Ditay Koma Pulos Agsanud nga Agturong iti Pannakadadael!

“Saan a datayo ti kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael.”​—HEBREO 10:39.

1. Ania dagiti kasasaad a nangpabuteng ken ni apostol Pedro?

NAKLAAT la ketdi dagiti apostol idi imbaga kadakuada ti patpatgenda nga Apo a ni Jesus a mawarawara ken baybay-andanto ni Jesus. Kasano a mapasamak dayta iti oras a kasapulanna unay ida? Siiinget a kinuna ni Pedro: “Uray pay no amin dagiti dadduma maitibkolda, kaskasdi a siak saanto.” Kinapudnona, natured ken awan kabuteng ni Pedro. Ngem idi naliputan ken natiliw ni Jesus, nawarawara dagiti apostol, a pakairamanan ni Pedro. Idi pinalutpotda ni Jesus iti balay ti Nangato a Padi a ni Caifas, madandanagan a nagbati ni Pedro iti paraangan. Nalam-ek idi ti rabii. Nalabit nagbuteng ni Pedro di la ket ta papatayenda ni Jesus ken ti asinoman a nakikadkadua kenkuana. Idi nailasin dagiti adda sadiay a tattao a maysa ni Pedro kadagiti nasinged a kakadua ni Jesus, napalalo ti butengna. Namitlo nga imbaga ni Pedro nga awan pakainaiganna ken ni Jesus. Inlibakna pay ketdi!​—Marcos 14:27-31, 66-72.

2. (a) Apay a ti panagbuteng ni Pedro iti daydi rabii a natiliw ni Jesus dina pinagbalin ni Pedro a maysa ‘kadagidiay kita nga agsanud’? (b) Ania koma ti determinasiontayo?

² Nasaem daydi a pagteng iti biag ni Pedro. Awan duadua a pinagbabawyanna dayta iti unos ti panagbiagna. Ngem nagbalinen kadi a takrot ni Pedro gapu iti inaramidna iti dayta a rabii? Isu kadi daydiay “kita” ti tao a dineskribir idi agangay ni apostol Pablo idi insuratna: “Ita saan a datayo ti kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael”? (Hebreo 10:39) Nalabit umanamong ti kaaduan kadatayo a saan nga agaplikar ken ni Pedro ti sasao ni Pablo. Apay? Agsipud ta apagkanito ti panagbuteng ni Pedro, apagbiit a pannakailaw-an iti biag ti maysa a tao a naisangsangayan ti kinatured ken pammatina. Umasping iti dayta, adu kadatayo ti naaddaan kadagiti pagteng iti biag nga ibaintayo no malagiptayo, dagiti kanito a linapunosnatayo ti buteng ket napukaw ti turedtayo a mangsalimetmet iti takdertayo maipaay iti kinapudno, nga isu koma ti rumbeng nga inaramidtayo. (Idiligyo ti Roma 7:21-23.) Masiguradotayo a dagiti kasta nga apagkanito a pannakailaw-an dina kaipapanan a datayo ti kita ti tao nga agsanud nga agturong iti pannakadadael. Ngem nasken latta a determinadotayo a di agbalin a kasta. Apay? Ken kasanotay a maliklikan ti panagbalin a kasta a kita ti tao?

No Ania ti Kaipapanan ti Panagsanud nga Agturong iti Pannakadadael

3. Kasano a nalapunos iti buteng da propeta Elias ken Jonas?

³ Idi insurat ni Pablo ti maipapan iti “kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael,” dina tuktukoyen dagidiay apagbiit a maawanan iti tured. Sigurado nga ammo ni Pablo daydi napasamak ken ni Pedro ken dadduma pay nga umasping a kasasaad. Nupay maysa ni Elias a natured ken prangka a propeta, adda idi ti panawen a nagbuteng ket naglibas tapno maispal ti biagna agsipud ta impangta ni Reyna Jezabel a papapatayna ti propeta. (1 Ar-ari 19:1-4) Nakarkaro pay ti buteng ni propeta Jonas. Imbaon ni Jehova a mapan idiay Ninive, maysa nga agdindinamag a nadangkok, dakes a siudad. Limmugan a dagus ni Jonas iti barko nga agturong iti sabali a direksion, idiay Tarsis, a 3,500 kilometro ti kaadayona! (Jonas 1:1-3) Kaskasdi, saan a maitutop nga ibilang kadagidiay kita dagiti tao nga agsanud dagitoy a matalek a propeta wenno ni apostol Pedro. Apay a saan?

4, 5. (a) Kasano a ti konteksto tulongannatayo a mangsierto no ania a “pannakadadael” ti tuktukoyen ni Pablo iti Hebreo 10:39? (b) Ania ti kayat a sawen ni Pablo idi kinunana: “Saan a datayo ti kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael”?

⁴ Imutektekanyo dagiti sao nga inaramat ni Pablo: “Ita saan a datayo ti kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael.” Ania a “pannakadadael” ti kayatna a sawen? Agnanayon a pannakadadael ti kayulogan no dadduma ti Griego a sao nga inaramatna. Maitunos daytoy iti konteksto. Sakbay dayta, namallaag ni Pablo: “No sipapakinakem nga iyugalitayo ti panagbasol kalpasan nga inawattayon ti umiso a pannakaammo iti kinapudno, awanen ti nabati nga aniaman a sakripisio a maipaay iti basbasol, no di ket adda nakabutbuteng a panangin-inanama iti pannakaukom ken adda umap-apuy nga imun a mangibusto kadagidiay bumusbusor.”​—Hebreo 10:26,27.

