Referencia Ña̱ Kéʼé na̱ Ndásakáʼnu Ndióxi̱ Tutu nu̱ú Va̱xi ña̱ Keʼéyó Reunión
1-7 TÍ JULIO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | COLOSENSES 1-4
“Sandákoondó ndiʼi ña̱ xi̱keʼéndó ta keʼéndó ña̱ va̱ʼa”
(Colosenses 3:5-9) Sandiʼi-xa̱ʼa̱ndó ndiʼi ña̱ kútóo ku̱ñundó ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo, tá kúú ña̱ ku̱su̱nndó xíʼin inkana, á ña̱ keʼéndó ña̱ yaku̱a̱, á ña̱ ndeéní kutóondó ku̱su̱nndó xíʼin inkana, á ña̱ kutóondó keʼéndó ndiʼi ña̱ kini, á ña̱ kutóondó ña̱ kúúmií inkana, iin kúú ña̱yóʼo xíʼin ña̱ ndasakáʼnundó inka ndióxi̱. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ taxi Ndióxi̱ castigo ndaʼa̱ndó. 7 Ta mií táʼan ña̱yóʼo kúú ña̱ xi̱keʼétu miívandó tá ya̱chi̱. 8 Ta vitin sandiʼi-xa̱ʼa̱ndó ndiʼi ña̱ ñúʼu-inindó: tá kúú ña̱ kue̱ʼe̱-inindó, ña̱ sáa̱-inindó, ña̱ ndi̱va̱ʼa-inindó, ña̱ káʼa̱n ndi̱va̱ʼandó, ña̱ káʼa̱n kinindó. 9 Kǒo ka̱ʼa̱nndó tu̱ʼun vatá xíʼin táʼanndó. Sandákoondó ndiʼi ña̱ xi̱keʼéndó tá ya̱chi̱,
w11-S 15/3 9, 10 párr. 12, 13
Ná koo xíkayó nu̱ú ta̱chí ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo ta ná ndakiʼinyó espíritu Ndióxi̱
12 ¿Ña̱ kéʼíi̱ á náʼa̱ña ña̱ ndíku̱i̱n yichi̱ Ndióxi̱ á yichi̱ ña̱ ñuyǐví yóʼova? (Kaʼvi Colosenses 3:8-10, 13.) Iin ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó kúú ña̱ kiʼin va̱ʼayó kuenta ndáaña kéʼéyó tá va̱ása va̱ʼa kána iin chiñu. ¿Á náʼa̱yó ña̱ ndíku̱nyó ña̱ kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo? (Gál. 5:19-21.) Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ¿ndáaña kéʼéyó tá iin ta̱ hermano á iin ñá hermana va̱ása vií kéʼéna xíʼinyó á nda̱a̱ kéʼéna iin ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó? Inkatu ña̱ va̱ʼa ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ kúú ña̱ kéʼéyó tá íyo iinlá miíyó ti̱xin veʼeyó, chi saá kúú ña̱ náʼa̱yó ndáaña kúú ña̱ ndixa ndíku̱nyó sa̱tá, Ndióxi̱ á ña̱ ñuyǐví yóʼova. Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo: “Ti̱xin ña̱ i̱ñu̱ yo̱o̱ ña̱ xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa, ¿á xa̱a̱ ki̱xáʼa kéʼé va̱ʼakai̱ ña̱ kúni̱ Ndióxi̱, á ki̱xáʼi̱ kéʼíi̱ sava ña̱ va̱ása va̱ʼava, tá kúú xíʼin tu̱ʼun káʼi̱n á xíʼin ña̱ kéʼíi̱?”.
13 Espíritu santo kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼinyó ña̱ kundiku̱nyó ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱: “Sandákoondó ndiʼi ña̱ xi̱keʼéndó tá ya̱chi̱, ta vitin keʼéndó ña̱ va̱ʼa”. Tá saá ná keʼéyó, va̱ʼaníka xa̱a̱yó kuʼvi̱-iniyó kuni táʼanyó, ta va̱ása ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó koo káʼnu-iniyó xa̱ʼa̱ táʼanyó, ni sása̱a̱vana miíyó. Tá ndákanixi̱níyó ña̱ sana va̱ása va̱ʼa níkeʼéna xíʼinyó kǒo kamaní sáa̱yó ni kǒo ndáʼyi̱ nu̱ú táʼanyó ni kǒo káʼa̱n ndi̱va̱ʼayó xíʼin táʼanyó. Ña̱ kéʼéyó kúúña chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ kundáʼvi-iniyó kuni táʼanyó (Efe. 4:31, 32).
