Pagaraban Dagiti Arig Karnero iti Daga Dagiti Navajo

ITI pagsasao dagiti Navajo nga Indian, ti hózhóní, kayatna a sawen “napintas,” ket kasta ti panangdeskribir dagiti tattao a Navajo iti dagada. Sipud idi 1868, ti gobierno ti Estados Unidos impaayanna dagiti Navajo iti agarup 62,000 a kilometro kuadrado a daga a pagnaedanda idiay umamianan a daya ti Arizona, iti aglikmut ti makunkuna nga uppat a suli, a pagsisinnabtan dagiti uppat nga estado ti Arizona, Colorado, New Mexico, ken Utah. Ti Monument Valley, a pinaglatak dagiti pelikula iti Lumaud, maay-aywanan itan kas Navajo Tribal Park ken pakaguyugoyan dagiti turista iti intero a lubong. Ti tanap itampokna dagiti nakaskasdaaw a nalabaga a sandstone a monumento nga agtallo gasut a metro ti kangatoda a nakaskasdaaw ti pannakaiputputongda kadagiti nangato a tanap ti disierto. Maikanatad iti dayta, ti pangawag dagiti Navajo iti tanap kaipapananna “ti nagbabaetan dagiti dadakkel a batbato.”

Iti pakabuklan, agdindinamag dagiti tattao a Navajo gapu iti kinapakumbaba, kinamanagpadagus, ken kinasingedda kadagiti kabagianda. Dagiti 170,000 nga agindeg iti dayta a lugar kaaduanna naiputputong ti pagnanaedanda, a sursurotenda dagiti tradision. Addada pay laeng agtartaraken iti karnero ken agnanaed kadagiti abong-abong a nagalem iti pitak a maawagan iti hogan. Agdindinamag dagiti artistiko ken nasigo nga aramid dagiti Navajo. Nangnangruna a maapresiar dagiti napnuan maris nga alpombra ken ulesda nga addaan kadagiti geometriko wenno naidumduma a disenio, a naabel iti dutdot ti karnero. Nalatak met dagiti pirak nga alahas dagiti Navajo nga addaan iti turquoise ken dadduma pay a natural a materiales.

Panangidanon iti Naimbag a Damag iti Daga Dagiti Navajo

Iti nasurok a 30 a tawen, napan dagiti Saksi ni Jehova iti daga dagiti Navajo saan laeng a tapno kitaen ti daga no di pay ket idanonda ti naimbag a damag ti Pagarian ti Dios kadagiti tattao iti daytoy nasulinek a lugar. (Mateo 24:14) Dagiti regular ken special pioneer a ministro a Saksi ni Jehova idadauloda ti trabaho a panangasaba. Adu kadakuada ti nangipangag iti awis dagiti agdaldaliasat a manangaywan ken lokal a Saksi a tumulong kadagiti lugar a dakdakkel ti panagkasapulan. Dagiti dadduma naggapuda kadagiti kabangibang a kongregasion, idinto ta ti dadduma, a pakairamanan dagiti kameng ti nagduduma a tribu dagiti Katutubo nga Americano, naggapuda iti nadumaduma a paset ti Estados Unidos.

Dagitoy a managsakripisio a lallaki ken babbai inyarigda ti ministerioda ditoy iti panagmisionero. Apay? Umuna, nakarigrigat nga adalen dagiti katutubo a lenguahe gapu iti komplikado nga aweng, pannakasangal, ken pannakaisaoda. Sa iti pakabuklan, dagiti katutubo sursurotenda dagiti tradisionda iti relihion, urnos ti pamilia, ken panagpannurayda iti daga kas pagbiaganda. Mainayon pay, natakkon ti pagnaedan ken pagtrabahuan dagiti saan nga Indian, isu a marigatan nga agtalinaed ditoy dagidiay immakar. Kamaudiananna, ti naunday a historia ti panangmaltrato dagiti puraw kadagitoy a tattao isu ti nabatad a nangitukit iti panunotda ti saanda unay a panagtalek kadagiti taga-ruar.a

Idi damo, no nakakurbata a mamalaybalay dagiti Saksi, mapagbiddutanda ida a Mormon, ket adu ti di mangilukat iti ridaw. Idi binaliwanda ti nagkawes iti saan unay a pormal, pinastrekda idan, a masansan a maysa nga oras wenno mabaybayag pay. Ita dagiti tattao mailasindan dagiti Saksi ni Jehova, uray pormal manen ti pagkawesda iti ministerio.

