Dominican Republic​—Silulukat Pay Laeng a Takuaten

KAS maysa laeng nga agtutubo, rinugian ni Christopher Columbus ti panagbiag iti taaw nga iti kamaudiananna nangiturong iti pannakatakuatna kadagiti puro a pagaammo ita kas ti West Indies. Idi Disiembre 1492, naisadsad ti kangrunaan a barkona, ti Santa María, iti amianan a kosta ti puro ti Española, a pagaammo ita kas ti puro ti Hispaniola, a masakupan ti Haiti ken Dominican Republic. Impasdek sadiay ni Columbus ti immuna a purok nga Europeo, maysa a napardas pannakaipatakderna a sarikedked, ken inawaganna dayta iti La Navidad. Nagbalin daytoy a puro kas sentro ti ad-adu pay a panagtakuatna.

Natakuatan ni Columbus a ti puro ket pagnanaedan dagiti nakadidillaw a nataer, managtalek, ken managpadagus a tattao, dagiti Indio Taino. Mapattapatta nga agdagupda iti 100,000 kadagidi a tiempo. Nupay kasta, gapu iti naulpit a panangtrato dagiti manangsakup, a ti kangrunaan a paginteresanda isut’ panagbirok iti balitok, sipapardas a bimmassit ti katutubo a populasion. Idi 1570, naireport nga adda laengen 500 nga Indio Taino a nabati.

Itatta, ti Dominican Republic ket pagnanaedan dagiti tattao a naggapu iti adu a pulí ken kolor, a dagiti inapoda immakarda ditoy. Uray pay kasta, agparang nga adda kadakuada ti adu kadagiti nasayaat a kababalin dagiti Taino, a gagangay a mannakigayyem ken natanang a tattao. Daytoy, agraman ti napasnek a pammati iti Dios ken panagraem iti Biblia, ti namagballigi iti trabaho a panangasaba ken panangisuro dagiti Saksi ni Jehova iti daytoy a daga.

Sabali a Kita ti Panangtakuat

Dimteng iti Dominican Republic dagiti immuna a misionero ti Watch Tower, da Lennart ken Virginia Johnson, idi tiempo ni diktador a Trujillo. Natakuatanda, iti pannakaay-ayoda, nga adu ti dimngeg nga insigida ken sipopositibo iti mensaheda a naibatay iti Biblia. Nupay kasta, saan a nagustuan daytoy dagiti autoridad ken dagiti relihiuso a mammagbagada. Di nagbayag, bimtak ti nasaknap nga ibubusor, ket nakaro ti pannakasubok ti pammati dagiti immuna a Saksi a taga-Dominican [Republic]. Agingga iti daytoy nga aldaw, masansan a mapagsasaritaan pay laeng ti kinasungdo ken pammatida​—uray agingga ken patay.

Nalatak dagiti Saksi ni Jehova, nga ita agdagupda iti agarup 16,000 iti dayta a daga. Iti saan pay a nabayag, impabuya ti lima nga estasion ti telebision ti video a Jehovah’s Witnesses​—The Organization Behind the Name iti intero a pagilian.a

Nangipaay daytoy iti dakkel a pannakaipablaak ti trabaho dagiti Saksi saan laeng a kadagiti daddadakkel a siudad no di pay ket kadagiti babbabassit nga ili ken sumagmamano a lugar iti aw-away. Kas panangsurnad, nangyurnosda iti maysa a naisangsangayan a kampania tapno maidanon ti naimbag a damag ti Pagarian kadagitoy adayo a lugar.

Dagiti Gunggona ti Panagregget

Adu nga agtutubo, naganaygay, ken naregta a Saksi ti nagboluntario a mangbusbos iti dua a bulan a mangaskasaba kadagitoy nga adayo a teritoria. Nagunggonaan a naimbag dagiti panagreggetda. Iti maysa a lugar, nakatakuat ti dua a Saksi iti naidumduma nga interes. Yantangay tiempo idi ti panangrambak iti tinawen a Panglaglagip iti ipapatay ni Jesus, nagaramidda kadagiti urnos ken inawisda dagiti tattao nga umay. Napusek ti patakder, ket indauloda ti gimong. Idi malpas, kasta unay ti pannakakellaatda, ta adda pay maysa a dakkel a grupo ti tattao iti ruar ti patakder nga agur-uray a sumrek. Isu nga inawisda ida a sumrek ket inulitda ti programa. Adda itan maysa a kongregasion iti dayta a lugar.

Ti kinamanagparabur ken kinamannakigayyem dagiti tattao ti masansan a mangtignay kadakuada a mangiranud iti kinapudno ti Biblia a maad-adalda kadagiti kameng ti pamiliada ken kadagiti dadduma. Maysa nga estudiante ti Biblia ti napalaus ti rag-ona idi kamaudiananna kualipikadon a makiraman iti ministerio a panagbalaybalay. Mangidadaulo idin iti lima a panagadal ti Biblia iti lugarna, ngem maragsakan a maaddaan iti dakdakkel pay a pannakiraman iti ministerio.

