दानीएल
४ “नबुखद्‌नेस्सर राजाकडून संपूर्ण पृथ्वीवर असलेल्या सर्व राष्ट्रांना आणि वेगवेगळ्या भाषा बोलणाऱ्‍या लोकांना असा संदेश आहे: तुमची शांती अधिकाधिक वाढो! २ सर्वोच्च देवाने माझ्या बाबतीत केलेली चिन्हं आणि अद्‌भुत कार्यं यांविषयी तुम्हाला सांगायला मला आनंद होत आहे. ३ त्याची चिन्हं किती महान आहेत! आणि त्याची अद्‌भुत कार्यं किती शक्‍तिशाली आहेत! त्याचं राज्य सदासर्वकाळाचं, आणि त्याचं शासन पिढ्या न्‌ पिढ्या राहणारं आहे.+
४ मी, नबुखद्‌नेस्सर, आपल्या घरात शांतीने राहत होतो आणि आपल्या राजमहालात सुखसमृद्धीचं जीवन जगत होतो. ५ त्या वेळी मी एक स्वप्न पाहिलं आणि त्या स्वप्नामुळे मला फार भीती वाटली. मी माझ्या बिछान्यावर पडलो होतो, तेव्हा मला अशी दृश्‍यं आणि दृष्टान्त दिसले ज्यांमुळे मी खूप घाबरून गेलो.+ ६ माझ्या या स्वप्नाचा अर्थ सांगण्यासाठी मी बाबेलच्या सगळ्या ज्ञानी माणसांना माझ्यासमोर बोलावून आणण्याचा हुकूम दिला.+
७ तेव्हा मंत्रतंत्र करणारे पुजारी, जादूगार, खास्दी माणसं* आणि ज्योतिषी*+ हे सर्व माझ्यासमोर हजर झाले. मी त्यांना माझं स्वप्न सांगितलं, पण ते त्याचा अर्थ मला सांगू शकले नाहीत.+ ८ शेवटी, ज्याला माझ्या देवाच्या नावावरून+ बेल्टशस्सर असं नाव देण्यात आलं होतं, तो दानीएल माझ्यासमोर आला.+ त्याच्यामध्ये पवित्र देवांची शक्‍ती होती.+ त्याला मी माझं स्वप्न सांगितलं; मी म्हणालो:
९ ‘हे बेल्टशस्सर! मंत्रतंत्र करणाऱ्‍या पुजाऱ्‍यांच्या प्रमुखा!+ मला माहीत आहे, की तुझ्यामध्ये पवित्र देवांची शक्‍ती आहे+ आणि कोणतंही रहस्य उलगडून सांगणं तुझ्यासाठी कठीण नाही.+ म्हणून आता, मी स्वप्नात जे दृष्टान्त पाहिले त्यांचा अर्थ मला समजावून सांग.
१० मी माझ्या बिछान्यावर झोपलो होतो, तेव्हा मला काही दृष्टान्त दिसले. मला पृथ्वीच्या मधोमध एक वृक्ष दिसला.+ तो अतिशय उंच होता.+ ११ तो वृक्ष वाढत जाऊन खूप मजबूत झाला. त्याची उंची इतकी वाढली, की तो आकाशापर्यंत पोहोचला. आणि पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्‍यांतून तो दिसायचा. १२ त्याची पानं खूप सुंदर होती. त्याला भरपूर फळं लागली होती आणि सर्वांना पुरेल इतकं अन्‍न त्यापासून मिळायचं. रानातली जनावरं त्याच्या सावलीत आश्रय घ्यायची आणि आकाशातले पक्षी त्याच्या फांद्यांवर राहायचे. सगळ्या प्राण्यांचं त्या वृक्षामुळे पोषण व्हायचं.
