Dagiti Saludsod Manipud Kadagiti Managbasa

Binallaagan ti Dios ni Cain a ti ‘basol kumleb iti ruangan ket isu ti kalikagumanna,’ a kas ket tuktukoyenna ti maysa nga atap nga ayup ken ti biktimana. (Genesis 4:7) Apay a nausar dagita a sasao no idi sakbay ti Layus, dagiti ayup mangan laeng ti mulmula?

Kadagiti libro nga insurat ni Moises, mabasatayo dagiti bersikulo a mangipamatmat kadagiti bambanag wenno pasamak iti historia a mabalin a kasla saan a maitutop iti kasasaadda.

Kas pangarigan, ti salaysay idiay Genesis 2:10-14 mangipaay kadagiti detalye ti geograpia maipapan iti hardin ti Eden. Insurat ni Moises a ti maysa a karayan ket “agturong iti daya ti Asiria.” Ngem ti daga nga Asiria nagtaud ti naganna manipud ken Assur, anak ni Sem a naipasngay kalpasan ti Layus. (Genesis 10:8-11, 22; Ezequiel 27:23; Mikias 5:6) Nalawag, iti umiso, naipaltiing a salaysayna, inusar ni Moises ti termino nga “Asiria” a mangtukoy iti maysa a rehion a pagaammo dagiti managbasana.

Usigenyo ti sabali pay a pangarigan kadagiti immuna a kapitulo ti Genesis. Kalpasan a nagbasol da Adan ken Eva ken napagtalaw iti hardin, pinagelan ni Jehova ida nga agsubli. Kasano? Kunaen ti Genesis 3:24: “Pinagtalawna ti tao ket insaadna iti daya ti minuyongan ti Eden dagiti kerubin ken ti sumsumged a kampilan a simmango iti amin a turong, tapno bantayanna ti dalan nga agturong iti kayo ti biag.” Paliiwenyo, “ti sumsumged a kampilan.” Ti Dios aya ti nangpartuat kadagiti kampilan?

Ditay kunaen a ti naayat a Namarsua kadatayo ti immuna a nagaramid kadagiti kampilan a pagaammotayo. Nakita da Adan ken Eva ti maysa a banag a sumsumged ken agtaytayyek iti sango dagiti anghel. Ania a talaga dayta? Idi panawen nga insurat ni Moises ti libro a Genesis, nalatak dagiti kampilan ken maus-usar iti pannakidangadang. (Genesis 31:26; 34:26; 48:22; Exodo 5:21; 17:13) Isu a dagiti sasao ni Moises a “ti sumsumged a kampilan” makatulong kadagiti managbasana a mangiladawan no ania ti adda idiay pagserkan ti Eden. Ti impormasion a pagaammo idi kaaldawan ni Moises nakatulong iti panangtarus kadagiti kakasta a banag. Ket dagiti sasao nga inusar ni Moises ket umiso la ketdi, ta impairaman ni Jehova dayta iti Biblia.​—2 Timoteo 3:16.

Ita, ti met ngay Genesis 4:7? Sadiay binallaagan ti Dios ni Cain: “No naimbag ti aramidem, apay a dinto makaparagsak? Ngem no dika agaramid iti naimbag, ti basol kumleb iti ruangan, ket sika ti kalikagumanna; ket sika, gundawayam kadi dayta?” Kas mapaliiw, dagiti sasao kasla mangiladawan iti mabisin nga atap nga ayup a kumkumleb nga agpadpadaan iti tukmaan ken lamutenna.

Nupay kasta, ti pammaneknek iti Biblia ipakitana nga adda kappia iti nagbaetan da Adan ken Eva ken kadagiti amin nga animal. Mabalin a naamo kadagiti tattao ti dadduma kadagiti parsua, a magunggonaanda pay ketdi iti dayta. Ti dadduma ket atap nga animal, dagiti ayup a nainkasigudan a kaykayatda ti agbiag nga adayo kadagiti tao. (Genesis 1:25, 30; 2:19) Ngem, saan nga ipasimudaag ti Biblia nga aniaman kadagiti animal mangkemmegda kadagiti sabsabali nga animal wenno tao. Idi damo pay laeng, espisipiko nga impaay ti Dios dagiti mula kas taraon agpadpada dagiti ayup ken tattao. (Genesis 1:29, 30; 7:14-16) Sa la nagbalbaliw dayta kalpasan ti Layus, kas ipakita ti Genesis 9:2-5.

Kasano ngaruden, ti ballaag ti Dios ken ni Cain, kas mabasatayo idiay Genesis 4:7? Sigurado a ti ladawan ti narungsot nga ayup a kimleb ken sisasagana a mangtukma ket nalaka a tarusan idi kaaldawan ni Moises, ken matarusantay met dayta. Ngarud, manen, mabalin nga inusar ni Moises dagiti sasao a matarusan dagiti managbasa a pagaammo iti lubong kalpasan ti sangalubongan a Layus. Ket uray no saan a nakakita ni Cain iti kasta a parsua, matarusanna la ketdi ti punto ti pakdaar a nayarig ti dakes a tarigagay nga adda kenkuana iti mabisin, narungsot nga ayup.

Dagiti kangrunaan a punto a rumbeng nga addaan dakkel nga epekto kadatayo isu dagitoy: Ti kinamanangaasi ti Dios iti panangballaagna ken ni Cain, ti pateg ti sipapakumbaba a panangawat ti balakad, no kasanot’ kalaka a ti panagimon dadaelenna ti maysa, ken no kasano kainget ti rumbeng a panangawattayo kadagiti dadduma a nadiosan a ballaag nga inlanad ti Dios iti Kasuratan agpaay kadatayo.​—Exodo 18:20; Eclesiastes 12:12; Ezequiel 3:17-21; 1 Corinto 10:11; Hebreo 12:11; Santiago 1:14, 15; Judas 7, 11.