Panangammo iti “Panunot ni Kristo”

“‘Asino ti nakaammo iti panunot ni Jehova, tapno isurona koma?’ Ngem addaantayo iti panunot ni Kristo.”​—1 CORINTO 2:16.

1, 2. Iti Saona, ania ti pinaipalgak ni Jehova maipapan ken Jesus?

ANIA idi ti itsura ni Jesus? Ania ti kolor ti buokna? ti kudilna? dagiti matana? Kasano ti katayagna? Mano ti timbangna? Kadagiti napalabas a siglo, nagduduma ti panangiladawan dagiti pintor ken Jesus. Adda maitutop, ket adda met di nakappapati. Adda dagidiay nangiladawan kenkuana kas malalaki ken naganaygay, idinto ta agkakapuy ken nabessag ti panangiladawan kenkuana dagiti dadduma.

² Nupay kasta, saan a ti langa ni Jesus ti nangiturongan ti Biblia iti atension. Imbes ketdi, adda napatpateg nga amang a pinaipalgak ni Jehova: ti kinatao ni Jesus. Saan laeng nga isalaysay dagiti Ebanghelio dagiti insawang ken inaramid ni Jesus no di pay ket ipalgakda ti karirikna ken panagpampanunotna a nangimpluensia iti sasao ken tigtignayna. Ipalnaad kadatayo dagitoy uppat a naipaltiing a salaysay ti inawagan ni apostol Pablo a “ti panunot ni Kristo.” (1 Corinto 2:16) Napateg a maammuantayo ti pampanunot, rikrikna, ken personalidad ni Jesus. Apay? Adda dua a rason.

3. Ania ti ipasimudaagna kadatayo ti panangammo iti panunot ni Kristo?

³ Umuna, ti panunot ni Kristo ipasimudaagna kadatayo ti panunot ni Jehova a Dios. Nakasingsinged ni Jesus iti Amana, isut’ gapuna a nakunana: “Awan makaammo no asino ti Anak no di ti Ama; ket no asino ti Ama, awan makaammo no di ti Anak, ken ti kayat a pangipalgakan ti Anak kenkuana.” (Lucas 10:22) Kas man la ibagbaga ni Jesus, ‘No kayatyo a maam-ammo ni Jehova, kitaendak.’ (Juan 14:9) No ngarud adalentayo ti ipalgak dagiti Ebanghelio maipapan iti panagpampanunot ken karirikna ni Jesus, maammuantayo ti panagpampanunot ken karirikna ni Jehova. Ti kasta a pannakaammo pasingedennatayo iti Diostayo.​—Santiago 4:8.

4. Tapno talaga a makapagtignaytayo a kas ken Kristo, ania ti masapul a sursuruentay nga umuna, ken apay?

⁴ Maikadua, ti pannakaammotayo iti panunot ni Kristo tulongannatayo a ‘mangsurot a sisisinged kadagiti addangna.’ (1 Pedro 2:21) Saan laeng a basta panangulit kadagiti imbagana ken panangtulad kadagiti inaramidna ti kayat a sawen ti panangsurot ken Jesus. Yantangay ti pampanunot ken rikrikna ti mangimpluensia iti panagsasao ken tigtignay, ti panangsurot ken Kristo kalikagumanna ti panangtulad iti “kababalin iti isip” nga adda kenkuana. (Filipos 2:5) Iti sabali a pannao, tapno talaga a makapagtignaytayo a kas ken Kristo, masapul a sursuruentay nga umuna ti agpanunot ken makarikna a kas kenkuana agingga iti kabaelantayo kas imperpekto a tattao. Intay ngarud ammuen ti panunot ni Kristo iti tulong dagiti nangisurat kadagiti Ebanghelio. Usigentay nga umuna dagiti banag a nangimpluensia iti panagpampanunot ken karirikna ni Jesus.

Ti Biagna Sakbay a Nagbalin a Tao

5, 6. (a) Ania ti mabalin nga epekto kadatayo dagiti pakikadkaduaantayo? (b) Ania a pannakilangen ti tinagiragsak ti inauna nga Anak ti Dios idiay langit sakbay nga immay ditoy daga, ket ania ti epekto daytoy kenkuana?

⁵ Maapektarandatayo dagiti nasinged a kakaduatayo. Impluensiaanda ti pampanunot, rikrikna, ken tigtignaytayo, agpaay man a pagimbagan wenno pagdaksan.a (Proverbio 13:20) Usigenyo ti pannakilangen a tinagiragsak ni Jesus idiay langit sakbay nga immay ditoy daga. Iturong ti Ebanghelio ni Juan ti atension iti biag ni Jesus sakbay a nagbalin a tao kas “ti Sao,” wenno Pannakangiwat, ti Dios. Kuna ni Juan: “Idi punganay adda ti Sao, ket ti Sao adda a kadua ti Dios, ket ti Sao maysa a dios. Daytoy a maysa adda idi punganay a kadua ti Dios.” (Juan 1:1, 2) Yantangay awan ti punganay ni Jehova, ti kaadda ti Sao a kadua ti Dios idi “punganay” tuktukoyenna la ketdi ti rugi ti panamarsua ti Dios. (Salmo 90:2) Ni Jesus ti “inauna kadagiti amin a parsua.” Adda ngarud idin sakbay a naparsua dagiti dadduma pay nga espiritu a parsua ken ti pisikal nga uniberso.​—Colosas 1:15; Apocalipsis 3:14.

⁶ Sigun iti dadduma a pattapatta dagiti sientista, di kumurang a 12 a bilion a tawenen nga adda ti pisikal nga uniberso. No umiso ti aniaman kadagita a pattapatta, tinagiragsak ti inauna nga Anak ti Dios ti nasinged a panagkaduada iti Amana iti di mabilang a panawen sakbay a naparsua ni Adan. (Idiligyo ti Mikias 5:2.) Nadungngo ken nadekketda ngarud iti tunggal maysa. Kas personipikasion ti sirib, nailadawan a kinuna daytoy nga inauna nga Anak sakbay a nagbalin a tao: “Siak ti pagrag-oan [ni Jehova], nga inaldaw siraragsakak a kanayon iti sangona.” (Proverbio 8:30) Awan duadua a dakkel ti epektona iti Anak ti Dios ti nasinged a pannakikaduana iti Gubuayan ti ayat iti unos ti di mabilang a tawen! (1 Juan 4:8) Naammuan ken inyanninaw daytoy nga Anak ti pampanunot, rikrikna, ken daldalan ni Amana a di kabaelan dagiti dadduma.​—Mateo 11:27.

Ti Biagna ken Dagiti Banag a Nangimpluensia Kenkuana Ditoy Daga

7. Ania ti maysa kadagiti makagapu no apay a nasken idi nga umay ditoy daga ti inauna nga Anak ti Dios?

⁷ Adu pay idi ti sursuruen ti Anak ti Dios, ta panggep ni Jehova a pagbalinen ti Anakna a manangngaasi a Nangato a Padi, nga ammona ti “makipagrikna kadagiti kinakapuytayo.” (Hebreo 4:15) Ti maysa kadagiti makagapu nga immay ti Anak kas tao ditoy daga ket tapno maikari a mangtungpal iti daytoy nga akem. Kas tao a buklen ti lasag ken dara, naipasango ni Jesus kadagiti kasasaad ken impluensia a naimatanganna laeng idi idiay langit. Napasaranna a mismo dagiti rikna ken emosion ti tao. Adda dagiti tiempo a nakarikna iti bannog, waw, ken bisin. (Mateo 4:2; Juan 4:6, 7) Saan la a dayta. Inibturanna amin a kita ti pakarigatan ken panagsagaba. Iti kasta, “nasursurona ti panagtulnog” ken nagbalin a naan-anay a maikari nga agakem kas Nangato a Padi.​—Hebreo 5:8-10.

8. Ania ti ammotayo maipapan iti biag ni Jesus ditoy daga idi ubing pay?

⁸ Dagiti ngay pagteng iti biag ni Jesus ditoy daga idi ubing pay? Bassit la ti nailanad maipapan iti panagubingna. Kinapudnona, da Mateo ken Lucas laeng ti nangisalaysay kadagiti pasamak a mainaig iti pannakayanakna. Ammo dagiti nangisurat kadagiti Ebanghelio a nagbiag ni Jesus idiay langit sakbay nga immay ditoy daga. Ti panagbiagna sakbay a nagbalin a tao ti kangrunaan a makailawlawag iti kita ti tao a nagbalinanna. Ngem naan-anay a tao ni Jesus. Nupay perpekto, nasken latta a mangrugi iti kinamaladaga agingga nga agbalin nga ubing, agtutubo, sa nataengan, ket nakasursuro kabayatan amin dagitoy. (Lucas 2:51, 52) Adda dagiti banag nga ipalgak ti Biblia maipapan iti panagubing ni Jesus nga awan duadua a nangapektar kenkuana.

