iti panunotda kadagiti gimong, ti panagadal a sipapasnek iti Biblia, wenno pannakiraman a naan-anay iti panangasaba. Maipabasol aya dayta iti ama no palubosanna a tumaud ti kasta a kasasaad?
8. Kasanot’ pannakiraman dagiti amma iti annongen a panangaywan kadagiti annakda, nga adda ania a gunggona kadagiti assawada?
8 Nasayaat ta saan a kanayon a kasta. Adu a Kristiano nga amma ti mangar-aramid ti amin a kabaelanda a makiraman iti trabaho a panangaywan kadagiti annak. Al-alaenda met ti naan-anay a bingayda iti panangtaripato kadagiti annakda. Al-alaenda ti naan-anay a bingayda met a panangtaming kadagiti annakda nga agtalinaed a naulimek bayat dagiti gimong ti kongregasion. No ti anakda mangrugi nga agsangit, wenno ti anakda agbalin a nagulo, agsinnublatda a mangiruar kenkuana a maipaay iti maitutup a disiplina. Apay ketdin a dagiti inna isuda ti kanayon a mapukawan kadagiti dadduma a paset ti panaggigimong? Idiay pagtaengan, dagiti assawa a lallaki nga addaan konsiderasion tulonganda dagiti assawada kadagiti obra ken iti panangpaturog kadagiti annakda tapno ti lalaki ken ti asawana mabalindanto ti agtugaw a mangipamaysa a siulimek kadagiti naespirituan a bambanag.
9. Aniat’ mangpaneknek a dagiti annak saanda a kanayon a lapped wenno pakarigatan?
9 No umisot’ pannakaorganisar ti bambanag idiay kongregasion, mabalinan ti agtutubo nga inna ti sumrek iti auxiliary a payunir a serbisio. Dadduma ti regular payunir pay. Ngarud saan a kanayon a babantot dagiti annak. Adu a Kristiano a nagannak ti mangipakpakita ti nasayaat nga espiritu ti panagpayunir.
Awanan Annak Ngem Naragsak
10. Aniat’ inkeddeng ti dadduma a pagassawaan, ket kasano a nabendisionanda?
10 Dadduma nga agtutubo a pagasawaan inkeddengda ti agtalinaed nga awanan annak. Uray no napigsa met ti rikna ti assawada nga aganak kas dadduma a babbai, inawatda, nga immayonda ken lakayda, a di aganak tapno maipamaysada ti bagbagida nga agserbi iti amin-tiempo ken ni Jehova. Adu kadakuada ti agserserbi kas payunir wenno kas misionero. Mabalindan ti tumalliaw iti adu a tawtawen a napnuan panagyaman. Wen, awan nailasagan nga annakda. Ngem nakapataudda kadagiti baro nga ad-adalan a simamatalekda nga agtultuloy nga agdaydayaw ken ni Jehova. Dagitoy ‘ingungoten nga annak iti pammati’ didanto malipatan no asino dagiti nausar a nangiyeg kadakuada “ti sao ti kinapudno.”—1 Timoteo 1:2; Efeso 1:13; idiligyo iti 1 Corinto 4:14, 17; 1 Juan 2:1.
11. (a) Sadino ti pagserserbian ti adu kadagiti awanan-annak a pagassawaan, ket apay nga awan ti aniaman a babbabawida? (b) Ania a kasuratan ti mabalin a maiyaplikar kadagiti isuamin a pagassawaan a nagtalinaed nga awanan annak “gapu iti pagarian”?
11 Adu a dadduma a pagassawaan iti intero a lubong ti nangisakripisio kadagiti ragragsak iti panagbalin nga amma ken inna tapno makapagserbida ken ni Jehova iti amin a tiempo iti sirkito, distrito, wenno idiay Bethel. Uray pay dagitoy tumaltalliawda nga addaan pannakapnek a nausar ti biagda nga agserserbi ken ni Jehova ken kadagiti kakabsatda kadagitoy espesial a pribilehio. Awan babawida. Nupay dida naramanan ti ragsak a nagiputot ti annak ditoy lubong, dakkel pasetda iti panangiyadelantar kadagiti intereses ti Pagarian iti nadumadumama a tay-ak ti trabaho. Kadagitoy amin a pagassawaan a nagtalinaed nga awan annak “gapu iti pagarian,” pudpudno nga agaplikar ti kasuratan nga agkuna: “Ta saan a nakillo ti Dios tapno lipatenna ti aramidyo ken ti ayat nga impakitayo iti naganna, gapu iti panangtulongyo kadagiti sasanto ken iti panangtultulongyo pay ita kadakuada.”—Mateo 19:12; Hebreo 6:10.
