Nun leh Rawngbâwlna Inzirna Lehkhabu Atâna Thu Lâk Chhuahnate
FEBRUARY 6-12
PATHIAN THU AṬANGA RO HLUTE | ISAIA 47-51
“Jehova Thu Awihna Chuan Malsâwmna A Thlen”
(Isaia 48:17) LALPA, nangmahni tlantu, Israelho Mi Thianghlim chuan heti hian a ti: “Kei hi LALPA in Pathian, in ṭhatna tûra nangmahni zirtîrtu, in kalna tûr kawnga hruaitu che u chu ka ni.
ip-2-E 131 ¶18
Jehova Chuan Kan Ṭhatna Tûrin Min Zirtîr
“Ka Thupêkte Chu Lo Ngaithla Ta Ula Chu Aw!”
18 Jehova thlarau tihchaka awmin zâwlnei chuan: “LALPA Pathian chuan keimah leh a thlarau chu min tîr ta a. LALPA, nangmahni tlantu, Israelho Mi Thianghlim chuan heti hian a ti: “Kei hi LALPA in Pathian, in ṭhatna tûra nangmahni zirtîrtu, in kalna tûr kawnga hruaitu che u chu ka ni,’” tiin a sawi a ni. (Isaia 48:16b, 17) Jehova ngaihsakna chungchâng sawina he thu hian Israelte chu Pathianin Babulon ata a chhuah dâwn tih a rin nghehtîr tûr a ni. Ani chu anmahni tlantu a ni a. (Isaia 54:5) Jehova duhzâwng chu Israelte’n amah nêna an inlaichinna siam ṭha leh se, a thupêkte ngaihven se tih hi a ni. Biakna dik chu Pathian kaihhruainate zâwmnaah a innghat a. Israelte chu “kalna tûr kawnga” kal tûra zirtîr an nih loh chuan kawng dikah an kal thei lo vang.
(Isaia 48:18) Aw nangni hian ka thupêkte chu lo ngaithla ta ula chu aw! in chunga remna chu lui ang maia awmin, in felna chu tuifinriat fâwnte ang maiin a awm tûr.
ip-2-E 131 ¶19
Jehova Chuan Kan Ṭhatna Tûrin Min Zirtîr
19 Jehova’n a mite chu chhiatnate pumpelhin, hlim takin nun chên se tia a duhna chu: “Aw nangni hian ka thupêkte chu lo ngaithla ta ula chu aw! in chunga remna chu lui ang maia awmin, in felna chu tuifinriat fâwnte ang maiin a awm tûr,” tia mawi taka târ lan a ni. (Isaia 48:18) Engkimtithei Siamtu hnên aṭanga thinlung taka ngêna a va ni em! (Deuteronomy 5:29; Sâm 81:13) Israelte chuan sala tân aiin luitui luang dem dem angin remna an chên thei a. (Sâm 119:165) Fel taka an thiltihte chu tuipui fâwn angin chhiar sên a ni lo vang. (Amosa 5:24) Anmahni ngaihsak êm êmtu Jehova chuan Israelte chu an kalna tûr kawng kawhhmuhin, chu ta kal tûrin a ngen a ni. A thu lo ngaithla teh se la chu aw!
(Isaia 48:19) In thlahte pawh ṭiau vaivut zâta awmin, in rîla rahte pawh ṭiau vut mal tê tê zâtin an awm tûr: an hming chu ka hmâ ata thai bovin a awm lo vang a, tihboralin a awm hek lo vang.
ip-2-E 132 ¶20-21
Jehova Chuan Kan Ṭhatna Tûrin Min Zirtîr
20 Israelte chu inchhir ta sela chuan eng malsâwmnate nge an dawn ang? Jehova chuan: “in thlahte pawh ṭiau vaivut zâta awmin, in rîla rahte pawh ṭiau vut mal tê tê zâtin an awm tûr: an hming chu ka hmâ ata thai bovin a awm lo vang a, tihboralin a awm hek lo vang,” tiin a sawi a. (Isaia 48:19) Jehova chuan a thutiam mite hnênah Abrahama thlah chu “vâna arsi zât leh tuifinriat kama ṭiau vaivut zâtin” an tam ang tih a hriatnawntîr a. (Genesis 22:17; 32:12) Mahse, hêng Abrahama thlahte hi an hel a, thutiam thlen famkimna dawng tlâk an ni lo. Dik tak chuan, Jehova Dânin a sawi angin, a hnam puma tihboral ni tlâk khawpin an chanchin a chhia a ni. (Deuteronomy 28:45) Chuti chûng pawhin, Jehova chuan a mite chu tihboral a phal lo va, theihnghilh hulhual chu a duh lo a ni.
21 He Bible chânga awm thu bulte hi tûn laia Jehova betute tân pawh hman tûr a ni a. Jehova chu nunna hnâr a nih avângin, kan nun hman dân tûr chu tu dâng zawng aiin a hre zâwk a ni. (Sâm 36:9) Kan hlimna la botu tûr ni lovin, kan ṭhatna tûr zâwkin kaihhruainate min pe a. Kristian dikte chuan Jehova an inzirtîrna hmangin chu chu an chhân lêt a ni. (Mika 4:2) A kaihhruainate chuan kan thlarau lam leh kan inlaichinna a venhim bâkah Setana thununna ṭha lo tak ata min vêng bawk a ni. Pathian dân phêna awm thu bulte kan hriatthiam chuan Jehova’n kan ṭhatna tûrin min zirtîr tih kan hria ang. “A thupêkte chu a khirh si lo” tih kan hria a. Tichuan tih boral kan ni lo vang.—1 Johana 2:17; 5:3.
Thlarau Lam Lunghlute Laih Chhuahna
(Isaia 49:6) Ani chuan, “Jakob-ho hnamte tundin nân leh Israel-ho zînga humhimate chu awmtîr leh nâna, ka chhiahhlawha i awm hi, thil tê tak tê a la ni: Jentailte tiêngtu-ah pawh ka ruat bawk ang che, kâwlkil thlenga ka chhandamtua i awm theihna tûrin,” a ti a.
Isaia Bu Aṭanga Thu Pawimawh Hrilhfiahna—II
49:6— Messia lei lam rawngbâwlna chu Israela fate chungah chauh mah ni se, engtin nge “Jentailte tiêngtu” a nih? Chutiang a nih chhan chu Isua thih hnua thilthleng vâng a ni. Bible chuan Isaia 49:6-na thu chu a zirtîrte chungchâng sawi nân a hmang a. (Tirhkohte 13:46, 47) Tûn lai hian, betu mipui tam takte ṭanpuina dawng hriak thih Kristiante chu “Jentailte tiêngtu-ah” an ṭang a, “kâwlkil thlenga” mite chu hriatna an pe a ni.—Matthaia 24:14; 28:19, 20.