9. (a) Ania ti mangipasimudaag a napanglaw ti pamilia a nagtaudan ni Jesus? (b) Iti ania a kasasaad a nalabit dimmakkel ni Jesus?

⁹ Agparang a napanglaw a pamilia ti nagtaudan ni Jesus. Naipasimudaag daytoy iti daton nga inyeg da Jose ken Maria iti templo, agarup 40 nga aldaw kalpasan ti pannakayanakna. Imbes a mangyegda iti kordero kas daton a mapuoran ken urbon ti atap a kalapati wenno pagaw kas daton gapu iti basol, nangyegda iti “maysa a paris a pagaw wenno dua nga urbon nga atap a kalapati.” (Lucas 2:24) Sigun iti Linteg Mosaiko, daytoy ti mabalin nga idaton dagiti napanglaw. (Levitico 12:6-8) Iti panaglabas ti tiempo, dimmakkel daytoy nanumo a pamilia. Naaddaan da Jose ken Maria iti di kumurang nga innem a dadduma pay nga annak kalpasan ti namilagruan a pannakayanak ni Jesus. (Mateo 13:55, 56) Dimmakkel ngarud ni Jesus iti dakkel a pamilia, nalabit iti nanumo a kasasaad.

10. Ania ti mangipakita a managbuteng-Dios a tattao da Maria ken Jose?

¹⁰ Managbuteng-Dios a nagannak dagiti nangpadakkel ken Jesus. Naisangsangayan a babai ni Maria nga inana. Laglagipenyo nga idi kinablaawanna ni Maria, kinuna ni anghel Gabriel: “Naimbag nga aldawmo, maysa a naparaburan unay, ni Jehova adda kenka.” (Lucas 1:28) Nasingpet met a tao ni Jose. Tinawen idi a mapan makipagrambak iti Paskua idiay Jerusalem, a 150 a kilometro ti kaadayona manipud iti pagnanaedanda. Dimmardar-ay met ni Maria, nupay dagiti laeng lallaki ti obligado a mangaramid iti dayta. (Exodo 23:17; Lucas 2:41) Iti naminsan nga idadar-ayda, binirbirok da Jose ken Maria ni Jesus nga agtawen idi iti 12 ket nasarakanda idiay templo, nga adda iti tengnga dagiti mannursuro. Kinuna ni Jesus kadagiti madanagan a dadakkelna: “Dikay aya ammo a masapul nga addaak iti balay ni Amak?” (Lucas 2:49) Napnuan dungngo ken nabagas la ketdi ti kaipapananna ken ubing a Jesus ti sao nga “Ama.” Naibaga la ketdi kenkuana a ni Jehova ti pudno nga Amana. Maysa pay, awan duadua a nasingpet ni Jose a pannakaama ni Jesus. Sigurado a di mangpili ni Jehova iti nasabrak wenno naulpit a lalaki a mangpadakkel iti dungdungnguenna nga Anak!

11. Ania a trabaho ti nasursuro ni Jesus, ket idi panawen ti Biblia, ania ti ramanen daytoy a trabaho?

¹¹ Kadagiti tawen nga adda ni Jesus idiay Nazaret, nasursurona ti panagallawagi. Mabalin a ni Jose a pannakaamana ti nakasursuruanna. Nalaing nga agkarpintero ni Jesus, isu a naawagan a “ti allawagi.” (Marcos 6:3) Idi panawen ti Biblia, matangtangdanan dagiti allawagi a mangbangon kadagiti balay, mangaramid kadagiti muebles (a pakairamanan dagiti lamisaan, bangkito, ken bangko), ken mangaramid kadagiti aruaten iti panagtalon. Maipapan ken Jesus, kastoy ti kinuna ti Dialogue With Trypho nga insurat ni Justin Martyr idi maikadua a siglo K.P.: “Nakaugalianna ti agtrabaho kas allawagi a kaduana dagiti lallaki, nga agar-aramid kadagiti arado ken pako.” Saan a nalaka ti kasta a trabaho, ta nalabit awan idi ti kayo a magatang ti allawagi. Mabalin a mapan mangbirok ken mangpili iti kayo, pukanenna, sana iyawid. No kasta, mabalin nga ammo ni Jesus dagiti karit ti panangged, pannakinegosio kadagiti parokiano, ken panangsustento iti pamilia.

12. Ania ti mangipasimudaag nga agparang nga immun-una a natay ni Jose ngem ni Jesus, ket ania ti mabalin a kaipapanan daytoy ken Jesus?

¹² Kas inauna nga anak, nalabit timmulong ni Jesus a mangaywan iti pamiliada, nangruna ta agparang nga immun-una a natay ni Jose ngem ni Jesus.b Kinuna ti Zion’s Watch Tower nga Enero 1, 1900: “Sigun iti tradision, pimmusay ni Jose idi agtutubo pay laeng ni Jesus, ket nangged ni Jesus kas allawagi tapno adda pagbiag ti pamiliada. Adda Nainkasuratan a pammaneknek iti daytoy ta naawagan ni Jesus a mismo kas allawagi, sa nadakamat ti ina ken dagiti kakabsatna, malaksid ken Jose. (Marcos 6:3) . . . Agparang ngarud a ti napaut a sangapulo ket walo a tawen iti biag ti Apotayo, manipud iti daydi pasamak [a nailanad iti Lucas 2:41-49] agingga iti pannakabautisarna, ket nabusbos iti panangannongna kadagiti gagangay a rebbengen iti biag.” Ammo la ketdi ni Maria ken dagiti annakna, a pakairamanan ni Jesus, ti rigat nga itden ti ipupusay ti maipatpateg nga asawa ken ama.

13. Idi inrugi ni Jesus ti ministeriona, apay nga adda kenkuana ti pannakaammo, pannakaawat, ken karirikna nga awan iti asinoman a sabali a tao?

¹³ Nalawag a saan a nasaliwanwan ti biag ni Jesus. Imbes ketdi, napasaranna a mismo ti biag dagiti ordinario a tattao. Kalpasanna idi 29 K.P., dimteng ti panawen a panangitungpal ni Jesus iti nadibinuan nga annongen nga agur-uray kenkuana. Iti otonio daydi a tawen, nabautisaran iti danum ken nagbalin a kas naespirituan nga Anak ti Dios. ‘Naluktan ti langit kenkuana.’ Mabalin nga ipasimudaag daytoy a malagipna idin ti biagna idiay langit sakbay a nagbalin a tao, agraman ti pampanunot ken rikrikna nga adda idi kenkuana. (Lucas 3:21, 22) Isu nga idi inrugi ni Jesus ti ministeriona, adda kenkuana ti pannakaammo, pannakaawat, ken karirikna nga awan iti asinoman a sabali a tao. Nainkalintegan ngarud a dagiti pasamak a mainaig iti ministerio ni Jesus ti kangrunaan nga insalaysay dagiti nangisurat kadagiti Ebanghelio. Nupay kasta, saanda a nabaelan nga isurat ti amin nga imbaga ken inaramidna. (Juan 21:25) Ngem ti naipaltiing nga insuratda tulongannatayo a mangammo iti panunot ti katan-okan a tao a nagbiag.

Ti Kinatao ni Jesus

14. Kasano ti panangiladawan dagiti Ebanghelio ken Jesus kas tao a nadungngo ken addaan nasged a rikrikna?

¹⁴ Lalaki a nadungngo ken addaan nasged a rikrikna. Kasta ti panangiladawan dagiti Ebanghelio iti personalidad ni Jesus. Nadumaduma a rikna ti imparangarangna: naasian iti agkukutel (Marcos 1:40, 41); naladingitan iti kinatangken ti panagpuspuso dagiti tattao (Lucas 19:41, 42); nainkalintegan a panagpungtot kadagiti naagum nga agsuksukat iti kuarta (Juan 2:13-17). Kas mannakipagrikna a tao, adda dagiti tiempo a nagsangit ni Jesus, ken dina pinengdan ti rikriknana. Idi natay ti patpatgenna a gayyem a ni Lazaro, natukay ti puso ni Jesus nga uray la nagsangit iti imatang dagiti tao idi makitana nga agsangsangit ni Maria a kabsat ni Lazaro.​—Juan 11:32-36.

