Setaʼ Ġesù Kellu Fidi F’Alla?

Dilemma Trinitarjana

“Kif setaʼ Ġesù kellu fidi? Hu Alla; jaf u jara kollox mingħajr ma jkollu bżonn taʼ xi ħaddieħor. Issa l-​fidi tikkonsisti preċiżament f’li wieħed jistrieħ fuq xi ħaddieħor u f’li wieħed jammetti dak li ma jidhirx; li Ġesù-Alla setaʼ kellu fidi, għalhekk, huwa eskluż.”

Skond it-​teologu Franċiż Jacques Guillet, dik hija l-​opinjoni dominanti fil-​Kattoliċiżmu. Tissorprendik din l-​ispjegazzjoni? Forsi int ħsibt li ladarba Ġesù hu eżempju għall-​Kristjani f’kollox, irid ukoll ikun mudell taʼ fidi. Jekk ħsibt hekk, int ma tajtx każ tad-​domma tal-​Kristjaneżmu tat-​Trinità.

Il-kwistjoni tal-​fidi taʼ Ġesù tabilħaqq hija enigma għat-​teoloġi Kattoliċi, Protestanti u Ortodossi li jemmnu fit-​Trinità bħala “l-​misteru ċentrali tal-​fidi u l-​ħajja Kristjana.”a Mhux kollha jiċħdu l-​fidi taʼ Ġesù, madankollu. Jacques Guillet jafferma li “huwa impossibbli li ma tirrikonoxxix li Ġesù kellu fidi,” għalkemm Guillet jammetti li, fid-​dawl tad-​duttrina tat-​Trinità, dan huwa “paradoss.”

Il-​Ġiżwita Franċiż Jean Galot, u bħalu l-​maġġoranza tat-​teoloġi, hu espliċitu f’li jgħid illi li jkun “veru Alla u veru bniedem, . . . Kristu ma jistax jemmen fih innifsu.” “Il-​fidi tikkonsisti f’li temmen f’xi ħaddieħor, mhux li temmen fik innifsek,” jinnota l-​perjodiku La Civiltà Cattolica. L-​ostaklu għal li wieħed jirrikonoxxi l-​fidi taʼ Ġesù, allura, huwa d-​domma tat-​Trinità, ladarba ż-​żewġ kunċetti b’mod ċar jikkontradixxu lil xulxin.

“Il-​Vanġeli qatt ma jitkellmu dwar il-​fidi taʼ Ġesù,” jgħidu t-​teoloġi. Fil-​fatt, it-​termini wżati fl-​Iskrittura Griega Kristjana pi·steuʹo (li wieħed jemmen, ikollu fidi) u piʹstis (fidi) ġeneralment jirreferu għall-​fidi tad-​dixxipli f’Alla jew fi Kristu, iktar milli għall-​fidi taʼ Ġesù f’Missieru tas-​sema. Għandna aħna b’hekk nikkonkludu li l-​Iben t’Alla ma kellux fidi? X’nistgħu nifhmu minn dak li għamel u qal? Xi tgħid l-​Iskrittura?

Talb Mingħajr Fidi?

Ġesù kien bniedem li jitlob. Hu talab f’kull okkażjoni​—meta ġie mgħammed (Luqa 3:21); il-​lejl kollu qabel ma għażel lit-​12-il appostlu (Luqa 6:12, 13); u qabel it-​trasfigurazzjoni mirakoluża tiegħu fuq il-​muntanja, waqt li kien maʼ l-​appostli Pietru, Ġwanni, u Ġakbu. (Luqa 9:28, 29) Kien qiegħed jitlob meta wieħed mid-​dixxipli staqsieh: “Għallimna kif nitolbu,” u għalhekk għallimhom it-​Talba tal-​Mulej (il-“Missierna”). (Luqa 11:1-4; Mattew 6:9-13) Hu talab waħdu u fit-​tul kmieni fil-​għodu (Mark 1:35-39); fil-​għaxija, fuq muntanja, wara li bagħat lid-​dixxipli tiegħu (Mark 6:45, 46); flimkien mad-​dixxipli tiegħu u għad-​dixxipli tiegħu. (Luqa 22:32; Ġwann 17:1-26) Iva, it-​talb kien parti importanti mill-​ħajja taʼ Ġesù.

