Asinot’ Nangsukat ken Judas Iscariote kas Maikasangapulo ket dua nga Apostol?
Gapu iti panagtallikud ni Judas Iscariote, a natay a di matalek, adda laeng nabatbati idin a 11 nga apostol, ket kabayatan ti 40 nga aldaw manipud panagungar ni Jesus agingga iti iyuulina idiay langit isut’ saan a nangdutok iti sukatna. Kabayatan ti sangapulo nga aldaw iti nagbaetan ti iyuuli ni Jesus ken ti aldaw ti Pentecostes namatmatan a nasken nga adda sabali a mapili a mangsukat ken Judas, saan laeng a maibatay iti ipapatayna, imbes ketdi, maibatay iti dakes a panagtallikudna, kas ipabigbig dagiti Kasuratan nga inadaw ni Pedro. (Aramid 1:15-22; Salmo 69:25; 109:8; idiligyo ti Apocalipsis 3:11) Ngarud, iti panangigiddiat, idi a ni matalek nga apostol Santiago ket napapatay, awan rekord ti aniaman a pannakaseknan a mangdutok iti asinoman a mangsukat kenkuana iti akemna kas apostol.—Aramid 12:2.
Nabatad manipud kadagiti sasao ni Pedro a maibilbilang idi a siasinoman nga indibidual a mangsukat iti maysa nga apostol ni Jesu-Kristo masapul nga addaan kualipikasion ti personal a pannakisarsaritanan kenkuana, pannakaimatangnan kadagiti aramidna, kadagiti milagrona, ken kangrunaanna ti panagungarna. Maigapu itoy makita nga imposible ti aniaman a panangsukat kadagiti apostol iti panaglabas ti panawen, malaksid no adda dagiti nadiosan a panagtignay a mangpunno kadagitoy a kalikagum iti sinaggaysa a kaso. Iti dayta a tiempo sakbay ti Pentecostes, nupay kasta, adda lallaki a makaragpat kadagitoy a kalikagum, ket dua ti naidatag kas maitutop a mangsukat ken di-matalek a Judas. Awan duadua a sipapanunotda iti Proverbio 16:33, pinaggiginnasatda ida, ket napili ni Matias ken kalpasanna “naibilang kadagiti sangapulo ket maysa nga apostol.” (Aramid 1:23-26) Isu ket naitipon ngarud kadagiti “sangapulo ket dua” a nangurnos iti parikut maipanggep kadagiti Griego ti pagsasaona nga adalan (Aramid 6:1, 2), ken nalawag nga isut’ inraman ni Pablo iti panangtukoyna kadagiti “sangapulo ket dua” idi agsasao maipapan kadagiti panagparang ni Jesus kalpasan panagungarna idiay 1 Corinto 15:4-8. Ngarud, idi dimteng ti Pentecostes, adda 12 nga apostoliko a pundasion a pakaisaadan ti naespirituan nga Israel a nabuangay idin.
Dagiti Kinaapostol iti Kongregasion
Ni Matias ket saan laeng a maysa nga apostol ti kongregasion ti Jerusalem, uray met dagiti nabatbati a 11 nga apostol. Ti kasona ket naiduma manipud ken Levita a Jose Bernabe a nagbalin nga apostol ti kongregasion ti Antioquia, Syria. (Aramid 13:1-4; 14:4, 14; 1 Corinto 9:4-6) Dagiti sabsabali pay a lallaki ket natukoyda met kas “apostol dagiti kongregasion” iti anagna nga imbaon ida dagita a kongregasion tapno mangibagi kadakuada. (2 Corinto 8:23) Ken, iti panagsuratna kadagiti taga Filipos, nagsao ni Pablo maipapan ken Epafrodito kas “ti embiadoyo [a·poʹstolon] ken pribado nga adipen kadagiti masapsapulko.” (Filipos 2:25) Ti kinaapostol dagitoy a lallaki ket nalawag a saan a babaen iti samay ti aniaman a panangsukat kadagiti apostol, ni saanda met a buklen ti paset “dagiti sangapulo ket dua” kas ken Matias.