⁵ No kasta, idi kinuna ni Pablo kadagiti kapammatianna, “Saan a datayo ti kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael,” ibagbagana nga isu ken dagiti matalek a Kristiano a sinuratanna ket determinado a di tumallikud ken ni Jehova ken sumardeng nga agserbi kenkuana. Agtungpal laeng dayta iti agnanayon a pannakadadael. Maysa ni Judas Iscariote a nagsanud nga agturong iti kasta a pannakadadael, kasta met dagiti dadduma a simmupiat iti kinapudno a sipapakinakem a nagtignay maibusor iti espiritu ni Jehova. (Juan 17:12; 2 Tesalonica 2:3) Maibilang dagiti kasta a tattao kadagiti “natakrot” nga aglak-am iti agnanayon a pannakadadael iti simboliko a dan-aw nga apuy. (Apocalipsis 21:8) Saan, ditay kayat a kasta a kita ti tao ti pagbanagantayo!

6. Ania ti kayat ni Satanas nga aramidentayo?

⁶ Kayat ni Satanas a Diablo nga agsanudtayo nga agturong iti pannakadadael. Tangay nalaing a mangiwayat kadagiti “nasikap nga aramid,” ammona a ti kasta a pakadadaelan ket masansan a mangrugi kadagiti babassit a banag. (Efeso 6:11, footnote) No dina maibanag ti panggepna babaen ti direkta a panangidadanes, ikagumaanna a dadaelen ti pammati dagiti pudno a Kristiano babaen dagiti nasikap a pamay-an. Kayatna a pagulimeken dagiti natured ken naregta a Saksi ni Jehova. Kitaentayo no ania dagiti taktika nga impakatna kadagiti Hebreo a Kristiano a sinuratan ni Pablo.

No Kasano a Nasuot Dagiti Kristiano Tapno Agsanudda

7. (a) Ania ti pakasaritaan ti kongregasion sadi Jerusalem? (b) Ania ti naespirituan a kasasaad ti dadduma kadagiti sinuratan ni Pablo?

⁷ Ipakita ti ebidensia a sinuratan ni Pablo dagiti Hebreo idi agarup 61 K.P. Nariribuk ti pakasaritaan ti kongregasion sadi Jerusalem. Kalpasan ti ipapatay ni Jesus, naglak-am iti agsasagadsad a nakas-ang a pannakaidadanes dagiti adu a Kristiano nga adda iti siudad, isut’ gapuna a nawarawarada. Nupay kasta, adda tiempo a timmalna ti kasasaad, ket immadu dagiti Kristiano. (Aramid 8:4; 9:31) Iti panaglabas dagiti tawen, bumallaballaet dagiti pannakaidadanes ken pakarigatan. Agparang nga idi sinuratan ni Pablo dagiti Hebreo, medio timmalna ti kongregasion. Ngem adda latta dagiti pakasuotan. Agarup tallo a dekadan ti naglabas sipud idi impakpakauna ni Jesus ti pannakadadael ti Jerusalem. Nalabit adda dagidiay nangipagarup a mabayag pay ti panungpalan ket saan a dumteng bayat ti panagbiagda. Dagiti dadduma, nangruna dagidiay nabiit pay a nagbalin a manamati, ket saan pay idi a nasuot babaen ti nakaro a pannakaidadanes ken saanda unay a marikna ti pannakasapul nga agibtur iti sidong ti pakasuotan. (Hebreo 12:4) Sigurado a ginundawayan ni Satanas ti kakasta a kasasaad. Aniada a “nasikap nga aramid” ti impakatna?

8. Ania ti kababalin ti adu a Judio mainaig iti kongregasion Kristiano a nabiit pay idi a naipasdek?

⁸ Inumsi dagiti Judio idiay Jerusalem ken Judea ti kongregasion Kristiano a nabiit pay idi a naipasdek. No anagentayo ti linaon ti surat ni Pablo, maawatantayo no ania ti nanguyawan dagiti napalangguad a Judio a panguluen ti relihion ken dagiti pasurotda kadagiti Kristiano. Mabalin a kasda la ibagbaga: ‘Addaankami iti nadaeg a templo idiay Jerusalem a sitatakder iti adun a siglo! Addaankami iti natan-ok a nangato a padi nga agan-annong sadiay, agraman dagiti katulonganna a papadi. Inaldaw a maidatag dagiti daton. Addaankami iti Linteg, nga inyallatiw dagiti anghel ken ni Moises ken napatalgedan babaen dagiti nakaskasdaaw a pasamak idiay Bantay Sinai. Awanan kadagitoy a banag daytoy baro a sekta, dagita a Kristiano a nagapostasia iti Judaismo!’ Nagepekto kadi ti kasta a pananglais? Agparang a nariribukan dagiti dadduma a Hebreo a Kristiano kadagita a panangatakar. Dimteng ti surat ni Pablo a tumulong kadakuada iti tumutop a tiempo.

No Apay a Dida Koma Pulos Agsanud nga Agturong iti Pannakadadael

9. (a) Ania ti tema ti surat a naiturong kadagiti Hebreo? (b) Iti ania a pamay-an a nagserbi dagiti Kristiano iti templo a nasaysayaat ngem iti templo sadi Jerusalem?

⁹ Intay usigen ti dua a rason nga inted ni Pablo kadagiti kakabsat sadi Judea a dida koma pulos agsanud nga agturong iti pannakadadael. Umuna, nasaysayaat ti sistema ti panagdayaw dagiti Kristiano. Naibugas dayta iti surat a naiturong kadagiti Hebreo. Daytoy a tema ti inlawlawag ni Pablo iti intero a suratna. Ti templo sadi Jerusalem ket ladawan laeng ti nasaysayaat nga amang a naespirituan a templo ni Jehova. Maysa dayta a patakder “a saan nga inaramid dagiti ima.” (Hebreo 9:11) Addaan dagidi a Kristiano iti pribilehio nga agserbi iti dayta a naespirituan nga urnos iti nasin-aw a panagdayaw. Nagserbida iti babaen ti nasaysayaat a tulag, ti nabayag idin a naikari a baro a tulag, nga addaan iti Manangibabaet a natantan-ok ngem ni Moises, ni Jesu-Kristo.​—Jeremias 31:31-34.