Hu talab qabel ma wettaq il-​mirakli, per eżempju, qabel ma rxoxta l-​ħabib tiegħu Lażżru: “Missier, nirringrazzjak li smajtni. Veru, kont naf li int dejjem tismagħni; imma minħabba l-​folla li qiegħda wieqfa madwari tkellimt, sabiex huma jistgħu jemmnu li int bgħattni.” (Ġwann 11:41, 42) Iċ-​ċertezza li Missieru kien se jismaʼ dik it-​talba tindika l-​qawwa tal-​fidi tiegħu. Din ir-​rabta bejn it-​talb lil Alla u l-​fidi Fih hija evidenti minn dak li Kristu qal lid-​dixxipli: “L-​affarijiet kollha li titolbu u tistaqsu għalihom ħa jkollkom fidi li prattikament irċevejtuhom.”—Mark 11:24.

Li kieku Ġesù ma kellux fidi, għala talab lil Alla? It-​tagħlim mhux Skritturali tat-​Trinità tal-​Kristjaneżmu, li Ġesù kien kemm bniedem u kemm Alla fl-​istess ħin, jaħbi l-​messaġġ tal-​Bibbja. Ifixkel lin-​nies milli jifhmu s-​sempliċità u l-​qawwa tal-​Bibbja. Il-​bniedem Ġesù lil min sejjaħ? Lilu nnifsu? Ma kienx konxju li hu kien Alla? U jekk kien Alla u kien jafu dan, għala talab?

It-talb taʼ Ġesù fl-​aħħar jum tal-​ħajja tiegħu fuq l-​art jagħtina saħansitra dehen iktar profond tal-​fidi soda tiegħu f’Missieru tas-​sema. Billi wera tama u stennija fiduċjuża, hu talab: “Mela issa int, Missier, igglorifikani maġenbek bil-​glorja li kelli maġenbek qabel ma kienet id-​dinja.”—Ġwann 17:5.

Billi kien jaf li l-​provi l-​iktar diffiċli tiegħu u l-​mewt tiegħu kienu imminenti, fil-​lejl li kien fil-​ġnien tal-​Ġetsemani fuq il-​Muntanja taż-​Żebbuġ, “beda jkun imnikket u jkun inkwetat għall-​aħħar,” u qal: “Ruħi mnikkta profondament, saħansitra sal-​mewt.” (Mattew 26:36-38) Imbagħad niżel għarkobbtejh u talab: “Missier, jekk tixtieq, warrab dan il-​kies minni. Madankollu, ħa sseħħ, mhux ir-​rieda tiegħi, imma tiegħek.” Imbagħad “anġlu mis-​sema deherlu u saħħu.” Alla ta widen għat-​talba tiegħu. Minħabba l-​intensità taʼ l-​emozzjonijiet tiegħu u s-​severità tal-​prova, “l-​għaraq tiegħu sar bħal qtar tad-​demm jaqgħu fl-​art.”—Luqa 22:42-44.

Is-sofferenzi taʼ Ġesù, il-​ħtieġa tiegħu li jiġi msaħħaħ, u s-​suppliki tiegħu x’jindikaw? “Ħaġa waħda hija ċerta,” jikteb Jacques Guillet, “Ġesù talab, u t-​talb huwa aspett essenzjali minn ħajtu u mill-​azzjonijiet tiegħu. Hu talab bħalma jitolbu l-​bnedmin, u talab għan-​nom tal-​bnedmin. Issa, it-​talb tal-​bnedmin huwa inkonċepibbli mingħajr fidi. Kellu t-​talb taʼ Ġesù jkun konċepibbli mingħajr fidi?”

Imdendel fuq iz-​zokk tat-​tortura ftit qabel mewtu, Ġesù għajjat b’leħen għoli, billi kkwota salm taʼ David. Imbagħad, bil-​fidi, b’leħen għoli, għajjat supplika finali: “Missier f’idejk nafda l-​ispirtu tiegħi.” (Luqa 23:46; Mattew 27:46) Traduzzjoni Taljana interdenominazzjonali, Parola del Signore, tgħid li Ġesù ‘fada ħajtu’ lill-​Missier.

Jacques Guillet jikkummenta: “Billi wrewna lil Kristu msallab, jgħajjat lil Missieru permezz tas-​salmi taʼ Iżrael, il-​kittieba tal-​Vanġelu jikkonvinċuna li dik l-​għajta, l-​għajta taʼ l-​Iben uniġenitu, għajta taʼ dieqa sħiħa, għajta taʼ fiduċja totali, hija għajta taʼ fidi, l-​għajta taʼ mewta bil-​fidi.”

