28 ASA
Uvua mudifile kudi Yehowa “matuku ende onso a muoyo”
MUKALENGE Asa uvua mukeme bikole pavuaye mumone tshiluilu tshinene tshia bena Etshiopi tshilue bua kuela tshimenga tshia Yuda mvita. Yehowa ukavua mutume bantu bende ku mvita misangu ya bungi, kadi kakuena muaba nansha umue udi uleja ne: bakavua baluangane ne baluishi bungi nanku to. Tshiluilu tshia bena Etshiopi atshi tshivua ne basalayi muliyo umue, kadi tshiluilu tshia Asa tshivua tshiotshi ne basalayi batue ku binunu 600. Nkuepi kuvua Asa mua kupetela dikima dia kuluangana nabu?
Eu ki mmusangu wa kumpala uvua Asa muenze malu ne dikima to. Bidimu 10 kumpala kua bualu ebu, pavuaye mutuadije kukokesha mu Yuda, ukavua muenze malu avua aleja muvuaye mufuanangane bikole ne nkambua wende, mukalenge Davidi. Uvua pende ne dijinga dia kusankisha Yehowa anu bu Davidi. Bu muvua Asa ne budipuekeshi, uvua uteleja Odede ne muanende Azaya bavua baprofete ba Yehowa. Ke bualu kayi wakakandika bantu bua kuenza malu mabi avuabu benza katshia ku tshikondo tshivua mukalenge Solomo mubenge Yehowa. Tshilejilu, wakuupula mpingu ivua bantu batendelela, kukandikaye kabidi dienda dia masandi ku ntempelo.
Wakafikisha too ne bena mu dîku diabu ku dilekela dienza dia mpekatu. Kakuende mukaji Mâka uvua “mamu mukalenge mukaji” mu Yuda. Wakashisha lupingu lua bundu, pamuapa bua kusaka bantu ku mishindu mibi ya dienda dia masandi. Asa kakalekela bienzedi bibi bia bena mu dîku diabu bimupangisha bua kushala ne lulamatu kudi Yehowa to. Wakumbusha kakuende mukaji muanzu uvuaye nawu, kuoshaye ne lupingu luvuaye muase alu. Bu muvua Asa muenze malu avua masankishe Yehowa aa, Nzambi wakenza bua buloba bua Yuda bushale mu ditalala munkatshi mua bidimu bia bungi. Kadi ntshinyi tshivua Yehowa muenzele Asa pavua tshiluilu tshia bena Etshiopi tshilue kubela mvita?
Mukalenge Asa wakaluangana ne tshiluilu tshitambe bunene tshipite bikuabu bionso bidi Bible utela
Pavua Asa mumone tshiluilu tshinene tshia bena Etshiopi mu tshibandabanda, bualu bua kumpala buakenzaye buvua bua kulomba Yehowa diambuluisha mu disambila. Elabi meji a muvua basalayi bende mua kuikala bumvue pavuaye muambe mêyi aa mu disambila: “Yehowa wanyi, buebe wewe kabiena ne bualu nansha baudi wambuluisha bikale ba bungi anyi kabayi ne bukole. Tuambuluisha koku, Yehowa Nzambi wetu, bualu tudi tukueyemena, ne tudi balue bua kuluisha musumba wa bantu eu mu dîna diebe. Wewe Yehowa udi Nzambi wetu. Kuitabi bua muntu wetu ufuafua eu akupite bukole to.” Disambila diende adi divua ne bua kuikala disankishe Yehowa. Yehowa uvua mumone ne: Asa uvua ne dikima dia buena dia Yonatana muana wa mukalenge Shaula uvua ne muoyo kumpala kuende; yeye Asa ne Yonatana bavua bamanye ne: bua Yehowa kubatshimuina baluishi babu, kabivua bikengela ne: bikale bapite baluishi abu ku bungi nansha. (1 Sam. 14:6) Muntu yeye ne Yehowa ku luseke luende, neatshimune anu kutshimuna.
Asa ne bantu bende bakabuela mu mvita. Tshiakenzeka ntshinyi? Bible udi wamba bua baluishi babu abu ne: “Yehowa ne tshiluilu tshiende bavua babazaze.” Nansha umue wa kudibu kakashala ne muoyo to.
Panyima pa bualu abu, Asa wakatungunuka ne kusaka bantu bua batendelele Yehowa. Bantu ba bungi ba mu bukalenge bua bisa 10 bia Isalele bakumbuka ku nord kuvuabu, kuyabu ku sud mu Yuda bua kutendelela Yehowa mu ntempelo ku Yelushalema. Asa wakenza bua bena mu Yuda bonso baditshipe bua kushala balamate Yehowa.
