Ti Bautismo ni Clovis​—1,500 a Tawen ti Katolisismo Idiay Francia

“ITI nagan ti Papa, boom,” kuna ti mensahe a naipakuyog iti maysa a naaramid a bomba a natakuatan iti maysa a simbaan idiay Francia a bisitaen ni Papa Juan-Paulo II idi Setiembre 1996. Maysa daytoy a pagarigan ti nakaro nga ibubusor iti maikalima a panagbisitana iti sentro ti Francia. Kaskasdi, iti dayta a tawen, agarup 200,000 a tattao ti napan idiay Reims a siudad ti Francia tapno makipagrambakda iti papa iti maika-1,500 nga anibersario ti pannakakomberte iti Katolisismo ti ari dagiti Frank a ni Clovis. Asino daytoy nga ari a ti bautismona ket naawagan kas ti bautismo ti Francia? Ken apay a kontrobersial ti pannakarambak ti bautismona?

Ti Kumapkapuy nga Imperio

Nayanak ni Clovis idi agarup 466 K.P., anak ti Childeric I, ti ari dagiti Salian Frank. Kalpasan a pinarmek ida dagiti Romano idi 358 K.P., daytoy nga Aleman a tribu ket napalubosan nga agindeg iti lugar a Belgium ita, iti kondision a salaknibanda ti pagbeddengan ken mangibaonda kadagiti agbalin a soldado iti buyot ti Roma. Ti nasinged a pannakilangenda kadagiti umili a Pranses-Romano ti in-inut a nangimpluensia kadagiti Frank kadagiti kultura ti Roma. Nakialiado ni Childeric I kadagiti Romano, a nakibakalda kadagiti rimmaut nga Aleman a tribu, kas kadagiti Visigoth ken Saxon. Nagyaman kenkuana dagiti Pranses-Romano nga umili gapu iti dayta.

Ti Gaul a probinsia ti Roma ket nagsaknap manipud iti Rhine River iti amianan, agingga iti Pyrenees iti abagatan. Ngem kalpasan ti ipapatay ni Romano a Heneral Aetius idi 454 K.P., awan ti autoridad a nangituray iti pagilian. Maysa pay, ti pannakaabak idi 476 K.P. ni Romulus Augustulus, ti naudi nga emperador ti Roma, ken ti panungpalan ti makinlaud a paset ti Imperio ti Roma ket nangyeg iti dakkel a riribuk iti politika iti dayta a rehion. Kas resultana, nayarig ti Gaul iti maysa a naluom a higos nga agur-uray a sukdalen ti maysa kadagiti tribu a nagindeg iti pagbeddengan. Saan a pakasdaawan nga idi nagturay kalpasan ni amana, rinugian ni Clovis nga isaknap ti beddeng ti pagarian. Idi 486 K.P., pinarmekna ti maudi a pannakabagi ti Roma idiay Gaul iti gubat iti asideg ti siudad ti Soissons. Gapu iti dayta a balligi, nasakupna ti teritoria iti baet ti karayan Somme iti amianan ken ti karayan Loire iti sentral ken laud ti Gaul.

Ti Agbalin nga Ari

Saan a kas iti dadduma a tribu nga Aleman, nagtalinaed a pagano dagiti Frank. Ngem ti pannakikallaysa ni Clovis iti prinsesa ti Burgundy a ni Clotilda ket addaan iti dakkel nga epekto iti biagna. Kas maysa a napeklan a Katoliko, awan sardayna a nagreggetan ni Clotilda ti pannakakomberte ti asawana. Sigun iti historia nga inrekord ni Gregory a taga Tours idi maikanem a siglo K.P., inkari ni Clovis a tallikudanna ti kinapagano no isut’ pagballigien ti Dios ni Clotilda. Inkarina dayta idi 496 K.P., bayat ti pannakigubat dagiti Tolbiac (Zülpich, Alemania) iti Alemanni a tribu. Nupay dandani maabak idin ti buyot ni Clovis, napapatay ti ari dagiti Alemanni ket simmuko dagiti buyotna. Para ken Clovis, ti Dios ni Clotilda ti namagballigi kenkuana. Sigun iti estoria, ni Clovis ket binautisaran ni “Santo” Remigius, iti katedral ti Reims, idi Disiembre 25, 496 K.P. Ngem patien ti dadduma a napasamak dayta iti naladladaw a petsa, nalabit 498/9 K.P.