10, 11. (a) Iti laksid ti kapuonanna, apay a maikari ni Jesus nga agserbi a kas Nangato a Padi iti naespirituan a templo? (b) Kadagiti ania a pamay-an a ni Jesus ket maysa a Nangato a Padi a natantan-ok ngem iti daydiay padi nga agserserbi iti templo sadi Jerusalem?

¹⁰ Addaan met dagidi a Kristiano iti natantan-ok nga amang a Nangato a Padi, ni Jesu-Kristo. Saan a nagtaud ni Jesus iti kapuonan ni Aaron. Imbes ketdi, isu ket maysa a Nangato a Padi “maitunos iti kasasaad ni Melquisedec.” (Salmo 110:4, Ni Melquisedec ket ari ken nangato a padi ti nagkauna a Salem. Awan ti naisurat maipapan iti kapuonanna. Maitutop ngarud nga iladladawanna ni Jesus. Saan nga agpannuray ti kinapadi ni Jesus iti kapuonan ti asinoman nga imperpekto a tao no di ket iti banag a nasaysayaat​—ti mismo a sapata ni Jehova a Dios. Kas ken Melquisedec, agserbi ni Jesus saan laeng a kas Nangato a Padi no di pay ket kas Ari a di pulos matay.​—Hebreo 7:11-21.

¹¹ Maysa pay, saan a kas iti nangato a padi iti templo idiay Jerusalem, saan a masapul a tinawen a mangipaay ni Jesus kadagiti daton. Ti mismo a perpekto a biagna ti datonna, a namimpinsan nga impaayna. (Hebreo 7:27) Amin dagiti daton a naidatag iti templo ket anniniwan laeng, a mangiladladawan iti daton nga impaay ni Jesus. Ti perpekto a datonna ti pakaibatayan ti pudno a pannakapakawan dagiti basol dagiti amin nga addaan pammati. Makaliwliwa met ti kinuna ni Pablo a daytoy Nangato a Padi ket isu met laeng daydi awan panagbalbaliwna a Jesus a pagaammo dagiti Kristiano idiay Jerusalem. Isu ket napakumbaba, naanus, ken “makipagrikna kadagiti kinakapuytayo.” (Hebreo 4:15; 13:8) Addaan dagidi a napulotan a Kristiano iti namnama nga agserbi kas papadi a katulongan ni Kristo! Apay koma a panunotenda ti agsubli “kadagiti nakapuy ken nanumo a pagdamdamuan” a bambanag ti rinuker a Judaismo?​—Galacia 4:9.

12, 13. (a) Ania ti inted ni Pablo a maikadua a rason iti di panagsanud? (b) Apay a ti panagibturda iti napalabas maparegtana dagiti Hebreo a Kristiano a di pulos agsanud nga agturong iti pannakadadael?

¹² A kas man la saan nga umdas dayta, inikkan ni Pablo dagiti Hebreo iti maikadua a rason a dida koma pulos agsanud nga agturong iti pannakadadael​—ti mismo a panagibturda iti napalabas. Insuratna: “Itultuloyyo a laglagipen dagiti immun-una nga aldaw idi, kalpasan a nalawagankayo, inibturanyo ti dakkel a salisal iti sidong dagiti panagsagaba.” Impalagip ni Pablo kadakuada a ‘maiparparangda idi a kasla adda iti maysa a teatro.’ Nalalais ken naparparigatda. Naibalud dagiti dadduma; nakipagrikna ken sinaranay dagiti dadduma dagidiay naibalud. Wen, mapagulidanan ti pammati ken kinaanusda. (Hebreo 10:32-34) Ngem apay nga indawat ni Pablo nga ‘itultuloyda a laglagipen’ dagiti kasta a nasaem a kapadasan? Saan ngata a makaupay dayta?

¹³ Iti kasupadina, ti ‘pananglaglagip kadagiti immun-una nga aldaw’ ipalagipna kadagiti Hebreo no kasano a sinaranay ida ni Jehova iti sidong ti pakasuotan. Iti tulongna, adun a panangatakar ni Satanas ti nasarangetda. Insurat ni Pablo: “Saan a nakillo ti Dios tapno lipatenna ti aramidyo ken ti ayat nga impakitayo iti naganna.” (Hebreo 6:10) Wen, linaglagip ni Jehova amin nga aramidda a pakakitaan ti kinamatalekda ket dina lipaten dagitoy. Maipalagip kadatayo ti pammagbaga ni Jesus maipapan iti panagurnong kadagiti gameng idiay langit. Saan a matakaw ti mannanakaw dagitoy a gameng; saan a dadaelen ti sanga ken lati. (Mateo 6:19-21) Kinapudnona, sa la madadael dagitoy a gameng no agsanud ti maysa a Kristiano nga agturong iti pannakadadael. Sayang laeng ti aniaman a gameng a naurnongna idiay langit. Anian a nagsayaat ti rason nga inted ni Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano a dida koma pulos ar-aramiden dayta! Apay koma a sayangenda ti adu a tawen a matalek a panagserbida? Rumbeng laeng ken nasaysayaat nga amang nga itultuloyda ti agibtur.

No Apay a Ditay Koma Pulos Agsanud nga Agturong iti Pannakadadael

14. Aniada a karit ti pakaipasanguantayo nga umasping kadagidiay nakaipasanguan dagiti Kristiano idi umuna a siglo?

¹⁴ Addaan met dagiti pudno a Kristiano ita kadagiti nabileg a rason a di agsanud. Umuna, laglagipentayo nga anian a bendision ti nasin-aw a panagdayaw nga impaay ni Jehova kadatayo. Kas kadagiti Kristiano idi umuna a siglo, agbibiagtayo iti panawen nga um-umsien ken lalaisendatayo dagiti miembro dagiti nalatlatak a relihion. Pagpannakkelda dagiti nararanga a simbaanda ken dagiti nabangonanda a tradision. Ngem ipatalged kadatayo ni Jehova a ti wagas ti panagdayawtayo ti anamonganna. Kinapudnona, sagsagrapentay ita dagiti bendision a di natagiragsak dagiti Kristiano idi umuna a siglo. Nalabit maisaludsodyo, ‘Kasano a kasta?’ idinto ta nagbiagda idi tiempo a naipasdek ti naespirituan a templo. Nagbalin ni Kristo a Nangato a Padi dayta a templo apaman a nabautisaran idi 29 K.P. Nakita ti dadduma kadakuada ti manangaramid iti milagro nga Anak ti Dios. Uray idi kalpasan ti ipapatayna, adu pay dagiti naaramid a milagro. Ngem kas naipadto, nagin-inut a nagpatingga dagiti kasta a sagut.​—1 Corinto 13:8.

