Pakasaritaan ti Biag

Tinulongannak ni Jehova a Mangdaer Kadagiti Karit iti Biag

KAS INSALAYSAY NI DALE IRWIN

“HUSTON TI WALO! DOBLE TI TRABAHO GAPU ITI UPPAT NGA AGKAKASINGIN.” Kasta ti paulo iti lokal a pagiwarnak a nangipakaammo iti uppat nga agkakasingin (quadruplet) a nainayon iti pamiliami nga addaan iti uppat nga annak a babbai. Kas agtutubo a lalaki, awan idi ti planok a mangasawa ken maaddaan iti annak. Ngem agaasem, addan walo nga anakko!

NAIPASNGAYAK idi 1934 iti ili ti Mareeba, Australia. Siak ti buridek kadagiti tallo nga annak. Immakar ti pamiliami idiay Brisbane, a sadiay a nangisuro ni nanangko iti Sunday school iti kapilia ti Metodista.

Idi rugrugi ti 1938, impadamag dagiti periodiko iti lugarmi a ni Joseph F. Rutherford manipud iti sangalubongan a hedkuarter dagiti Saksi ni Jehova ket mabalin a saan a makastrek iti Australia. “Apay a kastoy ti ar-aramidenda kenkuana?” Sinaludsod ni Nanang dayta iti simmaganad a Saksi a simmarungkar iti pagtaenganmi. Simmungbat ti Saksi: “Saan kadi nga imbaga ni Jesus a dagiti tattao idadanesdanto dagiti pasurotna?” Kalpasan dayta inawat ni Nanang ti polieto a Cure, a nangilawlawag iti adu a nagdumaan ti pudno ken palso a relihion.a Nagustuan ni Nanang ti polieto, isu nga inkuyognakami iti gimong dagiti Saksi ni Jehova iti simmaganad a Domingo. Nakaro ti ibubusor ni tatangko idi damo, ngem sagpaminsan a mangisurat kadagiti saludsodna mainaig iti Biblia sana ited ken ni Nanang tapno iyawatna iti maysa a kabsat a lalaki. Insurat met ti kabsat dagiti Nainkasuratan a sungbat tapno ited ni Nanang ken ni Tatang.

Maysa a Domingo, kimmuyog ni Tatang a nakigimong tapno ibagana ti pannakaupayna kadagiti Saksi. Nupay kasta, idi nakasaritana ti agdaldaliasat a manangaywan a bumisbisita idi iti kongregasion, saanen nga imbaga ni Tatang ti panggepna ket impalubosna pay a mausar ti pagtaenganmi para iti linawas a panagadal iti Biblia, a tabtabunuan dagiti interesado iti lugarmi.

Idi Setiembre 1938, nabautisaran dagiti dadakkelko. Nabautisarankami nga agkakabsat idi Disiembre 1941 iti nasional a kombension iti Hargreave Park idiay Sydney, New South Wales. Pito ti tawenko idi. Kalpasan dayta, kanayonen a nakiramanak iti ministerio iti tay-ak a kadua dagiti dadakkelko. Idi, agitugot dagiti Saksi kadagiti nalag-an a ponograpo iti binalaybalay ket ipangngegda dagiti naiplaka a diskurso a naibatay iti Biblia.

Ni Bert Horton ti maysa kadagiti Saksi a diak malipatan. Adda kotsena a nakabitan ti tuktokna iti napigsa nga amplifier ken dakkel a trompa. Makaparagsak ti makipagtrabaho ken Bert, nangruna para iti agtutubo a kas kaniak idi. Kas pagarigan, no iwaragawagmi ti maysa a diskurso ti Biblia iti tapaw ti turod, masansan a makakitakami iti lugan ti polis nga agturong iti ayanmi. Dagus nga iddepen ni Bert ti alikamenna sa mapan iti sabali a turod a nakaad-adayo, ket ipangngegna manen ti sabali a naiplaka a diskurso. Adu ti nasursurok ken Bert maipapan iti panagtalek ken Jehova ken iti kinatured. Kasta met iti dadduma pay a nasungdo ken natured a kakabsat a kas kenkuana.​—Mateo 10:16.

Idi agtawenak iti 12, kanayon a maymaysak a mangasaba kalpasan ti klase. Naminsan, naam-ammok ti pamilia dagiti Adshead. Idi agangay, dagiti nagannak, dagiti walo nga annakda, ken adu nga appokoda naammuanda ti kinapudno. Agyamanak ken Jehova ta uray ubingak, impalubosna a maipakaammok ti kinapudno iti Biblia iti daytoy a nagsayaat a pamilia.​—Mateo 21:16.

