Natangkenanen a Maani Dagiti Talon Idiay Brazil
“ITANGADYO dagiti matayo ket matmatanyo dagiti talon, ta natangkenandan a maani. Ti agani umaw-awaten iti tangdan ket agurnong ti bunga a maipaay iti biag nga agnanayon.” (Juan 4:35, 36) Dagidiay a naimpadtuan a sasao ni Jesu-Kristo ket pudnoda ita iti adayo a luglugar ti nalawa a pagilian ti Brazil iti Sud America.
Iti sumagmamano a tawen tagtagiragsakenen dagiti Saksi ni Jehova idiay Brazil dagiti nagsayaat nga irarang-ay. Idi Abril 1991, ti kangatuan a bilang a 308,973 a managani ti Pagarian nakaidauloda iti 401,574 a panangiyadal ti Biblia iti pagtaengan. Idi Marso 30, 1991, nagtataripnong ti dagup a 897,739 a tattao tapno lagipenda ti ipapatay ni Jesus, daydiay nangirugi iti trabaho a panagani.
Agpapan pay kakasta a nasayaat a resulta, dadduma a paset ti talon ti agur-uray pay laeng iti pannakaani. Nasurok a lima a milion a tattao nga agnanaed kadagiti lugar ti Brazil a sadiay bassit wenno awan panangasaba a trabaho ti naaramidan dagiti Saksi ni Jehova. Ania ti naaramidanen tapno maidanon ti panagani kadagita a luglugar?
Nakiraman dagiti Payunir iti Panagani
Iti las-ud ti innem a bulan, nangibaon ti sanga nga opisina ti Watch Tower Society idiay Brazil kadagiti amin-tiempo a manangibunannag ti Pagarian—100 a temporario nga espesial payunir ken 97 a regular payunir—iti 97 nga il-ili, kaaduanna iti napuskol ti tattaona a makindaya a paset ti pagilian. Dagiti agibumbunannag ti Pagarian manipud nadumaduma a kongregasion nagboluntarioda met nga agtrabaho kadagitoy a luglugar iti ababa a panawen. Agpapan pay kaadda dagiti lapped a masapul a maparmek, makaparagsak dagiti resulta.
Kas pangarigan, idiay São João da Ponte, iti estado ti Minas Gerais, nakisarita dagiti payunir iti mannursuro ti relihion iti eskuelaan sadiay. Kalpasan pannakangngegna iti mensahe, nagpedido iti 50 a kopia ti libro a Ti Kinaagtutuboyo—Pananggun-od ti Kasayaatan iti Dayta maipaay ti klasena a katesismo. Sabali pay a mannursuro ti nagkuna kadagiti pumampanawen a payunir: “Dikay rebbeng a pumanaw, yantangay nagsayaat dayta ar-aramidenyo a trabaho ditoy. Dakayo laeng ti makaipapaay ti nasin-aw a panangilawlawag iti Biblia.”
Saan amin ket naay-ayo iti daytoy nagsayaat a trabaho. Kas pangarigan, usigenyo ti surat a naipablaak iti pagiwarnakan sadiay (Diário de Montes Claros) iti sidong ti paulo iti makinsango a panid a “Padi a Napabasol iti Panangirugi ti Kinaranggas ken Panangidumduma.” Kinuna ti surat: “Idiay simbaan, ugali [ti padi] a tubngaren dagiti tattao a sumursurot kadagiti sabali a sekta ken relihion, nupay ti klero sadiay di mangipapaay ti umdas a Katolika ken Nakristianuan a panangiwanwan iti Ebanghelio maipaay kadagiti matalek. Iti Misa, inatakarna dagiti ministro dagiti Saksi ni Jehova nga adda iti ili, nupay dida met an-annuen dagiti Katoliko.” Awanan iti kasta a gura, tinabunuan ti mannurat iti artikulo (maysa a teologo) ti palawag ti Biblia nga imparang dagiti payunir ken nangikuyog pay kadagiti sabsabali nga interesado. Tinagiragsakda amin ti gimong.
