LUMINGU LUA DIA 21-27/12/2026
MUSAMBU WA 135 Yehowa udi ukusengelela ne: “Muananyi, ikala ne meji”
Balunda bimpe badi batuambuluisha bua kushala ne lulamatu
“Muntu udi mua kutshimuna muntu udi nkayende, kadi bantu babidi pamue badi mua kumukandamena.”—MUAM. 4:12.
LUNGENYI LUNENE
Kudia bulunda ne bantu badi banange Yehowa bikole kudi mua kuambuluisha bansonga bua kushalabu bamulamate.
1. Mmuenenu kayi udi nende bansonga bua balunda?
TUETU Bantemu ba Yehowa tudi bamanye bimpe ne: tudi ne bua kuenzela Yehowa Nzambi mudimu ne lulamatu. Tutu tudienzeja bua kubenga kulonda bena panu badi kabayi bamanye Yehowa. Ke bualu kayi tudi ne bua kudienzeja bua katuedi meji bu bena panu to. Tshilejilu, bamue bansonga badi bela meji ne: nansha balunda betu bikale ne bikadilu bimpe anyi bibi, kabiena ne bualu to; tshia mushinga nkuikala nabu ba bungi. Bakuabu batu bela meji ne: anu bena mulongo nabu ke badibu mua kulomba mibelu idi mua kubakankamija. Banga pabu batu bela meji ne: kabiena ne mushinga bua bobu kuikala ne balunda to. Kadi Yehowa ne Yezu badi bobu ne mmuenenu kayi mu tshilumbu etshi?
2. a) Yezu uvua ne balunda ba mushindu kayi? b) Bilondeshile Muambi 4:9-12, bua tshinyi bidi bikengela tuikale ne balunda bimpe?
2 Yehowa mmusue bua tuikale ne balunda badi mua kutuambuluisha bua kumuenzela mudimu ne lulamatu. Yezu uvua musungule balunda ba mushindu eu. Pakavuaye pa kufua, wakela bapostolo bende kalumbandi, ubambila ne: “Nuenu ke badi bashale nanyi mu makenga anyi.” Uvua ubangata bu balunda bende. (Luka 22:28; Yone 15:15) Mulunda muimpe mmuntu utu anu netu mu bikondo bimpe ne mu “bikondo bia dikenga.” (Nsu. 17:17) Mulunda muimpe utu ukoleshangana ne usakangana bua kuenza malu adi mimpe. (Bala Muambi 4:9-12.)a Mulunda wa mushindu eu udi mua kutuambuluisha bua kushala balamate Yehowa, nansha lutatu kayi lutufikile. Wewe wenza malu a mu nyuma pamue ne mulunda wa mushindu eu, udi mua kufika ku dienza malu auvua kuyi mua kuenza nkayebe to, ne nenushale balunda bua kashidi.
3. Ntshinyi tshituakonkonona mu tshiena-bualu etshi?
3 Mmunyi mudi balunda bimpe mua kuambuluisha muanetu utshidi nsonga bua kuenzela Yehowa mudimu ne lulamatu? Bua tshinyi baledi ne bantu bakuabu badi banange Yehowa badi mua kuikala balunda bimpe kuudi? Tukonkononayi tshilejilu tshia muprofete Danyele bua tumone tshivua tshimuambuluishe bua kutantamena lutatu luvua lumueneka lukole. Netumone kabidi muvua Yehowa, mulunda mutambe buimpe wa Danyele, mumuambuluishe pavuaye mudisangane nkayende.
BALUNDA BIMPE BATU BATUFIKISHA KU DIPANGADIJA BUA KUENZELA YEHOWA MUDIMU
4. Nntatu kayi ivua Danyele mupete patshivuaye tshitende?
4 Danyele uvua mukole mu tshikondo tshia lutatu lukole menemene. Bena Isalele ba bungi bavua mu Yuda kabatshivua batumikila Yehowa to. Ke bualu kayi mu 620 K.B.B., Yehowa wakalekela mukalenge Nebukadenesâ ubakokesha. (Dan. 1:2) Tshikondo atshi Danyele utshivua tshitende. Bidimu bikese pashishe, basalayi ba bena Babilona bakamukuata, kuyabu nende mu tshimenga tshiabu bua kumulongesha mudimu wa kuenza kua mukalenge. (Dan. 1:3-6) Danyele wakadisangana nkayende, kule ne ditunga diabu ne bena mu dîku diabu.
