30 MUKAJI MUKAMBA WA MU SALEFATA
Wakenza malu ne dikima nansha muvuaye ne buôwa
KUVUA mukaji mukamba mukuabu ne muanende wa balume mu Salefata. Tshikondo tshile tshivua tshipite mvula kayi mulokamu to. Bua bualu abu buloba buvua buume, bia pa madimi kabivua bitoloka to, ne bantu bavua ne biakudia bikese. Nzambi uvua muelele bena Isalele mikenji ivua yambuluisha bakaji bakamba ne bana ba nshiya bua bikale bapeta biakudia. Kadi mukaji mukamba eu kavua muena Isalele to. Uvua wa mu buloba buvua mukalenge Etebâla muena Sidona ukokesha. Mukalenge au uvua mutendeledi wa nzambi mukaji Ashatelota. Bidi mene bimueneka ne: uvua muakuidi wa nzambi mukaji au. Batendeledi ba Ashatelota bavua benza malu mabi, baenza ne tshikisu bua kumusankisha. Nsombelu uvua ne bua kuikala mukolele mukaji mukamba au bua muvuaye munkatshi mua bantu ba mushindu eu mu tshikondo tshikole atshi. Pamuapa uvua mudiebeje ne: ‘Tshiamfikila ne muananyi eu ntshinyi? Kudiku muntu udi mumone lutatu luetu elu udi mua kutuambuluisha anyi?’
Uvua udienzeja ne muoyo mujima bua kupeta tshiakudia. Kadi nsombelu uvua anu unyanguka, kumuenekabi ne: bakavua pa kufua.
Kadi Yehowa uvua mumunange ne uvua mumone ne: uvua mushilangane ne bantu bakuabu. Nansha muvuaye mu buloba buvua bantu batendelela nzambi ya dishima, uvua yeye ne ditabuja kudi Yehowa. Uvua ne bua kuikala mulonge malu ende ne mukeme bua malu a kukema avuaye muenzele bantu bende. Uvua mutuishibue ne: uvua Nzambi mulelela. Bidimu bitue ku 1 000 pashishe, Yezu wakakula bua mukaji au wamba muvua Yehowa mumutumine diambuluisha. Ndiambuluisha kayi adi?
Yehowa wakatumina muprofete Eliya dîyi bua enze luendu aye ku nord mu buloba bua Salefata, akebe mukaji mukamba au ne asombele kuende tshikondo tshia minanga atshi. Pakafikayemu, wakamona mukaji mukamba au wangula nkunyi bua kutemesha kapia. Wakakula nende ne dîyi dimpe, kumulombaye ne: “Ntuadila koku ndambu wa mâyi mu dikopo bua nnue.” Mukaji au kavua muanji kumona Eliya musangu mukuabu to, kadi Bible udi wamba ne: ‘Wakaya bua kumutuadila mâyi.’ Uvua mua kuikala mudiambile ne: Eliya uvua mutendeledi wa Yehowa bua muvuaye muluate bu muprofete wende ne bua muvuaye muakule nende ne dîyi dimpe. Pamuapa Eliya pende uvua wenda udiebeja ni yeye ke mukaji mukamba uvua Yehowa mumuambile. Bua kutuishibua ne tshivuaye udiambila atshi, wakamulomba kabidi tshipese tshia diampa.
Ke mukamba au kumuambilaye ne: “Bushuwa, anu bu mudi Yehowa Nzambi webe ne muoyo . . . ” Mêyi ende aa adi aleja muvuaye ne ditabuja kudi Nzambi mulelela, “Nzambi wa muoyo.” (Yel. 10:10) Wakambila Eliya ne: kavua ne diampa dia kumupesha to; uvua anu ne ndambu wa bukula mu dibungu dinene ne tundambu tua mafuta mu mulondo mukese. Uvua uya kutemesha kapia bua kulamba biakudia bia ndekelu bivuaye mushale nabi. Wakamba ne: “Patuikala bamane kudia, netufue.”
Mukaji mukamba au ne muanende bavua bashale ne biakudia bia dituku anu dimue, nansha nanku muprofete wa Yehowa wakamulomba bua amupeshabi
Tshiakalua Eliya kumuambila tshivua ne bua kuikala tshimukemeshe, wakamuambila ne: “Kutshinyi to.” Bua tshinyi uvua umuambila nanku pabi tshiyole tshia nzala tshikavua pa kumushipa yeye ne muanende? Nansha muvuaye kayi mumvue bimpe tshivua Eliya ujinga kumuambila, wakamuteleja. Ke Eliya kumuambila tshivua Yehowa mumulongoluele. Pavuaye wanji kuenzela muprofete diampa dikese dia tshijengu, Yehowa uvua ushisha kumubenesha, wenza bua bukula kabujiki mu dibungu ne mafuta kaajiki mu mulondo wende too ne pavua minanga ayi ijika!
