Dagiti Saludsod Manipud Kadagiti Managbasa
◼ Ania ti maiyanatop a panagtignay ti kongregasion no adda asinoman a panawanna ti pudno a Nakristianuan a pammati ket tumipon iti sabali a relihion?
Ti kasta a banag no maminsan napasamaken idi umuna a siglo. Ngarud kaawatan, a mapasamak met dayta sagpaminsan itatta. No mapasamak dayta, maiyanatop unay ti kongregasion nga agtignay tapno salakniban ti naespirituan a kinadalus dagiti nasungdo a Kristiano nga adda iti unegna.
Maysa a diksionario dipinarenna ti apostasia kas “ti panangtalikud ti maysa iti relihionna, kadagiti prinsipio, napolitikaan a partido, ken dadduma pay.” Kuna pay ti maysa: “Apostasia . . . 1 : ti panangtalikud iti narelihiusuan a pammati 2 : ti panangbaybay-a iti napalabas a kinasungdo.” Ngarud, ni Judas Iscariote nagbasol iti maysa a langa ti apostasia idi pinanawanna ti panagdayaw ken Jehova a Dios babaen ti panangliputna ken Jesus. Iti kamaudiananna, nagbalin nga apostata dagiti dadduma babaen iti panangpanawda iti pudno a pammati uray pay idi a ni apostol Juan ken dagiti dadduma nga immuna nga ad-adalan ket sibibiagda pay. Nagsurat ni Juan: “Rimmuarda kadatayo, ngem ditay ida kadua; ta no kaduatay koma ida nakipagtaengda koma kadatayo.”—1 Juan 2:19.
Aniat’ maaramidan no mapasamak ti umas-asping a banag itatta? Dagiti panglakayen wenno papastor, ti kongregasion mabalin a maammuanda a ti maysa a nabautisaranen a Kristiano saanen a makitimtimpuyog iti ili ni Jehova ket nalawag a nakitimpuyogen iti sabali a relihion. Maitunos kadagiti sasao ni Jesus maipapan iti pannakaseknanna iti asinoman a naiyaw-awan a karnero, dagiti naespirituan a papastor ti rebbeng nga interesadoda koma a mangtulong iti kasta a tao. (Mateo 18:12-14; idiligyo ti 1 Juan 5:16.) Ngem anian no dagiti pastor a nadisignaran a mangtaming iti dayta a banag naikeddengdan a dayta a tao dinan kayat ti maaddaan iti aniaman a pannakikadua iti ili ni Jehova ket determinadon nga agtalinaed iti ulbod a relihion?
Ngarud mabalinda nga iyanunsio iti kongregasion a dayta a tao insinanan ti bagina ket saanen a maysa kadagiti Saksi ni Jehova. Ti kasta a tao ‘binaybay-annan ti napalabas a kinasungdona,’ ket saanen a nasken ti aniaman a panangala iti pormal a tignay ti panangilaksid. Apay? Agsipud ta insinanan ti bagina manipud iti kongregasion. Mabalin a saannan a padpadasen ti aniaman a pannakikadua kadagiti dati a kakabsatna tapno allukoyen ida a sumurot kenkuana. Iti biangda, dagiti nasungdo a kakabsat ket saanda a birbiruken ti pannakikadua kenkuana, yantangay ‘isu ti rimmuar kadakuada, ket saanda a kadua.’ (1 Juan 2:19) Ti kasta a tao a naisina a ‘rimmuar kadatayo’ ti mabalin nga agipatulod ti sursurat wenno literatura a mangitantandudo ti ulbod a relihion wenno ti apostasia. Dayta ti mangipaganetget a daydiay a tao ti piho a ‘saantayo a kadua.’
Ngem, ti Kasuratan ti mamakdaar, a dadduma padasendanto ti agtalinaed iti tengnga ti ili ti Dios ket panggependa nga allilawen dagiti dadduma. Namatigmaan ni apostol Pablo: “Ket kadakay met laeng addanto tumakder a tattao nga agsao kadagiti nakas-ang a bambanag tapno guyogoyenda dagiti adalan a sumurot kadakuada.” (Aramid 20:30) Silalawag a pinakdaaranna dagiti Kristiano a ‘kitaenda dagiti adda a mangpataud kadagiti panagsisina ken pakaitibkolan, a maisalungasingda iti sursuro nga inadalyo, ket umadayo koma kadakuada.’—Roma 16:17, 18.
Gapuna no adda ti nagbalin nga ulbod a mannursuro kadagiti pudno a Kristiano, kas kada Himeneo ken Felito idi kaaldawan ni Pablo, dagiti papastor ti arban masapul nga agtignayda a mangsalaknib iti arban. No ti tao linaksidna ti naayat a pammagbagada ket intultuloyna ti panangitandudona iti dayta a sekta, ti komite dagiti panglakayen ti rebbeng a mangilaksid wenno mangiruar, iti kasta a tao gapu iti apostasia. (2 Timoteo 2:17; Tito 3:10, 11) Dagiti tunggal kakabsat a lallaki ken babbai iti kongregasion rebbeng a surotenda ti panangiwanwan ni Pablo nga “umadayoda” iti dayta a mangpadpadas a “mamagsisinasina.” Umas-asping iti panangbalakad ni Juan: “No adda umay kadakayo ket saanna nga itugot daytoy a sursuro, dikay awaten iti balayyo ket dikay met kablaawan.”—2 Juan 10.
◼ Idi nagsubli dagiti Judio idiay Jerusalem manipud pannakakayaw idiay Babilonia, ti kadi biaheda agarup 500 a milias (800 km) wenno 1,000 milias (1,600 km)?
Ti diretso a kaadayo ti kadaanan a Babilonia iti Jerusalem ket agarup 500 milias. Ti kasta a biahe kaipapananna ti panangballasiw iti nakarigrigat a dalan, agraman dagiti nakaun-unday a namaga a daga wenno disierto. Ti sabali a dalan nga agarup mamindua ti kaadayona ket agpasurong iti ginget iti Eufrates nga agturong iti Haran, ken agpababa a magna iti Damascus a sumrek iti Naikari a Daga. Nagna ni Abraham iti daytoy naud-udi a dalan idi impanna ti pamiliana idiay Canaan manipud Ur.—Genesis 11:31–12:5.
Ti Biblia dina deskribiren ti dalan a nagnaan dagiti Judio idi nagsublida idiay Jerusalem manipud pannakakayaw idiay Babilonia. (Esdras 8:1-32; 7:7-9) Gapuna aniaman kadagitoy dua ti mabalin ken maipaay iti panangdakamat iti biahe. Ti ad-adda pay a napateg a ta dagiti agsubli a Judio mawayawayaandan kadagiti Binababilonia a pammati ken ar-aramid bayat a lumasatda “iti Dalan ti Kinasanto.”—Isaias 35:8-10; idiligyo dagiti pinanid 153-7 iti libro a Man’s Salvation out of World Distress at Hand! a naipablaak idi 1975.