Panangbiruk iti Pudno a Kinabaknang Idiay​—Hong Kong

TI HONGKONG ket maysa a lugar a sadiay mabiitkayo la a bumaknang​—no amin a banag ket pabor kadakayo. Iti napalabas a 40 a tawen wenno nasursurok pay, rimmang-ay dayta a kolonia ti Britania manipud puerto nga awan unay ti trabaho agingga a nagbalin a pudno a napateg saan laeng nga idiay Makin-Abagatan a Daya nga Asia no di pay ket iti sangalubongan a tay-ak ti negosio.

Ti nababa a buis awisenna dagiti ganggannaet a managpuonan ken agserbi a pangawis kadagiti nagaget a trabahador a masarakan kadagiti innem a milion nga agnaed iti Hong Kong. Mangipaay met iti bentaha ti lokasion daytoy kas ruangan iti nagbaetan ti makin-abagatan a China ken ti rehion ti Asia-Pacifico ken iti labes dagita. Gapu iti moderno a sistema ti transportasion ken komunikasion ken ti narang-ay a negosio dagiti managpakiaw ken managtingi, nadaras a maipaay ti Hong Kong dagiti kasapulan ti internasional a pagtagilakuan.

Ti narang-ay nga ekonomia ti namagbalin iti Hong Kong a maysa kadagiti kadur-asan ti panagbiagna iti lubong. Nupay kasta, nakaiyeg kadi ti pannakapnek ken agnanayon a kinaragsak ti material a kinabaknang kadagiti agnanaed iti Hong Kong? Saan, ngem adda dagiti nangsapul ken nakasarak iti gameng nga adayo a nasaysayaat.

Nasarakanda Dagiti Naespirituan a Kinabaknang

Maysa kadagidiay nakasarak iti di magatadan a naespirituan a gameng isu ni Alfred a naiyanak idiay Hong Kong. Isu ket naballigi kas direktor ti maysa nga internasional a korporasion a ti kangrunaan nga opisinada ket idiay Britania. Kas kadagiti dadduma idiay Hong Kong, ti kalatna iti biag ket agurnong ti adu a kuarta, maaddaan bukod a pagtaengan, mangan iti naimas, ken nanamen ti nasayaat a panagbiag. Gapu iti saad ken sueldona, kasla naragpatna amin dagita. Ngem naragsak kadi? “Naadalko manipud kapadasak a ti kuarta ket talaga nga adda limitasionna,” insennaay ni Alfred. Kanayon a pagdandanaganna no kasanot’ kapaut ti naurnongna no mapukawan iti trabaho. Idi ad-adda nga inggaedna ti nagtrabaho, nangrugi a rimsua dagiti parikut iti pamiliana. Nariribukan ti asawana a ni Emily, idi natay ti anakda a lalaki a di napakadaan. “Kayatko idi a maammuan ti ayanna tapno matulongak,” kinunana. Yantangay awan ti maaramidanna, kasta unay ti lidayna.

Natay ti ama ni Justina idi ubing pay laeng. Ngem gaput’ panagreggetna, nakapagturpos iti agdindinamag a Hong Kong University. Nakastrek iti trabaho iti gobierno. Iti Cantonese maaw-awagan daytoy a gum fan woon, balitok a malukong ti inapoy​—natalged a trabaho ken nasayaat a sueldo. Ngem, saan a naragsak wenno kontento ni Justina. Masansan a pampanunotenna no ania ti panggep ti biag ken no ania ti adda iti masanguanan. Patien met ti asawana a ni Francis, nga awan panggep ti biag. Nariknana nga umasping iti bassit ken awan kaes-eskanna a paset ti dakkel a makina, awan serserbina, a maisursurot iti awan-inggana a rotina.

Adda met dita ni Ricky, mangimaton ti maysa a negosio. Nupay adut’ masapulanna, nakitana ti sabali a dasig ti biag​—nainget a pannakikompetensia kadagiti katrabahuanna ken dagiti parikutda nga agassawa. Saan a nakatulong ti kuarta a mangrisut kadagitoy a parikutna. Para iti asawana a ni Wendy, ti nadayaw a karera, kinaadu ti kuarta, ken ti panagbiag iti natibker iti politika a kagimongan kaipapanannat’ kinatalged. Ngem kasanot’ kabayag ti kasla natalged a panagbiag kenkuana? Dayta ti nangburibor kenkuana gapu ta ti ipapatay ti namagpanunot kenkuana nga awan serserbi ken panggep ti biagna.