15. Kasano a naiparangarang ti kinadungngo ni Jesus iti panangmatmat ken panangtratona kadagiti sabsabali?

¹⁵ Naibatad ti kinadungngo ni Jesus nangruna iti panangmatmat ken panangtratona kadagiti sabsabali. Napan kadagiti napanglaw ken mairurrurumen, a tinulonganna ida a ‘makasarak iti bang-ar a maipaay kadagiti kararuada.’ (Mateo 11:4, 5, 28-30) Nupay okupado, inwayaanna nga inasikaso dagiti addaan an-annayen, kas daydi babai nga agsagsagaba iti panagbulos ti dara a siuulimek a nangsagid iti pagan-anayna wenno daydi agpalpalama a bulsek a di mapagulimek. (Mateo 9:20-22; Marcos 10:46-52) Dagiti naimbag a galad dagiti tao ti kinita ni Jesus ken kinomendaranna ida; ngem madadaan met a mangtubngar no kasapulan. (Mateo 16:23; Juan 1:47; 8:44) Manmano laeng idi dagiti karbengan ti babbai, ngem nabuyogan iti maitutop a dignidad ken panagraem ti panangtrato ni Jesus kadakuada. (Juan 4:9, 27) Di pakasdaawan a situtulok a pinagserbian ti maysa a bunggoy dagiti babbai babaen kadagiti sanikuada.​—Lucas 8:3.

16. Ania ti mangipakita a balanse ti panangmatmat ni Jesus iti biag ken kadagiti material a banag?

¹⁶ Balanse ti panangmatmat ni Jesus iti biag. Saan a dagiti material a banag ti kapatgan kenkuana. Agparang a manmano ti sanikuana. Kinunana nga “awan lugar a pangisaadanna ti ulona.” (Mateo 8:20) Ngem nagaramid ni Jesus kadagiti banag a mangparagsak kadagiti dadduma. Idi dimmar-ay iti maysa a kasar​—a gagangay ti musika, panagkakanta, ken panagraragsak​—nalawag a saan nga adda sadiay tapno pukawenna ti ragsak ti okasion. Kinapudnona, sadiay ti damo a nangaramidan ni Jesus iti milagro. Idi naibusen ti arak, pinagbalinna a naimas nga arak ti danum, maysa nga inumen a “mamaragsak iti puso ti tao.” (Salmo 104:15; Juan 2:1-11) Nagtultuloy ngarud ti rambak, ket awan duadua a naliklikan ti pannakaibabain dagiti nagkasar. Naiparangarang met ti kinabalansena iti banag nga ad-adu nga amang dagiti nadakamat a gundaway a panagtrabahona a sipipinget iti ministeriona.​—Juan 4:34.

17. Apay a saan a makapasiddaaw a Nalaing a Mannursuro ni Jesus, ket ania ti inyanninaw ti sursurona?

¹⁷ Nalaing a Mannursuro ni Jesus. Nayanninaw iti kaaduan a sursurona dagiti pudno a mapaspasamak iti inaldaw a panagbiag a pagaammona unay. (Mateo 13:33; Lucas 15:8) Awan kaasping ti wagas ti panangisurona​—kanayon a nalawag, simple, ken praktikal. Ngem napatpateg pay dagiti insurona. Inyanninaw dagiti sursurona ti naimpusuan a tarigagayna a mangipakaammo kadagiti agdengdengngeg kenkuana iti pampanunot, rikrikna, ken daldalan ni Jehova.​—Juan 17:6-8.

18, 19. (a) Aniada a nalawag a pangngarig ti inaramat ni Jesus a nangdeskribir iti Amana? (b) Ania ti mausig iti sumaganad nga artikulo?

¹⁸ Iti masansan a panangaramatna kadagiti ilustrasion, impakaammo ni Jesus ti Amana babaen kadagiti nalawag a pangngarig a saan a nalaka a malipatan. Nalaka ti agsao maipapan iti asi ti Dios. Ngem sabali a banag ti panangyarig ken Jehova iti maysa a manangpakawan nga ama a natignay ti pusona idi makitana a nagsubli ti anakna nga uray la “timmaray ket inappungolanna ti tengngedna ken inagkanna a sidudungngo.” (Lucas 15:11-24) Inwaksi ni Jesus ti nainget a kultura dagiti panguluen ti relihion a nangumsi kadagiti gagangay a tattao. Inlawlawagna a ti Amana ket maysa a Dios a nalaka a maasitgan a mangipangag iti panagpakpakaasi ti napakumbaba nga agsingsingir iti buis, saan ket a ti napasindayag a kararag ti napalangguad a Fariseo. (Lucas 18:9-14) Inladawan ni Jesus ni Jehova kas manangipateg a Dios a makaammo no adda billit-tuleng a matnag iti daga. “Dikay agbuteng,” impatalged ni Jesus kadagiti adalanna, “napatpategkayo ngem kadagiti adu a billit-tuleng.” (Mateo 10:29, 31) Nasdaaw dagiti tao iti ‘wagas ti panangisuro’ ni Jesus ket naguyugoyda kenkuana. (Mateo 7:28, 29) Kinapudnona, iti naminsan, simmursurot kenkuana ti “maysa a dakkel a bunggoy” iti tallo nga aldaw, uray no awanen ti kanenda!​—Marcos 8:1, 2.

¹⁹ Anian a yamantayo ta impalgak ni Jehova iti Saona ti panunot ni Kristo! Ngem kasanotayo a maaddaan ken maiparangarang ti panunot ni Kristo iti pannakilangentayo kadagiti sabsabali? Daytoy ti mausig iti sumaganad nga artikulo.

[Footnotes]

Adda Kadi Kadakayo ti “Panunot ni Kristo”?

‘Ti Dios a mangipaay iti panagibtur ken liwliwa ipalubosna koma a maadda kadakayo ti isu met laeng a kababalin ti isip a naadda ken Kristo Jesus.’​—ROMA 15:5.

1. Kasano a nadeskribir ni Jesus iti adu a ladawan iti Kakristianuan, ken apay a di maitutop daytoy a pannakailadawan ni Jesus?

“DI PULOS nakita a nagkatawa.” Kasta ti pannakadeskribir ni Jesus iti maysa a dokumento nga insurat kano ti maysa a nagkauna a Romano nga opisial. Naikuna nga adu a pintor ti naimpluensiaan daytoy a dokumento, nga awan namalbaliwanna sipud idi agarup maika-11 a siglo.a Iti adu a ladawan, naiparang ni Jesus kas serioso a tao a manmano nga agisem, no agisem man. Ngem saan a maitutop dayta a panangdeskribir ken Jesus, a nailadawan kadagiti Ebanghelio kas nadungngo, naayat, ken mannakipagrikna a tao.

2. Kasano a maaddaantayo iti “isu met laeng a kababalin ti isip a naadda ken Kristo Jesus,” ket matulongannatayo daytoy a mangaramid iti ania?

² Nalawag a tapno maammuantayo ti pudpudno a Jesus, masapul a punnuentayo ti isip ken pusotayo iti umiso a pannakaawat maipapan iti agpayso a personalidad ni Jesus idi adda ditoy daga. Intay ngarud usigen ti dadduma kadagiti salaysay dagiti Ebanghelio tapno maawatantayo ti “panunot ni Kristo”​—kayatna a sawen, ti rikrikna, panangmatmat, pampanunot, ken panagrasrasonna. (1 Corinto 2:16) Bayat ti panangusigtayo, panunotentayo no kasanotay a maaddaan iti “isu met laeng a kababalin ti isip a naadda ken Kristo Jesus.” (Roma 15:5) Iti kasta, ad-adda a masurottayo ti padron nga impaayna kadatayo iti panagbiagtayo ken iti pannakilangentayo kadagiti dadduma.​—Juan 13:15.

Nalaka a Maasitgan

3, 4. (a) Ania dagiti kasasaad a nainaig iti salaysay a nailanad iti Marcos 10:13-16? (b) Ania ti reaksion ni Jesus idi pawilan dagiti adalanna nga umay kenkuana dagiti ubbing?

³ Naguyugoy dagiti tattao ken Jesus. Iti nagduduma a gundaway, saan a bimdeng nga umasideg kenkuana dagiti tattao a nadumaduma ti edad ken kasasaadda. Usigenyo ti pasamak a nailanad iti Marcos 10:13-16. Napasamak dayta idi dandanin agpatingga ti ministeriona bayat ti panagturongna idiay Jerusalem iti maudi a gundaway, a pakapasaranna iti nakas-ang nga ipapatay.​—Marcos 10:32-34.

