23 DAVIDI
Wakaluangana ne muntu munene mule wa mfiondo
DAVIDI uvua mutangile muntu uvua muimane ku luseke lukuabu lua tshibandabanda tshia Elaha, diende divua Goleyata! Uvua muntu munene mule wa mfiondo. Uvua muntu wa bukole bua bungi, wa bule bua metre matue ku 3. Musalayi uvua mumuambuile bia mvita uvua ku luseke luende uvua umueneka muîpi bikole. Bantu bavua batshina Goleyata bikole. Kadi pakamutangila Davidi, kakamumvua buôwa to. Kuvua tshintu tshivua tshimupeteshe dikima.
Matuku makese kumpala kua Davidi kuluangana ne Goleyata, muprofete Samuele uvua muele Davidi manyi, muambe ne: uvua ne bua kulua mukalenge muibidi wa Isalele. Katshia anu ku tshikondo atshi, nyuma wa Nzambi uvua wenzeja Davidi malu a dikema. Davidi utshivua muana eu uvua mumanyike bu muntu wa ‘dikima ne tshilobo tshia mvita.’ Dituku dikuabu, tatuende Yishai wakamutuma ku mvita bua aye kumanya muvua batutuende. Batutuende abu bavua basalayi ba Isalele. Pamuapa Davidi kavua muanji kukumbaja bidimu 20 to.
Pakafika Davidi mu tshibandabanda tshia Elaha, wakamona tshiluilu tshia Isalele tshimane luseke lumue lua tshibandabanda atshi ne tshia bena Peleshete tshimane luseke lukuabu. Biluilu bibidi abi bivua bimanyinangane. Kakuvua muena Isalele uvua uteta bua kuluangana ne Goleyata uvua ubapenda munkatshi mua mbingu ya bungi to. Pavua Davidi kuntu aku, Goleyata wakapatuka kabidi, kutuadijaye kupenda bena Isalele. Biakafiikisha Davidi munda bualu Goleyata mutendeledi wa mpingu au uvua useka Yehowa Nzambi! Ke Davidi kuebeja basalayi bua bamuambile tshivua Goleyata, ne difutu divua mukalenge mua kupesha muntu uvua mua kumutshimuna. Eliaba, tutuende wa Davidi, wakela meji ne: Davidi uvua mulue anu bua kumona mvita ne wakamutandisha bikole. Kadi Davidi wakatungunuka ne kukankamija basalayi babu bua baluangane ne tshilobo atshi.
Bakaya kuambila mukalenge Shaula mêyi a Davidi, Shaula kumubikidishaye. Davidi wakateta bua kukankamija mukalenge, wamba ne: “Muntu nansha umue kateketshi ku muoyo [anyi “kajimiji dikima”] bua bualu [bua Goleyata] to.” Wakadifila bua ‘kuya kuluangana ne muena Peleshete au.’ Kadi Shaula wakanji kumubengela bualu uvua mutuishibue ne: bavua mua kumushipa. Kadi Davidi wakamuambila muvua Yehowa mumupeshe bukole bua kuenza malu a dikema, bu mudi: kushipa nyama wa ntambue ne wa urse ivua milue bua kudia mikoko ya tatuende. Ndekelu wa bionso, Shaula wakitabila Davidi bua aye kuluangana ne Goleyata. Wakamuvuadika bia mvita biende, kumupeshaye kabidi muele wende wa mvita. Bu muvuaye kayi muibidilangane ne bia mvita abi, wakabikopola, kusungulaye biende bivuaye musue: dikombo dia mulami wa mikoko ne ndundu wa kukupa nende mabue.
Davidi wakasa luendu mu tshibandabanda atshi mutangile kuvua Goleyata. Wakanji kuimana pa kasulu, kuambulaye mabue atanu mafinunuke. Pashishe kuyaye musemene kudi tshilobo tshinene tshia mvita atshi. Pavua Goleyata mutuishile Davidi utshivua muana au mêsu, wakamutangila ne kapeja bua muvuaye uya kudiye “ne mitshi,” pamuapa wakula bua dikombo diende dia balami ba mikoko. Pamuapa Goleyata kavua mumone ndundu wa dikupa nende mabue uvua nende Davidi to. Tshivua tshia mvita tshinene tshivua Davidi mua kuluangana natshi. Goleyata “wakatshipa Davidi mu dîna dia nzambi yende,” kuambaye ne: uvua ne bua kupesha nyunyi ya muulu ne nyama ya mu mpata mubidi wende bua iwudie.