Nagbiahe dagiti uppat a kakabsat manipud Fortaleza babaen ti eroplano nga agturong idiay Isla ti Fernando de Noronha, 400 a kilometro manipud kangrunaan a paset ti pagilian. Dagiti 1,500 nga agnanaed iti isla saanda pay nga immaw-awat iti nasayaat a pammaneknek iti nasuroken a 15 a tawen. Iti uneg ti sangapulo nga aldaw nakaipaima dagiti kakabsat iti 50 a libro ken 245 a magasin ken broshur, ken nakairugida iti 15 a panangiyadal ti Biblia iti pagtaengan. Sangapulo ket dua a tattao ti timmabuno iti Pananglaglagip iti ipapatay ni Kristo, a nairana iti ibibisitada. Manginanama dagiti payunir a babaen iti tulong ni Jehova mabiiten a maipasdek a sititibker ti trabaho sadiay. Dadduma a kakabsat ti nangusigen ti iyaakarda a mapan iti dayta nga isla.
Ti Impluensia ti Klero Inapektaranna ti Panagani
Nagboluntario ti maysa a grupo dagiti agibumbunannag ti Pagarian ti Kongregasion ti Arpoador idiay Rio de Janeiro tapno mangbusbosda iti dua a lawas a panangasaba iti sumagmamano nga ili iti estado ti Minas Gerais, agarup 200 a kilometro ti kaadayuna. Maragsakanda a nakasarak kadagiti tattao sadiay a managpadagus unay ken naasi. Ugali dagiti lallaki nga ipangato dagiti kallugongda tunggal ti Dios wenno ti naganna, a Jehova, ti nadakamat. Gaput’ nauneg a panagraemda iti Dios, nupay kasta, nalaka a naimpluensiaan ida dagiti klero.
Ti padi iti maysa nga ili binalakadanna dagiti tattao a dida dumngeg kadagiti Saksi ni Jehova wenno tumabuno iti gimong a planoda nga aramiden. Isut’ nangiyurnos met iti naisangsangayan a Misa a maigiddan iti gimong, ken impangngegna a sipipigsa ti Misa babaen ti trompa nga adda iti ruar ti simbaanna. Agpapan pay panangikagumaanna, nupay kasta, 29 nga agnanaed sadiay ti timmabuno iti gimong, a mainayon kadagiti sangaili.
Naiduma unay ti kaarrubana nga ili. Kinuna ti padi sadiay kadagiti tattao nga umimdengda kadagiti sumarungkar a Saksi. Ti nagbanagan daytoy a ta 168 ti timmabuno iti umuna a gimong. Kalpasanna, imbagana kadakuada a paliiwenda no kasano ti panangrambak dagiti Saksi ni Jehova iti Pananglaglagip gapu ta, kas kinunana, “ar-aramidenda dayta iti umiso a pamay-an.” Bayat ti dua a lawas ti trabaho a panangikasaba ti Pagarian iti dayta a lugar, 1,014 a libro ken 1,052 a magasin ken broshur ti naipaima.
Ti Agtultuloy a Panagregget Nangyeg kadagiti Gunggona
Makabulan kalpasanna 34 nga agibumbunannag ti Pagarian ti nagsubli tapno taripatuenda dagiti nairugi a panangiyadal ti Biblia bayat ti umuna a panagbisita. Insurat ti Kristiano a panglakayen a mangidadaulo: “Nakaay-ayat a makita ti panangabrasa kadakami dagiti interesado a tattao buyogen iti panagyaman ken lulua ti ragsak kadagiti matada.” Maysa a kabsat a babai malagipna a maysa a babai ti immasideg kenkuana ken dagiti dadduma pay a Saksi iti maysa a karinderia nga “agpakpakaasi, buyogen lulua kadagiti matana, a kumuyogkami ken makipagadalkami kenkuana.” Sabali pay a balasang ti nakipagadal iti tallo a daras bayat ti lawas a kaadda dagiti Saksi sadiay. Kanayon, naisagananan ti adalen ket ur-urayennan ti panagadal. Kinuna ti babai a rinuggiannan ti nagkararag iti pudno a Dios, ni Jehova. “Ditoy pusok daytoy ti nabayagen nga inur-urayko,” innayonna.
