“Ti Inkarim, Tungpalem”
TI KARI ket maysa a napasnek a pannakitulag iti Dios a mangaramid iti maysa a banag, mangidaton wenno mangisagut, makiraman iti maysa a kita ti serbisio wenno kondision, wenno umadayo kadagiti banag a saan a mismo a maikaniwas iti linteg. Ti kari ket boluntario nga ebkas ti bukod a nakem ti maysa a tao. Gapu ta ti kari ket maysa a napasnek a pannakitulag, adda bilegna a kas iti maysa a sapata wenno panagsapata, ket no dadduma agdangdanggay dagitoy a dua a sasao iti Biblia. (Numeros 30:2; Mateo 5:33) Ti “kari” ket ad-adda a deklarasion ti panggep, idinto ta ti “sapata” ipasimudaagna ti araraw iti nangatngato nga autoridad a mangpaspasingked iti kinapudno wenno nabileg a kasasaad ti deklarasion. Dagiti sapata masansan a napakuyogan iti panangpasingked iti maysa a tulag.—Genesis 26:28; 31:44, 53.
Masarakan iti Genesis 28:20-22 ti kaunaan a nailanad a kari, a sadiay inkari ni Jacob nga itedna ken Jehova ti apagkapullo ti amin a sanikuana no itultuloy ni Jehova ti mangsaranay ken mangisubli kenkuana iti kinatalna, iti kasta paneknekanna nga isut’ Dios ni Jacob. Saan a makisinsinnukát ni Jacob iti Dios, ngem kayatna a siguraduen nga adda kenkuana ti anamong ti Dios. Kas ipakpakita daytoy a pagarigan, dagiti patriarka ti nagkari (kitaenyo met ti Job 22:27), ket kas iti adu a sabsabali pay a kaugalian dagiti patriarka, inlawlawag ken impaalagad ida ti Linteg Mosaico, imbes nga inyam-ammona dagitoy datin a paset ti panagdayaw.
Naaramid ti adu a kari kas panagkiddaw iti anamong ti Dios ken balligi iti maysa a gannuat, kas iti kaso ni Jacob. Ti sabali pay a kasta a pagarigan isu ti kari ti Israel a dadaelenda dagiti siudad ti Cananeo nga ari ti Arad no pagballigien ni Jehova ti Israel. (Numeros 21:1-3) Naaramid met dagiti kari kas ebkas ti debosion ken Jehova ken iti nadalus a panagdaydayaw kenkuana (Salmo 132:1-5) wenno tapno ipakitana nga inlasin ti maysa a tao ti bagina wenno dagiti sanikuana agpaay iti naisangsangayan a serbisio. (Numeros 6:2-7) Mabalin nga agkari dagiti nagannak mainaig kadagiti annakda, kas ti inaramid ni Anna maipanggep ken Samuel. (1 Samuel 1:11; idiligyo ti Oc-ocom 11:30, 31, 39.) Kadagitoy a pagarigan nakitunos dagiti annak iti pannakaipatungpal ti kari.
Boluntario, Ngem Inkapilitan no Naaramiden
Naan-anay a boluntario dagiti kari. Nupay kasta, no nagkari ti maysa a tao, inkapilitan ti pannakatungpalna babaen ti nadiosan a linteg. Gapuna a nadakamat ti kari kas ‘maisinggalut iti kararuana,’ a mangipasimudaag a naisinggalut ti mismo a biagna iti pannakatungpal ti saona. (Numeros 30:2; kitaenyo met ti Roma 1:31, 32.) Tangay biag ti nakapusta, nabatad no apay nga idagadag ti Kasuratan iti maysa nga agannad unay sakbay nga agkari, a siaannad nga usigenna dagiti annongen a mainanama. Kinuna ti Linteg: “No agkarika iti maysa a kari ken Jehova . . . [ti] Dios dinto bumurong a singirenna kenka, ket dayta pakabasolamto. Ngem no mateppelam ti agkari, saanmonto a pakabasolan.”—Deuteronomio 23:21, 22.
Kas inyebkas kamaudiananna ti Manangummong: “Ti inkarim, tungpalem. Naim-imbag a dika koma mangikari ngem iti mangikarika ket dika tungpalen. Dika palubosan a ta ngiwatmo pagbasolenna ta lasagmo, dika met agsao iti sanguanan ti anghel a kunaem maysa nga ibibiddut.” (Eclesiastes 5:4-6) Mabalin a maysa a nakaro a silo ti sidadarasudos a panagkari maigapu iti rasuk ti apagbiit a kinagagar wenno emosion laeng. (Proverbio 20:25) Iti sidong ti Linteg, nakabasol iti imatang ti Dios ti maysa a mangaramid iti kasta a nadarasudos a kari ket masapul a mangidatag iti daton maipaay iti basolna. (Levitico 5:4-6) Kamaudiananna, awan mamaay ti kari iti imatang ti Dios no saan a maitunos kadagiti nalinteg a pagalagadanna ken agtaud manipud iti umiso a kita ti puso ken espiritu.—Salmo 51:16, 17.