(Colosenses 3:10-14) ta vitin keʼéndó ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n sákuaʼandó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, saá loʼo loʼo nasa̱mandó nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ra, 11 nu̱ú kǒo ndáyáʼvi ni na̱ judío ni na̱ griego, ni na̱ ni̱ta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱ ni na̱ kǒo níta̱ʼnda̱ nu̱ú yi̱i̱, ni na̱ ke̱e inka ñuu, ni na̱ escita, ni na̱ esclavo, ni na̱ kúú yiví libre, chi ta̱ Cristo kúú ta̱ ndáyáʼvi nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa ta saátu nu̱ú ndiʼivayó. 12 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, Ndióxi̱ nda̱ka̱xinra ndóʼó, ta kúúndó na̱ yi̱i̱ ta kúʼvi̱-inira xínira ndóʼó, xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kundáʼvi-inindó kuni táʼanndó, va̱ʼa koo inindó, kǒo ndakanixi̱níndó ña̱ ndáyáʼvikandó nu̱ú inkana, vitá koo inindó, ta kúee koo inindó. 13 Kundeé-inindó xíʼin ña̱ kéʼéna xíʼinndó ta xíʼin ndinuʼu-inindó koo káʼnu-inindó xa̱ʼa̱ táʼanndó tá íyo iin xa̱ʼa̱ kúú ña̱ sáa̱ndó xíʼin inkana. Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé Jehová ña̱ xíʼin ndinuʼu-inira i̱xakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ndó, saá xíniñúʼu koo káʼnu-inindó xa̱ʼa̱ táʼanndó. 14 Kuʼvi̱-inindó kuni táʼanndó, chi saá kúú ña̱ va̱ʼaní kundoo xíʼin táʼanndó.
w13-S 15/9 21 párr. 18, 19
¿Á xa̱a̱ na̱samayó?
18 Ña̱ va̱ʼa xa̱a̱yó nasa̱mayó su̱ví kuití ña̱ kaʼviyó Biblia ta sakuaʼayó ña̱ va̱xi nu̱úña ta xa̱a̱ va̱ʼaví. Íyo ku̱a̱ʼá na̱ yiví ta sava yichi̱ káʼvina Biblia ta xíni̱ va̱ʼana ña̱ káʼa̱nña. Sana tá xáʼún veʼe tá veʼe xa̱a̱ ndáni̱ʼún na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱yóʼo. Savana nda̱a̱ xíni̱ xíʼin xi̱nína texto ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia. Ni xíni̱vana ña̱ káʼa̱nña soo kǒo kéʼénaña. ¿Ndáaña kúma̱ní nu̱úna? Ña̱ va̱ʼa taxiyó nasama tu̱ʼun Ndióxi̱ miíyó xíniñúʼu taxiyó ki̱ʼviña nda̱a̱ níma̱yó (Gál. 6:6, nota). Ña̱kán xíniñúʼu taváyó tiempo ña̱ ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ sákuaʼayó. Va̱ʼaní tá ná nda̱ka̱tu̱ʼunyó miíyó: “¿Á kándíxa ndinuʼu-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ sa̱kuaʼi̱ ña̱ kúúña ña̱ nda̱a̱? ¿Á xa̱a̱ kíʼi̱n kuenta ña̱ va̱ʼaní chíndeéña yi̱ʼi̱ ña̱kán va̱ʼa kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ kúúña ña̱ nda̱a̱? Ta saátu, ¿á kíʼi̱n kuenta ndáa ki̱ʼva keʼé miíi̱ ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱, á kuití ndákanixi̱níi̱ xa̱ʼa̱ña ndáa ki̱ʼva sánáʼi̱ña inkavana? ¿Á ndákanixi̱níi̱ ña̱ miíi̱ kúú na̱ káʼa̱n Jehová xíʼin?”. Tá ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ndeéníka xa̱a̱yó kuʼvi̱-iniyó kuniyó Jehová. Tá ná kuʼvi̱ka-iniyó kuniyóra, ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ va̱ʼa xa̱a̱yó nasa̱mayó (Prov. 4:23; Luc. 6:45).