⁴ Panunotenyo ti eksena. Adda tattao a nangyeg ken Jesus kadagiti ubbing, a pakairamanan dagiti maladaga, tapno bendisionanna koma dagitoy.b Ngem dagiti adalan pinadasda a pawilan dagiti ubbing nga umay ken Jesus. Nalabit pinanunot dagiti adalan a sigurado a di kayat ni Jesus ti pasinga kadagiti ubbing kadagitoy a kritikal a lawas. Ngem nagbiddutda. Idi makita ni Jesus ti ar-aramiden dagiti adalanna, saan a naragsakan. Inayaban ni Jesus dagiti ubbing, a kunkunana: “Bay-anyo dagiti ubbing nga umay kaniak; dikay padasen a pawilan ida.” (Marcos 10:14) Kalpasanna adda inaramidna a pakakitaan ti pudpudno a dungngo ken ayat. Kuna ti salaysay: “Innalana dagiti ubbing kadagiti takiagna ket rinugianna a bendisionan ida.” (Marcos 10:16) Natalged la ketdi ti rikna dagiti ubbing idi inarakup ida ni Jesus kas tanda ti pammateg.

5. Ania ti ipalnaad kadatayo ti salaysay iti Marcos 10:13-16 maipapan iti personalidad ni Jesus?

⁵ Adu ti ipalnaadna kadatayo dayta nga ababa a salaysay maipapan iti personalidad ni Jesus. Imutektekanyo ta nalaka a maasitgan. Nupay natan-ok ti saadna idi idiay langit, dina pinagalusiis wenno tinagibassit dagiti imperpekto a tattao. (Juan 17:5) Saan kadi a nakadkadlaw met ta uray dagiti ubbing nalag-an ti riknada kenkuana? Saanda la ketdi koma a napan kenkuana no nalamiis ti pannakilangenna ken saan a naragsak, a di man la umisem wenno agkatawa! Immasideg ken Jesus dagiti tao a nagduduma ti edadda agsipud ta nariknada nga isu ket nadungngo, naayat, ken agtalekda a dina ida paayen.

6. Kasano nga agbalin dagiti panglakayen nga ad-adda a nalaka a maasitgan?

⁶ Iti panangutobtayo iti daytoy a salaysay, mabalintay nga isaludsod iti bagitayo, ‘Adda kadi kaniak ti panunot ni Kristo? Nalakaak kadi a maasitgan?’ Kadagitoy napeggad a tiempo, kasapulan dagiti karnero ti Dios dagiti nalaka a maasitgan a papastor, lallaki a kakasla “paglemmengan no agangin.” (Isaias 32:1, 2; 2 Timoteo 3:1) Dakayo a panglakayen, no addaankayo iti napasnek, naimpusuan nga interes kadagiti kakabsatyo ken madadaankayo nga agsakripisio para kadakuada, mariknada a maseknankayo. Makitada dayta iti langayo, mangngegda iti timekyo, ken mapaliiwda iti naayat a kababalinyo. No talaga a nadungngo ken maseknankayo, agtalek dagiti dadduma kadakayo, agraman dagiti ubbing, ken saanda nga agalikaka nga umasideg kadakayo. Inlawlawag ti maysa a Kristiano a babai no apay a nakapagpudno iti maysa a panglakayen: “Naemma ken nadungngo ti pannakisaritana kaniak. No saan la a kasta, mabalin a saanak koma a pulos nagsao. Pinatalgedna ti riknak.”

Nakonsiderasion Kadagiti Dadduma

7. (a) Kasano nga impakita ni Jesus nga isu ket nakonsiderasion kadagiti dadduma? (b) Ania ti mabalin a rason no apay nga in-inut ti panangisubli ni Jesus iti panagkita ti maysa a bulsek a lalaki?

⁷ Nakonsiderasion ni Jesus. Maawatanna ti rikrikna dagiti dadduma. Ti laengen pannakakitana kadagiti tattao nga addaan an-annayen ket umdasen a pakatignayanna a mangpaimbag kadakuada. (Mateo 14:14) Maawatanna met dagiti limitasion ken kasapulan dagiti dadduma. (Juan 16:12) Naminsan, adda tattao a nangyeg kenkuana iti bulsek a lalaki ket indawatda ken Jesus a paimbagenna koma. Insubli ni Jesus ti panagkita daydi a lalaki, ngem in-inut ti panangaramidna iti dayta. Iti damo, nakakita ti lalaki kadagiti tattao ngem dina unay ida mailasin​—“kasla kaykayo, ngem agpagnapagnada.” Kalpasanna, naan-anay nga insubli ni Jesus ti panagkitana. Apay nga in-inut ti panangpaimbagna iti daydi a lalaki? Mabalin a tapno saan a mabigla a makakita iti lawag ken iti komplikado a lubong yantangay naruam iti sipnget.​—Marcos 8:22-26.

8, 9. (a) Ania ti napasamak di nagbayag kalpasan ti idadateng ni Jesus ken dagiti adalanna iti rehion ti Decapolis? (b) Deskribirenyo ti panangpaimbag ni Jesus iti tuleng a lalaki.

⁸ Usigenyo met ti napasamak kalpasan ti Paskua idi 32 K.P. Adda idi ni Jesus ken dagiti adalanna iti rehion ti Decapolis, iti dayaen ti Baybay ti Galilea. Nasarakan ida sadiay ti adu a tattao ket inyegda ken Jesus ti adu a masakit ken addaan an-annayen, ket pinaimbagna amin ida. (Mateo 15:29, 30) Makapainteres ta adda maysa a lalaki nga impaayan ni Jesus iti naisangsangayan nga atension. Impadamag ni Marcos ti napasamak; isu laeng ti mannurat iti Ebanghelio a nangilanad iti daytoy a pasamak.​—Marcos 7:31-35.

⁹ Tuleng ken di unay makapagsao ti lalaki. Mabalin a nadlaw ni Jesus ti naidumduma a nerbios wenno kinamanagbabain daytoy a lalaki. Kalpasanna, adda medio karkarna nga inaramid ni Jesus. Inyadayona ti lalaki kadagiti tattao. Idi is-isudan, nagsenias ni Jesus tapno maawatan ti lalaki no ania ti aramidenna. “Inkabilna dagiti ramayna kadagiti lapayag ti lalaki ket, kalpasan a timmupra, sinagidna ti dilana.” (Marcos 7:33) Kalpasanna, timmangad ni Jesus iti langit sa insennaayna ti nagkararag. Kastoy ti ibagbaga dagitoy nabatad a tignay iti lalaki: ‘Ti aramidek kenka ket babaen ti pannakabalin nga aggapu iti Dios.’ Kamaudiananna, kinuna ni Jesus: “Malukatanka.” (Marcos 7:34) Dagus a nakangngeg ti lalaki ket nalawagen ti panagsaona.

10, 11. Kasanotay a maipakita ti konsiderasion iti rikrikna dagiti dadduma iti kongregasion? iti pamilia?

¹⁰ Anian a konsiderasion ti impakita ni Jesus kadagiti tattao! Maawatanna ti rikriknada, ket ti kastoy a pannakipagrikna ti nanggutugot kenkuana nga agtignay iti wagas a di makasair iti riknada. Kas Kristiano, nasayaat a sukayen ken iparangarangtayo ti panunot ni Kristo iti kasta a pamay-an. Balakadannatayo ti Biblia: “Agkakapanunotankay koma amin, a mangipakitakayo iti pannakipagmaymaysa ti rikna, addaan iti nainkabsatan a panagayat, nadungngo a mannakipagrikna, napakumbaba iti panagpampanunot.” (1 Pedro 3:8) Nalawag a kalikaguman daytoy ti panagsao ken panagtignay iti wagas a di masair ti rikna dagiti dadduma.

¹¹ Iti uneg ti kongregasion, maipakitatayo ti konsiderasion iti rikrikna dagiti dadduma babaen ti nadayaw a pannakilangen kadakuada, a tratuentay ida iti wagas a kayattayo a panangtratoda kadatayo. (Mateo 7:12) Ramanen dayta ti panangannad no ania ti ibagatayo ken no kasanotay nga ibaga. (Colosas 4:6) Laglagipenyo a ti ‘nadarasudos a sasao makaduyok a kas iti kampilan.’ (Proverbio 12:18) Iti ngay uneg ti pamilia? Ti agassawa a pudno nga agpimpinnateg maawatanda ti rikna ti tunggal maysa. (Efeso 5:33) Idianda dagiti nagubsang a sasao, naynay a panangbabalaw, ken pananguyaw​—makasair amin dagitoy iti rikna a saan a nalaka nga aglunit. Adda met rikna dagiti annak, ket ikonsiderar daytoy dagiti naayat a nagannak. No kasapulan ti pannubngar, aramiden dayta dagiti nagannak iti wagas a maraem ti dignidad dagiti annakda ken saanda a mabainan.c (Colosas 3:21) No ngarud ipakitatayo ti konsiderasion kadagiti dadduma, ipakpakitatayo nga adda kadatayo ti panunot ni Kristo.