Napaay ti gandat ni Clovis a mangsakup iti pagarian ti Burgundy iti abagatan a daya. Ngem nagballigi ti kampaniana maibusor kadagiti Visigoth idi inabakna ida idi 507 K.P. idiay Vouillé, iti asideg ti Poitiers. Dayta ti makagapu a nasakupna ti kaaduan a paset ti abagatan a laud ti Gaul. Kas panangbigbig iti daytoy a balligi, naikkan ni Clovis iti pammadayaw kas konsul babaen ken Anastasius, ti Emperador ti Makindaya nga Imperio ti Roma. Isu ngarud ti nagbalin a kangatuan kadagiti amin nga ari iti laud, ket minatmatan dagiti umili ti Francia-Roma a lehitimo ti turayna.

Gapu ta nasakupna ti teritoria dagiti Rhenish Frank iti daya, inaramid ni Clovis a kabeserana ti Paris. Iti arinunos ti panagbiagna, pinabilegna ti pagarianna babaen ti panangipaulog iti naisurat a linteg, ti Lex Salica, ken ti panangbukelna iti maysa a konsilio ti simbaan idiay Orléans tapno mangilawlawag iti pagnaigan ti Simbaan ken ti Estado. Idi natay, nalabit idi Nobiembre 27, 511 K.P., isu ti agmaymaysa nga agturay iti tallo a kakapat ti Gaul.

Ti The New Encyclopædia Britannica inawaganna ti pannakakomberte ni Clovis iti relihion a Katoliko kas “napateg a tiempo iti pakasaritaan ti makinlaud a Europa.” Apay a kasta unay kapateg ti pannakakomberte daytoy a pagano nga ari? Maigapu dayta iti kinapudno a pinili ni Clovis ti Katolisismo imbes a ti Arianismo.

Ti Kontrobersia a Nakainaigan Dagiti Ariano

Idi agarup 320 K.P., ti padi ti Alexandria idiay Egipto a ni Arius insaknapna ti di gagangay a kapanunotan mainaig iti Trinidad. Kinuna ni Arius a saan nga agpada ti Anak ken ti Ama no iti anag, wenno kaipapanan. Ti Anak ket naiduma iti Dios wenno saan a kapadis ti Ama, yantangay adda nangrugian ti Anak. (Colosas 1:15) No maipapan iti nasantuan nga espiritu, patien ni Arius a persona dayta ngem nababbaba iti Ama ken iti Anak. Ti pannursurona a limmatak ket nakaro a binusor ti simbaan. Idi 325 K.P., iti Konsilio ti Nicea, naidestiero ni Arius ket nakondenar dagiti pannursurona.a

Nupay kasta, saan a dita a nagpatingga ti kontrobersia. Nagtultuloy ti susik iti doktrina iti agarup 60 a tawen, a nagduduma ti dinasigan dagiti simmaganad nga emperador. Kamaudiananna, idi 392 K.P., inaramid ni Emperador Theodosius I ti Katolisismo agraman ti doktrinana a Trinidad kas ti Estado a relihion ti Imperio ti Roma. Kabayatanna, nakomberte dagiti Goth iti Arianismo babaen ken Ulfilas, maysa nga Aleman nga obispo. Dadduma a tribu nga Aleman ti dagus a nangawat iti daytoy a kita ti “Kristianidad.”b