19 Tá ná kaʼvi ni̱ʼiyó Biblia ta ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nña, ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kundiku̱nyó consejo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo: “Sandákoondó ndiʼi ña̱ xi̱keʼéndó tá ya̱chi̱, ta vitin keʼéndó ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n sákuaʼandó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱” (Col. 3:9, 10). Ña̱ nda̱a̱ kúúña, tá ná kunda̱a̱ va̱ʼa iniyó xíʼin ña̱ káʼa̱n Biblia ta keʼéyó ña̱ káʼa̱nña, saá kúúña xa̱a̱yó nduuyó na̱ yiví xa̱á á na̱ ndixa ndíku̱n ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱, ta ña̱yóʼo kúú ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kǒo ndakavayó ndaʼa̱ ta̱ Ndi̱va̱ʼa.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Colosenses 1:13, 14) Ta̱kán kúú ta̱ ta̱vá miíyó nu̱ú naá ta sa̱yáʼara miíyó ti̱xin reino se̱ʼera mií ta̱ kúʼvi̱ní-inira xínira, 14 ta xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo va̱ʼa ni̱nunáyó, ta va̱ʼa ndoo ku̱a̱chiyó.
it-2-S 819 párr. 4-6
Reino Ndióxi̱
Reino se̱ʼera mií ta̱ kúʼvi̱ní-inira xínira. Tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa u̱xu̱ ki̱vi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n ta̱ Jesús chí ndiví, tá Pentecostés ña̱ ku̱i̱ya̱ 33 T.V., na̱ discípulora nda̱kiʼinna espíritu santo ña̱kán va̱ʼa na̱kunda̱a̱ káxi inina “ña̱ xi̱koora chí ndaʼa̱ kúaʼa Ndióxi̱”. (Hch 1:8, 9; 2:1-4, 29-33.) Ta saá kúú ña̱ ki̱xáʼa xa̱ʼa̱ pacto ña̱ xa̱á, ta na̱yóʼo ni̱xa̱a̱na ndu̱una iin ñuu yi̱i̱, ña̱ kúú Israel espiritual. (Heb 12:22-24; 1Pe 2:9, 10; Gál 6:16.)
Tasaá xi̱koora chí ndaʼa̱ kúaʼa yivára ta ki̱xáʼara níʼira yichi̱ nu̱ú na̱ congregación. (Ef 5:23; Heb 1:3; Flp 2:9-11.) Tu̱ʼun Ndióxi̱ káʼa̱nña xíʼinyó tá ki̱xáʼa ña̱ Pentecostés ña̱ ku̱i̱ya̱ 33 T.V. ki̱xáʼa xa̱ʼa̱ iin reino espiritual ña̱ nda̱kuniʼi yichi̱ nu̱ú na̱ discípulo ta̱ Jesús. Tá ka̱ʼyí ta̱ apóstol Pablo carta ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú na̱ hermano ñuu Colosas tá siglo nu̱ú, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ xa̱a̱ íyo iin reino kúúmií ta̱ Jesucristo: “[Ndióxi̱ kúú ta̱] ta̱vá miíyó nu̱ú naá ta sa̱yáʼara miíyó ti̱xin reino se̱ʼera mií ta̱ kúʼvi̱ní-inira xínira”. (Col 1:13; chitáʼanña xíʼin Hch 17:6, 7.)