Ti umiso a pannakaawat iti nalawlawa a pannakaiyaplikar ti termino nga “apostol” ket makatulong a mangiwalin iti aniaman nga agparang a di panagtunos ti Aramid 9:26, 27 ken Galacia 1:17-19, no maiyaplikar iti isu met laeng nga okasion. Ti umuna a salaysay kunaenna a ni Pablo, iti isasangpetna idiay Jerusalem, ket impan ni Bernabe “kadagiti apostol.” Idiay salaysay ti Galacia, nupay kasta, kuna ni Pablo a sinarungkaranna ni Pedro ken innayonna: “Ngem awan nakitak a sabali nga apostol, no di laeng ni Santiago a kabsat ti Apo.” Ni Santiago (saan a ti immuna nga apostol Santiago nga anak ni Zebedeo saan met a ni Santiago nga anak ni Alfeo, no di ket ti kabsat ni Jesus ti ina) ket nalawag a namatmatan kas “apostol” iti nalawlawa nga anagna, nga isu ti, kas “daydiay imbaon” ti kongregasion ti Jerusalem. Daytoy ti mangipalubos iti salaysay ti Aramid a mangusar iti titulo iti plural iti panagkunana a naipan ni Pablo “kadagiti apostol” (nga isu, da Pedro ken Santiago).—Idiligyo ti 1 Corinto 15:5-7; Galacia 2:9.
Ti Pannakapili ni Pablo
Nalabit agarup idi tawen 34 K.P., ni Saulo ti Tarso ket nakumberte ket idi agangay isu ket natukoy kas Pablo. Isu ket nagbalin a pudno nga apostol ni Jesu-Kristo ken isu ket direkta a pinili ni napagungar ken immulin a Jesu-Kristo. (Aramid 9:1-22; 22:6-21; 26:12-23; 13:9) Inkalinteganna ti kinaapostolna ken indatagna kas kualipikasionna ti kinapudno a nakitanan ni napagungar nga Apo Jesu-Kristo, nga isut’ nagaramiden kadagiti milagro, ken nagserbin kas kalasugan iti panangiraman iti nasantuan nga espiritu kadagiti nabautisaran a manamati. (1 Corinto 9:1, 2; 15:9, 10; 2 Corinto 12:12; 2 Timoteo 1:1, 11; Roma 1:1; 11:13; Aramid 19:5, 6) Yantangay ni apostol Santiago (ti kabsat ni Juan) ket saan a napapatay agingga idi agarup 44 K.P., “dagiti sangapulo ket dua” ket sibibiagda pay idi nagbalin ni Pablo nga apostol. Awan pakasarakan ti panangibilangna iti bagina kadagita a “sangapulo ket dua,” nupay maigiddato nga awan bigbigenna a pakaatiwanna iti kinaapostolna no maidilig kadakuada.—Galacia 2:6-9.
Ti kinaapostol da Matias ken Pablo ket agpada a balido maipaay iti panggep a “nakaibaonan” dagitoy a lallaki, kaskasdi idi a nakita ni apostol Juan ti sirmata ti nailangitan a Baro a Jerusalem idiay Apocalipsis (naited idi agarup 96 K.P.) nakitana ti 12 laeng a pamuon a bato ket kadakuada naikitikit “dagiti sangapulo ket dua a nagan dagiti sangapulo ket dua nga apostol ti Kordero.” (Apocalipsis 21:14) Ti pammaneknek ti Nasantuan a Kasuratan ket nalawag a ni apostol Pablo ket nikaanoman saan a natukoy kas maysa “kadagiti sangapulo ket dua.” No kasta, nainsiriban ngarud a maysa “kadagiti sangapulo ket dua a nagan dagiti sangapulo ket dua nga apostol ti Kordero” a naikitikit kadagiti pamuon a bato ti Baro a Jerusalem ket isu ti nagan ni Matias a saan ket a ti nagan ni Pablo. Kaipapanan daytoy a ti sirmata ni apostol Juan isilnagna ti kasasaad nga adda idi iti panangrugi ti Kristiano a kongregasion iti aldaw ti Pentecostes idi tawen 33 K.P.