Maysa a Personal a Banag
12. (a) Apay a ti panaganak maysa a naisangsangayan a pribilehio? (b) Bayat iti ania a tiempo a ti panaganak ket inted-Dios nga aramid?
12 Kas nakitatayon iti pangrugian daytoy a panagadal, ti panaganak ket maysa a sagut ti Dios. (Salmo 127:3) Maysa dayta a pribilehio a di pakiramramanan ti espiritu a parparsua ni Jehova. (Mateo 22:30) Adda idi tiempo a ti panaganak isut’ mangbukel iti trabaho nga intuding ni Jehova kadagiti ad-adipenna ditoy daga. Pudno dayta kada Adan ken Eva. (Genesis 1:28) Pudno dayta kadagiti nakalasat iti Layus. (Genesis 9:1) Nagayatan ni Jehova a dagiti annak ti Israel ti umadu babaen iti panaganak.—Genesis 46:1-3; Exodo 1:7, 20; Deuteronomio 1:10.
13, 14. (a) Aniat’ maikuna maipapan iti panaganak itatta, ket ania a pammabalaw ti saan a maiyanatup? (b) Nupay ti panaganak iti daytoy panawen ti panungpalan ket personal a banag, ania a balakad ti naited?
13 Ti panaganak itatta ket saanen nga espesipiko a paset ti trabaho nga intuding ni Jehova iti ilina. Nupay kasta, kaskasdi a daytat’ maysa a pribilehio nga impaayna kadagiti pagassawaan no tarigagayanda. Dagiti Kristiano a pagassawaan a nangikeddeng iti panagpamilia, ngarud, ti saan koma a mababalaw; ket saan met koma a mababalaw dagiti pagassawaan a dida kayat ti aganak.
14 Gapuna ti banag maipapan iti panaganak iti daytoy panawen ti panungpalan ket maysa a personal a banag nga ikeddeng ti tunggal pagassawaan nga agpaay iti bagbagida. Nupay kasta, yantangay “ti panawen a natda bassiten,” dagiti pagassawaan nasayaat no tingitingenda a siaannad ken buyogen ti panagkararag dagiti pagimbagan ken di pagimbagan ti panangipasngay kadagiti annak kadagitoy a tiempo. (1 Corinto 7:29) Dagidiay pilienda ti maaddaan ti annak silalagipda koma saan laeng a kadagiti pagrag-oan ti panaganak no di ket kasta met kadagiti ramanenna a responsabilidad ken dagiti parikut a mabalin a tumaud nga agpaay kadakuada ken kadagiti annakda nga iyegda iti daytoy a lubong.
No Saan a Naiplano
15, 16. (a) Ania a kababalin ti rebbeng a lisian no ti di ninamnama a panagsikog ket mapasamak, ken apay? (b) Kasanot’ pannakaibilang ti aniaman nga ubing, a ramanenna ti ania a responsabilidad?
15 Mabalin a maikuna ti dadduma: ‘Naimbag amin dayta, ngem kasanon no umay ti ubing a di ninamnama?’ Napasamak daytoyen kadagiti adu a pagassawaan a pagaammoda unay a daytoy ket saanen a kasayaatan a tiempo a panangiyeg kadagiti annak itoy a lubong. Dadduma kadakuada ti addan iti amin-tiempo a serbisio iti adun a tawtawen. Kasanot’ panangmatmatda iti idadateng iti di namnamaen a miembro ti pamiliada?