(Isaia 50:1) LALPA chuan heti hian a ti, “In nu mâkna lehkha, ka mâkna chu, khawiah nge a awm ni? A nih loh leh, ka leibatnate a tu bera hnênah nge ka hralh che u ni? Ngai teh u, in khawlohnate avângin a ni, hralha in awm a, in bawhchhiatnate avângin a ni, in nu pawh kha mâka a awm ni.
it-1-E 643 ¶4-5
Inmâkna
Entîrnei Inmâkna. Bible-ah Nupa inlaichînna hi entîrneia hman a ni a. (Isa 54:1, 5, 6; 62:1-6) Entîrnei inmâkna a nih loh leh nupui chhuahtîrna chungchâng pawh sawi lan a ni bawk.—Jer 3:8.
Judai Lalram chu hnehin a awm a, Jerusalem pawh B.C.E 607-ah tihchhiat a ni a, a chhûnga chêngte chu Babulon sala hruai an ni. Chumi hma kumte chuan Jehova’n chûng sal tâng tûrte chu hrilhlâwkna hmangin: “In nu mâkna lehkha, ka mâkna chu, khawiah nge a awm ni?” tiin a sawi a. (Isa 50:1) Jehova’n a thuthlung bawhchhiain anmahni a mâ a ni lova, anmahni’n Dân thuthlung an bawhchhiat vâng zâwkin an “nu,” a nih loh leh a hnam pumpui chu mâkin a awm a ni. Mahse Israel labângte chu an inchhîr a, an ramah Jehova nêna inlaichînna ṭha nei leh tûrin an ṭawngṭai a ni. Jehova chuan a hming avângin, a lo tiam tawh angin a mite chu kum 70 chhûng sala an awm hnu B.C.E 537-ah an ram an din ṭha leh a ni.—Sâm 137:1-9; INNEIHNA tihah en rawh.
Bible Chhiar
(Isaia 51:12-23) Nangmahni thlamuantu che u ka ni a, mihring thi leh mai tur hlobet ang lek hi engati nge in hlauh le? 13 Kei LALPA hi nangmahni siamtu ka ni a, vânte khi kai pharh a, leilung nghahchhan siamtu ka nih in theihnghilh ta elo? Eng tizia nge nangmahni hnehchhiah duhtute thinur hlau rêng rênga in la awm fo le? 14 Sal hruai bo chu rang taka chhuahin a awm ang a; thiin khuarkhurumah a chhuk lo vang a, a chaw chu a awm lo hek lo vang. 15 Kei LALPA i Pathian, a fâwnte chu ri hum hum khawpa tuifinriat chawk lettu chu ka ni si a: ka hming chu sipaihote LALPA a ni. 16 Tin, vân khi ka kaihpharh theiha, leilung nghahchhante ka phûm theiha, Zion-ho hnênah, “Ka mite in ni e,” ka tih theih nân ka thute chu i kâah ka dah a, ka kutin ka hûm che a ni. 17 Aw Jerusalem, LALPA kut ata a thin rimna nova mi in nu, harh la, harh la, tho rawh; nang chuan pai paina no berhbua mi i in a, i in fai kêlh a. 18 A fapa hrin zawng zawng zîngah chuan amah hruaitu tûr tumah an awm lo va, a fapa châwm len zawng zawng zîngah chuan a kuta chelh tumah an awm hek lo. 19 Hêng thil pahnih hian a tlâk buak tâk che hi; tuin nge ṭahpui dâwn che aw? Ṭiauna leh chhiatna te, ṭâm leh khandaih te hian; engtin nge ka thlamuan ang che aw? 20 I fapate chu an chau va, sathâr lêna a âwk angin thlêr lu lam zawng zawngah chuan an mu phung a; LALPA thinrimna leh i Pathian zilhhaunain an khat hlawm a ni. 21 Chuvângin, nang tihretheih leh uain rui ni si lova mi rui, hei hi hre tawh rawh: 22 i LALPA Jehova, i Pathian, a mite thu sawipui ṭhîntu chuan, heti hian a ti, “Ngai teh, pai paina no, ka thinrimna no berhbu ngei chu, i kut ata ka la chhuak ta; i in leh tawh lo vâng: 23 tichuan nangmah tiretheitute kutah chuan ka dah ang; anni chuan i nunna hnênah, ‘Kan zawh tûr chein bawkkhup rawh,’ an tih kha: tichuan nangin zawhtute hnênah chuan i hnungzâng chu lei ang leh kawtthlêr angin i dawh kha,” tiin.
FEBRUARY 13-19
PATHIAN THU AṬANGA RO HLUTE | ISAIA 52-57
“Krista’n Kan Tân A Tuar”
(Isaia 53:3-5) Ani chu mihringte hmuhsit leh duh lohvin a awm a; lungngaihnate nei mi leh natna hre mi a ni a; miten an hmai an huhsana ang chuan ani chu hmusitin a awm a , keini lah chuan ani chu kan ngaisâng si lo. 4 Ani chuan kan natnate phurin, kan lungngaihnate pawh a phur ngei a; nimahsela keini chuan lungngaihna tlâk buakah, Pathian vuakah, tihretheihah kan ngai si a. 5 Nimahsela ani chu kan bawhchhiatnate avângin hliamin a awm a, kan khawlohnate avângin vuak thiktlinin a awm a: kan thlamuanna tûra thununna chu a chungah a tla a; a vuakna vualtea tihdamin kan awm ta.
Jehova Chhiahhlawh Chu “Kan Bawhchhiatnate Avangin Hliamin A Awm”
“Hmuhsit” leh ‘Ngaihsân Loh’
3 Isaia 53:3 chhiar rawh. Pathian Fapa mal neih chhun tân, a Pa bula hlim taka rawngbâwlna chu kalsan a, sual leh thihna ata mihringte chhan chhuah nâna a nun pe tûra leia a lo kalnain a kaihhnawih telte chu han ngaihtuah teh! (Phil. 2:5-8) A inthâwina chu mihringte hnêna sual ngaihdamna tak tak pêk nân a ni a; chu chu Mosia Dân hnuaia rana inthâwina chuan a lo entîr lâwk a ni. (Heb. 10:1-4) Thutiam Messia lo nghâktu Judate tal khân, ani chu an lo lâwmin, an lo chawimawi tûr a ni lâwm ni? (Joh. 6:14) Chu ai mah chuan, Isaia hrilh lâwk angin Krista chu Judate “hmusitin” leh ‘ngaisân lohvin’ a awm ta zâwk a. Tirhkoh Johana chuan: “Amaha mite hnênah a lo kal a, amaha mite’n an lo lâwm si lo,” tiin a ziak a ni. (Joh. 1:11) Tirhkoh Petera chuan Judate hnênah: “Min thlahtute Pathian chuan a Chhiahhlawh Isua a chawimawi ta a nih hi; ani chu in mantîr a, Pilatan chhuah a tum pawhin a hmaah in lo duh loh kha. Mi thianghlim leh fel tak kha in duh lo,” a ti a ni.—Tirh. 3:13, 14.