Madadaan nga Agtalek Kadagiti Dadduma

12. Ania ti balanse ken realistiko a panangmatmat ni Jesus kadagiti adalanna?

¹² Balanse ken realistiko ti panangmatmat ni Jesus kadagiti adalanna. Pagaammona a saanda a perpekto. Mabasana ngamin ti puso dagiti tattao. (Juan 2:24, 25) Nupay kasta, saan a dagiti laeng pagkuranganda ti kinitana no di ket dagiti nasayaat a galadda. Nakitana met ti kabaelan dagitoy a tattao a ginuyugoy ni Jehova. (Juan 6:44) Ti positibo a panangmatmat ni Jesus kadagiti adalanna ket nabatad iti pannakilangen ken panangtratona kadakuada. Adda ngamin panagtalekna kadakuada.

13. Kasano nga impakita ni Jesus nga adda panagtalekna kadagiti adalanna?

¹³ Kasano nga impakita ni Jesus dayta a panagtalek? Idi panawannan ti daga, adda nadagsen a responsabilidad nga intalekna kadagiti napulotan nga adalanna. Impabaklayna kadakuada ti rebbengen a mangaywan iti sangalubongan nga intereses ti Pagarianna. (Mateo 25:14, 15; Lucas 12:42-44) Kabayatan ti ministeriona, impakitana ti panagtalekna kadakuada uray iti babassit, saan a direkta a pamay-an. Idi namilagruan a pinaaduna ti taraon nga agpaay iti nagadu a tattao, dagiti adalanna ti pinagibunongna iti taraon.​—Mateo 14:15-21; 15:32-37.

14. Kasanoyo a gupgopen ti salaysay a nailanad iti Marcos 4:35-41?

¹⁴ Usigenyo met ti salaysay a nailanad iti Marcos 4:35-41. Iti daytoy a gundaway, nagbilog ni Jesus ken dagiti adalanna ket nagpadayada a bimmallasiw iti Baybay ti Galilea. Idi nakaluasdan, nagidda ni Jesus idiay kutit ti bilog ket nakaturog. Ngem di nagbayag, “dakkel a nadawel nga allawig ti giddato a dimteng.” Gagangay la ti kakasta a bagyo iti Baybay ti Galilea. Gapu ta nababa (agarup 200 a metro iti baba ti patas ti baybay), nabarbara ti angin ngem iti aglawlaw, a pakaigapuan ti panagbalbaliw ti panawen. Malaksid iti daytoy, agpababa iti Tanap ti Jordan dagiti napigsa nga angin sadiay nga aggapu iti Bantay Hermon iti amianan. Uray nasayaat ti panniempo, mabalin a kellaat lattan nga agbagyo iti napigsa. Panunotenyo daytoy: Awan duadua nga ammo ni Jesus a gagangay dagiti kasta a bagyo, tangay dimmakkel idiay Galilea. Ngem nasimbeng ti pannaturogna, ta nagtalek iti kabaelan dagiti adalanna, a ti dadduma kadakuada ket mangngalap.​—Mateo 4:18, 19.

15. Kasanotay a matulad ti kinamasindadaan ni Jesus nga agtalek kadagiti adalanna?

¹⁵ Matuladtay kadi ti masindadaan a panagtalek ni Jesus kadagiti adalanna? Adda dagidiay bumdeng a mangipabaklay iti rebbengen kadagiti dadduma. Masapul a kanayon nga isuda ti mangtengngel iti timon, no ar-arigen. Nalabit kunada, ‘No kayatko nga umiso ti pannakaaramid ti maysa a banag, masapul a siakon a mismo ti mangaramid!’ Ngem no datayo a mismo ti mangaramid iti amin, mabalin a mapaksuyantayto ken nalabit masayang ti panawentayo nga agpaay koma iti pamiliatayo. Maysa pay, no ditay ikkan dagiti dadduma kadagiti maitutop a trabaho ken responsabilidad, mapaidamantay ida iti gundaway a makasursuro ken masanay. Nainsiriban a sursuruentayo ti agtalek kadagiti dadduma, nga italektayo dagiti bambanag kadakuada. Nasayaat a sipupudno nga isaludsodtayo iti bagitayo, ‘Adda kadi kaniak ti panunot ni Kristo iti daytoy a banag? Situtulokak kadi a mangipabaklay kadagiti annongen kadagiti dadduma, nga agtalekak nga aramidenda ti kabaelanda?’

Nagpiar Kadagiti Adalanna

16, 17. Iti maudi a rabii ti biagna ditoy daga, ania ti impatalged ni Jesus kadagiti apostolna, uray no ammona a baybay-andanto?

¹⁶ Imparangarang ni Jesus ti positibo a panangmatmatna kadagiti adalanna iti sabali pay a napateg a pamay-an. Inyebkasna ti panagpiarna kadakuada. Nabatad daytoy iti makaliwliwa a sasaona kadagiti apostolna iti daydi maudi a rabii ti biagna ditoy daga. Imutektekanyo no ania ti napasamak.

¹⁷ Adu ti inaramid ni Jesus iti daydi a rabii. Inikkanna dagiti apostolna iti leksion maipapan iti kinapakumbaba babaen ti panangbuggona kadagiti sakada. Kalpasanna, inyussuatna ti pangrabii a panglaglagip iti ipapatayna. Idi kuan, nagsusupiat manen dagiti apostol no siasino kadakuada ti ipagarupda a kangrunaan. Inan-anusan ida ni Jesus. Dina inungtan ida no di ket nakirinnason kadakuada. Imbagana kadakuada no anianto ti mapasamak: “Dakayo amin maitibkolkayto mainaig kaniak itoy a rabii, ta adda a naisurat, ‘Kabilekto ti pastor, ket dagiti karnero iti arban mawarawaradanto.’” (Mateo 26:31; Zacarias 13:7) Ammona nga isu ket baybay-anto dagiti kasingedan a kakaduana iti tiempo ti panagkasapulanna. Kaskasdi, dina ida binabalaw. Kinunana ketdi kadakuada: “Ngem kalpasan a mapagungarak, mapanakto nga umun-una ngem dakayo idiay Galilea.” (Mateo 26:32) Wen, impatalgedna kadakuada a nupay baybay-andanto, dinanto ida baybay-an. Inton mapalabas daytoy a nasaem a pannubok, agkikitadanto manen.

18. Idiay Galilea, ania a nadagsen nga annongen ti intalek ni Jesus kadagiti adalanna, ket kasano a tinungpal dayta dagiti apostol?

¹⁸ Tinungpal ni Jesus ti saona. Idi agangay, idiay Galilea, nagparang ni napagungar a Jesus kadagiti 11 a matalek nga apostol, a nabatad a kaduada a naguummong dagiti adu a dadduma pay. (Mateo 28:16, 17; 1 Corinto 15:6) Iti daydi a gundaway, adda nadagsen nga annongen nga inted ni Jesus kadakuada: “Inkayo ngarud ket mangaramidkayo kadagiti adalan a tattao iti isuamin a nasnasion, a bautisaranyo ida iti nagan ti Ama ken ti Anak ken ti nasantuan nga espiritu, nga isursuroyo kadakuada a tungpalenda dagiti isuamin a bambanag nga imbilinko kadakayo.” (Mateo 28:19, 20) Ti libro a Dagiti Aramid nalawag a paneknekanda kadatayo a tinungpal dagiti apostol dayta nga annongen. Simamatalek nga indauloda ti pannakaikasaba ti naimbag a damag idi umuna a siglo.​—Aramid 2:41, 42; 4:33; 5:27-32.

19. Ania ti masursurotayo kadagiti inaramid ni Jesus kalpasan ti panagungarna maipapan iti panunot ni Kristo?

¹⁹ Ania ti masursurotayo iti daytoy nabagas a salaysay maipapan iti panunot ni Kristo? Nakita ni Jesus ti pagkapuyan dagiti apostolna, ngem “inayatna ida agingga iti panungpalan.” (Juan 13:1) Iti laksid dagiti pagkuranganda, impakitana a piarenna ida. Imutektekanyo ta saan a nagbiddut ni Jesus a nagpiar kadakuada. Ti panagtalek ken panagpiarna ti awan duadua a nangpabileg kadakuada a determinado a mangaramid iti imbilinna.

