Ti Nagan ti Dios Naibalikas Sadi Israel
SINIGSIGLON a siiinget nga impawil ti tradisional a Judaismo kadagiti pasurotna ti panangibalikas iti nagan ti Dios a Jehova. Sigun iti Mishnah, asinoman a mangibalikas iti nagan ti Dios ket “maawananto ti bingay iti lubong nga umay.”—Sanhedrin 10:1.a
Idi Enero 30, 1995, inggagara ti dati a panguluen a rabbi ti Sephardi iti Israel nga imbalikas ti nagan ti Dios. Inaramidna daytoy bayat a lulualuenna ti tikkun, ti pangilinteg a kararag dagiti Cabalist. Karkararagenda daytoy tapno ti Dios isublina ti kinaurnos iti uniberso, a sigun kadagiti Cabalist, sininga dagiti dakes a puersa. Kinuna ti Pebrero 6, 1995 a pagiwarnak a Yedioth Aharonoth: “Nakaskasdaaw ti bileg daytoy a lualo ta dagiti sasaona agparang laeng kadagiti espesial a bokleta a saan a mailako iti publiko.” Ti panagararaw iti nagan ti Dios iti kastoy a kasasaad ket maipagarup a mangnayon iti naisangsangayan a bileg iti kiddawda.
Tandaananyo ta imbilin ti Biblia kadagiti adipen ti Dios nga usarenda ti nagan ti Dios a Jehova. (Exodo 3:15; Proverbio 18:10; Isaias 12:4; Sofonias 3:9) Nagparang dayta a nagan iti agarup 7,000 a daras iti orihinal a Hebreo a teksto ti Biblia. Nupay kasta, mamakdaar ti Biblia maipapan iti di umiso a panangusar iti nagan ti Dios. Kuna ti maikatlo kadagiti Sangapulo a Bilin: “Dika aramaten iti barengbareng ti nagan ni Jehova a Diosmo ta ni Jehova saannanto a di pabidduten ti mangaramat iti naganna iti barengbareng.” (Exodo 20:7) Kasano a mabalin a maaramat a barengbareng ti nagan ti Dios? Kuna ti komento ti The Jewish Publication Society a ti Hebreo a termino a naipatarus a “barengbareng” ket mabalin nga iramanna saan laeng a ti “minamaag a panangusar” ti nagan ti Dios no di pay ket iti “panangulit-ulit iti awan kaes-eskanna a lualo.”
Kasanotay ngarud a matmatan ti tikkun a kararag a pangilinteg dagiti Cabalist? Ania ti namunganayanna? Idi maika-12 ken maika-13 a siglo K.P., nangrugi nga aglatak ti maysa a misterioso a porma ti Judaismo, a naawagan Cabala. Idi maika-16 a siglo, inserrek ni Isaac Luria, maysa a rabbi, ti “tikkunim” iti liturhia ti Cabalist. Nausar ti nagan ti Dios kas anting-anting nga addaan iti naisangsangayan a pannakabalin, ket nagbalin a paset ti ritual dagiti Cabalist. Iti panagkunayo, umiso kadi daytoy a panangaramat iti nagan ti Dios?—Deuteronomio 18:10-12.
Aniaman ti sungbatyo iti dayta a saludsod, umanamongkayo a ti panangibalikas iti nagan ti Dios iti publiko iti moderno-aldaw nga Israel ket karkarna unay. Kaskasdi, impakauna a mismo ti Dios: “Iti dayta nga aldaw kunaenyonto, Agyamankayo ken ni Jehova, awaganyo ti naganna, ipalawagyo dagiti ar-aramidna kadagiti inilin-ili, isaritayo a ti naganna maitan-ok. Kantaanyo ni Jehova; ta isu inaramidna dagiti mangnibinibi a bambanag, maipakaammo koma daytoy iti isuamin a daga.”—Isaias 12:4,5.
Makaparagsak ta iti Israel, kas iti nasurok a 230 a dagdaga iti sangalubongan, ikagkagumaan dagiti Saksi ni Jehova a tulongan dagiti kaarrubada a manggun-od iti umiso a pannakaammo maipapan ken Jehova. Namnamaenda nga adu pay koma ti mangipateg iti kababagas dagiti kasuratan a kas iti Salmo 91:14: “Gapu ta insaadna ti ayatna kaniak [Jehova], ngarud isu ilasatkonto: ikabilkonto iti nangato, gapu ta inammona ti naganko.”
[Footnote]
a Ti Mishnah ket maysa a koleksion dagiti komentario kas suplemento ti Nainkasuratan a linteg, a naibasar kadagiti eksplanasion dagiti rabbi a maaw-awagan Tannaim (dagiti mannursuro). Naisurat dayta iti arinunos ti maikadua a siglo K.P. ken iti umuna a paset ti maikatlo a siglo K.P.
[Ladawan iti panid 28]
Iti Negeb, naipakaammo ti nagan ken ti Sao ni Jehova babaen ti ilina
[Ladawan iti panid 29]
Ti poster a mangipakpakita iti nagan ti Dios