5-6. Mbanganyi bavua pamuapa bambuluishe Danyele bua kupangadija bua kuenzela Yehowa mudimu?
5 Ntshinyi tshivua tshiambuluishe Danyele bua kushala ne lulamatu kudi Yehowa pavuaye mu Babilona? Bible udi wamba ne: uvua ‘mudisuike mu muoyo wende’ bua kutumikila mikenji ya Nzambi. (Dan. 1:8) Kuvua anu muntu uvua ne bua kuikala mulongeshe Danyele mikenji ayi ne mumuambuluishe bua kupangadija bua kuenzela Yehowa mudimu patshivuaye nsonga. Pamuapa baledi bende ke bavua bamuambuluishe. Bavua bamuinyike ne: Danyele, dîna didi diumvuija ne: “Nzambi mmulumbuluishi wanyi.” Dîna edi divua pamuapa dileja muvua baledi bende basue ne: alue mutendeledi wa Yehowa.—Dut. 6:6, 7.
6 Tshilejilu tshimpe tshia muprofete Yelemiya tshivua kabidi mua kuikala tshiambuluishe Danyele bikole. Yehowa uvua mutume Yelemiya kudi mukalenge wa Yuda ne kudi mêku a bantu bakuabu banene ba mu Yuda bua abambile mêyi ende, kutuadijila mu 647 K.B.B. Danyele uvua muledibue tshikondo atshi, ne dîku diabu divua padi munkatshi mua mêku au. (Yel. 1:2, 17, 18; Dan. 1:3, 6) Nansha mutudi katuyi bamanye bikala Yelemiya ne Danyele bavua batuilangane anyi badie bulunda, kadi bidi anu bimueneka ne: Danyele uvua mumvue lumu lua malu avua Yelemiya muambile bantu ba Nzambi. Nansha pakavua Danyele mukulakaje, utshivua anu ubala malu avua Yelemiya muambe. (Yel. 25:11; 29:10; Dan. 9:1, 2) Tshilejilu tshia Yelemiya tshivua ne bua kuikala tshiambuluishe Danyele bua kumona ne: Yelemiya uvua muntu wa dikima uvua mudisuike bua kuenzela Yehowa mudimu nansha muvuaye munkatshi mua bantu bavua kabayi benzela Yehowa mudimu to.
7-8. Mmunyi mudi baledi ne bena Kristo bakuabu badi banange Yehowa mua kuambuluisha bansonga lelu bua kushalabu balamate Yehowa?
7 Tudi anu batuishibue ne: baledi ba Danyele bavua bamuambuluishe bua kupangadija bua kuenzela Yehowa mudimu. Nansha tshilejilu tshia muprofete Yelemiya ne tshia batendeledi ba Yehowa bakuabu ba lulamatu tshivua kabidi tshimuambuluishe.
8 Lelu eu, baledi badi pabu ne bua kuambuluisha bana babu bua kudia bulunda ne Yehowa. Wewe muikale muledi, diebeja ne: ‘Ntu ngambuluisha bana banyi bua bikale bamanye tshia kuenza padibu babalomba bua kubuelakana mu malu a panu anyi? Ntu mbalongesha bua bikale babenga padi balongi babu babalomba bua kuenza bualu bubi anyi? Ntu mbalongesha bua kabatangidi bintu bibi ku Enternete anyi? Nkadi mubambuluishe bua bikale ne ditabuja dikole dikala mua kubambuluisha bua kushala ne lulamatu mu dikenga dinene anyi? Ambuluisha bana bebe bua banange Yehowa bikole ne bamueyemene kabidi bikole. Mmunyi muudi mua kuenza nanku? Ikala uyukila nabu malu a mu nyuma, ubalongesha mua kuandamuna mu bisangilu, ne uyisha nabu. Bansonga bobu bapitshisha dîba pamue ne bena Kristo badi ne ditabuja dikole ne lulamatu kudi Yehowa anu bu Yelemiya, nebibambuluishe bikole.