Reino ta̱ Cristo ki̱xáʼaña tá Pentecostés ña̱ ku̱i̱ya̱ 33 T.V. soo ña̱yóʼo iin reino espiritual kúúña, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ Israel na̱ xáʼndachíñuña nu̱ú: na̱ cristiano na̱ nda̱ka̱xin Ndióxi̱ xíʼin espíritu santora ña̱ xa̱a̱na koona se̱ʼera. (Jn 3:3, 5, 6.) Tá xa̱a̱ ná ku̱ʼu̱n na̱ cristiano yóʼo chí ndiví, va̱ása kuniʼika ña̱ reino espiritual ta̱ Cristo yichi̱ nu̱úna chi xa̱a̱ kixáʼana kaʼndachíñuna xíʼinra. (Rev 5:9, 10.)
(Colosenses 2:8) Kiʼinníndó kuenta: saáchi sana íyo iin na̱ kuni̱ sandáʼvi ndóʼó xíʼin tu̱ʼun ndíchi ña̱ ndákanixi̱nína, xíʼin ña̱ ndíchi ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo, ta su̱ví ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií ta̱ Cristo;
w08-S 15/8 28 párr. 9
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ Gálatas, Efesios, Filipenses xíʼin Colosenses
2:8 ¿Ndáa ña̱ʼa kúú “ña̱ ndíchi ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo” ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xa̱ʼa̱? Ña̱yóʼo kúú ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo ñuyǐví ta̱ Ndi̱va̱ʼa ta ña̱yóʼo kúú ña̱ chíka̱a̱ xi̱ní na̱ yiví á kávañana ña̱ ná kundiku̱nna sa̱tá ña̱ kúú tu̱ʼun ndíchi nu̱úna, ña̱ ku̱i̱ká xíʼin veʼe-ñu̱ʼu vatá xíʼin inkaka ña̱ʼa (1 Juan 2:16).
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Colosenses 1:1-20) Ta̱ Pablo, apóstol ta̱ Cristo Jesús xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ mií Ndióxi̱, xíʼin ta̱ Timoteo ñaniyó, 2 ña̱ ku̱xa̱a̱ nu̱ú na̱ yi̱i̱, na̱ ñani ta̱ Cristo na̱ ndóo chí ñuu Colosas: Mií Ndióxi̱ ta̱ kúú yiváyó ná taxi ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ndó ta va̱ʼaní ná kundoondó. 3 Táxindi̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ ta̱ kúú yivá tátayó Jesucristo ndiʼi yichi̱ tá káʼa̱nndi̱ xa̱ʼa̱ndó xíʼinra, 4 saáchi xi̱niso̱ʼondi̱ ña̱ kándíxaníndó ta̱ Cristo Jesús ta saátu ña̱ kúʼvi̱ní-inindó xínindó ndiʼi na̱ ñaniyó 5 xa̱ʼa̱ ña̱ ndátundó ndakiʼinndó chí ndiví. Xa̱a̱ tá ya̱chi̱ xi̱niso̱ʼondó xa̱ʼa̱ ña̱ ndakiʼinndó tá xi̱niso̱ʼondó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun ña̱ nda̱a̱ ña̱ kúú tu̱ʼun va̱ʼa 6 ña̱ xa̱a̱ na̱túʼunna xíʼinndó ta ni̱xa̱a̱tuña nu̱ú ku̱a̱ʼá na̱ yiví ta ku̱a̱ʼání ku̱a̱ʼa̱n ndúuna iníísaá ñuyǐví nda̱a̱ táki̱ʼva ku̱a̱ʼá ku̱a̱ʼa̱n ndúuna xíʼin miíndó, nani tá xi̱niso̱ʼondó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ta sa̱kuaʼandó xa̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira ndóʼó. 7 Ña̱yóʼo kúú ña̱ sa̱kuaʼandó nu̱ú ta̱ Epafras, ñaniyó ta̱ kúʼvi̱-inindi̱ xínindi̱ ta̱ inkáchi káchíñu xíʼinndi̱, iin ta̱ káchíñu nu̱ú ta̱ Cristo kúúra ta xíʼin ndinuʼu-inira káchíñura xa̱ʼa̱yó, 8 ta̱yóʼo kúútu ta̱ na̱túʼun xíʼinndi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-inindó xíni táʼanndó. 