Dagiti Naisangsangayan a Pribilehiok idi Agtutuboak

Nagbalinak nga amin-tiempo a payunir a ministro idi agtawenak iti 18 ket naidestinoak idiay Maitland, New South Wales. Idi 1956, naawisak nga agserbi iti sanga nga opisina ti Australia idiay Sydney. Kadagiti 20 a kamengna, agarup kakatlo dagiti napulotan, nga addaan iti namnama a makipagturay ken Kristo iti nailangitan a Pagarianna. Anian a pribilehio ti makipagtrabaho kadakuada!​—Lucas 12:32; Apocalipsis 1:6; 5:10.

Diak nasalimetmetan ti pangngeddengko nga agtalinaed a baro idi naam-ammok ni Judy Helberg a maysa a napintas a balasang ken payunir. Isu ket temporario a naawis iti sanga nga opisina tapno tumulong kaniak iti dakkel a proyekto. Naginnayatkami ken Judy, ket kalpasan ti dua a tawen nagkasarkami. Kalpasanna, rinugianmi ti nagserbi iti sirkito. Panangbisita dayta iti maysa a kongregasion dagiti Saksi ni Jehova iti kada lawas tapno paregtaenmi dagiti kakabsat.

Idi 1960, impasngay ni Judy ti inauna nga anakmi a babai, ni Kim. Ita, no adda anakmo, masapul nga agsardengkan nga agserbi iti sirkito ket agnaedkan iti maysa a lugar. Ngem nasdaawkami ta naawiskami nga agtultuloy nga agbisita kadagiti kongregasion. Buyogen ti adu a kararag, inawatmi ti imbitasion, ket iti simmaganad a pito a bulan, kaduami ni Kim a nagbiahe iti 13,000 a kilometro babaen iti bus, eroplano, ken tren bayat ti panagserbimi kadagiti adayo a kongregasion idiay Queensland ken iti Northern Territory. Awan ti kotsemi idi.

Kanayon a makipagnaedkami kadagiti kakabsat. Gapu iti nabara a paniempo, gagangay a nakurtinaan laeng dagiti ruangan kadagidi nga aldaw, ket ad-adda a pakadanaganmi dayta no agsangit ni Kim iti rabii. Idi agangay, talaga a nakarigrigat ti mangaywan iti anak ken mangasikaso iti rebbengenmi. Isu a nagnaedkamin idiay Brisbane, ket nagpintaak laengen kadagiti karatula kas pamastrekan. Kalpasan ti dua a tawen, nagadi ni Kim iti babai, ni Petina.

Panangdaer iti Trahedia

Idi 1972, idi agtawenen dagiti balasitangko iti 10 ken 12, natay ni Judy gapu iti Hodgkin’s disease, maysa a kita ti makapapatay a tumor a maawagan iti lymphoma. Dandani saan a maibturan ti pamiliami daytoy a pasamak. Ngem uray idi agsaksakit pay ni Judy ken idi natayen, liniwliwanakami ni Jehova babaen ti Saona, ti nasantuan nga espirituna, ken dagiti kakabsat. Napabilegkami met babaen ti magasin a Pagwanawanan a naawatmi kalpasan la unay ti trahedia. Adda artikulo dayta a nangilawlawag kadagiti personal a pakasuotan, agraman ti ipupusay ti inay-ayat. Impakita dayta no kasano a makatulong dagita a pakasuotan tapno mapatanortayo dagiti nadiosan a galad, kas iti panagibtur, pammati, ken kinatarnaw.b​—Santiago 1:2-4.

Idi natayen ni Judy, ad-adda a simmingedak kadagiti annakko. Ngem admitirek a narigat ti agbalin nga ama ken ina. Ngem nalaklakak nga imbaklay dayta gapu kadagiti dua a nagsayaat a balasitangko.

Panagasawa Manen ken Dakdakkel a Pamilia

Idi agangay, nagasawaak manen. Adu ti pagpadaanmi iti baro nga asawak, ni Mary. Natay met ti asawana gapu iti Hodgkin’s disease. Addaan met iti dua a balasitang, da Colleen ken Jennifer. Ub-ubing ni Colleen ngem ni Petina iti agarup tallo a tawen. Isu nga ita, uppaten dagiti balasitang iti pamiliami. Agtawenda iti 14, 12, 9, ken 7.

Idi damo nagtulaganmi ken Mary a disiplinaen ti tunggal maysa kadakami ti bukodna nga anak agingga a sitatallugod a tungpalen dagiti ubbing ti panangiturong ti agsiuman. Kas agassawa, adda dua a nagpateg a pagannurotanmi ken Mary. Umuna, pulos a dikam agsubang iti sango dagiti annakmi, ken maikadua, maitunos iti prinsipio ti Biblia a nailanad iti Efeso 4:26, agsaritakami agingga a marisutmi dagiti parikut uray pay no adu nga oras ti busbosenmi!