Ti laengen panangdanon kadagiti tattao nga agnanaed iti daga dagiti Navajo ket pudno a karit. Gagangay ti panagmaneho iti adu a milia kadagiti dalan a di mapagpagnaan, kabatbatuan, kadaratan, ken kapitakan. Kadawyanna, daytoy ti nakaro a mangparigat kadagiti lugan ken pasahero. Mailubo met dagiti lugan, ngem kaaduanna sidadaan a tumulong dagiti aglabas. Masansan a kasapulan ti adu nga oras nga agpapan-agawid no sumarungkar kadagiti interesado, mangyadal iti Biblia kadagiti pagtaengan, wenno panangala kadagidiay tumabuno iti Nakristianuan a gimong. Ngem sidadaan dagiti Saksi nga agsakripisio, iti kasta ipakpakitada ti ayatda kadagiti katutubo a tattao.​—Idiligyo ti 1 Tesalonica 2:8.

Maragsakan dagiti Navajo a makisarita maipapan iti Biblia. Kadawyanna ummongenda ti intero a pamilia​—dagiti annak, nagannak, apong a lakay ken apong a baket​—tapno denggenda ti maipapan iti namnama a masanguanan a paraiso a pagtaengan ti sangatauan. Idi napagsaludsodan no ania ti pampanunotenna a kasasaadto idiay Paraiso, simmungbat ti maysa a lalaki a Navajo, “Nalangto dagiti pagaraban, nga adunto ti karnero,” iyan-anninawna ti ayatda iti dagada ken kadagiti arbanda. Apresiarenda met dagiti literatura ti Biblia, a no dadduma ipakitada daytoy babaen ti panagdonarda kadagiti batek, sangabarreta a sabon, de lata a gatas, ken dadduma pay kas panangsuportada iti ministerio ti Pagarian. Adda special pioneer a nakapagpasuskribir iti agarup 200 a suskripsion a magasin a Pagwanawanan ken Agriingkayo! iti makatawen, a pakairamanan ti dua manipud iti maysa a lalaki a nakakabalio.

Panangipasdek iti “Kampo Dagiti Karnero”

No dumteng ti kalgaw, panawenen nga iyakar ti Navajo a pastor dagiti arbanna iti kampo dagiti karnero. Daytoy a kampo dagiti karnero no iti kalgaw, a napili gapu ta asideg kadagiti nalangto a pagaraban ken adu ti pagalaan iti danum, tumulong iti iyaadu ti arban. Iti piguratibo a wagas, mayarig ti Kingdom Hall iti kasta a kampo​—naespirituan a pagaraban ken gubuayan ti danum ti kinapudno. Dagiti tattao nga umay mataraonanda iti naespirituan a mangpasalun-at ken mangpapigsa kadakuada iti naespirituan.

Maang-angay idi dagiti gimong iti maysa a kuarto ti eskuelaan idiay Kayenta, Arizona. Kalpasanna idi Agosto 1992, iti tulong dagiti ginasut a Saksi a boluntario manipud iti nadumaduma nga estado, naibangon ti baro a Kingdom Hall idiay Kayenta. Daytoy a Kingdom Hall ken ti sumagmamano pay iti dayta a rehion imparipiripda iti panunot dagiti lokal nga umili ti kinapermanente ti trabaho a panangasaba. Ti dadduma pay a Kingdom Hall nga agserserbi iti daytoy nakalawlawa a teritoria ramanenna dagiti adda idiay Tuba City ken Chinle, agpada a masarakan iti dayta a daga [dagiti Navajo], maysa idiay Keams Canyon iti daga ti tribu dagiti Hopi a sakup ti daga dagiti Navajo, ken sumagmamano a sabsabali pay kadagiti ili nga adda iti pagbeddenganna. Ania ti imbungana?