BALUNDA BIMPE BATU BATUAMBULUISHA PATUDI KUMPALA KUA DITETA
9. Bua tshinyi Danyele ne bansonga bakuabu bena Ebelu bavua ne bua kuikala ne budimu pavuabu mu Babilona?
9 Pavuabu bakuate Danyele ne bansonga nende bakuabu bena Ebelu baye nabu mu Babilona, bakapeta diteta divuabu kabayi banji kutuilangana nadi to. Bena Babilona bakabenzeja diakamue bua babafuane ku ngelelu wabu wa meji ne ku ngenzelu wabu wa malu. Bakabalongesha kabidi mua kuenza mudimu kua mukalenge. Nunku bivua bilomba bua bikale ne budimu bua kabalu kuenza bualu buvua mua kubapangisha bua kushala ne lulamatu kudi Yehowa pavuabu benda babalongesha apu.
10. Nditeta kayi dia kumpala divua bansonga bena Ebelu bapete?
10 Diteta dia kumpala divua dimueneka bu dikese ndiodi edi: Mukalenge wakalomba Danyele ne bansonga bakuabu abu bua badie biakudia bia ku mêsa a mukalenge. Mu biakudia abi muvua bivua Mikenji ya Mose yamba ne: kabavua mua kubidia, bualu kabivua bikezuke to. (Dan. 1:5, 8) Bansonga abu bavua mua kudiambila ne: ‘Kudia biakudia ebi ki mbualu bubi to. Tudi bu bena buloko, nunku tudi ne bua kuenza tshidi mukalenge utuambila. Bualu bukuabu, tuetu babenge tshidiye utuambila, udi mua kutufiikila munda ne nebitukebele lutatu.’ Ntshinyi tshivuabu mua kuenza?
11. Mmunyi muvua Danyele ne balunda bende bambuluishangane? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
11 Munkatshi mua bena Ebelu bavuabu basungule bua kulongesha abu, anu banayi aba ke bakashala ne lulamatu kudi Yehowa: Danyele, Shadalaka, Meshaka, ne Abedenego. Balunda banayi aba bakambuluishangana bua kutantamena diteta adi ne kushala ne lulamatu kudi Yehowa. Buonso buabu bakabenga kudia biakudia abi, kulejabu muvuabu ne lulamatu kudi Yehowa. Ke bualu kayi Yehowa wakababenesha.—Dan. 1:6-12, 17.
Danyele ne balunda bende bambuluishangana bua kutantamena diteta ne kushala ne lulamatu kudi Yehowa (Tangila tshikoso 11)
12. Ntshinyi tshidi mua kuambuluisha bansonga lelu bua kushala ne lulamatu kudi Yehowa?
12 Wewe muanetu utshidi nsonga, kudi misangu itu bansonga nebe bakusaka bua kuenza malu mabi anyi? Danyele ne balunda bende bakambuluishangana bua kuangata dipangadika dimpe. Nunku sungula pebe balunda badi badisuike bua kushala ne lulamatu kudi Yehowa ne bua kubenga kulonda bena panu. (1 Yone 2:15-17) Balunda bimpe badi mua kukuambuluisha bua kushala ne lulamatu nansha mu tumalu tukese ne bua ufike ku disankisha Yehowa bua yeye pende atungunuke ne kukuambuluisha. (Luka 16:10) Wewe ne lulamatu mu tumalu tukese, nebikuambuluishe kabidi bua kushala ne lulamatu padi ntatu minene ikukuata.