१३ मी बिछान्यावर पडलेलो असताना मला जो दृष्टान्त दिसला त्यात पुढे मी पाहिलं, की एक पहारेकरी, एक पवित्र दूत स्वर्गातून खाली येत होता.+ १४ तो मोठ्याने ओरडून म्हणाला: “हा वृक्ष कापून टाका.+ त्याच्या फांद्या तोडा आणि तो हलवून त्याची पानं पाडा. त्याची फळं इथे-तिथे विखरून टाका! त्याच्याखाली आश्रय घेणारी जनावरं पळून जावोत आणि पक्षी त्याच्या फांद्यांवरून उडून जावोत. १५ पण वृक्षाचा बुंधा मात्र त्याच्या मुळांसकट जमिनीत राहू द्या. त्याला लोखंड व तांब्याच्या पट्ट्याने बांधून रानातल्या गवतात तसंच राहू द्या. तो आकाशातून पडणाऱ्‍या दवामुळे भिजत राहो, आणि पृथ्वीवरच्या झाडाझुडपांत जनावरांसोबत राहो.+ १६ त्याचं मानवी हृदय बदलून जावो, व त्याला जनावराचं हृदय देण्यात येवो. आणि त्यावरून सात काळ+ जावोत.+ १७ पहारेकऱ्‍यांनी+ जाहीर केलेला आदेश आणि पवित्र दूतांनी घोषित केलेला निर्णय हाच आहे. यावरून पृथ्वीवर राहणाऱ्‍या सर्व लोकांना समजेल, की सर्वोच्च देव हाच मानवी राज्यांवर शासनकर्ता आहे.+ तसंच, आपली इच्छा असेल त्याला तो राज्य देतो आणि अगदी क्षुल्लक व साधारण माणसालाही त्यावर शासन करायला नेमतो.”
१८ मी, राजा नबुखद्‌नेस्सर, याने पाहिलेलं स्वप्न हेच आहे. आता हे बेल्टशस्सर! या स्वप्नाचा अर्थ मला सांग. कारण माझ्या साम्राज्यातल्या कोणत्याही ज्ञानी माणसाला त्याचा अर्थ समजावून सांगता येत नाही.+ पण तुला तो समजावून सांगता येईल, कारण तुझ्यामध्ये पवित्र देवांची शक्‍ती आहे.’
१९ तेव्हा बेल्टशस्सर म्हटलेला दानीएल+ क्षणभर स्तब्ध झाला आणि त्याच्या मनात आलेल्या विचारांमुळे तो घाबरून गेला.
त्यावर राजा त्याला म्हणाला: ‘हे बेल्टशस्सर! या स्वप्नामुळे आणि त्याच्या अर्थामुळे घाबरू नकोस.’
तेव्हा बेल्टशस्सरने उत्तर दिलं: ‘माझ्या प्रभू! हे स्वप्न, तुमचा द्वेष करणाऱ्‍यांना आणि त्याचा अर्थ तुमच्या शत्रूंना लागू होवो.
२० तुम्ही जो वृक्ष पाहिलात, जो वाढत जाऊन मजबूत झाला, ज्याची उंची आकाशापर्यंत पोहोचली आणि जो संपूर्ण पृथ्वीवरून दिसत होता,+ २१ ज्याची पानं सुंदर होती, ज्याला भरपूर फळं होती आणि ज्यापासून सर्वांना अन्‍न मिळायचं, ज्याच्याखाली रानातली जनावरं आश्रय घ्यायची आणि ज्याच्या फांद्यांवर आकाशातले पक्षी राहायचे,+ २२ तो वृक्ष तुम्हीच आहात. कारण हे राजा! तुम्ही खूप महान आणि शक्‍तिशाली बनला आहात. तुमचं वैभव वाढून आकाशापर्यंत पोहोचलंय+ आणि तुमचं शासन पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्‍यांत पसरलंय.+
२३ मग राजाने एका पहारेकऱ्‍याला, एका पवित्र दूताला+ स्वर्गातून खाली येताना पाहिलं. तो म्हणत होता: “हा वृक्ष कापून टाका आणि त्याचा नाश करा. पण त्याचा बुंधा मात्र त्याच्या मुळांसकट जमिनीत राहू द्या. त्याला लोखंड व तांब्याच्या पट्ट्याने बांधून रानातल्या गवतात राहू द्या. त्याला आकाशातल्या दवामुळे भिजू द्या, आणि त्यावरून सात काळ जाईपर्यंत त्याला रानातल्या जनावरांसोबत राहू द्या.”+ २४ हे राजा! याचा अर्थ असा आहे; सर्वोच्च देवाने माझ्या प्रभूच्या, राजाच्या बाबतीत असा आदेश दिलाय, की २५ तुम्हाला माणसांमधून घालवून दिलं जाईल आणि तुम्ही रानातल्या जनावरांसोबत राहाल. तुम्ही बैलांप्रमाणे गवत खाल आणि आकाशातल्या दवामुळे भिजाल,+ आणि तुमच्यावरून सात काळ+ जातील.+ तेव्हा तुम्हाला समजेल, की सर्वोच्च देव हाच मानवी राज्यांवर शासनकर्ता आहे आणि आपली इच्छा असेल त्याला तो राज्य देतो.+
२६ पण ते म्हणाले, की वृक्षाचा बुंधा त्याच्या मुळांसकट तसाच राहू द्या.+ याचा अर्थ असा, की स्वर्गात शासन करणारा कोणीतरी आहे,* याची तुम्हाला जाणीव झाल्यावर तुमचं राज्य तुम्हाला परत मिळेल. २७ म्हणून हे राजा! कृपया माझा सल्ला मान्य करा. पाप करण्याचं सोडून द्या आणि चांगली कामं करा; आपला दुष्टपणा सोडून द्या आणि गरिबांना दया दाखवा. म्हणजे कदाचित तुमच्या सुखसमृद्धीचे दिवस आणखी वाढवले जातील.’”+
२८ हे सगळं नबुखद्‌नेस्सर राजाच्या बाबतीत घडलं.
