Malongesha a mu Bible adi ashintulula bantu
Mona muyuki wa bualu bua bantu balume babidi ba mu ditunga dia Vietnam bavua bashintulule nsombelu wabu bikole. Munkatshi mua bidimu bia bungi, bakela meji ne: kuikala ne makuta a bungi kuvua mua kubapetesha disanka ne bukubi. Ke bobu kuenza tshionso tshivuabu mua kuenza bua kupeta makuta a bungi nansha muvua kuenza nanku mua kukebela bobu ne bantu bakuabu ntatu. Kadi bonso babidi bakalua kujingulula ne: anu malongesha a mu Bible ke avua mua kubapetesha ditalala dilelela ne nsombelu wa nsongo. Muyuki wa bualu buabu udi uleja mudi kutumikila mêyi manene a mu Bible mua kuambuluisha bantu bua kuikala bantu ba kueyemena, badi batumikila mikenji ya mbulamatadi, ne bena bikadilu bimpe.
Wakalekela dikeba makuta bua kuikala ne disanka dilelela
Patshivua Lanh Văn Nguyễn muana wakakenga bua mvita, ntatu ya malu a tshididi, ne bupele. Mu kupita kua bidimu, wakatuadija kuitaba ne: bua muntu kuikala ne disanka, bidi bikengela ikale mubanji. Mu 1988 wakamuangala mu Allemagne bua kukeba mudimu. Wakenza mudimu misangu yonso, munya ne butuku bua kupeta makuta.
Bidimu 10 pashishe, Lanh wakatuilangana ne Bantemu ba Yehowa. Bakamuleja mukanda wa Nsumuinu, yeye kuwunanga bikole bualu uvua musue kumanya nsumuinu ne mêyi a meji. Pakamulejabu mibelu mimpe idi mu Bible, wakajinga kumanya malu a bungi adimu. Wakambila Ntemu kampanda bua amusumbile Bible. Ntemu au kumuambilaye ne: yeye muitabe bua kulonga nende ne bayende Bible, nebamupeshe Bible kayi ufuta makuta to. Mu dikumbula diakalonda, Ntemu au wakamutuadila Bible ne mukanda wa kulonga nawu Bible wa Dimanya didi difikisha ku muoyo wa kashidi.
Pakalonga Lanh ne Bantemu ba Yehowa, wakabanga kudiebeja ni uvua mua kutungunuka ne mudimu wende wa kusumba bingoma ne kubipanyisha. Mu matuku makese yeye kumona ne: bivua bikengela alekele mudimu au. Yeye mumane kuwulekela, katshivua upeta makuta a bungi to. Ke yeye kusambila bua bualu abu, yeye kubanga kupana bintu bikuabu. Mu kupita kua bidimu, wakapeta kabidi makuta a bungi.
Lanh wakangata dipangadika dia kudifila bikole mu mudimu wa Bantemu ba Yehowa wa dilongeshangana malu a mu Bible. Uvua musue kuambila bantu bakuabu malu avuaye ulonga, kadi kavua mua kubambilawu to bualu kavua mumanye tshiena Allemagne bimpe to. Nunku wakapingana mu ditunga dia Vietnam bua amone mua kulongesha bantu bakuabu malu a mu Bible mu muakulu wende wa ku dibele.
Kulonga kua Bible nkuambuluishe Lanh bua kushintulula meji ende ne nsombelu wende. Mpindieu yeye, mukajende, ne bana bende badi ne nsombelu wa disanka.
Lanh ne mukajende
Wakalekela buenzavi bua kuikala ne nsombelu wa nsongo
Thắng Viết Phùng wakaledibua mu 1976 mu Nghe An mu Vietnam. Uvua musue anu kulua mubanji. Pavuaye ne bidimu 19, wakumbuka kuabu bua amone mua kulua mubanji. Wakabuela mu ditunga dia Allemagne mu musokoko, yeye kubuela mu dingumba dia benzavi bavua benza malu mabi a bungi. Uvua ne tshingoma misangu yonso; uvua ulala ne tshingoma muinshi mua musamu wende. Ndekelu wa bionso, bu muvuaye mubuelakane mu diambula muntu bua kumunyenga bintu bakamukuata, kumukoselabu tshibawu tshia buloko bua bidimu bisambombo. Bakamupatula mu buloko anu panyima pa bidimu bibidi.