BALUNDA BIMPE BATU BATUAMBULUISHA BUA KUTANTAMENA NTATU MIKOLE
13. Ndutatu kayi lukole luvua Danyele ne balunda bende batuilangane nalu?
13 Balunda bimpe badi mua kutuambuluisha bua kutantamena lutatu lukuabu lunene, bu mudi luvua Danyele ne balunda bende batuilangane nalu pavua mukalenge Nebukadenesâ mulote tshilota tshivua tshimulubakaje. Nebukadenesâ wakabikila bakuidi bena majimbu ne bena mupongo ba mu Babilona bua bamumvuijatshi. Wakabambila bua bobu nkayabu banji kumuambila tshilota tshivuaye mulote, pashishe bamumvuijatshi. Kadi kakuvua muntu uvua mua kukokesha bua kuenza abu bualu to. (Dan. 2:3, 9-11) Bu bobu bapangile bua kumuambila tshilota tshiende, uvua ubashipa. Danyele ne balunda bende bavua pabu mu bantu bavua ne bua kushipibua. Ntshinyi tshiakenzabu?
14. Mmunyi muvua Danyele ne balunda bende bambuluishangane? (Tangila kabidi bimfuanyi.)
14 Danyele wakaya kudi mukalenge, kuyukilaye nende ne kanemu, umulomba bua amupeshe matuku bua alue kumumvuija tshilota tshiende atshi. Pashishe Danyele wakaya kudi balunda bende. Bible udi uleja ne: “Wakabalomba bua balombe luse lua kudi Nzambi wa mu diulu bua bualu busokoka ebu, bua Danyele ne balunda bende kabashipibu.” (Dan. 2:18) Yehowa wakandamuna masambila abu, kusokoluelaye Danyele tshilota atshi ne diumvuija diatshi. Pashishe Danyele wakatshiumvuija pende mukalenge; ke bualu kayi kakabashipa to, kadi wakabapesha mianzu minene mu Babilona.—Dan. 2:19, 47-49.
Mmunyi muvua balunda ba Danyele bamuambuluishe bua kutantamena lutatu lukole menemene? (Tangila tshikoso 14)
15. Bualu bua Danyele ne balunda bende budi butulongesha tshinyi? (Galatiya 6:2)
15 Bualu bua mu Bible ebu budi butulongesha malu a mushinga mukole. Bua kumpala, kukebi bua kutua ntatu tshiadi nkayebe to. Kulekedi lutambishi ne bundu bikupangisha bua kukeba diambuluisha to. Buibidi, kuikadi welakana bua kulomba bakuabu bua bakusambidile to. (2 Kol. 1:11) Elangana meji a bukole budi nabu masambila menza ne muoyo mujima. Yehowa, “Muteleji wa disambila,” udi mua kutuambuluisha bua kutantamena ntatu itudi tumona ne: mmikole menemene. (Mis. 65:2; Ef. 3:20) Dikala ne balunda badi benzela Yehowa mudimu anu bu tuetu didi mua kutushindikila ne: tuetu bapete ntatu, nebatuambuluishe.—Bala Galatiya 6:2.
KUDI MULUNDA MUIMPE UDI MUA KUTUAMBULUISHA MU NSOMBELU YONSO
16. Ndutatu kayi luvua Danyele mutuilangane nalu pakavuaye mukulakaje?
16 Yehowa ke mulunda muimpe udi mua kutuambuluisha mu nsombelu yonso, nansha patudi tudisangana nkayetu mu tshikondo tshia lutatu. Pakavua Danyele mukulakaje, pamuapa ne bidimu 90 ne bia mu njila, bena Madayi ne bena Pelasa bakakuata tshimenga tshia Babilona; ne wakatuadija kuenzela mukalenge Dayawesha mudimu. Bamue bena mudimu nende ba mu lubanza lua mukalenge bakamumvuila mukawu, kumuelelabu tshifufu bua kumushipa. Bakasaka mukalenge bua kuela mukenji wa ne: muntu yonso asambile anu mukalenge, kasambidi nzambi mukuabu to. Bu muvua Danyele mubenge kutumikila mukenji au, bakamuela mu buina bua ntambue. Wakadimonamu nkaya, kakuyi muntu uvua mua kumuambuluisha. Kadi mu bulelela, uvua nkaya anyi?—Dan. 6:4-16.