Salaysayen ni David ti pakasaritaanna. Nakagun-od iti nasayaat a trabaho ken natalged ti panagbiagna gapu ta nakapagturpos iti unibersidad, ngem saan a kontento. Apay? Nairarem ngamin iti ebolusion ken pilosopia, ket patienna nga agingga ditoy laengen ti biag. Patien ni David nga awan a pulos ti manamnamana iti masanguanan, ket amin dagiti material a sanikuana di nakalapped iti pannakariknanat’ kinaawan namnama.

Nupay nagduduma ti nalikudan dagitoy nga indibidual, adda nagpapadaanda. Nagun-odda amin ti impagarupda a makaiyeg ti kinaragsak ken pannakapnek iti biag. Nupay kasta, idi nadanonda ti punto nga impagarupda a matungpalen dagiti arapaapda, naamirisda nga awan kapapay-an ti panagbiagda.

Panagbalin a Nabaknang iti Dios

Ti kasasaad da Alfred, Justina, ken dadduma pay a kadakdakamat ket umasping unay iti daydiay nabaknang a tao iti pangngarig ni Jesus. Isu ket ‘nagurnong ti gamgameng a maisagana kenkuana, ngem saan a nabaknang iti Dios.’ (Lucas 12:21) Nupay kasta, makaparagsak ta nabirukanda ti banag a nasaysayaat​—panagbiag a napno iti pudno a gameng. Dagidiay agtarigagay ti pudno a kinaragsak ken pannakapnek masapul nga “imaldit[da] ti inanamada, saan a kadagiti kinabaknang a pagduaduaan, no di ket iti Dios, isu a mangted kadatayo iti nawadwad kadagiti isuamin a pagnam-ayantayo.” (1 Timoteo 6:17) Wen, ti pannakaammo iti pudno a Dios, ni Jehova, ken ti panagtalekda kenkuana ti nangbalbaliw iti panagbiag ti tunggal maysa kadagitoy nga indibidual. Kitaentayo no kasano a napasamak amin dagitoy.

Nariribukan da Alfred ken Emily idi natay ti anakda a lalaki a di napakadaan, ket amin dagiti material a sanikuada saan a nakapabang-ar iti panagleddaangda. Mapmapanda met makimisa ngem kaskasdi a nakariknada iti kinakawaw ken di pannakapnek. Iti saan a mabayag, napan ti maysa kadagiti Saksi ni Jehova iti pagtaenganda ket sinaludsodna: “Ania ti namnama ti tao iti masanguanan?” Simmungbat ni Alfred sigun iti naibaga kenkuana idiay simbaan maipapan iti langit ken impierno. Nupay kasta, naipakita kenkuana manipud Biblia a dagiti natay “dida ammo ti aniaman” ket dagidiay adda iti lagip ti Dios ket addada iti kadawyan a tanem ti sangatauan nga agur-uray iti panagungar. (Eclesiastes 9:5, 10; Juan 5:28, 29) Lohikal ken rasonable daytoy ken Alfred. Ita naamirisnan a saan nga agsagsagaba ti anakna iti sadinoman a lugar no di ket matmaturog ken patay a buyogen ti inanama a nalabit maikaykaysanto iti pamiliana babaen ti panagungar. Anian a pannakaliwliwa ken pannakabang-ar! Idi agangay inawat ni Alfred ken ti asawana ti panagadal ti Biblia iti pagtaengan ket rinugianda a gun-oden ti pudno a gameng nga ituktukon ti Biblia.

Naupay ni Justina iti di pannakaseknan dagiti katrabahuanna a tumulong kadagiti tattao. Kas napasnek a Katoliko, nalidayan idi napaliiwna nga agsigsigarilio ken mapan makisalsala ti padi a kas kadagiti dadduma a lallaki. Idi agangay nakasarita dagiti Saksi ni Jehova ket nasungbatan manipud kadagiti Kasuratan ti adu a saludsodna iti kapkapnekanna. Awan pulos ti naisuro ti padi kenkuana no di ti personal a kapanunotanna, ken dina pulos a naukrad ti Biblia iti 16 a tawen, nupay regular a makimismisa ken nagbalin a trabahador a lego iti 10 a tawen.