Idi panawen ni Clovis, madama ti krisis ti Iglesia Katolika idiay Gaul. Ikagkagumaan idi dagiti Ariano a Visigoth a paksiaten ti Katolisismo babaen ti panagkedkedda a masukatan dagiti natay nga obispo. Maysa pay, parikut idi ti simbaan ti rinnisiris ti dua a papa, nga agpipinnatay dagiti padi iti agkalaban a dasig idiay Roma. Kas kanayonan a riribuk, dadduma a mannurat a Katoliko ti nagkuna a ti tawen 500 K.P. ti mangtanda iti panungpalan ti lubong. Gapuna, ti pannakakomberte ti Frank a konkistador iti Katolisismo ket namatmatan idi a positibo a pasamak, a nangilukat iti “baro a siglo dagiti santo.”

Ngem ania ti motibo ni Clovis? Nupay mabalin a natignay gapu iti relihion, sigurado nga adda napolitikaan a motibona. Idi pinilina ti Katolisismo, nagun-od ni Clovis ti anamong dagiti umili ti Francia-Roma a kaaduan kadakuada ti Katoliko ken ti suporta ti naimpluensia a turay ti simbaan. Dayta ti nangted kenkuana iti bentaha kadagiti karibalna iti politika. Kuna ti The New Encyclopædia Britannica a “ti panangsakupna iti Gaul ket nagbalin a gubat maipuon iti pannakawayawaya iti pammarigat dagiti erehe nga Ariano.”

Asino ti Pudno a Clovis?

Sakbay ti pananglaglagip iti 1996, ti arsobispo iti Reims a ni Gérard Defois dineskribirna ni Clovis kas “simbolo ti nautob a naimbag ken responsable a panagpakomberte.” Nupay kasta, inkomento ti historiador a Pranses a ni Ernest Lavisse: “Ti pannakakomberte ni Clovis ket pulos a di namagbaliw iti kinataona; ti naayat ken mannakikappia a moral ti Ebanghelio dida natukay ti pusona.” Kinuna pay ti sabali a historiador: “Imbes a ni Odin [maysa a dios dagiti Norse], ni Kristo ti nagpatulonganna ngem isu latta ti kababalinna.” Kas iti inaramid ni Constantino kalpasan ti kunada a pannakakombertena iti Kristianidad, pinapigsa ni Clovis ti turayna babaen ti sistematiko a panangpapatayna iti amin a karibalna iti panagturay. Tinalipuposna ti “amin a kabagianna uray dagiti adayo a kabagianna.”

Idi natay ni Clovis, naparbo dagiti estoria a namagbalin kenkuana a nasingpet a santo imbes a naulpit a mannakigubat. Ti salaysay ni Gregory a taga Tours, a naisurat kalpasan ti agarup maysa a siglo, ket namatmatan kas ginagara a pananginaig ken Clovis ken ni Constantino, ti immuna a Romano nga emperador a nangawat iti “Kristianidad.” Ken idi pinagparang ni Gregory a 30 ti tawen ni Clovis idi nagbautisar, kasla padpadasenna nga ipadis ni Clovis ken ni Kristo.​—Lucas 3:23.

Nagtultuloy daytoy a proseso agingga iti maikasiam a siglo babaen ken Hincmar, obispo ti Reims. Idi panawen nga agsapsapul dagiti katedral kadagiti pasurotda, ti biograpia nga insuratna maipapan iti sinarunona, ni “Santo” Remigius, ket mabalin a nairanta a mangpalatak ken mangpabaknang iti simbaan. Iti salaysayna, maysa a puraw a kalapati ti nangyeg iti sangabaso a lana a mangpulot ken Clovis bayat ti bautismona​—a nalawag a panangtulad iti pannakapulot ni Jesus iti nasantuan nga espiritu. (Mateo 3:16) Nangipasdek ngarud ni Hincmar iti pagnaigan da Clovis, Reims, ken ti monarkia, sana pinagparang a ni Clovis ket pinulotan ti Apo.c