Gapu ta dakkel pay a teritoria ti saan a regular a masarsarungkaran dagiti agibumbunannag iti Pagarian, ikagkagumaanda a kasabaan dagiti tattao kadagiti bus ken kadagidiay mapan kadagiti siudad tapno agnegosio wenno aggatang. Nangiturong daytoy kadagiti makaparagsak a resulta, kas ipakita ti maysa a kapadasan mainaig iti maysa a surat a naawat ti sanga nga opisina. Naggapu dayta iti dua a lallaki nga agnanaed iti maysa nga away, a nagkiddaw iti panagadal iti Biblia. Idi sarungkaran ida ti maysa a Saksi, natakuatan nga agtawen “dagiti lallaki” iti 10 ken 11. Ngem kasano a naammuanda ti maipapan iti urnos a panagadal iti Biblia? Bueno, maysa a lalaki manipud iti dayta a purok ti napan iti kabesera gapu iti negosio. Nakasarak iti maysa a Saksi iti lansangan, a nangted kenkuana iti maysa a tract ken nangitukon kenkuana iti libre a panagadal iti Biblia iti pagtaengan. Idi makaawid iti purokda, inted ti lalaki ti tract iti maysa a kaarruba a babai nga agtawen iti 12 ken imbagana kenkuana ti maipapan iti urnos a panagadal iti Biblia. Inyallatiw met ti balasitang ti impormasion iti dua a babbarito, a dagdagus a nagsurat. Narugian ti panagadal iti Biblia kadagiti babbarito, iti balasitang, iti lalaki, ken kadagiti dua nga annakna.

Nasayaat a Panagtignay Dagiti Agtutubo

Kinapudnona, dagiti agtutubo, agpada dagidiay napadakkel iti kinapudno ken dadduma pay, agparang nga ipaspasnekda ti panagdaydayawda iti Dios. Kas pagarigan, agpada a nabautisaran da Tamar ken ti kabsatna a ni Keila idi agtawenda iti 10 ken simrek iti amin-tiempo a ministerio kas payunir idi agtawenda iti 11. Agtawen ni Wendy Carolina iti 12 idi insimbolona ti dedikasionna babaen ti pannakabautisar iti danum, ket dua a tawen kalpasanna, idi 1985, rinugianna ti nagregular pioneer. Maysa itan a nalaing a mannursuro, a tagtagiragsakenna pay laeng ti amin-tiempo a ministerio. Ni agtutubo a Jovanny, a nabautisaran idi agtawen iti 10 ken maysa a regular pioneer idi agtawen iti 11, ket mangidadaulo iti uppat a panagadal iti Biblia iti pagtaengan. Idi maammuan ni Rey, nga agtawen iti sangapulo, a ti maysa nga aglaklako kadagiti segunda-mano a libro ket addaan iti maysa a bokleta nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova, nagpakpakaasi ni Rey ken ni nanangna a gatangenna dayta para kenkuana. Binasana nga interamente dayta. Ti panagbirbirokna iti ad-adu pay a literatura ti Biblia ti nangiturong kenkuana kamaudiananna iti sanga nga opisina. Ita, tagtagiragsakenna ti amin-tiempo a panagserbi, ken agserserbi met ni nanangna iti Dios.

Ania ti nakatulong kadagitoy ken iti dadduma pay nga agtutubo a mangapresiar iti kinapateg dagiti naespirituan a bambanag? Iti adu a kaso, napateg ti paset ti umiso a panangiwanwan ti nagannak. Pudno daytoy ken Josué, a dagiti Kristiano a nagannakna ket mannursuro iti eskuelaan. Idi insingasing ti maysa nga agdaldaliasat a manangaywan nga ikagumaan dagiti nagannak a tulongan uray maysa laeng kadagiti annakda a sumrek iti amin-tiempo a ministerio, impamaysada ti atensionda ken ni Josué. Gapu ta maysa a nalaing nga estudiante, naipaayan ni Josué iti scholarship manipud iti gobierno tapno agadal iti kinainheniero. Kalpasan ti maysa ket kagudua a tawen iti unibersidad, inawatna ti awis a makiraman iti proyekto a panagipatakder [iti pasilidad] iti hedkuarter para kadagiti Saksi ni Jehova iti Dominican Republic. Inyebkas dagiti nagannakna ti nauneg a pannakapnek gapu iti panangipaayda iti anakda iti panagserbi ken Jehova.

“Dagiti Managtakuat” Manipud iti Sabsabali a Daga

Pudno a mayaplikar ti sasao ni Jesus a “ti anien dakkel, ngem bassit dagiti managobra” iti daytoy a tay-ak. (Mateo 9:37) Ti dakkel a panagkasapulan ken ti nasayaat a panagtignay ti nangguyugoy kadagiti Saksi manipud iti sabsabali a daga a mapan makiraman nga agbirok kadagiti pudpudno a moderno-aldaw a gameng iti dayta a teritoria​—dagiti napasnek nga agsapsapul iti kinapudno.