Pashishe Thắng wakabuela mu dingumba dikuabu dia benzavi, yeye kutuadija kuenza kabidi malu mabi. Bakamukuata kabidi, kadi kakalumbulula ku tubadi to bualu bantemu bavua bamone bualu bubi buvuaye muenze bavua bumvue buôwa bua kubujadika. Uvua mumanyike bikole bua muvuaye muenzavi. Ndekelu wa bionso, bakamukuata kabidi bobu kumukosela tshibawu tshia buloko bua bidimu dikumi. Bena buloko bakuabu ne balami ba buloko bavua bamumanye bu muntu uvua ne tshikisu tshia bungi.
Dimue dituku, muena buloko mukuabu wakabikila Thắng mu tshisangilu tshivua Bantemu ba Yehowa benze mu buloko amu. Kumpala Thắng wakelakana bua kubuelamu, kadi pakabuelaye wakumvua ditalala dia bungi divuaye kayi muanji kumvua kuonso eku to. Mu tshisangilu atshi, bakamupesha mukanda wa Bible utu ulongesha tshinyi menemene? mupatula kudi Bantemu. Thắng wakawubala wonso anu mu butuku bumue. Mu umue wa ku nshapita mudi mvese idi yumvuija ne: bafue ki mbamanye bualu nansha bumue to. Mbienze anu bu ne: mbalala tulu. (Muambi 9:5; Yone 11:11-14) Kumpala, Thắng uvua wela meji ne: balela bende bakavua bafue bavua bamutabalela. Kadi uvua udiebeja bua tshinyi kabavua bamupangishe bua kuenza malu mabi.
Thắng wakatungunuka ne kubuela mu bisangilu bia Bantemu ba Yehowa, mudi bantu balonga malu a mu Bible pa tshibidilu. Wakalonga ne: Nzambi mmumunange yeye ne bantu bikole. Wakalonga kabidi mua kujingulula tshidi tshimpe ne tshidi tshibi. Wakadienzeja bikole bua kulekela dinanga dia bintu ne kuikala muena tshikisu. Kufiika munda bikole lukasa ke lutatu lunene menemene luvuaye nalu, kadi disambila ne didienzeja bikole biakamuambuluisha bua kulutshimuna. Mu 2009, patshivuaye mu buloko wakabatijibua kuluaye Ntemu wa Yehowa. Pashishe Thắng wakapingana mu Vietnam. Udi wamba ne: “Mpindieu ndi ne dîku dia disanka, ndi ntendelela Yehowa pamue ne bena mu dîku dianyi. Mmumpandishe, mmumbeneshe bikole menemene. Pandi ngela meji a nsombelu wanyi wa kale, ndi ndiebeja ne: ‘Nsombelu wanyi uvua mua kuikala mushindu kayi bu meme tshiyi mumanye Yehowa?’”
Thắng ne dîku diende
Malongesha a mu Bible adi avuija bantu bena muabu bimpe
Mushindu udi Lanh ne Thắng bashintuluke udi uleja mudi malongesha a mu Bible ambuluisha bantu bikole. Bakalekela kufila dîba diabu dionso ne makanda abu onso bua kupeta makuta. Lanh uvua kumpala wela meji ne: dikeba dia makuta divua mua kumupetesha disanka, ukadi mpindieu ne disanka dilelela ku diambuluisha dia dîku diende ne ditabuja diende. Thắng uvua kumpala wenza buenzavi bua kulua mubanji, ukadi ulongesha bakuabu bua kuikala ne bululame ne kutumikila mikenji ya mbulamatadi. Bantu babidi abu kabatshiena kabidi bakeba anu bua kulua babanji to. Bakadi mpindieu balongesha bantu bakuabu mêyi manene a mu Bible adi abambuluisha bua kuikala ne nsombelu muimpe menemene wa disanka, ne bua kuikala bantu bimpe.