Mukaji mukamba au uvuaku mua kueyemena Yehowa ne kuenza tshivua Eliya umuambila atshi anyi? Uvuaku mua kupesha muprofete wa Yehowa biakudia bia ndekelu bivuaye mushale nabi anyi? Pamuapa uvua mumanye malu a dikema avua Yehowa muenzele bantu bende, kumonaye ne: kavua mua kupanga kumudiisha yeye ne muanende wa balume au to. Kadi uvuaku mua kupeta dikima dia kuenza bualu abu nansha muvuaye ne buôwa anyi? Bible udi wamba ne: “Wakaya, kuenzaye anu muvua Eliya mumuambile.”
Yehowa wakabenesha mukaji au. Wakabenzela tshishima, bukula ne mafuta kabiakajika to. Eliya, mukaji mukamba au, ne muanende bakashala babidia too ne pakajika minanga. Yehowa wakalua kuenzela mukaji mukamba au bualu bukuabu bua pa buabu. Dimue dituku, muanende wa balume au wakakuluka mu disama, kufuaye. Kadi Yehowa wakapesha Eliya bukole, kumubishaye ku lufu! Ke dibishibua ku lufu dia kumpala didi Bible utela. Tshishima atshi tshiakapetesha mukaji mukamba au dikima dia bungi. Tshilejilu tshiende ne tshishima tshivuabu bamuenzele atshi mbipeteshe bantu ba bungi dikima.
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Mmushindu kayi uvua mukaji mukamba wa mu Salefata muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. Bantu ba mu Sidona bavua batendelela nganyi? Mmalu kayi avuabu benza bua kusankisha nzambi wabu? Mmushindu kayi uvua ntendelelu wabu munyange bena Isalele? (it “Sidona” §6-wcgr) A
Penta Springs Limited/Alamy Stock Photo
Tshimfuanyi tshia A: Tshimfuanyi tshia Ashatelota, tshia katshia bu ku bidimu bia 1500 K.Y.
2. Mmalanda kayi avua pankatshi pa Etebâla ne Ahaba mukalenge wa Isalele? (it “Etebâla”-wcgr)
3. Bantu ba bungi ba mu Salefata muvua mukaji mukamba au bavua batendeledi ba Ashatelota nzambi mukaji uvuabu babikila kabidi ne: Astarté. Mmalu kayi avuabu benza mu ntendelelu wende adi bantu benza kabidi lelu? (g93 22/11 13 §1-4-wcgr)
4. Pavua mukaji mukamba au mufuishe muanende, wakebeja Eliya ne: “Udi mulue bua kumvuluija dipila dianyi ne kushipa muananyi anyi?” Uvua mua kuikala mumuebeje nanku bua tshinyi? (1 Bak. 17:18; w14 15/2 15 §4-5) B
Tshimfuanyi tshia B
Keba malongesha
Nansha muvua mukaji mukamba au musombe munkatshi mua batendeledi ba Bâla, Yehowa uvua mumutuishile mêsu. Bualu ebu budi bukulongesha tshinyi bua Yehowa ne bua mushindu utudi ne bua kumona bantu ba mu teritware wetu? (Bienzedi 10:35)
Ntshinyi tshidi tshilejilu tshia mukaji mukamba wa mu Salefata mua kulongesha muntu udi ne lutatu lua makuta? C
Tshimfuanyi tshia C
Mmushindu kayi mukuabu uudi mua kuidikija dikima dia mukaji mukamba wa mu Salefata?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Mbualu kayi bungebeja mukaji mukamba wa mu Salefata pabishibuaye ku lufu?
Bia kutangila kabidi
Mmunyi mutudi mua kuidikija mukaji mukamba wa mu Salefata ne kuenza malu adi aleja ne: Yehowa udi ne mushinga wa bungi kutudi kupita makuta ne bintu?
“Nzambi yeye mutuanyishe netupete muoyo wa tshiendelele” (w11 15/2 13-17)
Ntshinyi tshidi tshileja ne: Yehowa udi umona bionso bitudi tuenza, nansha bikese, bua kumuleja ditabuja?