Kontrobersial a Pananglaglagip

Kinuna naminsan ti dati a presidente a Pranses a ni Charles de Gaulle: “No para kaniak, ti pakasaritaan ti Francia ket nangrugi ken Clovis, ti pinili ti tribu ti Frank nga ari ti Francia, ket inadawda ti Francia iti nagan ti tribuda.” Ngem saan a kasta ti panangmatmat ti dadduma. Kontrobersial ti pannakalaglagip ti maika-1,500 nga anibersario ti bautismo ni Clovis. Iti pagilian nga opisial a nagsina ti Simbaan ken ti Estado sipud idi 1905, adu ti nangbabalaw iti pannakiraman ti Estado iti matmatanda a maysa a relihioso a pasken. Idi impakaammo ti konsilio ti siudad ti Reims nga isuda ti gumatang iti podium a mausar bayat ti panagbisita ti papa, maysa nga asosasion ti nangidarum iti dayta a desision kas mailabsing iti konstitusion ket nangabakda. Ipapan ti dadduma nga ikagkagumaan ti simbaan nga ipasdek manen ti moral ken sekular nga autoridadda iti Francia. Maysa pay a namagbalin a komplikado ti pananglaglagip isu ti panangisaadda ken Clovis kas ti simbolo ti konserbatibo a National Front ken ti pundamentalista a grupo dagiti Katoliko.

Binabalaw ti dadduma dayta a pananglaglagip maibatay iti pudno a pasamak. Kinunada a ti bautismo ni Clovis ket saan nga isu ti nangkomberte iti Francia iti Katolisismo, yantangay naipasdeken idi dayta a relihion kadagiti umili ti Francia-Roma. Ken kinunada pay a saan a daytoy a bautismo ti namagbalin iti Francia kas maysa a pagilian. Matmatanda a napasamak daytoy idi nabingay ti pagarian ni Carlomagno idi 843 K.P., a namagbalin ken ni Charles the Bald, saan a ni Clovis, kas ti umuna nga ari ti Francia.

1,500 a Tawen ti Katolisismo

Komusta ita ti Katolisismo idiay Francia kalpasan ti nasurok a 1,500 a tawen kas ti “inauna a balasang ti Simbaan”? Ti Francia ti addaan iti kaaduan a bilang ti bautisado a Katoliko iti intero a lubong agingga idi 1938. Ita, adda iti maikanem a puesto, a sumaruno kadagiti pagilian a kas iti Pilipinas ken Estados Unidos. Ket nupay adda 45 a milion a Katoliko idiay Francia, 6 a milion laeng ti regular a makimismisa. Maysa a nabiit pay a surbey kadagiti Pranses a Katoliko ti nangipalgak nga 65 porsiento “ti saan a mangikankano iti sursuro ti Simbaan mainaig iti sekso,” ken 5 porsiento kadakuada ti nagkuna nga “awan ti kaipapanan ni Jesus kadakuada.” Dagiti kasta a negatibo a reaksion ti rason no apay a nayimtuod ti papa bayat ti panagbisitana idiay Francia idi 1980: “Francia, ania ti inaramidmo kadagiti kari ti bautismom?”

[Footnotes]

[Mapa iti panid 27]

(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)

DAGITI SAXON

Rhine River

Somme River

Dagiti Soisson

Reims

Paris

GAUL

Loire River

Vouillé

Poitiers

PYRENEES

DAGITI VISIGOTH

Roma

[Ladawan iti panid 26]

Ti bautismo ni Clovis kas nailadawan iti maika-14 siglo a manuskrito

[Credit Line]

© Cliché Bibliothèque nationale de France, Paris

[Ladawan iti panid 28]

Eskultura ti bautismo ni Clovis (makintengnga) iti ruar ti Reims Cathedral, Francia

[Ladawan iti panid 29]

Ti panagbisita ni Juan Paulo II idiay Francia kas panglaglagip iti bautismo ni Clovis ket nangpataud iti kontrobersia