4 Isaia chuan Isua chu “natna hre mi” a nih tûr thu a lo hrilh lâwk bawk a. A rawngbâwl chhûng khân, Isua chu a hah thei a; mahse, a nat thu târ lanna eng mah a awm lo. (Joh. 4:6) Amaherawhchu, thu a hrilhate natna chu a hria a ni. Anni chu a khawngaihin, mi tam tak a tidam bawk. (Mk. 1:32-34) Chutiang chuan, Isua chuan: “Ani chuan kan natnate phurin, kan lungngaihnate pawh a phur ngei a,” tih hrilh lâwkna chu a tithleng famkim a ni.—Is. 53:4a; Mt. 8:16, 17.
‘Pathian Vuak’ Ang Maiin
5 Isaia 53:4b chhiar rawh. Isua dam rualpui mi tam tak chuan, hrehawm a tawrh chhan leh a thih chhan chu an hre thiam lo va. Anni chuan Pathian hremah an ngai a ni. (Mt. 27:38-44) Judate chuan Isua chu Pathian sawichhiaah an puh a. (Mk. 14:61-64; Joh. 10:33) Dik tak chuan, Isua chu mi sual a ni lo va, Pathian sawichhetu lah a ni hek lo. Mahse, a Pa a hmangaihna nasa tak avângin, Pathian sawichhetu anga a thihna tûr chuan Jehova Chhiahhlawh anga a hrehawm tawrhna chu a belhchhah ngei ang. Amaherawhchu, Jehova duhzâwngah châk takin a intulût a ni.—Mt. 26:39.
(Isaia 53:7, 8) Ani chu hnehchhiahin a awm a, nimahsela a inngaitlâwm a, a kâ pawh a âng lo; berâm no talh tûra an hruaia ang leh, berâm a hmul mêttu hmâa ngawi renga awma ang maiin; a ni, a kâ a âng lo. 8 Hnehchhiahna leh rorêlnaa lâk bovin a awm a; a dam rualpuite lek phei chuan tuin nge mi nung ram ata tihborala a awm chu ngaihtuah thelul ni? Ka mite bawhchhiatna avângin lungngaihna tlâk buakin a awm a ni.
Jehova Chhiahhlawh Chu “Kan Bawhchhiatnate Avangin Hliamin A Awm”
‘Berâm No Talh Tûra An Hruaia Ang Maiin’
10 Isaia 53:7, 8 chhiar rawh. Baptistu Johana’n Isua a hnêna lo kal a hmuh khân, ani chuan: “En teh u, Pathian Berâm No, khawvêl sual kalpuitu tûr saw!” a ti a. (Joh. 1:29) Isua chu Berâm No anga a sawi lai khân, Johana rilruah chuan Isaia thu: ‘Ani chu berâm no talh tûra an hruaia ang maiin’ tih chu a awm mai thei a ni. (Is. 53:7) Isaia chuan: “A nunna chu thi khawp hiala a leih buaka . . . a awm avângin,” tiin a hril lâwk a ni. (Is. 53:12) Ngaihvên awm takin, Isua chuan a thih Hriatrengna hman dân tûr a hmêlhriattîr zân khân, a tirhkoh rinawm 11-te hnênah chuan uain no chu pein: “Hei hi ka thisen, sualte ngaihdam nâna mi tam tak tâna chhuak tûr, thuthlunna chu a ni,” a ti a ni.—Mt. 26:28.
(Isaia 53:11, 12) A nunna thawhrim rah chu a hmu ang a, a lungawi tawh ang: ka chiahhlawh fel tak chuan a hriatnain mi tam tak chu thiam a chantîr ang a, an khawlohnate chu a phurhsak ang. 12 Chuvângin ani chu mi liante chanvo ang ka sem ve ang a, ani chuan râllâk sumte chu mi chakte a sem ve ang; a nunna chu thi khawp hiala a leih buaka, bawhchhetute zînga chhiar tela a awm avângin: nimahsela mi tam tak sualna chu a phur a, bawhchhetute tân chuan a ṭawngṭaisak a.
Jehova Chhiahhlawh Chu “Kan Bawhchhiatnate Avangin Hliamin A Awm”
Chhiahhlawh Chuan “Mi Tam Tak Chu Thiam A Chantîr”
13 Isaia 53:11, 12 chhiar rawh. Jehova chuan a Chhiahhlawh thlan chungchângah: “Ka chhiahhlawh fel tak chuan . . . mi tam tak chu thiam a chantîr ang,” a ti a. Eng kawngin nge? Châng 12-na tâwp lam chuan a chhânna chu a sihhmuh a ni: “Bawhchhetute tân chuan [chu Chhiahhlawh chuan] a ṭawngṭaisak a,” tiin. Adama thlah zawng zawngte chu suala piang, “bawhchhetute” an ni a, chuvângin “sual man” thihna chu an dawng a ni. (Rom 5:12; 6:23) Jehova leh sual nei mihring inkârah inremna siam chu a lo ngai ta a. Isaia hrilh lâwkna bung 53-na chuan Isua’n sual nei mihringte tâna a “ṭawngṭaisak,” a nih loh leh a dîlsak dân chu: “Kan thlamuanna tûra thununna chu a chungah a tla a; a vuakna vualtea tihdamin kan awm ta,” tiin mawi takin a târ lang a ni.—Is. 53:5
Thlarau Lam Lunghlute Laih Chhuahna
(Isaia 54:1) Aw ching, nang, fa hring ngai lo, hlim takin zai rawh; nang, nau vei ngai lo, hla sa chhuak phutin, au chhuak rawh: pasal nei mi fate ai chuan khawharnu fate an tam zâwk si, LALPAN a ti.
w06-E 3/15 11 ¶2
Kan Tâna Hlu Tak “Entîrnei Drama”
A nih leh, “bâwih lonu” Sari leh a fapa Isaaka chuan tu nge an entîr? Sari, “fa hring ngai lo” chuan Pathian nupui, vân lam pâwl a entîr tiin Paula’n a sawi a. He vân lam nu hi a ching tih awmzia chu Isua a lo kal hma chuan leiah hriak thih thlarau “fate” a nei lo tihna a ni. (Galatia 4:27; Isaia 54:1-6) Mahse, C.E.33 Pentikost nî khân, mipa leh hmeichhia tlêm tê chûngah thlarau thianghlim leih a ni a, he vân lam nu-in a hrin fate angin an piang thar a ni. He pâwlin a hrin fate chu Pathianin a fate angin a pawm a, thuthlung thar hnuaiah Isua Krista nên roluahtute an ni ta a ni. (Rom 8:15-17) Chûng fate zînga pakhat, tirhkoh Paula chuan: “Chung lam Jerusalem erawh chu bâwih a ni lo va, chu ngei chu keini nu a ni,” tiin a ziak thei a ni—Galatia 4:26.