Kalpasanna, dua a payunir a babbai ti natudingan a mangaywan ti kasapulan dita a lugar. Kas idi umuna a siglo K.P., “namati amin dagidiay agngayangay iti biag nga agnanayon.” (Aramid 13:48) Ket kas iti Samaritana a kinaskasabaan ni Jesus idiay abay ti bubon ni Jacob, rinugiandan nga imbaga kadagiti sabsabali dagiti bambanag a nasursuroda. (Juan 4:5-30) Itattan ti 2 a payunir addaandan kadagiti 6 a sabsabali pay a makipagserserbi kadakuada, ket ti tumabtabuno iti linawas a panaggigimong addaan promedio a 20 a tattao.
Naparayray gaput’ balligi daytoy naisangsangayan a trabaho, dagiti 29 nga agibumbunannag iti Kongregasion ti Arpoador napanda nangasaba iti ili ti Mutum, agarup 500 a kilometro ti kaadayuna. “Ti panangawatda ket pudno a naidumduma,” kinuna ti panglakayen a mangiwanwanwan iti grupo. “Kaaduan a tattao dimngegda buyogen kinaatentibo ken interes gapuna a 170 a panangiyadal ti Biblia ti nairugi, ket mariknami nga adu kadakuada ti agtultuloy.” Iti las-ud ti dua a lawas nangasaba dagiti agibumbunannag iti promedio a 90 nga oras tunggal maysa ken nakaipaimada iti ngangngani 1,100 a literatura kadagiti tattao. Ti kangatuan a bilang ti timmabuno kadagiti palawag publiko nga impaay dagiti kakabsat ket 181.
Sumagmamano a bulan kalpasanna, nangabang ti kongregasion iti maysa a nalapsat a balay idiay sentro ti Mutum tapno mausar kas Kingdom Hall ken pagtaengan dagiti payunir. Kastoy ti mabasa iti pasetna ti damo a report iti Sosiedad nga impatulod dagiti dua a payunir a naituding sadiay: “Gaput’ kinaadu dagiti nairugin a panangiyadal, kasapulanmi ti ad-adu pay a payunir. Uray no tumultulong dagiti kakabsat manipud Rio de Janeiro maminsan iti makabulan, dakkel pay laeng ti trabaho. Siam iti kada sangapulo a bumalay a nakasaritami ti mangikalkalikagum ti panagsublimi. Kasapulanmi met ti tulong a maipaay iti pannakaikondukta dagiti gimong.” Sabali pay a payunir ti nakikaduan kadakuada.
Nabalbaliwan dagiti Panagbiag
Makaparegta unay a makita ti panagramut ti kinapudno ken makapataud kadagiti nasayaat a bunga. Insurat ti maysa nga interesado a babai: “Ti pananggun-od iti daytoy a pannakaammo ti Biblia isut’ kasayaatan pay laeng a banag a napasamak kaniak. Simmayaat ti biagko, ket saanen a kasapulan nga agtumarak iti pangpakalma . . . Sapay koma ta gunggonaannakayo ni Jehova iti amin a naaramidanyo para kaniak.”
Sabali pay a babai ti nagkuna: “Pudno a masmasdaawak no kasano ti pananglukat ni Jehova kadagiti matak. Nupay pimmusay ni lelangko iti daytoy a lawas, adda namnamak itan nga isut’ makitakto manen. Inanamaek a mabautisaranak, ngem kayatko ti agsanay pay a naimbag. Bendisionannakayo koma ni Jehova iti iyaayyo ditoy tapno ipakita kadakami ti akikid a dalan a mangiturong iti biag nga agnanayon.” Maysa pay a babai ti nagkuna: “Kayatko a maammuanyo nga insardengkon ti panagsigariliok makabulan ti napalabasen. Maragsakanak unay iti magasin nga impatulodyo kaniak. Daytat’ addaan adu a naimbag a bambanag a nakatulong kaniak a mangaramid a kasta.” Sigurado, ti panagani mangipaay ti naimbag a rason tapno agrag-o.