Patshivua Davidi nsonga, wakatshintangana ne tshilobo tshivua tshipenda Yehowa
Kadi Davidi yeye wakamuambila ne: “Wewe udi ulua kundi ne muele wa mvita ne difuma ne difuma dikese, kadi meme ndi ndua kuudi mu dîna dia Yehowa wa biluilu, Nzambi wa basalayi bena Isalele, uudi mubunde.” Ke tshivua tshipetesha Davidi dikima atshi. Kavua udifuanyikija ne Goleyata to, kadi uvua umufuanyikija ne Yehowa Nzambi! Ke bualu kayi uvua mushindike ne: uvua ne bua kushipa Goleyata ne kutshimuna bena Peleshete.
Diakamue Davidi kutuka lubilu mutangile kuvua Goleyata. Wakela tshianza mu kabuta kavuaye naku, kupatulaye dibue, kudielaye mu ndundu wa kukupa nende mabue ne kutuadijaye kumunyungulula muulu. Pamuapa ke dîba divua Goleyata mushishe kumona ndundu wa kukupa nende mabue au, kadi katshivua kabidi ne tshikuabu tshia kuenza to. Davidi wakalekelela dibue, kuasadi Goleyata, kumubueladi mu mpala. Tshilobo atshi ‘kukulukatshi tshitue mpala panshi.’ Davidi wakatungunuka ne lubilu, kuambulaye muele wa mvita wa Goleyata, kumukosaye nawu mutu. Ke tshiluilu tshia Isalele kupeta dikima. Bakatuadija kuela mbila, kudituabu muvua bena Peleshete. Bantu ba Nzambi bakabatshimuna ditshimuna dia dikema dituku adi. Tshilejilu tshia Davidi tshiakabapetesha dikima, ne tshidi tshitupetesha bietu dikima lelu.
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Mmushindu kayi uvua Davidi muenze malu ne dikima patshivuaye nsonga?
Buela mu buondoke
1. Mbankambua kayi bakuabu ba Davidi bavua ne dikima? (Mat. 1:5, 6; Luka 3:31-38; w12 1/10 24 §2-wcgr)
2. Ntshinyi tshidi tshileja ne: bualu ebu mbulelela? (wp16.5 13) A
Ne dianyisha dia Israel Antiquities Authority
Tshimfuanyi tshia A: Mifundu miondola pa dibue didi ne bidimu bu 2800 idi yakula bua “Nzubu wa Davidi”
3. Leja malu avua matulukile Davidi patshivuaye nsonga mulami wa mikoko. (w11 1/10 19 §1–20 §1) B
Todd Bolen/BiblePlaces.com
Tshimfuanyi tshia B
4. Ntshinyi tshidi tshileja ne: bantu bakuabu bavua ne tshibidilu tshia kupepeja Davidi? (w21.03 3 §6; it “Eliaba” No. 4 §1-wcgr)
Keba malongesha
Mmunyi mudi tshilejilu tshia Davidi mua kukuambuluisha bua kutshimuna . . .
buôwa? C
Tshimfuanyi tshia C
majinga a kuenza mpekatu?
Ntshinyi tshidi dikima diebe mua kuenzela bakuabu? (1 Sam. 17:50-53)
Tudi bamone mu nshapita eu muvua Davidi muenze malu ne dikima. Mmu mushindu kayi mukuabu muudi mua kumuidikija?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Pabishibua Davidi ku lufu, mmalu kayi avua mamuenzekele patshivuaye nsonga angamuebeja?
Bia kutangila kabidi
Mona tshivua tshipeteshe Davidi dikima mu musambu wa bana eu.
Ntshinyi tshidi bana betu ba balume mua kuenza bobu basue bua bantu babanemeke anu muvuabu banemeka Davidi?
“Nuenu bansongalume, tshia kuenza bua bakuabu banueyemene” (w21.03 2-5 §1-11)