DIUMVUIJA DIA MVESE YA MU BIBLE
Lomo 10:13—‘Tenda dîna dia Mukalenge’
“Muntu yonso udi ubila dîna dia Yehowa neapandishibue.”—Lomo 10:13, Nkudimuinu wa bulongolodi bupiabupia.
“Bualu bua muntu yonso watendekena dina dia Mukelenge neasungidibue.”—Lomo 10:13, Mukanda wa Nzambi.
Diumvuija dia Lomo 10:13
Nzambi kena ne kansungansunga to, udi upesha bantu bonso mushindu wa kupandishibua anyi kupeta muoyo wa tshiendelele, nansha bobu ba mu ditunga kayi, ba dikoba kayi, bikale babanji anyi bapele. Kadi bua tuetu kupeta mabenesha au, tudi ne bua kubila dîna dia Yehowa, mmumue ne: dîna dia Nzambia wa Bukole Buonso.—Misambu 83:18.
Mu Bible, tshiambilu tshia ‘kubila dîna dia Yehowa’ tshidi tshiumvuija malu a bungi kupita kumanya dîna dia Nzambi anyi kuditela patudi tumutendelela. (Misambu 116:12-14) Tshidi kabidi tshiumvuija kueyemena Nzambi anyi kukeba diambuluisha kudiye.—Misambu 20:7; 99:6.
Yezu Kristo uvua wangata dîna dia Nzambi ne mushinga. Mêyi a kumpala menemene akambaye mu disambila dia tshilejilu avua ne: “Tatu wetu udi mu diulu, dîna diebe dijidibue,” anyi badimone ne: ndia tshijila. (Matayi 6:9) Yezu wakaleja kabidi ne: tuetu basue kupeta muoyo wa tshiendelele, tudi ne bua kumanya Yehowa, kumutumikila, ne kumunanga.—Yone 17:3, 6, 26.
Bua tshinyi tudi tuamba ne: Yehowa ke “Mukalenge” udibu batele mu Lomo 10:13 mu Mukanda wa Nzambi? Bualu mvese au udi utela mêyi a mu Yoele 2:32, mudi dîna dia Nzambi mu tshiena Ebelu tshia ku ntuadijilu, kadi ki mmuanzu “Mukalenge” to.b
Malu adi Lomo 10:13 wakuila
Mu Lomo nshapita wa 10, Bible udi uleja ne: malanda mimpe ne Nzambi adi alua patudi tuitabuja Yezu Kristo. (Lomo 10:9) Bualu ebu mbabuleje miaba ya bungi idibu baleje mu Dipungila Dikulukulu. Muntu udi uleja ditabuja padiye “ujikula patoke,” mmumue ne: kumanyisha lumu luimpe lua lupandu kudi bantu badi kabayi ne ditabuja. Nunku badi ne mpunga wa kupeta ditabuja didi difikisha ku muoyo.—Lomo 10:10, 14, 15, 17.
Bala Lomo nshapita wa 10 pamue ne malu mumvuija mu mamanyisha a kuinshi kua dibeji ne mvese idibu baledilamu.
a Dîna dia Nzambi didi mu mifundu ya kale ya Bible mifunda ku tshianza misangu mitue ku 7 000. Mu tshiena Ebelu, dîna dia Nzambi didi ne maleta anayi matshintamane adibu babikila ne: Tétragramme. Badi batamba kukudimuna dîna adi mu Tshiluba ne: “Yehowa”; kadi bamanyi ba malu a mu Bible bakuabu batu basue bobu kudikudimuna ne: “Yaweh.”
b Bidi bimueneka ne: bena Kristo bavua bafunde Bible bavua batele dîna dia Nzambi pavuabu bafunde mvese ya mu “Dipungila Dikulukulu” ivua ne dîna adi. Diksionere dikuabu didi diamba ne: “Kudi bimue bijadiki bidi bileja ne: maleta anayi a dîna dia Nzambi, Yahweh, avua mu amue mêyi anyi mu mêyi onso a mu Dipungila Dikulukulu adibu batele mu Dipungila Dipiadipia pakadifundabu bua musangu wa kumpala. (Anchor Bible Dictionary, volime 6, dibeji dia 392) Bua kumanya malu makuabu, tangila “Dîna dia Nzambi mu Mifundu ya tshiena Greke ya buena Kristo” mu tshisakidila tshia A5 mu Bible—Nkudimuinu wa bulongolodi bupiabupia. Tshisakidila tshia C2 mu Bible wa kudilongela mu Mfualansa tshidi ne liste wa nkudimuinu ya Bible idi ne Dîna dia Nzambi mu Lomo 10:13.