9 Saátu miíndi̱, nani tá xi̱niso̱ʼondi̱ xa̱ʼa̱ndó, kǒo nísandákoondi̱ ka̱ʼa̱nndi̱ xa̱ʼa̱ndó xíʼin Ndióxi̱ ña̱ ná sakuaʼakandó ndiʼi ña̱ kúni̱ra xíʼin ndiʼi ña̱ ndíchi kúúmiíra ta kunda̱a̱-inindó xíʼinña, 10 ña̱ va̱ʼa keʼéndó ña̱ kúni̱ Jehová ta sakusi̱índó-inira xíʼin ndiʼi ña̱ va̱ʼa keʼéndó ta ndakundeékandó sakuaʼandó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, 11 ña̱ ná ndundakúndó xíʼin ndee̱ káʼnu ña̱ kúúmiíra, ña̱ va̱ʼa ná kuchiñundó kundeé-inindó tá yáʼandó nu̱ú tu̱ndóʼo ta xíʼin ña̱ si̱í-ini ná kooña, 12 ta taxindó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ yiváyó ta̱ nda̱ka̱xin ndóʼó ña̱ ndakiʼinndó herencia ña̱ ndakiʼin na̱ yi̱i̱ chí nu̱ú íyo luz. 13 Ta̱kán kúú ta̱ ta̱vá miíyó nu̱ú naá ta sa̱yáʼara miíyó ti̱xin reino se̱ʼera míí ta̱ kúʼvi̱ní-inira xínira, 14 ta xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo va̱ʼa ni̱nu̱náyó, ta va̱ʼa ndoo ku̱a̱chiyó. 15 Ta̱yóʼo kúú ta̱ íyo táki̱ʼva íyo Ndióxi̱, ta̱yóʼo kúú ta̱ nu̱ú i̱xava̱ʼara nu̱ú ndiʼika ña̱ʼa; 16 saáchi sa̱tá ta̱yóʼo na̱kuva̱ʼa ndiʼi ña̱ʼa chí ndiví xíʼin ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú, ña̱ʼa ña̱ xíniyó xíʼin ña̱ kǒo xíniyó, ni íyoví na̱ kúúmií chiñu náʼnu á na̱ xáʼndachíñu nu̱ú ñuʼú. Ndiʼi ña̱ʼa sa̱tá ta̱yóʼo na̱kuva̱ʼaña, ta xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo na̱kuva̱ʼaña. 17 Saátu, ta̱yóʼo kúú ta̱ kíʼin kuenta xíʼin inkaka ña̱ʼa ta sa̱tá ta̱yóʼo na̱kuva̱ʼa ndiʼi inkaka ña̱ʼa, 18 ta ta̱yóʼo kúú ta̱ kíʼin kuenta xíʼin congregación. Ta̱yóʼo kúú ta̱ nu̱ú na̱kuva̱ʼa, ta̱yóʼo kúú ta̱ nu̱ú nda̱taku, ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ra kuura ta̱ nu̱ú, nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa; 19 saáchi mií Ndióxi̱ kúú ta̱ xi̱kuni̱ ña̱ ndiʼi ña̱ʼa ná xi̱nuña xíʼin ta̱yóʼo, 20 ta xa̱ʼa̱ ta̱yóʼo kúú ña̱ tuku ndakutáʼan ma̱ní ndiʼi ña̱ʼa xíʼinra, xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱tara ni̱i̱ra tá xi̱tikaara ndaʼa̱ tú yitu̱n, nda̱a̱ ndáaka ña̱ʼa kúúña á ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú á ña̱ʼa ña̱ íyo chí ndiví.
8-14 TÍ JULIO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 1 TESALONICENSES 1-5
“Ndakundeéndó chika̱a̱ndó ndee̱ xíʼin táʼanndó”
(1 Tesalonicenses 5:11-13) Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, sándi̱kondó-ini táʼanndó, ta chindeétáʼanndó táki̱ʼva xa̱a̱ kéʼéndóña. 12 Vitin káʼa̱nndi̱ xíʼinndó ñaniyó, ña̱ ná ixato̱ʼóndó na̱ ndeéní káchíñu xa̱ʼa̱ndó, ta táxina yichi̱ nu̱úndó; 13 ta chindayáʼviníndó ndiʼi chiñu ña̱ kéʼéna xa̱ʼa̱ndó. Viíní kutáʼanndó xíʼin táʼanndó.