Dimteng manipud iti kabangibang a puro ti Puerto Rico dagiti pamilia a Saksi a nakasarak iti pudno a pannakapnek nga agserserbi iti nadumaduma a lugar ti Dominican Republic. Kinuna ti maysa nga ulo ti pamilia: “Ti panangisarsaritam iti pammati ken namnamam kadagiti tattao a mayat a dumngeg pagbalinenna a nabiag ti kinapudno!” Idi maammuanda nga adda panagkasapulan ditoy, dimteng da Cecilia manipud Sweden ken Nia manipud iti Estados Unidos nga agtrabaho a kadua ti sumagmamano a dadduma pay nga agtutubo nga amin-tiempo a ministro. Agserserbida iti nasulinek a lugar a nangatngato ken nasaysayaat ti klimana. Kasta met, kadagiti nalamiis ken natatayag a bambantay a nakumotan kadagiti saleng, dua a pamilia a taga-Canada ti nakikadua iti maysa a pamilia a taga-Dominican [Republic] a nagsubli manipud iti Estados Unidos. Paset ida ti maysa a bassit a kongregasion ken nabalinanda a danonen dagiti tattao a saan pay a nasarsarungkaran dagiti Saksi ni Jehova iti las-ud ti sangapulo a tawenen.

Nagsubli da Alfredo ken Lourdes ken dagiti lima nga annakda manipud Siudad ti Nueva York ket naikamengda iti bassit a kongregasion iti maysa kadagiti napipintas nga ili iti igid ti baybay nga ayuyang dagiti turista. Maragragsakanda a makiraman iti panagbirok kadagiti nasingpet panagpuspusona a tattao ken panangtulong iti kongregasion a rumang-ay. Agnanaeden da Roland, maysa a computer operator manipud Austria, ken ni Yuta a baketna, iti napudot, natikag, a makin-abagatan a paset ti pagilian. Maragsakanda a makakita iti maysa a baro a kongregasion a nabuangay manipud idi dimtengda. Iti maysa a kabangibang nga ili, impadamag ti maysa a grupo ti tallo a sister a payunir ken maysa a pagassawaan manipud California a nakaad-adu ti nagkiddaw iti panagadal iti Biblia nga uray la a saandan a maikondukta amin dagitoy. Isu a pinaregtada dagiti interesado a tumabuno kadagiti gimong iti Kingdom Hall iti dayta a lugar ken agpasalista iti listaan dagiti agur-uray iti panagadal iti Biblia. Simamatalek nga agserserbi ti kabsat ni Yuta a ni Stefan iti maysa a bassit a kongregasion iti napintas nga ili ti Samaná, iti amianan a daya. Iti las-ud ti dua a tawen laeng, nagdoble ti bilang dagiti agibumbunannag ti Pagarian sadiay.

Pudpudno a makomendaran ti ayat ken regta nga impakita dagitoy ken dagiti dadduma pay a dimteng tapno tumulong. Inawatda ti karit saan laeng a ti yaakar iti maysa a baro a daga nga addaan iti naiduma a kultura ken kaugalian no di pay ket, iti kaaduan a kasasaad, ti panagadal iti baro pagsasao tapno maaywanan ti naespirituan a kasapulan dagiti marakarnero a tattao. Nagresulta ti panangikagumaanda iti positibo a panagtignay dagiti tattao iti dayta a lugar.

Pinanawan ti sumagmamano a pamilia a taga-Dominican [Republic] ti kinanam-ay kadagiti dadakkel a siudad ket immakarda kadagiti away. Sibabaknang a nagunggonaan ti amin iti rag-o gapu iti pannakatakuat kadagiti pudpudno a gameng​—dagiti napasnek nga agsapsapul iti kinapudno.

Dagiti agsapsapul iti gameng idi maika-15 a siglo nangyegda, saan a parabur, no di ket panangtagabo ken nakaro a panagsagaba dagiti katutubo a Taino a tattao. Uray ni Columbus mismo ket saan a nagunggonaan kadagiti gameng ti Baro a Lubong. Iti kamaudiananna, isut’ naaresto ken napapanaw iti puro a natakuatanna ket nagsubli idiay España a sikakawar.

Itatta, maysa a naidumduma a kita ti panagtakuat ti maar-aramid, ken napatpateg a gameng ti masarsarakan. Okupado dagiti tattao ni Jehova nga agbirbirok kadagiti nasingpet panagpuspusona a tattao a dumngeg iti naimbag a damag ti Pagarian. Ti resulta isut’ agtultuloy a dumakdakkel a bunggoy a mangtagtagiragsak iti wayawaya a maipaay laeng ti Sao ti Dios. (Juan 8:32) Segseggaanda ti panawen inton daytoy a daga dagiti bantay, makaawis a dissuor, napipintas nga aplaya, ken makaawis a gukayab ket agbalinto, saan laeng a maysa a paraiso a puro, no di ket paset ti maysa a baro a lubong nga agsaknap iti intero a daga.​—2 Pedro 3:13.

[Footnote]

[Mapa iti panid 24]

(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)

Dominican Republic

[Dagiti Ladawan iti panid 24, 25]

Natakuatan dagiti agtutubo ti pateg dagiti naespirituan a bambanag babaen ti panagserbi iti amin a tiempo