Bayat nga iyad-adalan dagiti Saksi iti Biblia ni Justina ken ni lakayna, a Francis, isut’ nasdaaw iti sangalubongan a panagkaykaysada iti pammati ken aramid. Nakumbinsir ni Francis a ti Dios ket napaypayso. No utoben dagiti bambanag, ti laeng sibibiag, pudno a Dios ti maaddaan ti kasta nga impluensia iti internasional a grupo ti tattao. Anian a ragsak dagitoy nga agassawa ta nasarakanda iti pudno a gameng!

Ammo da Ricky ken Wendy a masapul nga agtignayda idi nakitada nga in-inut a makumikomda kadagiti nakaro a personal a parikut. Yantangay nakapatangda idin dagiti Saksi ni Jehova, inkagumaanda a dua a sapulen ida manen. Gapu iti panagreggetda, nakasarak da Ricky ken Wendy saan laeng a kadagiti praktikal a solusion dagiti parikutda no di pay ket ti pudno a kinabaknang iti personal a pannakirelasion iti “naragsak a Dios,” ni Jehova.​—1 Timoteo 1:11.

Nagbalbaliw met ti panagbiag ni David idi sinarungkaran dagiti Saksi ni Jehova. Gapu ta panggepna nga ibutaktak dagiti biddutda immanamong nga agsublida. Di nagbayag, nupay kasta, nalawlawagan, ta nabigbigna a ti Biblia ket pudno no maipapan iti siensia, historia, ken dadduma pay. Timmulong amin dagitoy ken David a nangmatmat iti Biblia kas libro ti kinapudno a nangited kenkuana iti pudno a panggep iti biag. Anian a makaparagsak ken dakkel a panagbalbaliw ti naaramidan daytoy kenkuana!

Panangtulong iti Dadduma Pay a Mangbiruk Kadagiti Pudno a Gameng

Iti kinaadu dagiti tao idiay Hong Kong, da Alfred, Emily, Justina, Francis, ken dagiti dadduma pay a nadakamat ditoy ti sumagmamano laeng kadagidiay nakasarak iti pudno a gameng ti kinapudno iti Biblia ken pammati ken Jehova a Dios. Idi 1992, agarup 900,000 nga oras ti nabusbos dagiti 2,600 a Saksi ni Jehova iti isasarungkar kadagiti tao idiay Hong Kong ken nasurok a 3,800 a panangiyadal ti Biblia iti pagtaengan ti idadauloda. Nupay kasta, napartak ti pannagna ti panagbiag idiay Hong Kong, ken okupado dagiti tao. Gapuna, mainayon iti panangasaba iti binalaybalay, naballigi iti kasta unay dagiti manangiwaragawag ti Pagarian iti panangasaba iti lansangan. Kasabaanda met dagiti tao iti pagtrabahuanda babaen ti pannakisarita kadagiti agop-opisina, aglaklako, mannalon, ken kadagiti lallaki a naggapu a nagdaklis idiay South China Sea.

Pudno a maikuna a “ti anien adu, ngem bassitda dagiti agani” idiay Hong Kong. (Mateo 9:37) Iti agdama, ti kaibatogan dagiti Saksi iti populasion ket 1 iti 2,300. Gapu iti panangapresiar iti kinaganat ti trabaho a panagani, agarup 600 iti 2,600 nga agibumbunannag ti Pagarian sadiay ket payunir, wenno amin-tiempo a manangaskasaba ti naimbag a damag. Ammo dagiti Saksi ni Jehova idiay Hong Kong, kas kadagidiay adda iti dadduma a lugar, a ‘ti bendision ni Jehova ti mangpabaknang.’ (Proverbio 10:22) Gapuna, ikarkarigatanda a tulongan ti adu pay a tattao iti dayta narang-ay a pagilian a mangbiruk iti pudno a gameng.

[Mapa iti panid 23]

(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)

SOUTH CHINA SEA

CHINA

Hong Kong

Kilometro

Milia

15

15