Iffaċċjati minn din l-​evidenza ċara u drammatika taʼ fidi, xi teoloġi jipprovaw jagħmlu distinzjoni bejn il-​fidi u l-​“fiduċja.” Distinzjoni bħal din, madankollu, m’hijiex ibbażata fuq l-​Iskrittura.

Imma l-​provi ħorox li ssaporta x’jirrivelaw eżattament dwar il-​fidi taʼ Ġesù?

Il-​“Perfezzjonatur Tal-​ Fidi Tagħna” Ipperfezzjonat

Fil-​kapitlu 11 taʼ l-​ittra tiegħu lill-​Ebrej, l-​appostlu Pawlu jsemmi l-​isħaba kbira taʼ rġiel u nisa leali taʼ qabel Kristu. Hu jikkonkludi, billi jipponta lejn l-​eżempju taʼ fidi l-​iktar kbir u perfett: “Inħarsu fissi lejn l-​Aġent Ewlieni u Perfezzjonatur tal-​fidi tagħna, Ġesù. Għall-​ferħ li tqiegħed quddiemu ssaporta zokk tat-​tortura, billi stmerr l-​għajb . . . Ikkunsidraw mill-​qrib lil dak li ssaporta tant kliem kuntrarju minn midinbin kontra l-​interessi tagħhom stess, biex ma tgħajjewx u ma ċċedux f’erwieħkom.”—Ebrej 12:1-3.

Il-maġġoranza tat-​teoloġi jgħidu li dan il-​vers ma jitkellimx dwar “il-​fidi persunali taʼ Ġesù” imma, minflok, dwar l-​irwol tiegħu bħala “l-​inizjatur jew fundatur tal-​fidi.” It-​terminu Grieg te·lei·o·teś li jinstab f’din il-​frażi jirreferi għal xi ħadd li jipperfezzjona, li jwettaq jew jispiċċa xi ħaġa. Bħala l-​“Perfezzjonatur,” Ġesù għamel il-​fidi kompluta fis-​sens li l-​miġja tiegħu fuq l-​art wettqet il-​profeziji tal-​Bibbja u b’hekk stabbiliet pedament iktar solidu għall-​fidi. Imma jfisser dan li hu ma kellux fidi?

Il-passaġġi mill-​ittra lill-​Ebrej li int tistaʼ tara fil-​kaxxa fuq paġna XX If box is printed, please insert the page number. If not, we recommend that the whole sentence be deleted. ma jħallu l-​ebda dubju. Ġesù ġie pperfezzjonat mis-​sofferenzi tiegħu u mill-​ubbidjenza tiegħu. Għalkemm kien diġà bniedem perfett, l-​esperjenzi tiegħu għamluh perfett u komplut fl-​affarijiet kollha, saħansitra fil-​fidi, sabiex isir ikkwalifikat bis-​sħiħ bħala Qassis il-​Kbir għas-​salvazzjoni taʼ Kristjani veri. Hu ssupplika lil Missieru “b’agħjat qawwi u dmugħ,” kien “leali” lejn Alla, u kellu ‘l-​biżaʼ t’Alla.’ (Ebrej 3:1, 2; 5:7-9) Hu ġie “ttestjat fl-​aspetti kollha” eżattament “bħalna nfusna,” jgħid Ebrej 4:15, jiġifieri, bħal kwalunkwe Kristjan leali li l-​fidi tiegħu tgħaddi minn “diversi provi.” (Ġakbu 1:2, 3) Huwa raġonevoli li temmen li Ġesù setaʼ jiġi mpoġġi taħt prova “bħas”-segwaċi tiegħu mingħajr ma jiġi ttestjat fil-​fidi tiegħu bħalhom?

Suppliki, ubbidjenza, sofferenzi, provi, fedeltà, u biżaʼ t’Alla jagħtu xiehda għall-​fidi sħiħa taʼ Ġesù. Jindikaw li hu sar il-​“Perfezzjonatur tal-​fidi tagħna” biss wara li ntgħamel perfett fil-​fidi tiegħu stess. B’mod ċar, hu ma kienx Alla l-​Iben, kif issostni b’qawwa d-​duttrina tat-​Trinità.—1 Ġwann 5:5.

