Itandudo ti Korte Suprema ti Nigeria ti Narelihiusuan a Wayawaya
SINAMSAM dagiti pumurok ti apit ti maysa a mannalon. Rinaut dagiti dadduma ti pagtaengan ti maysa a mason ket innalada dagiti aruatenna. Pinaritan dagiti dadduma pay ti maysa a babai a gumatang ken aglako. Apay nga inrurumenda ida? Gapu ta dagiti biktima, bin-ig a Saksi ni Jehova, nagkedkedda a makitimpuyog iti asosasion nga age grade. ‘Iti ania?’ nalabit saludsodenyo.
Ti asosasion nga age grade ket buklen dagiti umili, kadawyanna dagiti lallaki, nga agkataeb ken nayanak iti pareho a purok. Gagangay dagiti grupo ti age grade idiay makindaya a Nigeria. Mabalin nga idauluanda ti maysa a proyekto ti komunidad, ngem makiramanda met iti idolatroso a panagdayaw ken mangangayda kadagiti espiritistiko a ritual tapno ipakita a nataenganen dagiti miembro. Gapu ta kondenaren ti Biblia ti kakasta nga aramid para kadagiti pudno a Kristiano, saan a makitimpuyog dagiti Saksi ni Jehova iti kakasta a grupo.—1 Corinto 10:20, 21; 1 Juan 5:21.
Maysa a dumadait ni Samuel Okogbue idiay Aba, Nigeria. Idi rugrugi ti 1978, dinawat dagiti miembro ti Umunkalu Age Grade Association of Alayi nga isut’ agbayad ti “buis” kas tulong iti pannakabangon ti maysa a health center. Kas pudno a Kristiano, pagreggetan ni Samuel ti tumulong kadagiti dadduma a tattao, ngem saan a maawat ti konsiensiana ti makitimpuyog iti grupo ti age grade. Idi Abril 22 iti dayta a tawen, rinaut ti innem a miembro ti grupo ti puestona ket innalada ti makinana a pagdait, a kinunada nga alaenda pay laeng agingga a makabayad. Inkalintegan ni Samuel a saan nga obligado nga agbayad iti aniaman yantangay saan met a miembro ti asosasionda. Idi dina maala ti makinana a pagdait, impan ni Samuel dayta a banag iti korte.
Naglasat iti Nagduduma a Korte
Iti Korte ti Kangatuan a Mahistrado, inkalintegan ti grupo ti age grade a gapu iti edadna, automatiko a maysa ni Samuel kadagiti miembroda, a pagrebbenganna ti agbayad ti aniaman a buis nga impatawda iti bagbagida. Mainayon pay, sigun iti kaugalianda, no saan nga agbayad ti buis ti maysa a miembro, masamsam ti sanikuana agingga a makabayad.
Di kimmanunong ti korte. Idi Pebrero 28, 1980, inkeddeng daytoy a saan a mapilit ni Samuel nga agbalin a miembro ti grupo ti age grade. Kinuna ti Kangatuan a Mahistrado: “Ti maysa a kaugalian a mangipaidam iti wayawaya ti umili a mangpili iti pakitimpuyoganna ket maikontra iti S[eksion] 37 ti Konstitusion ti Pederal a Republika ti Nigeria ket gapuna dina magun-odan ti bileg ti Linteg.”
Inyapelar ti grupo ti age grade daytoy a desision iti Nangato a Korte ket nangabak. Sadiay imbilin ti korte a rumbeng nga agbayad ni Samuel ti buis, ngamin maysa laeng kano dayta a wagas ti itutulong iti irarang-ay ti komunidad.
Kalpasanna inyapelar ni Samuel ti patienna a panangballikug iti kinahustisia. Binaliwan ti Korte a Pagasugan ti desision ti Nangato a Korte, iti pabor ni Samuel. Gapu ta dida maaklon ti pannakaabak, impan ti grupo ti age grade ti kaso iti Korte Suprema ti Nigeria.
Kabayatanna, okupado dagiti miembro ti grupo iti purok ni Samuel. Iti panangikalinteganda a komonkontra dagiti Saksi iti amin a proyekto ti komunidad, kinumbinsirda ti panguluen ti purok a paritanna dagiti aramid dagiti Saksi ni Jehova iti dayta a lugar. Inwaragawag ti para ibando ti ili nga agmulta ti asinoman a makipulapol kadagiti Saksi ni Jehova. Bimmallaet dagiti Saksi kadagiti kabangibang nga ili ket inlawlawagda dayta a banag kadagiti lallakay ti purok. Inlawlawagda a pulos a di bumusor dagiti tattao ti Dios iti irarang-ay ti komunidad. Kinapudnona, impakita ni Samuel dagiti resibo iti korte a mangpampaneknek nga isut’ timmulong kadagiti proyekto ti komunidad a saan nga indauluan dagiti grupo ti age grade. Gapuna binaliktad dagiti lallakay ti purok ti desisionda a mangirurumen kadagiti Saksi.
Agballigi ti Narelihiusuan a Wayawaya
Idi Oktubre 21, 1991, sangsangkamaysa a nagdesision dagiti lima a mahistrado ti Korte Suprema ti Nigeria iti pabor ni Samuel. Iti panangilawlawagna iti kangrunaan a desision ni Mahistrado Paul Nwokedi, kinuna ni Mahistrado Abubakar Wali: “Saan a ti naipataw a buis ti pagkedkedan ti akusado [ni Samuel] no di ket ti panagbalin a miembro ti aniaman a sosiedad, grupo wenno age grade, ta maikontra daytoy iti narelihiusuan a pammatina, kas maysa a miembro dagiti Saksi ni Jehova.”
Intuloy ti mahistrado: “Ti Konstitusion ti 1963, seksion 24 (1) ginarantisaranna amin nga umili ti Nigeria iti wayawaya ti konsiensia, isip, ken relihion. Maikari ti akusado iti prinsipio ti relihion, isip ken konsiensiana a mangiparit kenkuana a makitimpuyog iti Age grade. Awan bileg ken maikontra iti Konstitusion ti aniaman a kaugalian a mangipaidam iti wayawayana.”
Iti ababa a pannao, inkeddeng ti korte nga awan ti mapilit a makitimpuyog iti grupo ti age grade nupay kaugalian iti komunidad ti pannakimiembro iti dayta. Inkeddengna pay nga awan ti mapilit nga agbayad ti buis babaen ti maysa nga asosasion a saan met a miembro dayta, uray no agpaay dayta iti irarang-ay ti komunidad. Isu nga iti daytoy kasla bassit laeng a banag, naitandudo ti narelihiusuan a wayawaya idiay Nigeria.