20, 21. Kasanotay a maipakita ti positibo a panangmatmat kadagiti kapammatiantayo?

²⁰ Kasanotay a maiparangarang ti panunot ni Kristo iti daytoy a banag? Saan koma a negatibo ti panangmatmatyo kadagiti kapammatianyo. No dagiti pagkapuyanda ti panunotenyo, maiparangarang dayta iti sao ken tignayyo. (Lucas 6:45) Nupay kasta, kuna ti Biblia kadatayo a ti ayat “patienna ti isuamin a bambanag.” (1 Corinto 13:7) Positibo ti ayat, saan a negatibo. Mangpabileg imbes a mangdadael. Ad-adda nga agtignay dagiti tattao gapu iti ayat ken pammaregta imbes a gapu iti pamutbuteng. Mapabileg ken maparegtatayo dagiti dadduma babaen ti panangyebkas iti panagtalektayo kadakuada. (1 Tesalonica 5:11) No, kas ken Kristo, positibo ti panangmatmattayo kadagiti kakabsattayo, tratuentay ida iti wagas a mangpabileg kadakuada ken matignayda a mangaramid iti amin a kabaelanda.

²¹ Saan laeng a ti panangtulad kadagiti inaramid ni Jesus ti kaipapanan ti panangsukay ken panangiparangarang iti panunot ni Kristo. Kas nadakamat iti immun-una nga artikulo, tapno talaga a makapagtignaytayo a kas ken Jesus, masapul a sursuruentay nga umuna a matmatan dagiti bambanag a kas iti panangmatmatna. Tulongannatayo dagiti Ebanghelio a mangammo iti maysa pay a benneg ti personalidadna, ti pampanunot ken rikriknana mainaig iti trabaho a naipaannong kenkuana, kas salaysayen ti sumaganad nga artikulo.

[Footnotes]

Agtignaykayo Kadi a kas ken Jesus?

“Nakitana ti maysa a dakkel a bunggoy, ngem simnek ti asina kadakuada, agsipud ta kaslada karkarnero nga awanan pastor. Ket rinugianna nga isuro ida.”​—MARCOS 6:34.

1. Apay a nakaaawat a maiparangarang dagiti tattao dagiti makaay-ayo a galad?

ITI intero a historia, adu ti nangipakita kadagiti makaay-ayo a galad. Maawatanyo no apay. Addaan ken iparparangarang ni Jehova a Dios dagiti ipatpategtayo a galad a kas iti ayat, kinaimbag, kinaparabur, ken dadduma pay. Naparsua dagiti tao iti ladawan ti Dios. Maawatantayo ngarud no apay nga adu ti mangipakpakita iti ayat, kinaimbag, asi, ken dadduma pay a nadiosan a galad, kas met iti panangiparangarang ti kaaduan nga adda konsiensiada. (Genesis 1:26; Roma 2:14, 15) Nupay kasta, mabalin a madlawyo a nalaklaka para kadagiti dadduma nga iparangarang dagitoy a galad.

2. Ania ti dadduma a naimbag nga aramid a mabalin nga aramiden dagiti tattao, a nalabit ipagarupda a tultuladenda ni Kristo?

² Nalabit adda dagiti am-ammoyo a lallaki ken babbai a masansan a sumarungkar wenno tumulong kadagiti masakit, mangngaasi kadagiti addaan an-annayen, wenno naparabur kadagiti napanglaw. Panunotenyo met dagiti tattao a gapu iti asi, matignayda nga agtrabaho kadagiti institusion para kadagiti agkukutel wenno pagamponan, dagidiay sibubulos nga agtartrabaho kadagiti ospital wenno hospisio, wenno dagiti tattao a tumultulong kadagiti awanan pagtaengan wenno kadagiti nagbakuit (refugees). Nalabit ipagarup ti dadduma kadakuada a tultuladenda ni Jesus, a nangipasdek iti pagtuladan dagiti Kristiano. Mabasatayo kadagiti Ebanghelio a pinaimbag ni Kristo dagiti masakit ken pinakanna dagiti mabisin. (Marcos 1:34; 8:1-9; Lucas 4:40) Ti ayat, kinadungngo, ken kinamanangngaasi ni Jesus iyanninawna ti “panunot ni Kristo,” a nangtulad iti nailangitan nga Amana.​—1 Corinto 2:16.

3. Tapno maaddaantayo iti natimbeng a panangmatmat kadagiti naimbag nga aramid ni Jesus, ania ti nasken nga usigentayo?

³ Ngem makitayo kadi nga adda nagpateg nga aspeto ti “panunot ni Kristo” a naliwayan ti adu kadagidiay natignay iti ayat ken asi ni Jesus iti kaaldawantayo? Maawatantayo daytoy babaen ti panangusig a naimbag iti Marcos kapitulo 6. Mabasatayo dita nga adda tattao a nangyeg kadagiti masakit ken Jesus tapno paimbagenna ida. Iti konteksto, maammuantayo met nga idi makitana a mabisinen dagiti rinibu a tattao nga immay kenkuana, namilagruan a pinakan ida ni Jesus. (Marcos 6:35-44, 54-56) Naisangsangayan nga ebkas ti ayat ken asi ti panangpaimbag kadagiti masakit ken panangpakan kadagiti mabisin, ngem dagita aya ti kangrunaan a pamay-an ni Jesus a timmulong kadagiti tattao? Ken kasano ti kasayaatan a panangtuladtayo iti perpekto nga ulidanna iti ayat, kinaimbag, ken asi, kas iti panangtuladna ken Jehova?

Natignay a Mangasikaso iti Naespirituan a Kasapulanda

4. Ania ti pagteng a nainaig iti salaysay iti Marcos 6:30-34?

⁴ Naasian ni Jesus kadagiti tattao kangrunaanna gapu iti naespirituan a kasapulanda. Dagita ti kapatgan, a napatpateg ngem iti pisikal a kasapulanda. Usigenyo ti salaysay iti Marcos 6:30-34. Ti pagteng a nailanad dita ket napasamak iti igid ti Baybay ti Galilea, idi dandanin ti Paskua idi 32 K.P. Magagaran idi dagiti apostol, ket nakaaawat dayta. Kagapgapuda iti adu a lugar ket idi nagsublida ken Jesus, awan duadua a magagaranda a mangipadamag kenkuana iti amin a kapadasanda. Nupay kasta, inaribungbongan ida dagiti tattao. Aduda unay a di pay masangon ni Jesus ken dagiti apostolna ti mangan wenno aginana. Kinuna ni Jesus kadagiti apostol: “Umaykayo, dakayo met laeng, iti pribado idiay maysa a langalang a lugar ket aginanakayo iti apagbiit.” (Marcos 6:31) Nagbilogda, nalabit iti asideg ti Capernaum, ket binallasiwda ti Baybay ti Galilea nga agturong iti naulimek a disso. Ngem nagtataray dagiti tattao iti igid ti baybay ket immun-unada a nakadanon ngem iti bilog. Ania ti inaramid ni Jesus? Narurod kadi ta naisturbo? Saan a pulos!

5. Kasano ti panagrikna ni Jesus kadagiti tattao nga immay kenkuana, ket ania ti inaramidna?

⁵ Natignay ti puso ni Jesus idi makitana dagitoy rinibu a tattao, a pakairamanan dagiti masakit, a magagaran nga agur-uray kenkuana. (Mateo 14:14; Marcos 6:44) No apay a naasian ni Jesus ken no ania ti inaramidna, insurat ni Marcos: “Nakitana ti maysa a dakkel a bunggoy, ngem simnek ti asina kadakuada, agsipud ta kaslada karkarnero nga awanan pastor. Ket rinugianna nga isuro ida kadagiti adu a bambanag.” (Marcos 6:34) Saan la a reprep a tattao ti nakita ni Jesus. Ti nakitana ket tattao nga addaan kadagiti naespirituan a kasapulan. Kasda la karkarnero a naiwawa, nga awan pastor a mangiturong kadakuada iti naraber a karuotan wenno mangsalaknib kadakuada. Ammo ni Jesus a dagiti awanan asi a panguluen ti relihion, a rebbeng koma a naayat a papastor, inumsida dagiti ordinario a tattao ken binaybay-anda dagiti naespirituan a kasapulanda. (Ezequiel 34:2-4; Juan 7:47-49) Naiduma ti panangtrato ni Jesus kadakuada, nga inaramidna ti kasayaatanen a pagimbaganda. Insurona ida maipapan iti Pagarian ti Dios.

