12 KALEBA
Wakashala mulamate Nzambi wende
KALEBA wakaledibua bu mu tshikondo tshivua Mose munyeme mu Ejipitu. Baledi bende bavua bapika mu Ejipitu amu. Wakakola kuluaye pende mupika, kadi wakapatuka mu bupika amu. Pakavua Kaleba ne bidimu bu 40, Mose wakapingana mu Ejipitu bualu Yehowa uvua mumutume bua kusungila bena Isalele. Kaleba uvua mukatshile ne musanke bikole bua kumona muvua Yehowa muleje bukole buende pavuaye mutumine bena Ejipitu bipupu dikumi, musungile tshisamba tshiende ne mupandulule Mbuu Mukunze mu bitupa bibidi.
Kaleba kavua mupue malu adi akolesha ditabuja au muoyo to. Ngondo mikese bena Isalele bamane kupatuka mu Ejipitu bafike ku mukuna wa Sinai, ba bungi ba kudibu bakapangila ditabuja, kutombokelabu Yehowa. Kadi Kaleba yeye wakashala ne lulamatu, ke bualu kayi bakamupesha mudimu wa pa buawu wa kuya kutentekela Buloba Bulaya pamue ne Yoshua ne bena Isalele bakuabu 10 bavua bamfumu.
Balume 12 abu bakaya ne dikima dionso mu Kanâna, kuenzabu matuku 40 batentekela bimenga, bantu, ne bintu. Bakapingana ne ndambu wa bimuma ne tshisumbu tshinene tshia tumuma tua mvinyo tshivuabu bambule kudi bantu babidi. Pakafika dîba dia kufila luapolo lua kuvuabu baye, Kaleba uvua ne bua kuikala munyingalale bikole pakumvuaye luapolo luvua batentekedi nende dikumi bafile. Bible udi wamba ne: “Bakatungunuka ne kuambila bena Isalele lumu lubi.” Bavua badilakana bamba ne: bena Kanâna mbantu ba mpolondo ne bavua ndelanganyi ya Banefilima. Pabi kuamba nanku kuvua kupangila lungenyi, bualu Banefilima bakavua bafue ku Mvula wa kabutu. Tshisamba tshijima tshiakateketa mu mikolo ne bamue bakajinga too ne bua babakebele mulombodi mukuabu bua abapingaje mu Ejipitu.
Kaleba ne Yoshua bakashala bobu ne ditabuja kudi Yehowa. Bakatuadija kukankamija bantu babambila ne: “Yehowa udi netu. Kanubatshinyi to.” Kadi bualu abu buakafiikisha bena Isalele ba ditabuja dikese abu munda bikole. Bakajinga too ne bua kuasa Kaleba ne Yoshua mabue bua kubashipa.
Nzambi eu uvua mubenzele malu a kukema kumpala kua tshisamba tshinene tshia bena Ejipitu, kadi mpindieu kabatshiena bamuitabuja kabidi! Bualu abu buakamufiikisha munda bikole. Kadi nansha muvua ba bungi bamutombokele amu, uvua mumone ditabuja ne dikima divua Kaleba ne Yoshua baleje. Yeye muine wakamba ne: ‘Muena mudimu wanyi Kaleba uvua ne meji mashilangane ne a bakuabu ne mutungunuke ne kundonda ne muoyo mujima.’ Yehowa wakamba ne: bena Isalele bonso bavua kabayi baleje ditabuja kudiye bavua ne bua kufuila mu tshipela.a Kadi Kaleba ne Yoshua bobu bavua mu bantu bakulumpe bakese bavua Yehowa musungule bua bashale ne muoyo ne babuele mu Buloba Bulaya.
Nansha pavua bena Isalele batombokele Yehowa, Kaleba yeye wakashala ne lulamatu too ne pavuabu bajinge kumuenzela bibi
Kaleba wakashala ne ditabuja, kuenzaye malu ne dikima munkatshi mua bidimu 40 bivua bena Isalele basombele mu tshipela. Wakambuluisha Mose, pakafua Mose, wakambuluisha Yoshua pavua Yehowa mumupeshe mudimu wa kulombola bantu bende too ne ku musulu wa Yadene ne kubabueja mu Buloba Bulaya. Kaleba wakaluangana ne bena lukuna ba Nzambi ne dikima dionso mu Kanâna nansha pakavuaye mukulakaje.