(Isaia 57:15) Mi chungnung, chawisân, chatuana awm, a hming Thianghlima chuan heti hian a ti si a: “Kei hmun chungnung leh thianghlimah ka awm a, mi thuhnuairawlhte rilru tiharh tûr leh inchhîr ngawih ngawihte thinlung tiharh tûrin mi rilrua inchhîr ngawih ngawiha thuhnuairawlh tak hnênah pawh ka awm a ni.
Inngaihtlâwmna Dik Tak Nei Rawh
Inngaihtlâwmna Kawnga Entawn Tûr Ropuiber
3 Jehova ropuina leh a sânzia chu chhui theih rual ni lo mah se, “a lama rilru dik tak putute chunga a chakzia tilang tûrin khawvêl zawng zawngah LALPA mit chu a lêng ruai ruai ṭhîn a ni.” (2 Chronicles 16:9) Jehova’n fiahna chi hrang hrang an tawh avânga rilru hrehawm chibai bûktu tlâwm takte a hmuhin eng nge a tih? A nihna takah chuan, “mi thuhnuairawlhte rilru tiharh tûr leh inchhîr ngawih ngawihte thinlung tiharh tûrin,” chûng mite hnênah chuan a thlarau thianghlim hmangin a “awm” a ni. (Isaia 57:15) Chuvângin, tihharha awm chibai bûktute chu hlim taka a rawngbâwl tûrin an inthuam lehzual a ni. Pathian tân inngaihtlâwmna a va ni tak êm!
Bible Chhiar
(Isaia 57:1-11) Mi ṭha an thi a, tuman pawi an ti lo; Pathian ngaihsak mite pawh an thi a, tuman chhiatna thlen tûr laka lâk bo an ni tih an ngaihtuah lo. 2 Mi fel chu a thi a, thil ṭha lovin a khawih phâk lo a, dik taka ti ṭhînte chu thlamuang takin an khumah an mu siai siai ṭhîn. 3 Niamhsela nangni dawithiamnu fapa, uire leh nawhchizuar thlahte u, hetah lo hnai rawh u. 4 Tunge nuihza siam nân in hman ṭhin le? Tunge in ṭhensana, lei in chhuah khum ṭhin le? Nangni sasaw zînga, thing buk hnuai tina intizauthauva, ruam chhûngtea lung khi bulahte naupang that ṭhînte u, bawhchhiatna fa, dâwttheihna thlahte in ni lâwm ni? 6 Luikawr ruam lung mâm zîngah chuan i chanvo a awm a: chûng, chûngte ngei chu, i chanpual chu a ni: chûngte tân ngei chuan thilhlan in mi i leih a, thil pêk i hlan kha. Chûng thilah chuan tihlungawiin ka awm dâwn em ni? 7 Tlâng sâng zo tak chungah chuan i khum chu i dah a: Moleka hnênah i kal a. 8 Tin, kawngkhârte leh kawngka biang phênahte chuan i hriat rengna chu i tung a: ka lakah ni lovin mi dang lakah i inhlîp a i han chho si a, i khum i zauh va, an hnênah thu i thlung a: an khum chu i hmuhnaah chuan i hmangaih a. 9 Tin, hriak nên lal hnênah i kal a, i rimtuite chu i ti nasa zual a, i palaite chu hla takah i tîr a, Seol thleng rawkin i intihhniam kha. 10 I kalna kawng sei avâng khân i hah a; nimahsela, “Beiseina rêng rêng a awm lo,” i ti si lo va: i chakna tihharhna i hmu a; chuvângin i chauh tâk loh kha. 11 Tunge i hlauhva i ṭiha, dâwt i sawi ṭhina, kei mi hriat tâk lohva, i rilrua i ngaihtuah tâk loh le? Rei tak ka ngawi reng lo vem ni? Hlauh pawh mi hlauh loh hi.
FEBRUARY 20-26
PATHIAN THU AṬANGA RO HLUTE | ISAIA 58-62
“Jehova Lungawi Kum Thu Chu Puang Rawh”
(Isaia 61:1, 2) Thuhnuairawlhte hnênah chanchin ṭha hril tûra LALPAN hriak mi thih avângin Lalpa PATHIAN thlarau chu ka chuangah a awm; ani chuan, thinlung lungchhiate tuam tûr te, salte hnêna chhuahna thu leh mi tângte hnêna tân in hawnna thu sawi tûr te, 2 LALPA lungawi kum thu leh kan Pathian phuba lâk nî thu sawi tûr te, lungngai zawng zawng thlamuan tûr te,
ip-2-E 322 ¶4
Zion-ah Felna A Chawr Chhuak Ang
“Lungawi Kum”
4 Isaia chuan: ‘Thuhnuairawlhte hnênah chanchin ṭha hril tûra LALPAN hriak mi thih avângin Lalpa PATHIAN thlarau chu ka chuangah a awm; ani chuan, thinlung lungchhiate tuam tûr te, salte hnêna chhuahna thu leh mi tângte hnêna tân in hawnna thu sawi tûr tein mi tîr a ni,’ tiin a ziak a. (Isaia 61:1) Chanchin ṭha hril tûra mawhphurhna dâwngtu chu tunge ni? A hmasa chuan Babulona sal tângte tân chanchin ṭha sawi tûra Pathian thâwk khum chu Isaia a nih hmêl a. Mahse, Isua’n Isaia thusawite chu a chûngah a thleng tia a sawi khân a thlen famkimna pawimawh ber chu a târ lang a ni. (Luka 4:16-21) Ni e, Isua chu mi inngaitlâwmte hnêna chanchin ṭha hril tûra tirh a ni a, chu mi atân chuan baptisma a chan laiin thlarau thianhlima hriak thih a ni.—Matthaia 3:16, 17.