15. Agbibiag dagiti pudno a Kristiano ita iti panawen ti pannakatungpal ti ania a padto, ket ania ti kaipapanan dayta kadatayo?

¹⁵ Nupay kasta, agbibiagtayo iti panawen ti naisangsangayan a pannakatungpal ti detalyado a padto a nailanad iti Ezequiel kapitulo 40-48.a Iti kasta, nakitatayon ti pannakaisubli ti urnos ti Dios iti nasin-aw a panagdayaw. Nadalusanen dayta a naespirituan a templo iti amin a kita ti narelihiosuan a kinarugit ken idolatria. (Ezequiel 43:9; Malakias 3:1-5) Panunotenyo dagiti pagimbagan nga inyeg kadatayo daytoy a pannakadalus.

16. Ania a makaupay a kasasaad ti nakaipasanguan dagiti Kristiano idi umuna a siglo?

¹⁶ Idi umuna a siglo, kasla nalidem ti masakbayan ti organisado a kongregasion Kristiano. Impakauna ni Jesus a kas man la namulaan iti ruot ti talon a nabiit pay a namulaan iti trigo, isut’ gapuna a narigat nga ilasin ti trigo kadagiti ruot. (Mateo 13:24-30) Ket pudno a kasta ti napasamak. Idi arinunos ti umuna a siglo, idi a nagserbi ni lakayen nga apostol Juan kas maudi a pangtiped tapno saan a matulawan ti kongregasion, rumangrangpayan ti apostasia. (2 Tesalonica 2:6; 1 Juan 2:18) Di nagbayag kalpasan ti ipapatay dagiti apostol, nabukel ti nakalasin a klase klero, a nangirurumen iti arban ken nagkawes iti pagan-anay a pakabigbigan. Nagwaras ti apostasia a kas gangrena. Anian a makaupay dayta kadagiti matalek a Kristiano! Nakitada a narimbawan iti rinuker nga urnos ti nabiit pay idi a naipasdek nga urnos iti nasin-aw a panagdayaw. Napasamak daytoy awan pay maysa a siglo nanipud impasdek ni Kristo ti kongregasion.

17. Iti ania a pamay-an a napapaut ti moderno-aldaw a kongregasion Kristiano ngem iti daydiay katupagna idi umuna a siglo?

¹⁷ Ita, usigenyo daytoy a panamaggidiat. Iti kaaldawantayo, napapauten ti nasin-aw a panagdayaw ngem iti panawen agingga iti ipapatay dagiti apostol. Manipud pannakaipablaak ti umuna a ruar daytoy a pagiwarnak idi 1879, pinaraburannatayo ni Jehova iti suminsin-aw a panagdayaw. Simrek da Jehova ken ni Jesu-Kristo iti naespirituan a templo idi 1918 tapno dalusanda dayta. (Malakias 3:1-5) Nanipud 1919, in-inut a nagugoran ti urnos iti panagdayaw ken Jehova a Dios. Limmawag ti pannakaawattayo kadagiti padto ken prinsipio ti Biblia. (Proverbio 4:18) Siasino ti rumbeng a pagyamanan? Saan a dagiti imperpekto a tattao. Ni laeng Jehova, agraman ti Anakna nga Ulo ti kongregasion, ti makasalaknib iti ilina tapno saan a matulawan kadagitoy a dakes a panawen. Ditay koma ngarud liplipatan ti agyaman ken Jehova gapu iti panangipalubosna kadatayo a makipaset iti nasin-aw a panagdayaw iti kaaldawantayo. Ket siiinget a determinadotay koma a di agsanud nga agturong iti pannakadadael!

18. Ania ti rasontayo a di pulos agsanud nga agturong iti pannakadadael?

¹⁸ Kas kadagidi Hebreo a Kristiano, addaantayo iti maikadua a rason a di agbuteng ken agsanud​—ti mismo a panagibturtayo iti napalabas. Nabiit pay man wenno adun a dekada a simamatalek nga agserserbitayo ken Jehova, addan dagiti nagapuanantayo a Nakristianuan nga aramid. Adu kadatayo ti naidadanes, dayta man ket pannakaibalud, pannakaiparit, pannakakabkabil, wenno pannakapukaw iti sanikua. Adu pay dagidiay binusor ti pamiliada, nalalais, nauy-uyaw, ken nayaleng-aleng. Nagibturtayo amin, nga intultuloytayo ti agserbi a simamatalek ken Jehova iti laksid dagiti karit ken pakasuotan iti biagtayo. Dinto lipatan ni Jehova ti kasta a panagibturtayo, a maibilang a gameng a naurnong idiay langit. No kasta, nalawag a saan a panawen daytoy ti panagsanud nga agsubli iti daan a sistema a pinanawantayo! Apay koma a pagbalinentayo nga awan mamaayna ti amin a nagbannogantayo? Nangnangruna a pudno daytoy ita, ta “mabiit unayen a kanito” ti natda sakbay ti panungpalan.​—Hebreo 10:37.