16 Daytoyen ti sumrekan ti responsable a panagbalin nga ama ken ina. Pudno, mabalin a di namnamaen ti panagsikog, ngem ti ubing a dumteng ti saan a mabalin nga ibilang dagiti Kristiano a nagannak kas di pagay-ayatan. Aniaman a panagbalbaliw a mabalin nga iyeg ti idadatengna iti panagbiagda, di rebbeng nga addaanda ti pananggura iti dayta. Ta, responsableda iti pannakainginawna. Itan ta adda ditoyen, rebbeng nga akseptarenda ti nagbalbaliw a kasasaadda, a pagaammoda nga, iti maysa a rason wenno sabali, “ti panawen ken di mapakpakadaan a pasamak mapagteng” kadagiti isuamin a tattao. (Eclesiastes 9:11) Pagayatanda man wenno saan, addaandan ti paset iti aramid a panamarsua a ni Jehova a Dios isu ti Autorna. Rebbeng nga akseptarenda ti anakda kas maysa a sagrado a naitalek kadakuada ken siayat nga ibaklayda dagiti responsabilidadda kas “nagannak iti Apo.”—Efeso 6:1.
“Aramidenyo Amin Babaen iti Nagan ti Apo”
17. Ania a balakad ti inted ni apostol Pablo kadagiti taga Colosas, ken kasano a masurot daytoy a pammatigmaan itatta?
17 Sakbay la unay ti panangitedna iti balakad maipapan kadagiti bambanag iti pamilia, nagsurat ni apostol Pablo: “Ket dagup iti isuamin nga aramidenyo, iti sao wenno iti aramid, aramidenyo babaen iti nagan ni Apo Jesus, nga agyamankayo iti Dios Ama gapu kenkuana.” (Colosas 3:17-21) Aniaman a kasasaad a pakasarakan ti Kristiano iti bagina, rebbeng nga isut’ agyaman ken Jehova ken gundawayanna ti kasasaadna nga “aramiden amin babaen iti nagan ti Apo.”
18, 19. (a) Kasano a dagiti agwaywayas a Kristiano ken dagiti pagassawaan nga awanan annak “aramidenda ti isuamin babaen iti nagan ti Apo”? (b) Kasanot’ rebbeng a panangmatmat dagiti Kristiano a nagannak kadagiti annakda, ket ania a kalat ti ikabilda a maipaay iti bagbagida met laeng?
18 Ti Kristiano a pinilina ti agtalinaed nga agmaymaysa usarenna koma ti wayawayana, saan nga agpaay iti panaglablabes, no di ket agaramid “iti amin a kararua kas agpaay ken Jehova,” no mabalin iti maysa a langa ti amin-tiempo a serbisio. (Colosas 3:23; 1 Corinto 7:32) Kasta met, ti pagassawaan a naikeddengda ti dida panaganak ti saan koma a siaagum a ‘mangaramat iti lubong iti kinamanaglablabes’ no di ket itdenda ti serbisio iti Pagarian iti kadadakkelan a posible a lugar iti panagbiagda.—1 Corinto 7:29-31.
19 No maipapan kadagiti Kristiano nga addaan annak, rebbeng nga awatenda koma ti kinanagannakda iti responsable a pamay-an. Imbes a matmatan dagiti annakda kas lapped iti panagserbi ken ni Jehova, ibilangda koma ida kas naisangsangayan a nakaitudinganda. Aniat’ ramanen daytoy? Bueno, no ti maysa a dedikado a Kristiano maipasango iti maysa a tao a mangipakita iti interes iti kinapudno, rugiananna ti regular a panangiyadal iti Biblia iti pagtaengan dayta. Inton narugiannan ti panagadal, ti Saksi ti agbalin a nakaan-anep, a liwan-lawas a subliananna tapno tulongan ti interesado a rumang-ay iti naespirituan. Saan nga agkurang dayta iti kasapulan iti kaso dagiti annak ti Kristiano. Ti maysa a regular, pinanunot a naimbag a panagadal ti Biblia, a mangrugi dayta iti kasapaan a tiempo a mabalin ken maaramid iti regular a pamay-an, ti kasapulan tapno matulongan dagiti agtutubo a dumakkel iti naespirituan ken maadalda ti panagayat iti Namarsuada. (2 Timoteo 3:14, 15) Mainayon pay, agannad koma dagiti nagannak a mangipaay ti nasayaat nga ulidan ti Nakristianuan a kababalin iti pagtaengan, kas ti ipakpakitada no addada idiay Kingdom Hall. Ken sadinoman a pakabalinanda alaenda met ti responsabilidad a panangsanay kadagiti annakda idiay tay-ak ti serbisio. Iti daytoy a pamay-an, mainayon iti panangaskasaba kadagiti dadduma a nataenganen, dagiti nagannak sapulenda, babaen iti tulong ni Jehova, ti “agaramid ti ad-adalan” kadagiti mismo nga annakda.—Mateo 28:19.