Adu ti Mangipangpangag iti Mensahe ti Pagarian

Idiay Kayenta nasurok a sangadosena a lokal nga umili ti nabautisaran sipud idi naibangon ti Kingdom Hall, a mangipakpakita iti pamendision ni Jehova iti daytoy a lugar ti pudno a panagdayaw. Dayta a pasdek paneknekanna nga agtalinaed ditoy dagiti Saksi ni Jehova ken pabilgenda ti panagtalek iti ikaskasabada a naimbag a damag ti Pagarian. Di pay unay nabayag ti pannakaipalawag sadiay ti kaunaan a publiko a diskurso iti Biblia iti pagsasao a Navajo. Naragsakan dagiti 40 a miembro ti kongregasion a nangabrasa iti 245 a timmabuno iti palawag maipapan kadagiti rebbengen dagiti nagannak. Buyogen ti panangapresiar, adda sangapamiliaan a buklen ti walo a nangbusbos iti tallo nga oras iti kada panagbiahe tapno denggenda daytoy a palawag​—ti kaunaan pay laeng nga ibibisitada iti Kingdom Hall.

Ti sabali pay a napateg nga alikamen nga impaay ni Jehova ket ti broshur a Tagiragsakenyo ti Biag nga Agnanayon Ditoy Daga! iti pagsasao a Navajo. Dakkel a karit ti naipasango iti pannakaipatarus ti broshur iti Navajo, pagsasao a nakarikrikut. Iti pakabuklan nangbusbos dagiti managipatarus iti nasurok a 1,000 nga oras tapno maipasigurado nga umiso ti panangipaawat ti broshur iti mensahe ti Pagarian. Manipud iti pannakairuarna idi arinunos ti 1995, rinibu a kopia ti naipaima dagiti lokal a Saksi, a nangibunga iti adu a panangyadal iti Biblia kadagiti agbirbirok iti kinapudno.

Rumangrang-ay ti pannakaaramat ti pagsasao a Navajo iti ministerio bayat nga ad-adalen dayta dagiti agibumbunannag iti Pagarian. Dagiti kongregasion iti dayta a lugar inrugidan nga usaren ti Navajo iti Teokratiko nga Eskuelaan ti Panagministro, ken maang-angay dagiti klase iti pagsasao a Navajo a mangsanay kadagiti agibumbunannag. Mainayon pay, ti programa kadagiti lokal nga asamblea maipatpatarus met iti Navajo. Amin dagitoy a panagregget sigurado nga agresulta iti ad-adu pay a mangipangag iti dayta a lugar.

Ti maysa pay kadagiti bunga ti Pagarian iti daytoy a pagnanaedan dagiti Indian ket dagiti nakasaysayaat a naespirituan a galad nga iparparangarang dagiti kakabsattayo a Navajo. Iti pito a tawen, ikuykuyog da Jimmy ken Sandra ti lima nga annakda iti 120 kilometro iti kada panagbiahe tapno tabunuanda dagiti linawas a gimong. Adda dagiti nasayaat a pakalaglagipan ti pamilia iti panagkankantada kadagiti kanta ti Pagarian ken panagadalda a sangsangkamaysa iti Biblia kabayatan ti nawatiwat a panagbiaheda. Ti panagayat ken regta dagiti nagannak iti kinapudno tinignayna dagiti annak a mangsurot iti ulidanda nga agbalin a dedikado a managdaydayaw ni Jehova. Uppat kadakuada ti agserserbi itan kas regular pioneer, ken maysan a panglakayen ni Jimmy. Mainayon pay iti rag-o daytoy a pamilia, di pay unay nabayag, ti manang ni Jimmy a ni Elsie ti kaunaan a nabautisaran a Navajo laeng ti pagsasaona.

Dagiti lokal a pastor ken dagiti arbanda ti mangnayon iti kinatalingenngen ti pagpastoran kadagiti monumento a bato a mangarkos iti pagnanaedan dagiti Navajo. Idi un-unana, impadto ni propeta Isaias ti maipapan ken Jehova: “Pagarabennanto ti arbanna a kasla maysa nga agpaspastor, urnongennanto dagiti kordero iti takiagna, ken awitenna ida iti barukongna, ket idalannanto a nainayad dagiti adda urbonda.” (Isaias 40:11) Babaen ti Naimbag a Pastor a dinutokanna, ni Jesu-Kristo, ur-urnongen ni Jehova iti naespirituan a pagpastoranna amin dagidiay adda iti pagnanaedan dagiti Navajo nga agtarigagay a dumngeg iti naimbag a damag ti Pagarian ken maaddaan iti gundaway nga umawat iti agnanayon a paraburna.

[Footnote]

[Ladawan iti panid 24]

Dumdumngeg ti agpaspastor a Navajo iti naimbag a damag