19. Ania ti mausig iti sumaganad nga artikulo?

¹⁹ Wen, determinadotay koma a “saan a datayo ti kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael”! Datayo koma ketdi “ti kita nga addaan pammati.” (Hebreo 10:39) Kasanotay a masigurado a kastatayo, ken kasanotay a matulongan dagiti padatayo a Kristiano nga agbalin met a kasta? Daytoy ti usigen ti sumaganad nga artikulo.

Datayo Koma ti Kita nga Addaan Pammati

“Datayo . . . ti kita nga addaan pammati nga agturong iti pannakataginayon a sibibiag ti kararua.”​—HEBREO 10:39.

1. Apay a maikuna a napateg ti pammati ti tunggal nasungdo nga adipen ni Jehova?

ITI sumaruno a kaaddayo iti Kingdom Hall a napno kadagiti managdaydayaw ni Jehova, kitaenyo dagidiay adda iti aglawlawyo. Panunotenyo dagiti adu a pamay-an no kasano nga ipakpakitada ti pammati. Mabalin a makitayo dagiti lallakay ken babbaket nga adun a dekada nga agserserbi iti Dios, dagiti agtutubo nga inaldaw a mangsarsaranget iti impluensia dagiti kapatadanda, ken dagiti nagannak a mangikagkagumaan a mangpadakkel kadagiti managbuteng-Dios nga annak. Adda dagiti panglakayen ken ministerial nga adipen ti kongregasion a mangibakbaklay iti adu a responsabilidad. Wen, mabalin a makitayo dagiti nataengan ken agtutubo a kakabsatyo iti pammati a mangparparmek iti amin a kita ti tubeng tapno makapagserbida ken Jehova. Anian a nagpateg ti pammati ti tunggal maysa!​—1 Pedro 1:7.

2. Apay a makagunggona kadatayo ita ti balakad ni Pablo iti Hebreo kapitulo 10 ken 11?

² Manmano, no adda man, dagiti imperpekto a tattao nga ad-adda a makatarus ngem ni apostol Pablo iti kinapateg ti pammati. Kinapudnona, kinunana a mangiturong ti pudno a pammati iti “pannakataginayon a sibibiag ti kararua.” (Hebreo 10:39) Ngem ammo ni Pablo a ti pammati ket mabalin a maatakar ken madadael iti daytoy awanan pammati a lubong. Maseknan unay idi kadagiti Hebreo a Kristiano idiay Jerusalem ken Judea, a mangikarkarigatan a mangtaginayon iti pammatida. Bayat a sukimatentayo ti dadduma a paset ti Hebreo kapitulo 10 ken 11, imutektekantayo no kasano a pinabileg ni Pablo ti pammatida, ket kitaentayo no kasanotay nga ad-adda a mapabileg ti pammatitayo ken iti dadduma.

Iyebkas ti Panagtalek iti Tunggal Maysa

3. Kasano nga ipakita ti sasao ni Pablo iti Hebreo 10:39 nga adda panagtalekna kadagiti kakabsatna iti pammati?

³ Ti umuna a nalabit mapaliiwtayo isu ti positibo a panangmatmat ni Pablo kadagiti sinuratanna. Kinunana: “Ita saan a datayo ti kita nga agsanud nga agturong iti pannakadadael, no di ket ti kita nga addaan pammati nga agturong iti pannakataginayon a sibibiag ti kararua.” (Hebreo 10:39) Naimbag ti pinanunot ni Pablo maipapan kadagiti padana a matalek a Kristiano, saan ket a dagiti pakapilawanda. Madlawyo met nga inusarna ti sao a “datayo.” Nalinteg a tao ni Pablo. Ngem dina tinagibassit dagiti sinuratanna, a kas man la adayo a nalinlinteg ngem isuda. (Idiligyo ti Eclesiastes 7:16.) Imbes ketdi, nakipatas kadakuada. Inyebkasna ti naimpusuan a panagtalekna nga inton dumteng dagiti nakaam-amak a pakasuotan nga agur-uray kenkuana ken kadagiti matalek a Kristiano a nakaiturongan ti suratna, situtured a saandanto nga agsanud nga agturong iti pannakadadael, ken paneknekanda nga isuda ti kita dagiti tao nga addaan pammati.

4. Ania dagiti rason nga adda panagtalek ni Pablo kadagiti kapammatianna?

⁴ Kasano a naaddaan ni Pablo iti kasta a panagtalek? Inkidemna kadi ti matana kadagiti pakapilawan dagiti Hebreo a Kristiano? Iti kasupadina, impaayanna ida iti espesipiko a balakad a tumulong kadakuada a mangparmek kadagiti naespirituan a pagkapuyanda. (Hebreo 3:12; 5:12-14; 6:4-6; 10:26, 27; 12:5) Kaskasdi, addaan ni Pablo iti dua a nasayaat a rason nga agtalek kadagiti kakabsatna. (1) Kas tumutulad ken Jehova, inkagumaan ni Pablo a matmatan dagiti tattao ti Dios kas iti panangmatmat ni Jehova kadakuada. Saan a dagiti laeng pakapilawanda ti kinitana no di ket dagiti nasayaat a galadda ken ti kabaelanda nga agaramid iti naimbag iti masanguanan. (Salmo 130:3; Efeso 5:1) (2)Adda naan-anay a panagtalek ni Pablo iti bileg ti nasantuan nga espiritu. Ammona nga awan dagiti tubeng, awan dagiti natauan a pagkapuyan, a makalapped ken Jehova a mangted iti “pannakabalin a nalablabes ngem ti gagangay” iti asinoman a Kristiano a mangikagumaan nga agserbi a simamatalek Kenkuana. (2 Corinto 4:7; Filipos 4:13) Umiso, realistiko, wenno nainkalintegan ngarud ti panagtalek ni Pablo kadagiti kakabsatna. Natibker ti nakaibatayanna ken Nainkasuratan.