Dagiti Annak Bayat iti “Dakkel a Rigat”
20. (a) Aniat’ adda iti masanguananyo, ket ania a pakarigatan ti namakdaaran ni Jesus? (b) Aniat’ kaipapanan dagiti sasao ni Jesus maipapan iti panaganak iti panawen ti panungpalan?
20 Iti sanguanantayo isu ti “dakkel a rigat a nanipud iti punganay ti lubong agingga ita, awan pay kasta a napasamak, ket awanto metten iti uray kaano.” (Mateo 24:21) Narigat a tiemponto dayta kadagiti natataengan ken ub-ubbing. Iti padtona maipapan iti panungpalan ti sistema dagiti bambanag, impadto ni Jesus a ti Nakristianuan a kinapudno ti mamagsisina kadagiti pampamilia. Kunana: “Ket ti kabsat a lalaki iyawatnanto ti kabsatna a lalaki iti ipapatay, ket ti ama iti anakna, ket dagiti annak tumakderdanto a bumusor kadagiti dadakkelda ket papatayendanto ida.” (Marcos 13:12) Nalawag, ti panangpadakkel ti annak iti panawen ti panungpalan saan a kanayon a ragsak. Mabalin a mangiyeg dayta ti sensennaay, pannakapapaay, ken uray pay peggad, kas ipakita dagiti sasao ni Jesus a naadaw iti ngato.
21. (a) No pampanunoten a sipupudno ti adda iti masanguanan, apay a dagiti nagannak saanda koma rebbeng a maseknan unay? (b) Aniat’ mabalin a namnamada, nga agpaay kadakuada ken kadagiti annakda?
21 Ngem nupay pudpudno dagiti rigrigat iti masanguanan, dagidiay addaan annak saanda koma met a maseknan un-unay iti masanguanan. No agtalinaedda a matalek a mismo ken ar-aramidenda ti inggat’ kabaelanda a mangpadakkel ti annakda “iti disiplina ken panangiturong-panunot ni Jehova,” makapagtalekda a dagiti natulnog nga annakda ti sipapaborable a maikuentanto. (Efeso 6:4; idiligyo iti 1 Corinto 7:14.) Kas paset ti “dakkel a bunggoy,” isuda ken dagiti babassit nga annakda manamnamada ti pannakailasatdanto “ti dakkel a rigat.” No dagita nga annak dumakkelda nga agbalin a matalek nga ad-adipen ni Jehova, siyayamandanto nga agnanayon kenkuana a nagbalinda met a responsable a nagannak.—Apocalipsis 7:9, 14; Proverbio 4:1, 3, 10.
Dagiti Saludsod a Pagrepaso
◻ Ania a napaut a programa ti ramanen ti pannakaipasngay ti maysa nga ubing?
◻ Apay a dadduma kadagiti panglakayen ken ministerial nga ad-adipen napukawda dagiti pribilehioda?
◻ Ania a bambanag ti rebbeng nga usigen ti Kristiano nga asawa a lalaki no maipapan iti panagsikog ti asawana?
◻ Aniat’ mangpaneknek a ti Kristiano a pagassawaan agbalin nga awan annakda ket naragsakda pay?
◻ Kasanot’ rebbeng a panangibilang dagiti nagannak ti pannakaiyanak ti anakda, ken apay a saanda koma a maseknan unay iti masanguanan?
[Ladawan iti panid 24]
Mabalin a makiraman dagiti amma iti responsabilidad a mangpaulimek kadagiti annak bayat ti panaggigimong