(Isaia 61:3, 4) Vut aiah pangpêr ṭhihrui te, lungngaih aiah hlimna hriak te, nguina thlarau aiah fakna silhfên te an hnêna pêkah Zion-a lungnaia awmte tân ruat tûr tein mi tîr a ni: ani chu chawimawia a awmna tûrin, felna thing, LALPA phunte, tih an nih theih nân. 4 Tin, hmun hlui chhe tawhte chu an rem leh ang a, tûn hmâa khaw lo ṭiau tawhte chu an din ṭha leh ang a, khawpui chhe tawh, chhuan tam tak ṭiaunate chu an siam ṭha leh ang.
ip-2-E 326-327 ¶13-15
Zion-ah Felna A Chawr Chhuak Ang
13 C.E 33 Pentikost nî aṭangin, Pathianin thlarau lam huanah chutiang “felna thing”—mi huaisen hriak thih Kristiante—a hnam thar, “Pathian Israelte” chu a phun a. (Galatia 6:16) Kum zabi tluanin, hêng “thingte” hi mi 144,000 an rawn ni ang a, Pathian Jehova chawimawi tûrin felna rah an chhuak dâwn a ni. (Thu Puan 14:3) Hêng “thing” mawi takte zînga a hnuhnung lamho chu, Pathian Israel la bângte rei lote chhûng an chechâng lohna ata Pathianin a tihharh leh hun kum 1919 aṭang khân an rawn ṭhang duah leh ta a ni. Jehova’n anni chu thlarau lam tui tam taka chawmin rah tam tak rah chhuak thei felna ram ngaw a nihtîr a ni.—Isaia 27:6.
14 Chûng “thingte” hnathawh dân chu sawi uarin Isaia chuan: “Tin, hmun hlui chhe tawhte chu an rem leh ang a, tûn hmâa khaw lo ṭiau tawhte chu an din ṭha leh ang a, khawpui chhe tawh, chhuan tam tak ṭiaunate chu an siam ṭha leh ang” tiin a sawi a ni. (Isaia 61:4) Persia lal Kura thupêk avângin, Babulon aṭanga kîr leh Juda mi rinawmte chuan hun rei tak chhûng lo ṭiau tawh Jerusalem leh biak in chu an din ṭha leh a. C.E 33 kum leh 1919 kumte aṭangin din ṭhat lehna hnate a awm dâwn a ni.
15 C.E. 33 kum khân, Isua chu man a nih a, fiahna leh thihna a tawrh avângin a zirtîrte chu an lunghnual hle a. (Matthaia 26:31) Mahse, a thawhleh hnua an hnêna a inlâr khân an ngaihdân chu a dang lam a ni. An chûnga thlarau thianghlim leih a nih aṭangin, “Jerusalem khuaah te, Judai leh Samari ram khaw tinah te, kâwlkil thleng” chanchin ṭha hrilhna hnaah an buai hle a. (Tirhkohte 1:8) Chutichuan, biakna dik an din ṭha leh a ni. Chutiang bâwkin, kum 1919 aṭangin Isua Krista chuan a hriak thih la bângte chu “chhuan tam tak ṭiaunate” siam ṭha leh tûrin a chêttîr a. Kum zabi tam tak chûngin, Kristianna rama sakhaw hruaitute chuan mite hnênah Jehova hriatna an pe lova, chu aiin, mihringte thurochhiah leh Bible nêna inkalh thute an zirtîr zâwk a ni. Hriak thih Kristiante chuan sakhaw dik lovin a chiahpiah avânga chîn dân ṭha lo an neihte chu an tithianghlim a, biakna dik din ṭha lehin hma an sâwn chho zêl a ni. Tichuan, tûn hmaa la tih ngai miah loh thuhrilhna ropui tak chu an bei ṭan ta a ni.—Marka 13:10.
(Isaia 61:5, 6) Tin, ram dang mite chuan in ran rualte chu dingin an tlattîr ang a, hriat ngai loh mite chu in leilettu-ahte leh in grêp hrui enkawltuahte an awm ang. 6 Nangni erawh chu, “LALPA puithiamte,” tia vuahin in awm ang a; miten, “Kan Pathian rawngbâwltute,” an ti ang che u: hnam tin sum in ei ang a, an ropuina chu in inchhuan phah ang.
‘Khualzinte’ Chu Biakna Dikah An Inlungrual
5 Kawng leh lamah chuan, mi tuemaw chuan Kristian kohhrana thleng famkim mêk hrilh lâwkna chuanna Isaia bung 61-na chu a ngaihtuah mai thei a. Châng 6-na chuan “LALPA puithiamte” anga rawngbâwl tûrte chanchin a sawi a. Mahse, châng 5-na chuan chûng “puithiamte” thawhpui a, ṭanpuitu tûr “ram dang mite” chungchâng a sawi thung a ni. Hei hi engtianga hriat thiam tûr nge?
6 “LALPA puithiamte” chu ‘thawhlehna hmasa bera tel,’ ‘Pathian leh Krista puithiam, amah nêna kum sângkhat rorêl’ tûr Kristian hriak thihte an ni tih kan hre thiam a ni. (Thup. 20:6) Chu bâkah, lei lam beiseina nei Kristian rinawm tam tak an awm a. Anni chuan vân lama rawngbâwl tûrte chu thawhpuiin, kâwm hlawm mah se, ram dang mite anga sawi theih an ni. “LALPA puithiamte” tâna “leilettu-ahte” leh “grêp hrui enkawltuahte” ṭang anga sawi theihin rawng an bâwlpui a, anni chu hlim taka ṭanpuiin, an thawhpui a ni. Mite thutak hrilh leh zirtîrna hmangin Pathian chawimawi tûrin hriak thihte chu an ṭanpui a. Dik takin, hriak thihte leh ‘berâm dangte’ chuan chatuana Pathian rawngbâwl duh mi rilru ṭha pute chu an zawng chhuak a, hmangaih takin an enkawl a ni.—Joh. 10:16.
Thlarau Lam Lunghlute Laih Chhuahna
(Isaia 60:17) Dâr aiah rangkachak ka rawn la ang a, thîr aiah pawh tangkarua ka rawn la ang, thing aiah pawh dâr, lung aiah pawh thîr: thlamuanna chu i hotuah ka ruat bawk ang a, felna chu nangmah phûttuah ka ruat ang.