5. Kasanotay a matulad ti panagtalek ni Pablo, ket ania ti nalabit ibungana?

⁵ Sigurado a makaalis ti panagtalek nga imparangarang ni Pablo. Dakkel la ketdi ti epektona kadagiti kongregasion sadi Jerusalem ken Judea ti makaparegta unay nga imbaga ni Pablo kadakuada. Iti sango ti makaupay a pananglais ken napalangguad a panangyaleng-aleng dagiti bumusbusor a Judio, nakatulong dagiti kasta a sasao kadagiti Hebreo a Kristiano a maaddaan iti naimpusuan a determinasion nga agbalin a kita dagiti tao nga addaan pammati. Maaramidtay met kadi dayta ita iti tunggal maysa? Nalaka laeng ti mangdillaw iti adu a pakapilawan ken makaparurod nga ugali dagiti sabsabali. (Mateo 7:1-5) Ngem ad-adda a makapagtitinnulongtayo no imutektekan ken ipategtayo ti naisangsangayan a pammati ti tunggal maysa. Buyogen ti kasta a pammaregta, ad-adda a bumileg ti pammati.​—Roma 1:11,12.

Umiso a Panangusar iti Sao ti Dios

6. Sadino a nagadaw ni Pablo idi insuratna dagiti sasao a nailanad iti Hebreo 10:38?

⁶ Pinabileg met ni Pablo ti pammati dagiti kapammatianna babaen ti nasigo a panangusarna iti Kasuratan. Kas pagarigan, insuratna: “ ‘Ngem ti nalinteg a taok agbiagto gapu iti pammati,’ ken, ‘no isu agsanud, awanto ti pakaragsakan ti kararuak kenkuana.’” (Hebreo 10:38) Nagadaw ditoy ni Pablo iti libro ni propeta Habacuc.a Mabalin a pamiliar dagitoy a sasao kadagiti sinuratan ni Pablo, ta pagaammo unay dagiti Hebreo a Kristiano dagiti propetiko a libro. No panunotentayo ti panggepna​—panangpabileg iti pammati dagiti Kristiano nga adda idiay Jerusalem ken iti kabangibangna idi agarup tawen 61 K.P.​—maitutop ti panangpilina ken ni Habacuc kas ulidan. Apay?

7. Kaano nga insurat ni Habacuc ti padtona, ket ania ti kasasaad sadi Juda iti daydi a tiempo?

⁷ Nabatad nga insurat ni Habacuc ti librona idi nasurok a dua a dekada laeng sakbay ti pannakadadael ti Jerusalem idi 607 K.K.P. Iti sirmata, nakita ti propeta dagiti Caldeo (wenno, dagiti taga Babilonia), maysa a “nakas-ang ken nasiglat a nasion,” a kellaat a rimmaut iti Juda ket rinebbekna ti Jerusalem, sana sinakup dagiti tattao ken nasnasion. (Habacuc 1:5-11) Ngem naipadton ti kasta a didigra sipud pay idi panawen ni Isaias, nasurok a maysa a siglo sakbayna. Idi tiempo ni Habacuc, ni Joakim ti simmukat ken naimbag nga Ari Josias, ket nagraira manen ti kinadakes idiay Juda. Indadanes ken pinapapatay pay ketdi ni Joakim dagidiay nagsao iti nagan ni Jehova. (2 Cronicas 36:5; Jeremias 22:17; 26:20-24) Di pakasdaawan nga inyasug ti madukotan a propeta a ni Habacuc: ‘O Jehova, kasano kaunday?’​—Habacuc 1:2.

8. Apay a makatulong ti ulidan ni Habacuc kadagiti Kristiano idi umuna a siglo ken iti tiempotayo?

⁸ Saan nga ammo ni Habacuc no kaano a madadael ti Jerusalem. Umasping iti dayta, saan nga ammo dagiti Kristiano idi umuna a siglo no kaano nga agpatingga ti Judio a sistema ti bambanag. Ditay met ammo ita ti “aldaw ken oras” a panangukom ni Jehova iti daytoy dakes a sistema. (Mateo 24:36) Imutektekantay ngarud ti nagkadua a sungbat ni Jehova ken Habacuc. Umuna, impatalgedna iti propeta a dumtengto ti panungpalan iti umiso a tiempo. “Dinto agbayag,” kinuna ti Dios, uray no kasla agtaktak iti panangmatmat ti tao. (Habacuc 2:3) Maikadua, impalagip ni Jehova ken Habacuc: “Ti nalinteg agbiagto a gapu iti pammatina.” (Habacuc 2:4) Anian a makaay-ayo ken nalaka a maawatan dagita a kinapudno! Ti kapatgan ket saan a no kaano nga umay ti panungpalan, no di ket no taginayonentayo ti pammatitayo.

9. Kasano a naaywanan ti biag dagiti natulnog nga adipen ni Jehova gapu iti kinamatalekda? (a) idi 607 K.K.P.? (b) kalpasan ti 66 K.P.? (c) Apay a nasken a pabilgentayo ti pammatitayo?

⁹ Idi narubbuot ti Jerusalem idi 607 K.K.P., nakita ni Jeremias, ni Baruc a sekretariona, ni Ebed-melec, ken dagiti nasungdo a Recabita ti kinapudno ti kari ni Jehova ken Habacuc. ‘Nagbiagda’ idi nakalasatda iti nakaam-amak a pannakadadael ti Jerusalem. Apay? Sinupapakan ni Jehova ti kinamatalekda. (Jeremias 35:1-19; 39:15-18; 43:4-7; 45:1-5) Umasping iti dayta, tinungpal la ketdi dagiti Hebreo a Kristiano idi umuna a siglo ti balakad ni Pablo, ta idi rinaut dagiti buyot ti Roma ti Jerusalem idi 66 K.P. sada nagsanud iti di ammo a makagapu, sipapasnek nga impangag dagidiay a Kristiano ti pakdaar ni Jesus nga agtalawda. (Lucas 21:20, 21) Nagbiagda gapu iti kinamatalekda. Kasta met, agbiagtayo no agtalinaedtayo a matalek agingga a dumteng ti panungpalan. Anian a nagpateg a rason tapno pabilgentay itan ti pammatitayo!