Ma Kienx Hu Jemmen Il-​Kelma T’Alla?

Id-​duttrina tat-​Trinità tant tikkondizzjona l-​ħsieb tat-​teoloġi li jaslu sa l-​opinjoni estrema taʼ li jsostnu li Ġesù “ma jistax jemmen il-​Kelma t’Alla u l-​messaġġ tagħha” għaliex “bħala l-​istess Kelma t’Alla, hu jistaʼ biss jipproklama dik il-​kelma.”​—Angelo Amato, Gesù il Signore, bl-​imprimatur ekkleżjastiku.

Madankollu, x’qegħdin tassew juru r-​referenzi kontinwi taʼ Ġesù għall-​Iskrittura? Meta kien ittantat, ikkwota mill-​Iskrittura tliet darbiet. It-​tielet tweġiba tiegħu qalet lil Satana li Ġesù qiem lil Alla waħdu. (Mattew 4:4, 7, 10) F’diversi okkażjonijiet Ġesù semma profeziji li applikaw għalih innifsu, billi wera fidi fit-​twettieq tagħhom. (Mark 14:21, 27; Luqa 18:31-33; 22:37; qabbel Luqa 9:22; 24:44-46.) Minn dan l-​eżami rridu nikkonkludu li Ġesù kien jafha l-​Iskrittura mnebbħa minn Missieru, osservaha bil-​fidi, u kellu fiduċja sħiħa fit-​twettieq tal-​profeziji li bassru l-​provi, is-​sofferenzi, il-​mewt, u l-​irxoxt tiegħu.

Ġesù, Il-​Mudell Taʼ Fidi Li Għandna Nimitaw

Ġesù kellu jiġġieled il-​ġlieda tal-​fidi sat-​tmiem sabiex iżomm il-​lealtà lejn Missieru u biex ‘jikkonkwista lid-​dinja.’ (Ġwann 16:33) Mingħajr fidi, huwa impossibbli li wieħed jakkwista rebħa bħal din. (Ebrej 11:6; 1 Ġwann 5:4) Minħabba dik il-​fidi vittorjuża, hu kien taʼ eżempju għas-​segwaċi leali tiegħu. Ċertament li kellu fidi f’dak Alla veru. [w94 10/15]

[Nota taʼ taħt]

[Kaxxa f’paġna 32]

Ġesù, Il-​“Perfezzjonatur,” Ipperfezzjonat

Ebrej 2:10: “Kien jixraq li l-​wieħed li għalih l-​affarijiet kollha huma u li permezz tiegħu l-​affarijiet kollha huma, f’li jġib lil ħafna wlied subjien għall-​glorja, biex jagħmel lill-​Aġent Ewlieni tas-​salvazzjoni tagħhom perfett permezz tas-​sofferenzi.”

Ebrej 2:17, 18: “Hu kien obbligat li jsir bħal ‘ħutu’ f’kollox, biex ikun jistaʼ jsir qassis kbir ħanin u leali f’affarijiet li huma t’Alla, sabiex joffri sagrifiċċju propizjatorju għad-​dnubiet tan-​nies. Għax billi hu nnifsu sofra meta kien qiegħed jiġi ttestjat, hu kapaċi jidħol għal dawk li qegħdin jiġu ttestjati.”

Ebrej 3:2: “Hu kien leali lejn il-​Wieħed li għamlu hekk, bħalma Mosè kien ukoll fid-​dar kollha taʼ dak il-​Wieħed.”

Ebrej 4:15: “Aħna għandna bħala qassis il-​kbir, mhux wieħed li ma jistax jissimpatizza mad-​djufijiet tagħna, imma wieħed li ġie ttestjat fl-​aspetti kollha bħalna nfusna, imma mingħajr dnub.”

Ebrej 5:7-9: “Fil-​jiem tal-​laħam tiegħu Kristu offra suppliki u wkoll petizzjonijiet lill-​Wieħed li setaʼ jsalvah mill-​mewt, b’agħjat qawwi u dmugħ, u kien mismugħ favorevolment minħabba l-​biżaʼ tiegħu minn Alla. Għalkemm kien Iben, tgħallem l-​ubbidjenza mill-​affarijiet li sofra; u wara li kien intgħamel perfett sar responsabbli għal salvazzjoni taʼ dejjem.”