6, 7. (a) Ania ti ipalgak dagiti Ebanghelio maipapan iti impangruna ni Jesus idi inasikasona ti kasapulan dagiti tattao? (b) Ania ti nakatignayan ni Jesus a mangasaba ken mangisuro?

⁶ Paliiwenyo iti pumada a salaysay ti panagsasaruno dagiti bambanag ken no ania ti naipasimudaag a kangrunaan. Insurat daytoy ni Lucas, a maysa a mangngagas ken maseknan unay iti pisikal a pagimbagan dagiti sabsabali. “Dagiti bunggoy . . . simmurotda [ken Jesus]. Ket inawatna ida a siaasi ket nangrugi nga agsao kadakuada maipapan iti pagarian ti Dios, ket pinaimbagna dagidiay agkasapulan iti pannakaagas.” (Lucas 9:11; Colosas 4:14) Nupay saan a kasta iti tunggal salaysay maipapan iti milagro, iti daytoy a kaso, ania ti immuna a dinakamat ti naipaltiing a salaysay ni Lucas? Ti panangisuro ni Jesus kadagiti tattao.

⁷ Maitunos daytoy iti adda a naipaganetget iti Marcos 6:34. Silalawag nga ipakita dayta a bersikulo no kasano ti kangrunaan a panangyebkas ni Jesus iti asina. Insurona dagiti tattao, nga inasikasona ti naespirituan a kasapulanda. Sakbay dayta iti ministeriona, kinuna ni Jesus: “Kadagiti sabsabali a siudad masapul nga ideklarak ti naimbag a damag ti pagarian ti Dios, agsipud ta naibaonak a maigapu iti daytoy.” (Lucas 4:43) Nupay kasta, nagbidduttayo no ipagaruptayo nga inwaragawag ni Jesus ti mensahe maipapan iti Pagarian gapu laeng ta rebbengenna dayta, a kas man la saan a naimpusuan ti panangaramidna iti trabaho a rebbengna nga aramiden. Saan, ti naibatay iti ayat nga asina kadagiti tattao ti kangrunaan a nakatignayanna a mangipakaammo iti naimbag a damag kadakuada. Ti kasayaatan a maaramid ni Jesus​—uray kadagiti masakit, parparigaten ti demonio, napanglaw, wenno kadagiti mabisin​—isu ti panangtulongna kadakuada a mangammo, mangawat, ken mangipateg iti kinapudno maipapan iti Pagarian ti Dios. Dayta a kinapudno ti kapatgan gapu iti akem ti Pagarian iti pannakaalangon ti kinasoberano ni Jehova ken pannakaiburay dagiti manayon a bendision kadagiti tattao.

8. Kasano ti panangmatmat ni Jesus iti panangasaba ken panangisurona?

⁸ Ti aktibo a panangasaba ni Jesus maipapan iti Pagarian ti kangrunaan a makagapu nga immay ditoy daga. Idi dandanin agpatingga ti ministeriona ditoy daga, kinuna ni Jesus ken Pilato: “Maigapu itoy a nayanakak, ken maigapu itoy nga immayak iti lubong, tapno saksiak ti kinapudno. Tunggal maysa nga adda iti dasig ti kinapudno imdenganna ti timekko.” (Juan 18:37) Nakitatayo iti dua a napalabas nga artikulo nga addaan ni Jesus iti nadungngo a rikrikna​—naasi, nalaka a maasitgan, nakonsiderasion, managtalek, ken kangrunaan iti amin, naayat. Nasken nga ipategtayo dagita nga aspeto ti personalidadna no talaga a kayattayo a maawatan ti panunot ni Kristo. Napateg met a bigbigentayo a ti panunot ni Kristo ramanenna ti panangipangrunana iti trabaho a panangasaba ken panangisuro.

Ginutugotna Dagiti Dadduma a Mangasaba

9. Siasino ti rumbeng a mangipangruna iti panangasaba ken panangisuro?

⁹ Saan laeng a ni Jesus ti rumbeng a mangipangruna iti panangasaba ken panangisuro​—kas ebkas ti ayat ken asi. Ginutugotna dagiti pasurotna a tuladenda dagiti motibo, prioridad, ken aramidna. Kas pagarigan, kalpasan ti panangpili ni Jesus kadagiti 12 nga apostolna, ania ti aramidenda? Kunaen kadatayo ti Marcos 3:14, 15: “Nangbukel iti maysa a bunggoy dagiti sangapulo ket dua, a ninagananna met ‘dagiti apostol,’ tapno agtalinaedda kenkuana ken tapno ibaonna koma ida a mangasaba ken tapno maaddaanda iti kinaturay a mangparuar kadagiti sairo.” Makitayo kadi no ania ti ipangruna dagiti apostol?

10, 11. (a) Idi imbaonna dagiti apostol, ania ti imbaga ni Jesus nga aramidenda? (b) Iti panangibaonna kadagiti apostolna, ania ti kangrunaan nga aramidenda?

¹⁰ Idi agangay, inikkan ni Jesus dagiti 12 iti pannakabalin a mangagas kadagiti sabsabali ken mangparuar kadagiti demonio. (Mateo 10:1; Lucas 9:1) Kalpasanna imbaonna ida a mangbirok “kadagiti napukaw a karnero iti balay ti Israel.” Tapno aramidenda ti ania? Binilin ida ni Jesus: “Bayat a mapankayo, mangasabakayo, a kunkunayo, ‘Ti pagarian ti langlangit immasidegen.’ Agasanyo dagiti masakit a tattao, pagungarenyo dagiti natay a tattao, pagbalinenyo a nadalus dagiti agkukutel, paruarenyo dagiti sairo.” (Mateo 10:5-8; Lucas 9:2) Ania a talaga ti inaramidda? “Gapuna napanda ket [1] nangasabada tapno dagiti tattao agbabawida koma; ket [2] paruarenda dagiti adu a sairo ken sapsapuanda iti lana dagiti adu a masaksakit a tattao ket agasanda ida.”​—Marcos 6:12, 13.

¹¹ Yantangay saan a kanayon a nadakamat nga umuna ti panangisuro iti tunggal gundaway, ti kadi panangimutektek iti panagsasaruno dagiti bambanag iti kadakdakamat a teksto ket nalabes a panangipaganetget kadagiti prioridad wenno motibo? (Lucas 10:1-8) Bueno, ditay koma iyaleng-aleng ti masansan a pannakadakamat nga umuna ti panangisuro sakbay ti panangagas. Usigenyo ti konteksto daytoy. Sakbay unay nga imbaonna dagiti 12 nga apostol, natukayen ti rikna ni Jesus iti sasaaden dagiti umariwekwek a tattao. Mabasatayo: “Ni Jesus napan nagsursor kadagiti amin a siudad ken purpurok, a nangisursuro kadagiti sinagogada ken nangikaskasaba iti naimbag a damag ti pagarian ken nangag-agas iti tunggal kita ti sagubanit ken tunggal kita ti an-annayen. Idi makitana dagiti bunggoy simnek ti asina kadakuada, agsipud ta nalalatan ken naiwarawarada a kasla karkarnero nga awanan pastor. Idin kinunana kadagiti adalanna: ‘Wen, ti anien dakkel, ngem bassit dagiti managobra. Ngarud, ipakaasiyo iti Apo ti panagani a mangibaon kadagiti managobra iti panaganina.’”​—Mateo 9:35-38.

12. Ania ti maysa pay a panggep dagiti milagro nga inaramid ni Jesus ken dagiti apostol?

¹² Iti pannakikaduada kenkuana, adda nasursuro dagiti apostol maipapan iti panunot ni Kristo. Naamirisda a ti panagbalin a pudpudno a naayat ken naasi kadagiti tattao ramanenna ti panangasaba ken panangisuro maipapan iti Pagarian​—nga isu ti kangrunaan kadagiti naimbag nga aramidda. Maitunos iti dayta, dagiti nasayaat a pisikal nga aramid, kas iti panangpaimbag kadagiti masakit, ket saan la a basta nakatulong kadagiti agkasapulan. Kas nalabit namnamaenyo, mabalin a naallukoy dagiti dadduma a tattao gapu ta kayatda ti maimbagan ken gapu iti taraon a naipaay babaen ti milagro. (Mateo 4:24, 25; 8:16; 9:32, 33; 14:35, 36; Juan 6:26) Nupay kasta, saan laeng a nakatulong dagidiay nga aramid iti pisikal a pamay-an no di ket impaawatda kadagiti nakakita kadagita nga aramid a ni Jesus ti Anak ti Dios ken “ti mammadto” nga impakpakauna ni Moises.​—Juan 6:14; Deuteronomio 18:15.