Dagiti Nabiag nga Ulidan iti Pammati

10. Kasano a dineskribir ni Pablo ti pammati ni Moises, ket kasanotay a matulad ni Moises iti daytoy a banag?

¹⁰ Pinabileg met ni Pablo ti pammati dagiti sabsabali babaen ti epektibo a panangusarna kadagiti ulidan. Kabayatan ti panangbasayo iti Hebreo kapitulo 11, imutektekanyo no kasanona nga inaramid a nabnabiag dagiti ehemplo ti tattao a naisalaysay iti Biblia. Kas pagarigan, kinunana a ni Moises “nagtultuloy a natibker a kasla kitkitaenna daydiay Maysa a di makita.” (Hebreo 11:27) Iti sabali a pannao, napaypayso unay ni Jehova ken ni Moises a kas man la makitkitana ti di makita a Dios. Maikuna met kadi ti kasta kadatayo? Nalaka a pagsaritaan ti maipapan iti relasion ken Jehova, ngem nasken ti panagregget tapno maipasdek ken tumibker ti kasta a relasion. Dayta ti masapul nga aramidentayo! Napaypayso unay kadi ni Jehova kadatayo, nga ikabilangantayo kada agdesisiontayo, uray kadagiti kasla babassit a banag? Tulongannatayo ti kasta a pammati a mangibtur iti uray nakaro unay nga ibubusor.

11, 12. (a) Kadagiti ania a kasasaad a nalabit nasubok ti pammati ni Enoc? (b) Ania a makapabileg a gunggona ti inawat ni Enoc?

¹¹ Utobenyo met ti pammati ni Enoc. Narigattay nga iladawan ti pannakabusbusorna. Nadagsen a mensahe maipapan iti pannakaukom dagiti dakes a tattao nga agbibiag idi ti impakaammo ni Enoc. (Judas 14, 15) Agparang a nadangkok, naranggas unay ti panangidadanes a namagpeggad iti biag daytoy matalek a tao, isut’ gapuna nga ‘inyalis’ ni Jehova ni Enoc, kayatna a sawen, pinaturogna ken patay sakbay a makemmeg dagiti kabusor. Saan ngarud a nakita ni Enoc ti kaitungpalan ti padto nga insawangna. Nupay kasta, nakaawat iti sagut, nga iti dadduma a pamay-an, nasaysayaat pay ketdi.​—Hebreo 11:5; Genesis 5:22-24.

¹² Inlawlawag ni Pablo: “Sakbay ti pannakaiyalisna addaan [ni Enoc] iti pangsaksi a naay-ayona unay ti Dios.” (Hebreo 11:5) Ania ti kayat a sawen daytoy? Sakbay a naturog ken patay, mabalin a naaddaan ni Enoc iti sirmata, nalabit maipapan iti Paraiso a daga a pagungarannanto iti din agbayag. Aniaman ti kasasaad, impasimudaag ni Jehova ken Enoc nga Isu ket naay-ayo unay iti kinamatalekna. Pinaragsak ni Enoc ti puso ni Jehova. (Idiligyo ti Proverbio 27:11.) Saan kadi a makatukay-rikna ti panangutob iti pakasaritaan ni Enoc? Kayatyo kadi ti agbiag buyogen ti kasta a pammati? No kasta, utobenyo dagita nga ulidan; iladawanyo ida iti panunotyo a kas man la sibibiagda. Determinadokay koma nga agbiag a mayannurot iti pammati iti inaldaw. Laglagipenyo met a dagidiay addaan pammati saanda nga agserbi ken Jehova gapu laeng iti petsa wenno naikeddeng a panawen no kaano a tungpalen ti Dios dagiti amin a karina. Imbes ketdi, determinadotayo nga agserbi ken Jehova iti agnanayon! Ti panangaramid iti dayta kaipapananna ti kasayaatan a wagas ti panagbiag iti daytoy agdama a sistema ti bambanag ken iti masanguanan.

No Kasano nga Ad-adda a Bumileg ti Pammati

13, 14. (a) Kasano a dagiti sasao ni Pablo a nailanad iti Hebreo 10:24, 25 tulongannatayo a mamagbalin kadagiti gimongtayo a naragsak nga okasion? (b) Ania ti kangrunaan a panggep dagiti Nakristianuan a gimong?

¹³ Impakita ni Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano ti sumagmamano a praktikal a pamay-an no kasanoda a mapabileg ti pammatida. Usigentayo ti dua laeng kadagitoy. Mabalin a kabesadotayo ti balakadna iti Hebreo 10:24, 25, a mangidagdagadag kadatayo nga agtataripnong a regular kadagiti Nakristianuan a gimongtayo. Ngem laglagipenyo a dagiti naipaltiing a sasao ni Pablo dina ipasimudaag nga addatayo nga agpalpaliiw laeng kadagita a gimong. Imbes ketdi, inlawlawag ni Pablo a dagiti gimong ikkannatayo iti gundaway nga agiinnammo, aggiginnutugot nga agserbi a naan-anay iti Dios, ken agpipinnaregta. Addatayo sadiay tapno mangted, saan laeng a tapno umawat. Dayta ti tumulong a mamagbalin kadagiti gimongtayo a naragsak nga okasion.​—Aramid 20:35.

¹⁴ Ngem ti kangrunaan a panggep ti itatabunotayo kadagiti Nakristianuan a gimong isu ti panagdayaw ken Jehova a Dios. Maaramidtay dayta babaen ti pannakipagkararag ken panagkanta, napasnek a panagimdeng, ken panangidaton kadagiti “bunga dagiti bibig”​—dagiti ebkas a pagdaydayaw ken Jehova kadagiti komento ken pasettayo iti gimong. (Hebreo 13:15) No panunoten ken aramidentayo dagita kada gimong, sigurado a bumileg ti pammatitayo tunggal tumabunotayo.