Bakavua banyenge tshitupa tshinene tshia Buloba Bulaya panyima pa bidimu 6 bobu bamane kusabuka musulu wa Yadene. Mpindieu Kaleba uvua mua kusungula muaba wa kusombela ne dîku diende. Wakasungula bua kusombela mu Hebelone. Tshimenga atshi ntshivua batentekedi bavua kabayi ne ditabuja bambe ne: ntshilama kudi bilobo bia mvita ne kakuvua mushindu wa kutshinyenga to. Nansha mukavua Kaleba ne bidimu 85, uvua anu ne ditabuja dikole kudi Nzambi, kuambaye ne: “Yehowa neikale nanyi, ne nembipate anu muvua Yehowa mulaye.” Ke tshiakenzeka menemene. Wakanyenga tshimenga atshi, yeye kusombelamu. Pashishe Bible udi wamba ne: “Nunku buloba buakashala mu dikisha, kakuyi mvita.”
Bidimu bia bungi kumpala, Mose wakambila Kaleba ne: “Wewe udi mulonde Yehowa Nzambi wanyi ne muoyo mujima.” Kakuyi mpata, Kaleba wakatungunuka ne kulonda Yehowa ne muoyo mujima too ne pakafuaye. Tudi batuishibue ne: neenze bia muomumue matuku atshilualua!
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Mmushindu kayi uvua Kaleba muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. Bua tshinyi tudi mua kuamba ne: Nomba 13:23 kena unekesha padiye wakula bua bungi bua tumuma tua mvinyo tuvua mu Buloba Bulaya? (w06 15/6 16 §1-2)
2. Mu Buloba Bulaya muvua “mabele ne buitshi” bia bungi anu muvua Kaleba ne Yoshua bambe anyi? (Nom. 14:8; w11 1/3 15-wcgr) A
Institute of Archaeology/Hebrew University © Tel Rehov Excavations
Tshimfuanyi tshia A: Nzubu wa mbulubulu mu Isalele ukadi ne bidimu bitue ku 3 000.
3. Bena Isalele batshivua anu kule ne Buloba Bulaya pakavuabu bafike mu Kadeshe pavua Mose mutume batentekedi 12 anyi? (w04 15/10 17 §11-12) B
Tshimfuanyi tshia B
4. Mmushindu kayi uvua Yehowa mufute Kaleba bua muvuaye ne ditabuja ne dikima? (w06 1/10 18 §11)
Keba malongesha
Nansha muvua Kaleba ne ditabuja, uvua anu ne bua kusomba mu tshipela pamue ne bena Isalele bakuabu. Nansha nanku wakatungunuka ne kueyemena Yehowa ne budipuekeshi buonso. Tudi mua kumuidikija mu nsombelu kayi?
Mmunyi mudi tshilejilu tshia Kaleba mua kutuambuluisha bua kukandamena lungenyi lua “kulonda tshisumbu tshia bantu”? (Ekes. 23:2) C
Tshimfuanyi tshia C
Mmushindu kayi mukuabu uudi mua kuidikija dikima dia Kaleba?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Mbualu kayi bungebeja Kaleba pabishibuaye ku lufu?
Bia kutangila kabidi
Keba bua kumanya muvua ditabuja dia Kaleba dimupeteshe dikima.
“Dikima didi difuma ku ditabuja ne ku ditshina dia Nzambi” (w06 1/10 16-19 §1-12)
Bua tshinyi Kaleba ukavua mukulakaje ne bidimu 85 wakamba ne: “Meme ngakalonda Yehowa Nzambi wanyi ne muoyo mujima”? (Yosh. 14:8)
a Dipangadika dia Yehowa kadivua ditangila bena Lewi anyi muena Isalele yonso uvua ne bidimu muinshi mua 20 tshikondo atshi to.—Nom. 14:29.