Nupay kasta, saan a dimteng dagita a bendision nga awan pannakidangadang. Kas pangarigan, idi a nangrugi a makipagadal ti maysa babai ken ti balasangna, ti padi iti dayta a lugar pinakdaaranna ida a no mapanda kadagiti gimong dagiti Saksi, ilaksidna ida manipud simbaan. Dida inkankano ti pamutbuteng, napanda iti gimong. Linaksid ida dagiti dati a gagayyemda, dadduma ti nangakusar kadakuada iti kinamauyong gapu ta “dayta a Jehova” di agparang iti Biblia Katolika. Gapu ta di masarakan ti babai ti nagan ti Dios idiay Bibliana a Katoliko, inyawisna a bumisita kenkuana dagiti kaarrubana iti aldaw a pannakiadalna kadagiti payunir. Dimteng ti maysa a babai nga addaan Catholic Paulinas a bersion ti Biblia. Idi a mabasana ti nagan ti Dios idiay footnote ti Exodo 6:3, inawatna ti panagadal ti Biblia iti pagtaenganna.
Makiraman a Naan-anay iti Panagani
Aniat’ epektona kadagiti trabahador a mismo ti panagserbi iti mammano a matrabaho a teritoria? Kinuna ti maysa nga agibumbunannag ti Pagarian: “Nagserbi daytoy a trabaho a mamakired iti pammati ken pannakirelasionmi ken Jehova ken timmulong kadakami a nangbalbaliw kadagiti ipangpangrunami a bambanag.” Sabali pay nga agibumbunannag ti nagkuna: “Dayta 14-aldaw a tiempo pinarayrayna ti panagayatko kadagiti kakabsatko, nga agserserbi kas maysa a pamilia nga addaan maymaysa a panggep: tapno agbiruk ti ad-adu pay a naemma a tattao. Pinagbalinnak nga ad-adda a mangayat kadagidiay umawat iti mensahetayo, masansan nga aglulua dagiti matada, a mangipakita ti pudno a pannakawawda iti kinapudno. Ken kangrunaanna, nariknak ti ayat ni Jehova iti panangipaayna ti pribilehio nga agserbi kenkuana.”
Impakita ti panglakayen a nakiraman iti panangasaba iti mammano a matrabaho a teritoria ti nagdumaan ti biag sadiay ken kadagiti dadakkel a siudad. Kinunana: “Diak malapdan a panunoten no kasano a mapabaknang ti kabibiag dagiti kakabsat no laeng koma umakarda ditoy sulsulinek. Awan ti kinaranggas ditoy. Ti biag idiay bassit ken kalalaingannat’ kadakkelna nga il-ili isut’ mamalubos kadakami a saan laeng nga agbiag iti bassit a masapulan no di ket maaddaan iti ad-adu pay a pannakitimpuyog kadagiti kakabsattayo ken panangipaay ti ad-adu pay a panawen iti naespirituan nga ar-aramid. Mabalin kadi nga ad-adu pay a retiradon a kakabsat, agtutubo a bassit ti responsabilidadda iti pamilia, wenno kakabsat a ti trabahoda ket mamalubos kadakuada nga umakar nga abrasaen daytoy naisalsalumina a pribilehio ken mangyeg rag-o kadakuada, ken Jehova, ken kadagiti kaarrubada?”
Daytoy a report iti mammano a matrabaho a teritoria idiay Brazil paneknekanna a ti talon ket natangkenanen a maani. Iti dua a tawen laeng, ti trabaho iti daytoy a talon nagresulta iti 191 a baro a kongregasion ken naiputputong a grupo. Adu pay laeng ti maaramidan, ngem sigurado nga agtultuloy ti panangipaay ni Jehova iti pammendisionna bayat nga ad-adu pay nga agibumbunannag ti Pagarian ti makipaset iti nabunga a panagani. Mabalinyo kadi ti ad-adda pay a makiraman iti dayta?
[Mapa/Ladawan iti panid 25]
Dagiti naragsak a Saksi manipud Rio de Janeiro makiramramanda iti panagani
[Mapa]
(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)
BRAZIL
[Ladawan iti panid 26]
Panangasaba iti purok idiay Minas Gerais