15. Apay nga indagadag ni Pablo kadagiti Hebreo a Kristiano a salimetmetanda ti ministerioda, ket apay a maitutop ita dayta a balakad?

¹⁵ Ti maysa pay a pamay-an tapno bumileg ti pammati ket babaen ti panangasaba. Insurat ni Pablo: “Petpetantayo koma a siiirut ti publiko a panangideklara iti namnamatayo nga awanan panagpangpangadua, ta matalek ti nagkari.” (Hebreo 10:23) Mabalin a dagdagenyo dagiti sabsabali a petpetanda ti maysa a banag no kasla kayatdan ti sumuko. Nalawag a pinarigat ni Satanas dagiti Hebreo a Kristiano tapno baybay-andan ti ministerioda, ket parparigatenna met ita dagiti tattao ti Dios. Iti sango ti kasta a panangparigat, ania ti rumbeng nga aramidentayo? Utobenyo no ania ti inaramid ni Pablo.

16, 17. (a) Kasano a naaddaan ni Pablo iti tured a mangasaba? (b) Ania ti aramidentayo no adda benneg ti Nakristianuan a ministeriotayo a pagamkantayo?

¹⁶ Iti suratna kadagiti Kristiano idiay Tesalonica, kinuna ni Pablo: “Kalpasan nga immuna a nagsagabakami ken natrato a sikukuspag (kas iti pagaammoyo) idiay Filipos, a nagurnongkami iti kinatured babaen iti Diostayo tapno sawenmi kadakayo ti naimbag a damag ti Dios buyogen ti kasta unay a pannakidangdangadang.” (1 Tesalonica 2:2) Kasano a “natrato a sikukuspag” ni Pablo ken dagiti kakaduana idiay Filipos? Sigun iti dadduma nga eskolar, ti Griego a sao nga inaramat ni Pablo kaipapananna ti makapainsulto, nakababain, wenno naulpit a pannakatrato. Pinangpang-or ida dagiti agtuturay ti Filipos, impisokda ida iti pagbaludan, ken inkabilda ida iti tul-ong. (Aramid 16:16-24) Kasano a naapektaran ni Pablo iti dayta a nasaem a kapadasan? Nagbuteng kadi ni Pablo idi adda idiay Tesalonica, ti simmaruno a siudad a nangaskasabaanna kas misionero? Saan, ‘nagurnong iti kinatured.’ Pinarmekna ti buteng ket situtured nga intultuloyna ti nangasaba.

¹⁷ Naggapuan ti kasta a tured ni Pablo? Kenkuana met laeng? Saan. Kinunana nga isu ket nagurnong iti tured “babaen iti Diostayo.” Sigun iti maysa a reperensia para kadagiti agipatpatarus iti Biblia, mabalin nga ipatarus dagitoy a sasao iti, “Inikkat ti Dios ti buteng iti pusomi.” Isu a no mariknayo a saankayo a natured a mangasaba, wenno adda partikular a benneg ti ministerioyo a kasla pagamkanyo, apay a diyo iyararaw ken Jehova a pakirdenna ti nakemyo? Dawatenyo kenkuana nga ikkatenna ti buteng iti pusoyo. Dawatenyo a tulongannakayo nga agurnong iti tured a mangasaba. Mainayon pay, mangaramidkayo kadagiti praktikal nga addang. Kas pagarigan, makikaduakayo iti maysa a kabsat a nasigo iti wagas ti panangasaba a pakaseknanyo, nalabit iti lugar ti negosio, iti lansangan, di pormal a panangasaba, wenno panangasaba babaen ti telepono. Mabalin a kayat ti kaduayo nga isu ti umuna a sumango. No kasta, paliiwen ken agsursurokayo kenkuana. Ngem iturturedyo met a padasen dayta.

18. Aniada a bendision ti mabalin a sagrapentayo no agurnongtayo iti tured iti ministeriotayo?

¹⁸ Panunotenyo ti mabalin a resulta dagiti bambanag no pakirdenyo ti pakinakemyo. No agporsegikayo ken dikay maupay, mabalin a maaddaankayto kadagiti nasayaat a kapadasan iti panangiranud iti kinapudno, kapkapadasan a nalabit saanyo a matagiragsak no dikay agporsegi. (Kitaenyo ti panid 25.) Maragsakankayto agsipud ta ammoyo a naay-ayoyo ni Jehova iti panangaramidyo iti banag a narigat kadakayo. Bendisionan ken tulongannakayto a mangparmek iti butengyo. Ad-adda a bumilegto ti pammatiyo. Kinapudnona, saanyo a mapabileg ti pammati dagiti dadduma no diyo pabilgen ti mismo a pammatiyo.​—Judas 20, 21.

19. Ania a napateg a gunggona ti agur-uray kadagiti “kita nga addaan pammati”?

¹⁹ Sapay koma ta itultuloyyo a pabilgen ti pammatiyo ken ti pammati dagiti dadduma. Maaramidyo dayta no pabilgenyo ti bagiyo ken dagiti dadduma babaen ti nasigo a panangusar iti Sao ti Dios, panangusig kadagiti ulidan iti pammati a nailanad iti Biblia ken panangiladawan kadakuada iti panunotyo a kas man la sibibiagda, panagsagana ken pannakipaset kadagiti Nakristianuan a gimong, ken panangsalimetmet iti napateg a pribilehiotayo a mangasaba kadagiti tattao. No aramidenyo dagitoy, mainanamayo a pudno a dakayo “ti kita nga addaan pammati.” Laglagipenyo met nga addaan napateg a gunggona ti kasta a kita dagiti tao. Isuda “ti kita nga addaan pammati nga agturong iti pannakataginayon a sibibiag ti kararua.”b Sapay koma ta agtultuloy a bumileg ti pammatiyo, ken aywanan koma ni Jehova a Dios ti biagyo iti agnanayon!

[Dagiti Footnote]