Nansha nanku, Asa uvua muimpe wa kapangi kalema. Pavua mukalenge wa Isalele mulue kumuluisha, kakalomba Yehowa diambuluisha to, wakakosa mukalenge wa Sulia mishiku bua aye kuela mukalenge wa Isalele mvita. Yehowa wakamutumina Hanani, mumonyi wa malu anyi muprofete, bua amubele, kadi wakafiika munda kuelaye muprofete au mu buloko. Pakavuaye mukulakaje, disama dikole diakamukuata. Wakakeba diambuluisha kudi buondopianganyi ba bungi pamutu pa kudikeba kudi Yehowa. Bidi bimueneka ne: kakashala mulame ditabuja divuaye nadi to.
Kadi Yehowa mmubanji mu luse. Asa wakakokesha bidimu 41. Kadi Bible udi wamba bua bualu buende ne: “Nansha nanku, muoyo wa Asa uvua mujima kudi Yehowa matuku ende onso a muoyo.” Bualu bua Asa ebu budi butuvuluija ne: Yehowa mmunange bantu bonso badi bamunange. Budi butulongesha kabidi ne: mbimpe tuikale ne dianyisha dia malu onso adi Yehowa mutuenzele. Malu adiye utungunuka ne kutuenzela adi akolesha dikima dietu!
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Mmushindu kayi uvua Asa muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. “Mutshi wa tshijila” uvua mutshi kayi? Mbijadiki kayi bidi bakebuludi bapete bidi bileja ne: bena Isalele bavua kabayi ne lulamatu bavua batendelele nzambi mukaji uvua mutshi wa tshijila au uleja? (1 Bak. 15:12, 13; w08 1/6 10 §1-5-wcgr) A
Tshimfuanyi tshia A: Asa wakumbusha kakuende mukaji muanzu uvuaye nawu, kuoshaye kabidi mutshi wa tshijila uvuaye muase
Tshimfuanyi tshia A: Asa wakumbusha kakuende mukaji muanzu uvuaye nawu, kuoshaye kabidi mutshi wa tshijila uvuaye muase
2. Muana wa Hanani mumonyi wa malu uvua mua kuikala nganyi? Mmunyi muvuaye muidikije dikima dia tatuende? (2 Kul. 19:2, it “Hanani” No. 2-wcgr)
3. Nansha muvua Asa muenze bilema, mmalu kayi avuaye muenze avua aleja ne: “muoyo [wende] uvua mujima kudi Yehowa”? (1 Bak. 15:14; w17.03 19 §5-6)
4. Bamue bantu badi babala 2 Kulondolola 16:14 batu bamba ne: bavua buoshe tshitalu tshia Asa. Kadi bena Isalele kabavua batamba kuosha bitalu biabu to. Mmunyi mudi diumvuija dia mvese eu mu Bible wa nkudimuinu wa bulongolodi bupiabupia dileja tshivua tshienzeke? (2 Kul. 16:14; w05 1/12 20 §5)
Keba malongesha
Muprofete Azaya wakakankamija Asa, yeye kusaka bantu ku ditendelela Yehowa. Mmunyi mutudi mua kukankamija bakuabu ne mêyi atudi tubambila? B
Tshimfuanyi tshia B
Asa wakalomba Yehowa diambuluisha pavua tshiluilu tshinene tshilue kumuela mvita. Kadi panyima pa matuku, pakaluabu kumuela mvita kudi katshiluilu kakese, wakalomba bantu diambuluisha. Bualu ebu budi butulongesha tshinyi bua dieyemena Yehowa mu bionso bitudi tuenza? (Nsu. 3:5, 6)
Mmunyi muudi pebe mua kuenza malu ne dikima bu Asa?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Mbualu kayi bungebeja Asa pabishibuaye ku lufu?
Bia kutangila kabidi
Wewe ne mushindu wa kuenzela Yehowa mudimu ku matshi kutalale muaba uudi, mmunyi muudi mua kuenza malu ne meji tshikondo tshia ditalala atshi anu bu Asa?
“Enza malu ne meji mu tshikondo tshia ditalala”(w20.09 14-19)
Mona tshidi bualu bua Asa butulongesha padibi bitulomba kudienzeja bikole bua kushala ne lulamatu kudi Yehowa.