Thlarau Lam Paradis Mawina Belhchhah Rawh
14 Kan kohhrana kum upa lam tam takte chuan Jehova inawpna pâwl lei lam pêng timawi zualtu insiam remna tam tak an tâwk a. Anni chuan upahovin kohhran an kaihhruai hmaa mi pakhatin a kaihhruai lai te, Branch Committee-in ram a kaihhruai hmaa mi pakhatin a kaihhruai lai te, a nih loh leh Jehova Thuhretute Governing Body-in khawvêl pum rawngbâwlna a kaihhruai hmaa Watch Tower Society president-in a kaihhruai laite chu an hre pha a ni. Chutih lai chuan, hêng unaupate hian ṭanpuitu rinawm takte an nei chung pawhin, kohhranah te, branch office-ah te, leh world headquarter-ahte chuan mi pakhat chauhvin thu tlûkna a siam ṭhîn a. Kum 1970 hnuah, thu tlûkna siam tûrte chu mi pakhat kova nghah aiin, upate’n a huhova an siam theihna tûrin insiamremnate neih a ni.
15 Hêng insiamremnate hi engvângin nge inawpna pâwl chuan a hlâwkpui? Bible hriatthiamna ṭha zâwk ṭanchhana siam a nih avângin. Thu tlûkna siam ngai zawng zawngte mi pakhat kova nghat lovin, inawpna pâwl chuan kohhran upa zawng zawng, a nih loh leh Jehova min pêk ‘mihringte hnêna a thilpêkte’ mize ṭha neih chu a hlâwkpui a ni.—Ephesi 4:8; Thufingte 24:6.
16 Tûn hnai maia kan thu leh hla chhuaha insiamremna neih ṭhenkhat chu han ngaihtuah teh. Kan rawngbâwlnaah chuan thu leh hla chhuah ṭangkai tak leh mi hîp thei takte sem chu nuam kan ti hle a. Chanchin ṭha hrilh nâna tûn lai thiamna tharte kan hman dân pawh hi han ngaihtuah teh. Entîr nân, jw.org website hmangin mi tam takte chuan an mamawh ṭanpuina an hmu thei a. Hêng insiamremna zawng zawng aṭang hian, Jehova’n mite a ngaihvenzia leh a hmangaihzia kan hmu a ni.
17 Chhûngkuaa Pathian biakna emaw, mi mala inzirna emaw kan neih theihna tûra kan inkhâwmte siamrem a ni pawh chu kan ngaihlu hle a. Tin, kan assembly leh inkhâwmpuite siamremna chu kan ngaihlu bawk. Hêngte hi kum tinin a ṭha zual sauh niin a lang! Bible school tam tak aṭanga zirtîrna kan dawnte avângin kan lâwm hle bawk a ni. Hêng insiamremna zawng zawng aṭang hian, Jehova’n a inawpna pâwl a kaihruai tih leh thlarau lam paradis chu mawi lehzualin a siam chhunzawm zêl tih a chiang hle!
(Isaia 61:8, 9) Kei LALPA hian rorêlna fel ka ngaina si ṭhîn a, khawlo taka ram hi ka haw ṭhîn a ni; tichuan anmahni ka ngaina si ṭhîn a, khawlo taka ram hi ka haw ṭhîn a ni; tichuan anmahni ka rulhna chu tihtak meuhvin an hnênah kumkhaw thu ka thlung bawk ang. 9 Tichuan an thlahte chu hnam tin zîngah hriat an ni ang a, an fate chu mi tin zîngah hriat an ni bawk ang: anmahni hmu apiangin LALPA malsâwm chu an ni tih an hria ang.
Isaia Bu Aṭanga Thu Pawimawh Hrilhfiahna—II
Bible Chungchânga Zawhnate Chhânna:
61:8, 9—Eng nge ‘kumkhaw thuthlung’ chu ni a, tute nge “thlahte” a tih chu? Hei hi Jehova’n hriak thih Kristiante a thlunpui thuthlung thar chu a ni a. “Thlahte” chu “berâm dang”—an thuchah ken lo pawmtute—an ni.—Johana 10:1.
Bible Chhiar
(Isaia 62:1-12) A felna chu ênna anga a chhuah a, amah chhandamna chu khâwnvâr alh anga a chhuah hmâ loh chuan, Zion avângin ka ngawi reng lo vang a, Jerusalem avângin ka awm hle hle lo vang. 2 Tichuan hnam tinin i felna chu an hmu ang a, lal zawng zawngin i ropuina chu a an hmu bawk ang: tin, hming thar, LALPA kâin a vuah tîr chuan an ko vang che. 3 LALPA kuta mawina lallukhum leh i Pathian kuta ropuina lukhum i ni bawk ang. 4 “Mâk,” an ti leh tawh lo vang che; i ram pawh chu “Tih ṭiau,” an tileh tawh hek lo vang; “Duhlai,” an ti tawh zâwk ang chia, i ram pawh chu “Pawmlai,” an ti bawk ang: LALPA i chungah a lâwm si a, i ram pawhin pasal a nei dâwn a ni. 5 Tlangvâlin nula nupuia an nei ṭhîn ang hian i fapaten nupuiah an nei ang che: mo neitu chu mo chungah a lâwm angin, i Pathian chu i chungah a lâwm ang. 6 Aw Jeusalem, i kulh chungah râlvêngtute ka vêntîr a; achhûn azânin engtikah mah an ngawi lo vang: Jerusalem hi a tihngheha, leiah hian fakawma a siam hmâ loh chuan, nangni LALPA hriatpuitua awmte u, awm hle hle hlek suh ula, amah pawh chu awm hle hletîr hlek suh u. 8 LALPAN, “I buh chu nangmah dotute chawah ka pe leh tawh hauh lo vang a; ram dang miten i thawh chhuah uain chu an in tawh lo vang: a sengtute chuan an ei tawh zâwk ang a, LALPA chu an fak ang; a lotute chuan ka hmun thianghlim hung chhûng kawtlaiah chuan an in tawh ang,” tiin a kut ding lam leh a bân chak tak chhâlin chhia a chham ta. 10 Chhuak ula, kulh kawngkâahte chhuak rawh u; mite tân kawng buatsaih ula; chhûng pâwng ula, lamlian chu chhûng pâwng rawh u; lungte chu chhar fai ula; mite tân chhinchhiahna târ chhuak rawh u. 11 Ngai teh u, LALPAN kâwlkil thlengin heti hian a hriattîr a ni, “Zion fanu hnênah heti hian sawi rawh u, ‘En teh, nangmah chhandamna a lo thlen dâwn hi; en teh, a lâwmman chu a hnênah a awm hi, a rulhna chu a hmâah a awm bawk a. 12 Tichuan anni chu, Mi thianghlimho, LALPA tlante an ti ang a; nang chu, Zawn chhuah, Kalsan loh khawpui, an ti ang che,’ tiin,” a ti a.