13. Ania ti akem ti umay a “mammadto” nga impaganetget ti padto iti Deuteronomio 18:18?

¹³ Apay a napateg ti kinapudno a ni Jesus “ti mammadto”? Bueno, ania aya ti naipadto a kangrunaan nga akemna? Agdinamagto aya “ti mammadto” kas mannakabalin a mangngagas wenno naasi a manangipaay iti taraon dagiti mabisin? Adda a naipadto iti Deuteronomio 18:18: “Mamangonakto kadakuada iti mammadto nga aggapu kadagiti kakabsatda, a kas kenka [ni Moises]; ket ikabilkonto dagiti sasaok iti ngiwatna, ket sawennanto kadakuada amin ti ibilinkonto kenkuana.” Isu a bayat a nasursuro dagiti apostol ti maaddaan ken mangyebkas iti nadungngo a rikrikna, naawatanda a maiparangarang met ti panunot ni Kristo iti trabahoda a panangasaba ken panangisuro. Dayta ti kasayaatan a maaramidanda kadagiti tattao. Manayon a gunggona ti itden dayta a trabaho kadagiti masakit ken napanglaw, saan laeng a dagidiay para iti ababa a panagbiag ti tao wenno iti sumagmamano a pannangan.​—Juan 6:26-30.

Panangpatanor Ita iti Panunot ni Kristo

14. Kasano a ti pannakaadda iti panunot ni Kristo ket mainaig iti panangasabatayo?

¹⁴ Awan siasinoman kadatayo a mangipagarup a ti panunot ni Kristo ket agpaay laeng iti umuna a siglo​—ken ni Jesus ken dagiti nagkauna nga adalan, a maipapan kadakuada insurat ni apostol Pablo: “Addaantayo iti panunot ni Kristo.” (1 Corinto 2:16) Ken madadaan a bigbigentayo nga obligadotayo a mangikasaba iti naimbag a damag ken mangaramid kadagiti adalan. (Mateo 24:14; 28:19, 20) Nupay kasta, nasayaat nga usigentayo ti motibotayo a mangaramid iti dayta a trabaho. Saan koma a gapu laeng ta pagrebbengantayo. Ti ayat iti Dios ti kangrunaan a makagapu a makiramantayo iti ministerio, ket ti pudpudno a panagbalin a kas ken Jesus ramanenna ti panangasaba ken panangisuro gapu iti asi.​—Mateo 22:37-39.

15. Apay a ti panangngaasi ket maitutop a paset ti publiko a ministeriotayo?

¹⁵ Ibagatayon a saan a kanayon a nalaka a pakitaan iti asi dagidiay ditay kapammatian, nangruna no saanda nga interesado, saanda a mangikankano, wenno busorendatayo. Ngem no mapukaw ti ayat ken asitayo kadagiti tattao, mabalin a maawanantay iti napateg a pakatignayan a makiraman iti Nakristianuan a ministerio. Kasanotayo ngarud a mapatanor ti asi? Ikagumaantay a matmatan dagiti tattao kas iti panangmatmat ni Jesus kadakuada, kas “nalalatan ken naiwarawarada a kasla karkarnero nga awanan pastor.” (Mateo 9:36) Saan kadi a kasta ti kasasaad ti adu ita? Binaybay-an ken binulsek ida iti naespirituan dagiti papastor ti palso a relihion. Nagbanaganna, saanda nga ammo ti maipapan iti nasin-aw a giya a masarakan iti Biblia wenno dagiti kasasaad iti Paraiso nga iyegto ti Pagarian ti Dios ditoy daga iti saanen a mabayag. Inaldaw a maipaspasangoda kadagiti parikut​—kas iti kinapanglaw, di pagkikinnaawatan iti pamilia, sakit, ken ipapatay​—nga awan namnamada iti Pagarian. Adda kadatayo ti kasapulanda: ti makaispal-biag a naimbag a damag maipapan iti Pagarian ti Dios a naipasdeken idiay langit!

16. Apay a kayattayo nga ipakaammo ti naimbag a damag kadagiti tattao?

¹⁶ No ngarud panunotenyo ti naespirituan a kasapulan dagiti tattao, dinakay kadi tignayen ti pusoyo a mangaramid iti amin a kabaelanyo a mangipakaammo kadakuada iti maipapan iti naayat a panggep ti Dios? Wen, ebkas ti asi ti trabahotayo. No makipagriknatayo kadagiti tattao a kas iti inaramid ni Jesus, maanninaw dayta iti timektayo, iti langatayo, iti wagas ti panangisurotayo. Amin dagita ti mamagbalin iti mensahetayo nga ad-adda a makaallukoy kadagidiay “siuumiso a maikari iti agnanayon a biag.”​—Aramid 13:48.

17. (a) Ania ti sumagmamano a pamay-an a maipakitatayo ti ayat ken asitayo kadagiti dadduma? (b) Apay nga agpadpada koma a mangaramidtayo iti naimbag ken makipaset iti publiko a ministerio?

¹⁷ Siempre, maanninaw koma iti intero a panagbiagtayo ti ayat ken asitayo. Ramanen daytoy ti panangngaasi kadagiti daksanggasat, masakit, ken napanglaw​—nga aramidentayo ti kabaelantayo tapno mabang-aranda. Iramanna pay ti panangikagumaantayo a mangliwliwa babaen ti sao ken aramid kadagidiay natayan iti patpatgenda. (Lucas 7:11-15; Juan 11:33-35) Nupay kasta, saan koma a dagiti kasta nga ebkas ti ayat, kinaimbag, ken asi ti kangrunaan a nakaipamaysaan dagiti naimbag nga aramidtayo, kas iti ar-aramiden ti dadduma a pilantropo. Napatpateg nga adayo ken manayon ti gunggona nga itden dagiti aramid a tinignay dagiti nadakamat a nadiosan a galad no maiparangarang iti pannakiraman iti Nakristianuan a trabaho a panangasaba ken panangisuro. Lagipenyo ti kinuna ni Jesus maipapan kadagiti Judio a panguluen ti relihion: “Itedyo ti apagkapullo ti yerbabuena ken ti eneldo ken ti kumino, ngem dikay inkankano dagiti nadagdagsen a bambanag iti Linteg, nga awan sabali, ti kinahustisia ken asi ken kinamatalek. Dagitoy a bambanag rebbeng nga aramiden, kaskasdi a saan a di ikankano dagiti dadduma a bambanag.” (Mateo 23:23) Saan a nagpili ni Jesus​—no tulonganna dagiti tattao kadagiti pisikal a kasapulanda wenno isurona kadakuada dagiti mangted-biag a naespirituan a bambanag. Agpada nga inaramid dagita ni Jesus. Kaskasdi, nalawag a ti trabahona a panangisuro ti kangrunaan agsipud ta ti naimbag a naaramidanna ket makatulong iti agnanayon.​—Juan 20:16.

18. Ti panangusig iti panunot ni Kristo tignayennatayo a mangaramid iti ania?

¹⁸ Anian a yamantayo ta impalgak kadatayo ni Jehova ti panunot ni Kristo! Babaen kadagiti Ebanghelio, ad-adda a maawatantayo ti pampanunot, rikrikna, galad, inaramid, ken dagiti banag nga impangruna ti katan-okan a tao a nagbiag. Adda kadatayo a mangbasa, mangutob, ken mangyaplikar iti ipalgak ti Biblia maipapan ken Jesus. Laglagipenyo, tapno talaga a makapagtignaytayo a kas ken Jesus, masapul a sursuruentay pay nga umuna a tuladen ti panagpampanunot, panagrikna, ken panangmatmat ni Jesus kadagiti bambanag, iti amin a kabaelantayo kas imperpekto a tattao. Determinadotayo koma ngarud a mangsukay ken mangiparangarang iti panunot ni Kristo. Awanen ti nasaysayaat pay a wagas ti panagbiag, awanen ti nasaysayaat pay a wagas ti panangtrato kadagiti tattao, ken awanen ti nasaysayaat pay a pamay-an tapno sumingedtayo ken dagiti dadduma iti daydiay naan-anay a tinulad ni Jesus, ti nadungngo a Diostayo a ni Jehova.​—2 Corinto 1:3; Hebreo 1:3.

[Ladawan iti panid 23]