Nakaskasdaaw ta nagkakatunosan ti tunggal kameng ti pamiliami a buklen dagiti siuman ken agsiuman, nupay saanmi a dagus a nalipatan dagiti pimmusay nga ing-ingungotenmi. Kas pagarigan, ti rabii ti Lunes ti “rabii a panagsangit” ni Mary. Kalpasan ti panagadal ti pamiliami, no nakaturogen dagiti balasitangmi, malagipen ni Mary dagiti pagleddaanganna.

Kayat ni Mary a maaddaankami iti bukodmi nga anak. Ngem naalisan iti damo a panagsikogna. Idi nagsikog manen ni Mary, adda dimi ninamnama. Nakita iti ultrasound nga uppat ti isiksikog ni Mary! Diak makappapati. Agtawenakon iti 47, ngem di agbayag, walon ti annakko! Naipasngay dagiti uppat nga agkakasingin idi Pebrero 14, 1982, idi maika-32 a lawasdan. Kastoy ti panagsasarunoda, ni Clint, 1.6 kilo; Cindy, 1.9 kilo; Jeremy, 1.4 kilo; ken Danette, 1.7 kilo. Awan ti agkakaingas kadakuada.

Kalpasan la unay a naipasngay dagiti annakmi, nakikatugaw kaniak ti doktor ni Mary.

“Madanaganka kadi no kasanom nga aywanan dagiti annakmo?” sinaludsodna.

“Diak pay napadasan ti kastoy a kasasaad,” kinunak.

Talaga a nakigtotak kadagiti simmaganad nga imbagana.

“Pulos a didakanto baybay-an ti kongregasion a nakaitimpuyogam,” kinunana. “Ta uray agbaenka laeng, nagadun ti mangyawat iti pagpunasmo!”

Gapu iti kinalaing daytoy naisangsangayan nga obstetrician ken ti medikal a grupona, nakaawid ti uppat a nasasalun-at a maladaga iti las-ud laeng ti dua a bulan.

Ti Karit a Mangpadakkel iti Uppat a Maladaga

Tapno naurnos, nangiplanokami ken Mary iti 24-oras nga eskediul. Timmulong dagiti uppat nga inauna nga agaywan kadagiti maladaga. Ket agpayso ti imbaga ti doktor, uray “agbaenka” laeng, sisasagana a tumulong ti kongregasion. Sakbayna, nangorganisar ti nabayagen a gayyemmi a ni John MacArthur kadagiti karpintero a mangpalawa iti balaymi. Idi simmangpeten dagiti maladaga, adda grupo dagiti kakabsat a babbai a timmulong nga agaywan kadakuada. Amin dagitoy a kinamanangngaasi ket pakakitaan iti agtigtignay a Nakristianuan nga ayat.​—1 Juan 3:18.

Arigna dagiti uppat a kappasngay ket “maladaga ti kongregasion.” Uray agingga ita, ibilang dagiti singin kas pamilia ti adu a naayat a kakabsat a timmulong kadakami. Pinaneknekan met ni Mary nga isu ket maysa a naisangsangayan nga asawa ken ina a sipaparabur ken sipapasnek a nangaywan kadagiti annakna. Talaga nga inyaplikarna dagiti naadalna iti Sao ti Dios ken iti organisasion. Awanen ti nasaysayaat pay a pakagun-odan iti balakad!​—Salmo 1:2, 3; Mateo 24:45.

Dagiti Nakristianuan a gimong ken ti panangasaba ket nakapatpateg a paset ti linawas nga aktibidadmi, nupay narigat dayta no adda uppat a maladaga nga ay-aywanam. Maysa met a bendision ta adda dua a pagassawaan a siaasi nga um-umay iti pagtaenganmi tapno mayadalanmi ida iti Biblia. Nupay nalaklaka daytoy para kadakami, no dadduma nabambannog unay ni Mary ta agdungsa, nga ubbana ti nakaturog a maladaga bayat ti panagadal. Idi agangay, nagbalinda a naespirituan a kakabsat.