“Ixato̱ʼóndó na̱ ndeéní káchíñu xa̱ʼa̱ndó”
12 Na̱ yáʼa ti̱xin ña̱ congregación su̱ví kuití ña̱ sánáʼa̱na ta xa̱a̱ va̱ʼaví chi íyoka ña̱ xíniñúʼu keʼéna. Ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra nu̱ú 1 Timoteo 3:4 xa̱ʼa̱ ta̱ superintendente ña̱ xíniñúʼu kuura ta̱a ta̱ va̱ʼaní kiʼin kuenta xíʼin na̱ veʼera, ta na̱ se̱ʼera viíní keʼéna ta kandíxana ña̱ ka̱ʼa̱nra. Xíʼin ña̱yóʼo kúnda̱a̱-iniyó ña̱ su̱ví kuití káchiña ña̱ xíniñúʼu sánáʼa̱na na̱ se̱ʼena chi xíniñúʼu kandíxa na̱ va̱lí yóʼo ña̱ káʼa̱nna ta xíniñúʼu kuniʼi viína yichi̱ nu̱ú ndiʼi na̱ veʼena. Ta saátu na̱ anciano xíniñúʼu vií kuniʼina yichi̱ nu̱ú na̱ congregación ta xíniñúʼu chindeétáʼanna xíʼin ndiʼi na̱ hermano ña̱ ná kundiku̱nna yichi̱ Jehová (1 Tim. 3:5).
w11-S 15/6 28 párr. 19
“Ixato̱ʼóndó na̱ ndeéní káchíñu xa̱ʼa̱ndó”
19 Tá iinna táxina regalo ndaʼún, ¿ndáaña keʼún ña̱ va̱ʼa na̱ʼún ña̱ táxiún tíxa̱ʼvi ndaʼa̱na? Iin ña̱ kivi keʼún kúúña kuniñúʼún ña̱ táxina ndaʼún. Jehová xi̱niñúʼura se̱ʼera ta̱ Jesús ña̱ ta̱xira na̱ anciano ndaʼa̱yó. ¿Nda̱saa náʼa̱yó ña̱ kúsi̱í-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? Tá táxina iin discurso, xíniso̱ʼoyó ña̱ káʼa̱nna ta chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ kéʼéyó ña̱ káʼa̱nna xíʼinyó. Tá káʼa̱nna xíʼinyó ña̱ ná taxiyó comentario xíʼin ña̱ si̱í-ini kéʼéyóña. Ta ndíku̱nyó ña̱ káʼa̱nna xíʼinyó tá ndáka̱xinna ña̱ kéʼéna xa̱ʼa̱ ndáa ki̱ʼva ku̱ʼu̱nyó natúʼunyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Ta saátu nátúʼunyó xíʼinna ndáa ki̱ʼva chíndeé consejona miíyó. Ta saátu kúsi̱í-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé na̱ veʼena ña̱ táxina chíndeétáʼanna xíʼinyó ta ni loʼo tiempo íyona xíʼin na̱ veʼena.
(1 Tesalonicenses 5:14) Ña̱kán ñaniyó, káʼa̱nndi̱ xíʼinndó ña̱ ná taxindó consejo ndaʼa̱ na̱ ku̱a̱ʼa̱n yichi̱ kíʼvi, sándi̱kondó-ini na̱ ndákava-ini, chindeétáʼanndó xíʼin na̱ kúvitá-ini, kúee koo inindó xíʼin ndiʼina.