२९ मग १२ महिन्यांनंतर, राजा एकदा बाबेलमधल्या आपल्या राजमहालाच्या छतावर फिरत होता, ३० तेव्हा तो म्हणाला: “पाहा, हे महान बाबेल शहर! मी ते माझ्या शाही निवासासाठी आणि माझ्या ऐश्‍वर्याच्या गौरवासाठी स्वतःच्या शक्‍तीने आणि सामर्थ्याने बांधलंय!”
३१ राजाच्या तोंडून हे शब्द बाहेर पडतात न पडतात तोच आकाशातून असा आवाज ऐकू आला: “हे राजा नबुखद्‌नेस्सर! तुला असं सांगण्यात येत आहे, की ‘तुझं राज्य तुझ्या हातून काढून घेण्यात आलंय.+ ३२ तुला माणसांमधून घालवून दिलं जाईल. तू रानातल्या जनावरांमध्ये राहशील व बैलांप्रमाणे गवत खाशील, आणि तुझ्यावरून सात काळ जातील. तेव्हा तुला समजेल, की सर्वोच्च देव हाच मानवी राज्यांवर शासनकर्ता आहे आणि आपली इच्छा असेल त्याला तो राज्य देतो.’”+
३३ आणि त्याच क्षणी हे शब्द नबुखद्‌नेस्सरच्या बाबतीत पूर्ण झाले. त्याला माणसांमधून घालवून देण्यात आलं. तो बैलांप्रमाणे गवत खाऊ लागला आणि त्याचं शरीर आकाशातल्या दवाने भिजू लागलं. त्याचे केस गरुडाच्या पिसांसारखे वाढले आणि त्याची नखं पक्ष्यांच्या नखांसारखी झाली.+
३४ “तो काळ संपल्यावर+ मी, नबुखद्‌नेस्सर, याने वर आकाशाकडे पाहिलं, आणि माझी बुद्धी मला परत मिळाली. तेव्हा मी सर्वोच्च देवाची स्तुती केली; सदासर्वकाळ जिवंत असणाऱ्‍या देवाचा मी गौरव व धन्यवाद केला. कारण त्याचं शासन सर्वकाळाचं, आणि त्याचं राज्य पिढ्या न्‌ पिढ्या राहणारं आहे.+ ३५ पृथ्वीवर राहणारे त्याच्यासमोर काहीच नाहीत. स्वर्गातल्या सैन्याच्या बाबतीत आणि पृथ्वीवर राहणाऱ्‍या लोकांच्या बाबतीत तो आपल्या इच्छेप्रमाणे करतो. कोणीही त्याला अडवू शकत नाही,*+ किंवा ‘तू हे काय केलंस?’ असं कोणीही त्याला विचारू शकत नाही.+
३६ त्या वेळी माझी बुद्धी मला परत मिळाली. माझं राजवैभव, माझा महिमा आणि माझं ऐश्‍वर्य मला पुन्हा मिळालं.+ मोठमोठे अधिकारी व प्रतिष्ठित लोक माझ्याशी बोलायला उत्सुक झाले. माझं राज्यपद मला परत मिळालं आणि आधीपेक्षा जास्त मानसन्मान मला मिळाला.
३७ आता मी, नबुखद्‌नेस्सर, स्वर्गांच्या राजाची स्तुती करतो; त्याचा सन्मान आणि गौरव करतो.+ कारण त्याची सगळी कार्यं सत्य आहेत, त्याचे मार्ग न्यायाचे आहेत+ आणि जे गर्विष्ठपणे वागतात, त्यांना तो नमवू शकतो.”+