Dagiti Agila wenno Buitre?
Ti Pagilasinan
“URAY sadino a yan ti bagi a natay, aguurnongdanto met idiay dagiti agila.” (Mateo 24:28) Imbes a makaadalda manipud itoy nga ilustrasion, dadduma babalawenda pay dayta. Kunada a dagiti agila isuda dagiti agbukbukod a mangnganup nga agtaraon kadagiti sibibiag a makemmegda, saan a kadagiti bagi a natay. Gapuna, dadduma kadagiti Biblia us-usarenda ti sao a “buitre.” Ngem ti sao a Griego a mapagduaduaan, ti a·e·tosʹ, ti apagpag-isu a naipatarus kas “agila.”
Maysa kadagiti espesie a masarakan idiay Israel isu ti kayumanggi nga agila. “Kas kadagiti adu a tumatayab a mangnganup,” kuna da Sinclair ken John Mendelsohn, “ti kayumanggi nga agila ket saan a kontra iti bangkay ket isut’ masansan maysa kadagiti umun-una a dumdumteng iti kabarbaro a napapatay.” Sabali pay a managpaliiw ti nangipadamag maipapan ti panaguurnong ti 60 bateleurs ken kayumanggi nga agila idiay Kalahari ti Africa. Innayonna: “Ti Kayumanggi nga Agila ti dominante no agsasabetda iti bangkay. Iti sumagmamano a kaso dua a tumatayab, mabalin nga agparis, ti nakitkitadan a pagrinrinnanudanda ti naanupan.”
Dagiti agila ti baybay gagangayda met kadagiti daga ti Mediteraneo. Kadagiti naglabas a siglo, dagiti agila iti baybay ken dagiti agila iti daga agtartaraonda kadagiti bangbangkay ti kabayo a napappapatay kadagiti gubatan. “Pagaammo unayen. . . a sursurotenda dagiti buybuyot gapu iti dayta a panggep,” kuna ti McClintock and Strong’s Cyclopædia.
Gapu ta nasiglatda ken natudio ti panagkitkitada, dagiti agila no maminsan isudat’ umun-una a tumatayab a makagteng iti sadiwa pay a bangkay. Pagammo unay ni Jesus ti panangiladawan a nangisaludsodan ni Jehova ken Job iti daytoy makapakumbaba a saludsod: “Gapu aya iti bilinmo ti ngumatuan ti agila ket aramidenna ti umokna idiay ngato, . . . ket aramidenna ti balayna idiay derraas ti bato ken iti sarikedked? Manipud sadiay siimenna ti tukmaan; dagiti matana siputanna daydiay manipud adayo. . . Ket isu adda idiay yan dagiti napapatay.”—Job 39:27-30.
Gapuna, nagsayaat ti panangiyilustrar ni Jesus a dagidiay laeng addaan piguratibo a mata ti magunggonaan manipud ti pagilasinan.