w17.10-S 10 párr. 13
Ná na̱ʼa̱yó xíʼin ña̱ kéʼéyó ña̱ ndixa kúú ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíni táʼanyó
13 Ná chindeétáʼanyó xíʼin na̱ kúvitá-ini. Kivi na̱ʼa̱yó ña̱ ndixa kúú ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó inkana tá ndíku̱nyó consejo yóʼo: “Chindeétáʼanndó xíʼin na̱ kúvitá-ini, kúee koo inindó xíʼin ndiʼina” (1 Tes. 5:14). Ku̱a̱ʼání na̱ hermano na̱ kúvitá-ini tá yáʼa tiempo kíxáʼa ndúndakúka ña̱ kándíxana Ndióxi̱. Soo savatuna xíniñúʼu kúee koo iniyó xíʼinna ta chindeétáʼankavayó xíʼinna. ¿Ndáa ki̱ʼva keʼéyóña? Ná kuniñúʼuyó Biblia ña̱ va̱ʼa taxiyó ndee̱ ndaʼa̱na, ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ ku̱ʼu̱nna xíʼinyó servicio ta ná kuniso̱ʼoyó tá nátúʼunna xíʼinyó. Ta ni va̱ása ndataʼvíyóna ta ka̱ʼa̱nyó na̱yóʼo kúú na̱ hermano na̱ ndakúní-ini ta na̱yóʼo kúú na̱ vitání-ini, ná ndakaʼányó chi ndiʼiyó íyo ña̱ ndakú-iniyó xíʼin ta íyo ña̱ vitá-iniyó xíʼin. Nda̱a̱ ta̱ apóstol Pablo nda̱kunira ña̱ íyo ña̱ vitá ni̱xi̱yo inira xíʼin (2 Cor. 12:9, 10). Ndiʼiyó xíniñúʼuyó ña̱ ná taxi na̱ ñaniyó á ku̱ʼvayó ndee̱ ndaʼa̱yó á ña̱ ná chindeétáʼanna xíʼinyó.
w15-S 15/2 9 párr. 16
Vitá ná koo iniyó ta ná kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Jesús
16 Ki̱ʼva ña̱ káʼa̱nyó. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúndáʼvi-iniyó xíniyóna “sándi̱ko[yó]-ini na̱ ndákava-ini” (1 Tes. 5:14). ¿Ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa chika̱a̱yó ndee̱ na̱ kúsuchí-ini? Ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ míí ña̱ ndixa kúú ña̱ ndíʼi̱ní-iniyó xa̱ʼa̱na ta ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ kéʼéna. Ta kivitu ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ ndáyáʼvinína nu̱ú Jehová chi ta̱kán kúú ta̱ ta̱xi se̱ʼera ña̱ kivi kuyatinna nu̱úra (Juan 6:44). Ta kivitu ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ ndixa kúú ña̱ ndíʼi̱ní-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ “na̱ xóʼvi̱” ta saátu “na̱ kúsuchí-ini” (Sal. 34:18). Tá viíní káʼa̱nyó xíʼin na̱ kúsuchí-ini, tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nyó kivi sandi̱koña-inina (Prov. 16:24).
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(1 Tesalonicenses 4:3-6) Saáchi ña̱yóʼo kúú ña̱ kúni̱ Ndióxi̱: ña̱ ná kuundó na̱ yiví yi̱i̱, ña̱ ná kǒo ku̱su̱nndó xíʼin na̱ kǒo kúú ña̱ síʼíndó á yiíndó; 4 iin iinndó xíniñúʼu vií keʼéndó xíʼin ku̱ñundó ña̱ va̱ʼa ná kǒo kuyaku̱a̱ña ta ixato̱ʼóndóña, 5 ta va̱ása kuni̱níndó ku̱su̱nndó xíʼin inkana nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ yiví na̱ kǒo kúnda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ Ndióxi̱; 6 nda̱a̱ ni iinna ná kǒo ixandi̱va̱ʼana xíʼin ñanina ña̱ keʼéna ña̱yóʼo, saáchi Jehová taxira castigo xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼinndó ta na̱túʼunndi̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱yóʼo xíʼinndó.