17. Bilondeshile Danyele 6:19-23, ntshinyi tshivua tshiambuluishe Danyele bua kuikala ne dikima pavuaye mu njiwu?
17 Mu Danyele 6:19-23 badi baleja mushindu wa dikema uvuabu basungile Danyele. (Bala.) Bakamusungila mu mbanga ya ntambue kudi mulunda wa bukole bua bungi uvuaye nende. Mulunda au ke Yehowa Nzambi. Pakalua mukalenge Dayawesha dituku diakalonda, Danyele wakamuambila ne: “Nzambi wanyi uvua mutume muanjelu wende ne mukange mukana mua ntambue, . . . bualu uvua munsangane tshiyi ne bualu kumpala kuende.” (Dan. 6:22) Nansha muvua Danyele mu njiwu, uvua anu mueyemene mulunda wende mutambe buimpe Yehowa, ke bualu kayi uvua ne dikima.
18. Bua tshinyi kuikala mulunda wa Yehowa nkuimpe? Mmushindu kayi utudi mua kudia nende bulunda abu? (Tangila kabidi bimfuanyi ne kazubu ka ne: “Yehowa udi Tatu wetu, Nzambi wetu, ne Mulunda wetu.”)
18 Wewe pebe udi mua kudisangana kule ne balunda bebe ne bena mu dîku dienu, pamuapa bua muudi muye kuenzela Nzambi mudimu mu teritware mukuabu, bua muudi mumuangale, bua disama kampanda diudi nadi anyi bua bukulakaja, peshi mene bualu mbakuele mu buloko bua muudi wenzela Yehowa mudimu. Nsombelu ya nunku idi mua kukufikisha ku didimona nkaya. Dîba dia buena adi, mbimpe uvuluke ne: kudi mulunda udi kayi mua kukulekela to. Yehowa nkayende utu utukuba ne utu ututabalela miaba yonso itudi mua kuikala. (Mis. 139:7-10) Ikala mutuishibue ne: Yehowa mmukumone ne neakuambuluishe.
Balunda ba Yehowa batu bushuwa bashala nkaya anyi? (Tangila tshikoso 18)
NETUPETE BALUNDA BA KASHIDI
19. Bua tshinyi mbimpe tuikale ne balunda bimpe lelu eu? (1 Tesalonike 5:2, 11)
19 Kuikala ne balunda bimpe lelu eu kudi ne mushinga wa bungi. Bua tshinyi? Bualu Bible udi uleja ne: tudi nabu dijinga menemene mu matuku a ku nshikidilu aa. Batu batukankamija ne batukolesha. (Bala 1 Tesalonike 5:2, 11.) Bu muvua mupostolo Petelo mumone ne: “nshikidilu wa malu onso ukadi musemene pabuipi,” wakafunda ne: “Kumpala kua malu onso, nunangangane bikole.”—1 Petelo 4:7, 8.
20. Mbalunda ba mushindu kayi batudi ne bua kuikala nabu? Bua tshinyi?
20 Balunda bimpe ndipa dia kudi Yehowa, ne etshi ke tshikondo tshimpe tshia tuetu kuikala nabu. Nunku anu bu Danyele, diaku bulunda ne bakuabu. Tangila mu tshisumbu tshienu, ukebe balunda bimpe badi pabu tshilejilu tshimpe anu bu Yelemiya badi mua kukuambuluisha. Ikala usomba ne bantu badi mua kukolesha dipangadika diebe dia kushala mulamate anu Yehowa. Kuikadi welakana bua kulomba bakuabu bua bakusambidile paudi mu lutatu to. Ku mutu kua malu onso, vuluka ne: Yehowa ke mulunda webe mutambe buimpe. Kakukulekela to. (Eb. 13:5) Nunku tuetu tumuangata bu mulunda wetu mutambe buimpe, netuambuluishangane bua kushala bamulamate ne netushale kabidi balunda ba kashidi.
MUSAMBU WA 161 Ndi nsanka bua disua diebe
a Nansha mututu tutamba kumvuija mvese eu bua bena dibaka, utu nangananga wakula bua mudi kuikala ne balunda kuikale ne mushinga.