FEBRUARY 27–MARCH 5
PATHIAN THU AṬANGA RO HLUTE | ISAIA 63-66
“Vân Tharte leh Lei Thar Chuan Hlimna Nasa Tak A Thlen Ang”
(Isaia 65:17) Ngai teh u, vân tharte leh lei thar ka siam a nih hi; tûn hma thilte chu hriat rengin a awm tawh lo vang a, rilruah pawh a lût tawh hek lo vang.
ip-2-E 383 ¶23
“Ka Thil Siamah Chuan Kumkhuain Lâwmin Hlim Rawh U”
23 He kalhmang tihchhiat a nih huna Jehova nî lo thleng tûr chungchâng tirhkoh Johana’n inlarnaa a hmuh thu chu Thu Puan buin a sawi a. Chumi hnuah, Setana chu leilâwtah paih a ni ang. (Thu Puan 19:11–20:3) Chumi thu a sawi hnuah, Johana chuan Isaia hrilh lâwkna thu chu tihian a sawi chhawng a: “vân thar leh lei thar ka hmu a,” tiin. He inlârna ropui tak chungchâng sawina Bible châng zawmahte chuan Pathian Jehova’n he leilungah dinhmun ṭha zâwk a siam hun tûr thu a sawi a. (Thu Puan 21:1, 3-5) Isaia thutiam “vân thar leh lei thar” hi Pathian khawvêl tharah a thleng famfim ngei ang! Vân sawrkâr thar hnuaiah chuan, he lei thara awmte chuan thlarau lam leh tisa lamah pawh paradis an chên tawh ang. “Tûn hma thilte [natna, hrehawm tawrhna, leh mihringte hmachhawn harsakna dang tam tak] chu hriat rengin a awm tawh lo vang a, rilruah pawh a lût tawh hek lo vang,” tih thutiam hi a va thlamuan thlâk êm. Chitih huna kan hriat chhuah thil engpawh chu tûn laia mi tam takte thinlung tihahtu rilru natnate a ni tawh lo vang.
(Isaia 65:18, 19) Nimahsela ka thil siamah chuan kumkhuain lâwmin hlim rawh u; ngai teh u, Jerusalem chu hlimnaah ka siam a, a mi te chu lâwmnaah ka siam a nih hi. 19 Jerusalem chungah chuan ka hlim ang a, ka mite chungah pawh ka lâwm ang; a chhûngah chuan ṭap thâwm chu hriat a ni tawh lo vang a, chiau thâwm pawh hriat a ni tawh hek lo vang.
ip-2-E 384 ¶25
“Ka Thil Siamah Chuan Kumkhuain Lâwmin Hlim Rawh U”
25 Tûn laiah pawh, Jehova chuan Jerusalem chu “hlimnaah,” a siam a. Engtin nge? Kan hmuh tawh angin, kum 1914-a awm ṭan vân thar chuan a tâwpah vân rorêlnaa têl tûrte mi 144,000 a nei ang. Hêng mite hi hrilh lâwknaah “Jerusalem Thar,” tia sawi a ni. (Thu Puan 21:2) Jerusalem Thar chungchângah Pathianin: “Ngai teh u, Jerusalem chu hlimnaah ka siam a, a mi te chu lâwmnaah ka siam a nih hi,” tiin a sawi a. Pathianin thuawih mihringte malsâwmna nasa tak vûr tûrin Jerusalem Thar chu a hmang ang. Ṭah ri, a nih loh leh lungchhiat avânga au ri hriat a ni tawh lo vâng, a chhan chu Jehova’n kan “thinlung duhzâwngte” min pe dâwn a ni.—Sâm 37:3, 4.
(Isaia 65:21-23) Tin, inte an sa ang a, chûngah chuan an awm reng bawk ang; grêp huante an siam ang a, a rah an ei bawk ang. 22 Mi dang awmna tûrin in an sa tawh lo vang a, mi dang eiah grêp huan an siam tawh lo vang: thing dam chhûng nîte ang hian ka mite dam chhûng nîte chu a awm dâwn si a, ka mi thlante chu rei tak an thawh chhuah chungah chuan an lâwm dâwn a ni. 23 Athlâwnin an thawk rim lo vang a, vânduaina mai tûrin fa an hring hek lo vang; LALPA malsâwm mi thlahte an ni si a, fate chu an hnênah an awm reng ang.
Kum Sangkhat Chhung Leh A Hnu Lama Remna Chu!
‘INTE AN SA ANG A, GREP HUANTE AN SIAM ANG’
4 Tuin nge chhûngte nêna him tak leh râlmuang taka awm theihna hmun, mahni in leh lo ngei neih chu duh lo vang? Mahse, tûn lai khawvêlah chuan chênna tûr in leh lo mamawh tâwk neih chu thil khirh tak a ni a. Mite chu khawpui chêp takahte an inhnawh hrâm hrâm a. Mi tam tak chu khawpui pâwna mi rethei awmnaah leh khawpui vêng ṭawp lai leh michhe vêngahte an khawsak a ngai a ni. An tân chuan mahnia in leh lo neih chu duhthusâm thil mai a ni.
5 Lalram rorêlna hnuaiah chuan, mi zawng zawngin mahni in leh lo neih an châkna chu tihhlawhtlin a ni ang: “Inte an sa ang a, chûngah chuan an awm reng bawk ang; grêp huante an siam ang a, a rah an ei bawk ang,” tia Isaia kal tlanga hrilh lâwk a nih avângin. (Is. 65:21) Mahnia in leh lo neih chauh chu beisei tûr awmchhun a ni lo. Tihah chuan, tûn laia mi ṭhenkhat chu mahni in leh lo ngei neiin, a ṭhen phei chuan in ropui tak tak an nei hial a. Mahse, an inte chu sum leh pai tlâk chhiatna avângte, rûkrute rawk avângtea a chhiat an hlau tho a ni. Lalram rorêlna hnuaiah chuan thil awm dân chu a va danglam dâwn êm! Zâwlnei Mika chuan: “Mi tinte chu an grêp hrui hnuaiah leh an theipui kûng hnuaiah an ṭhu zâwk ang a; tuman an tihlau lo vang,” tiin a ziak a ni.—Mik. 4:4.