Nasapa a Pannakasanay iti Naespirituan

Uray pay sakbay a magna dagiti maladagami, sangapamiliaankami a mangasaba. Idi magnadan, sagduduakami ken ni Mary iti ikuyog, ket saanda met a makapadagsen. Kinapudnona, dagitoy pay ti pangrugianmi iti saritaan kadagiti mannakigayyem a bumalay. Maysa nga aldaw, nakasaok ti maysa a lalaki a mamati a no naipasngayka iti maysa a signo ti astrolohia iti naikeddeng nga aldaw, naikeddengen ti personalidadmo. Diak kinontra, ngem dinamagko no mabalin a subliakto iti dayta met laeng a bigat. Immanamong, isu a nagsubliak a kaduak dagiti uppat nga agkakasingin. Buybuyaennak a masmasdaaw idi pinagsasarunok a pinaglinia ida sigun iti pannakaipasngayda. Naaddaankami ngarud iti naingayyeman a panagsarita, saan laeng a maipapan iti nalawag a pisikal a nagdudumaan dagiti singin no di ket ti dakkel a nagdudumaan ti personalidadda, a nangpaneknek a di umiso ti kapanunotanna. “Kasla di nakappapati ti teoria nga imbagak,” kinunana. “Masapul nga agsukisokak pay.”

Idi agsursuro pay laeng a magna dagiti uppat, saanda a kayat ti grupo a panangdisiplina no agbiddutda, isu a saggaysa a tinubngarmi ida. Nupay kasta, naammuanda nga agkurri kadakuada amin ti isu met laeng nga alagaden. No maipasangonda idiay eskuelaan kadagiti isyu a mainaig iti konsiensia, sititibker a sinalimetmetanda dagiti prinsipio ti Biblia ket nagtitinnulongda. Ni Cindy ti agsao para kadakuada. Dita a nakita dagiti tattao a narigat a talaga a sarangten ti uppat a puersa!

Naipasangokami ken ni Mary kadagiti gagangay a karit ti panangisuro kadagiti annakmi tapno agtalinaedda a nasungdo ken Jehova bayat ti kinatin-edyerda. Ngem para kadakami, narigrigat pay koma no saan a timmulong ti naayat a kongregasion ken awan ti aglaplapusanan a naespirituan a taraon a maaw-awatmi manipud iti makitkita nga organisasion ni Jehova. Ikagkagumaanmi a sangapamiliaan ti agadal iti Biblia ken kanayon nga agsasarita, nupay saan a nalaka nga aramiden daytoy. Kaskasdi, saan a nasayang ti panangikagumaanmi agsipud ta pinili dagiti walo nga annakmi ti agserbi ken Jehova.

Panangsaranget iti Panaglakay

Bayat ti panaglabas dagiti tawen, tinagiragsakko ti adu a naespirituan a pribilehio: panglakayen iti kongregasion, manangaywan iti siudad, ken kasuno a manangaywan iti sirkito. Nagserbiak met a kameng ti Hospital Liaison Committee, a ti trabahona ket tumulong kadagiti doktor tapno makikooperarda kadagiti pasiente a Saksi no adda isyu maipapan iti panangyalison iti dara. Adda met pribilehiok a mangasar iti uneg ti 34 a tawen ket adda kinasarko nga agarup 350, agraman ti innem kadagiti babbalasangko.

Agyamanak a kanayon ken Jehova iti nasungdo a panangtultulongna kaniak, manipud iti immuna nga asawak a ni Judy, ken ita iti maikadua nga asawak a ni Mary. (Proverbio 31:10, 30) Bayat a tultulongandak iti trabahok kas panglakayen iti kongregasion, agbalinda met a nagsayaat a pagwadan iti ministerio ken nakatulongda a nangyukuok kadagiti naespirituan a kalidad kadagiti annakmi.

Idi 1996, natakuatan nga addaanak iti sakit ti utek a pakaigapuan ti panagkuyegyeg dagiti imak ken panagdiwengko. Gapuna, saanakon a makapinta iti karatula. Nupay kasta, maragragsakanak pay laeng iti panagserbik ken Jehova, nupay bimmannayaten ti panaggarawko. Ngem pagsayaatanna ta ad-adda a mannakipagriknaak kadagiti lallakay ken babbaket.

No pampanunotek ti panagbiagko, agyamanak ken Jehova ta kanayon a tultulongannakami a sangapamiliaan tapno masarangetmi dagiti pakarigatanmi buyogen ti rag-o. (Isaias 41:10) Dakami ken Mary, agraman dagiti walo nga annakmi, agyamankami met gapu iti nagsayaat, mannakitinnulong a pamilia dagiti naespirituan a kakabsatmi. Impakitada ti panagayatda iti adu a wagas a dimi maisalaysay amin dagita.​—Juan 13:34, 35.

[Footnotes]

[Ladawan iti panid 12]

Kaduak ni Nanang, ni manongko a Garth, ken ni manangko a Dawn, a nakasaganan nga agbiahe a makikombension idiay Sydney idi 1941

[Ladawan iti panid 13]

Kaduak ni Judy ken ti maladaga a ni Kim idi maysaak a manangaywan iti sirkito idiay Queensland

[Ladawan iti panid 15]

Idi naipasngay dagiti uppat nga agkakasingin, timmulong ti uppat nga inauna a babbalasangmi ken ti kongregasion