Thlarau Lam Lunghlute Laih Chhuahna
(Isaia 63:5) Tichuan ka han en a, ṭanpuitu tûr rêng rêng an awm lo va: chelh dingtu rêng rêng an awm lo chu mak ka ti a: chuvângin keima bân ngei hian chhandamna mi thlen a; ka thinrimna chuan mi chelh ding ta a.
Isaia Bu Aṭanga Thu Pawimawh Hrilhfiahna—II
63:5—Engtin nge Pathian chu a thinrimnain a chelh din? Pathian thinrimna chu ṭha taka thunun rilru ngaihtuahna—a thinurna fel chu a ni. A thinurna chuan ani chu a chelh dingin, rorêlna fel hlân tûrin a chêttîr a ni.
(Isaia 64:8) Tûnah erawh chuan, aw LALPA, nang chu kan pa i ni a; keini hi bellei kan ni a, nang min vawtu i ni; tichuan kan za hian i kut chhuak kan ni.
Jehova Thununna Chuan Siam Ṭha Che Rawh Se
BELVAWTUIN A THUNEIHNA A HMAN DAN
3 Jehova’n mi mal leh hnamte chunga thuneihna a neih dân chu entîrna anga târ langin, Isaia 64:8 chuan: “Aw LALPA, nang chu kan pa i ni a; keini hi bellei kan ni a, nang min vawtu i ni; tichuan kan za hian i kut chhuak kan ni,” tiin a sawi a. Bêlvawtu chuan bellei chungah chuan a duh ang anga siam tûrin thuneihna pumhlûm a nei a. Bellei chuan bel vawtu hnênah siam a nih dân tûr chungchângah eng mah a sawi thei lo. Mihring leh Pathian inkârah pawh chutiang tho chu a ni. Belleiin bêlvawtu vuak dân a sawisêl thei lo ang bawkin, mihring chuan Pathianin amah a siam dân a sawisêl thei lo.—Jeremia 18:1-6 chhiar rawh.
4 Jehova’n hmân lai Israel mite chungah chuan bêlvawtuin bellei chunga thil a tih theihna chu a târ lang a. Mahse danglamna nasa tak a awm. Bêlvawtu chuan bellei tlang aṭanga siam theih eng ang bêl pawh a siam thei a. Jehova chuan mite emaw, hnamte emaw chu a ṭhen mi ṭhaah leh a ṭhen mi sualah a duh ang angin a siam chhuak em ni? Bible chhânna chu a ni lo, tih a ni. Jehova chuan mihringte hnênah thilpêk hlu tak—zalên taka duh thlan theihna chu a pe a. Ani chuan chu a thilpêk engmah lova chantîr zâwngin a thuneihna sâng tak chu a hmang lo. Mihringte chuan Siamtu, Jehova siam ṭhata awm chu an thlan a ngai a ni.—Jeremia 18:7-10 chhiar rawh.
5 Mihringte chuan luhlul takin Bêlvawtu Ropui siam ṭhatna chu hnâwl ta tlat se, engtin nge ni ang? Chuti chu, Pathian chuan engtin nge a thuneihna chu a hman theih ang? Bellei chu hman tum a nihna tûrah hman tlâk loh ni ta se, engtin nge ni ang han ngaihtuah teh? Bêlvawtu chuan chu bellei chu bêl dangah a siam leh thei a, a nih loh leh a paih mai thei bawk! Bellei chu hmantlâk loh a nih erawh chuan bêlvawtu thiam loh a ni tlângpui ṭhîn. Bêl anga min Vawtu chu chutiang a ni ngai lo. (Deut. 32:4) Miin Jehova siam ṭhatna anga awm a duh loh chuan, ama thiam loh a ni ziah ṭhîn. Jehova chuan mihringte’n a siam ṭhatna an chhân lêt dân mil zêlin anmahni a dâwr dân ti dang lamin bêlvawtu neih ang thuneihna chu an chungah a lantîr a. Ṭha taka chhâng lêttute chuan an ṭangkaipui a ni. Entîr nân, Kristian hriak thihte chu ‘khawngaihna bêl,’ ‘bêl hlu takah’ siam an ni a. Kawng lehlamah chuan, luhlul taka Pathian dodâltute chu ‘thinurna bêl boral tlâkte’ ang an ni.—Rom 9:10-23.
Bible Chhiar
(Isaiah 63:1-10) Edom ram aṭanga lo kal, Bozrah khua aṭanga silhfên tihsen sin saw tunge ni? A puan sina ropui tak, nasa taka chaka lo kal saw? Keimah, fel taka thu sawia, chhandam kawnga mi chak taka kha ka ni. 2 Eng vângin nge i puan sin kha a sena, i silhfênte pawh kha grêp sâwrna khura rap sâwrtu silhfên anga a awm ni? 3 Keimah chauhvin grêp sâwrna khurah ka rap sâwr a: mi tin zînga mi pakhat mah ka hnênah an awm ve lo va: a ni, anni chu ka thinurin ka rap a, ka thinrimin ka chîl a; tichuan an nunna thisen chu ka silhfênahte hian thehina awm a, ka puan zawng zawng hi ka tibawlhhalawh ta a. 4 Phuba lâk nî chu ka thinlungah a awm si a, ka mi tlante kum chu a lo thleng ta bawk a ni. 5 Tichuan ka han en a, ṭanpuitu tûr rêng rêng an awm lo va: chelh dingtu rêng rêng an awm lo chu mak ka ti a: chuvângin keima bân ngei hian chhandamna mi thlen a; ka thinrimna chuan mi chelh ding ta a. 6 Tichuan mi tin chu ka rap bet a, ka thinrimin ka tirui a, an nunna thisen chu leiah a baw ta. 7 LALPAN thil engkima min vûr avangin LALPA ngilneihzia thute leh LALPA fakna thute ka sawi ang a, a khawngaihnate leh a ngilneihna a nasat avangin Israela chhûngte laka a ṭhatna nasa taka an chunga a vûr thu pawh kha ka sawi bawk ang. 8 Ani chuan, “Ka mite, fa adera ti lo tûrte, an ni ngei mai,” a ti si a: chutichuan anmahni chhandamtuah a lo awm ta a. 9 An manganna zawng zawngah chuan ani chu a mangang ve ṭhîn a, vântihkoh, a hmâa awm mi chuan, anni chu a chhanhim bawk ṭhîn a: a hmangaihna leh a khawngaihnain a tlan ta hlawm a; hmâsâng nî zawng zawngah chuan anmahni a pawm ṭhîn. 10 Nimahsela an hel a, a thlarau thianghlim chu an tilungngai ta a; chuvâgnin anmahni dotua awm tîra tihlamlêtin a awm a, amah ngei chuan anni chu a bei ta a.