it-1-S 963 párr. 7
Ña̱ kini
Na̱ kéʼé ña̱ kini ña̱ kísi̱na xíʼin na̱ kǒo kúú ñá síʼína á yiína iin ku̱a̱chi káʼnu kíʼvina ta xíniñúʼu tavánana ti̱xin ña̱ congregación. (1Co 5:9-13; Heb 12:15, 16.) Ta̱ apóstol ni̱ka̱ʼa̱nra tá iin na̱ káʼvi tu̱ʼun Ndióxi̱ kísi̱na xíʼin iin na̱ kǒo kúú ña̱ síʼína á yiína kíʼvina ku̱a̱chi xíʼin ku̱ñu miívana, chi su̱ví saá kúú ña̱ níkuni̱ Ndióxi̱ ña̱ keʼéna ña̱ va̱ʼa nduku̱a̱ʼána. Na̱ kéʼé ña̱yóʼo ndákavana ta kǒo kúúkana na̱ yiví espiritual, íxayaku̱a̱na congregación Ndióxi̱ ta kivitu kiʼin kue̱ʼe̱ miína ña̱ kivi kuvina xíʼin. (1Co 6:18, 19.) Na̱ kéʼé ña̱ kini yóʼo íxandi̱va̱ʼana xíʼin na̱ ñanina á ku̱ʼvana (1Te 4:3-7), saáchi: 1) xa̱ʼa̱ ña̱ kini kéʼéna yóʼo íxayaku̱a̱na congregación ta va̱ása kíndo̱o va̱ʼaña íxaana (Heb 12:15, 16); 2) saáchi na̱ yiví na̱ kéʼéna ña̱yóʼo xíʼin íxayaku̱a̱nana, tá na̱ kúa̱an kúúna va̱ása kivika koona na̱ yiví limpio nu̱ú na̱ tindaʼa̱na xíʼin; 3) va̱ása va̱ʼaka kíndo̱o na̱ veʼena chi íxayaku̱a̱nana, ta saátu 4) sáxo̱ʼvi̱na na̱ yivána, yiína á na̱ tindaʼa̱ xíʼin na̱ ke̱ʼéna ña̱yóʼo xíʼin. Na̱ kéʼé ña̱yóʼo su̱ví ley na̱ yiví yáʼandosóna chi ley Ndióxi̱ kúú ña̱ yáʼandosóna, ta ta̱yóʼo ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinna. (1Te 4:8.)
(1 Tesalonicenses 4:15-17) Saáchi káʼa̱nndi̱ ña̱yóʼo xíʼinndó xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ mií Jehová: saáchi miíyó na̱ táku na̱ ka̱ku tá ná kixaa̱ ki̱vi̱ tátayó su̱ví siʼnaka miíyó ndako̱o nu̱ú na̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱; 16 saáchi tátayó kixira chí ndiví ta kaʼndara chiñu, nda̱a̱ táki̱ʼva íxaa iin arcángel xíʼin trompeta Ndióxi̱, na̱ ni̱xi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo na̱yóʼo kúú na̱ siʼna ndataku. 17 Tándi̱ʼi miíyó na̱ táku na̱ ka̱ku ndakiʼinna miíyó ku̱ʼu̱nyó, ndakutáʼanyó xíʼinna, chí nu̱ú vi̱kó ña̱ ndakutáʼanyó xíʼin tátayó chí nu̱ú ta̱chí; tasaá ndiʼi tiempo kooyó xíʼin tátayó.
w15-S 15/7 18 párr. 14, 15
“Xa̱a̱ ku̱yatin ka̱kundó”
14 ¿Ndáaña kuu tá ná kixáʼa Gog ña̱ Magog kanitáʼanña xíʼin na̱ ñuu Ndióxi̱? Ta̱ Marcos xíʼin ta̱ Mateo káʼa̱nna ña̱yóʼo: “[Ta̱ se̱ʼe ta̱a] chindaʼára na̱ ángel ta ndakayara na̱ nda̱ka̱xinra nu̱ú iníísaá ñuʼú, nda̱a̱ nu̱ú kíxáʼa xa̱ʼa̱ ñuyǐví iin saá nda̱a̱ nu̱ú ndíʼiña” (Mar. 13:27; Mat. 24:31). Xíʼin ña̱yóʼo xítoyó, ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ndaka̱ya na̱ nda̱ka̱xin Ndióxi̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví. ¿Ama kuu ña̱yóʼo? Su̱ví tá sa̱kán nda̱ka̱xinnana kuu ña̱yóʼo (Mat. 13:37, 38). Ta ni su̱ví tá sa̱kán ndákiʼinna sello ña̱ so̱ndíʼi kooña, tá kúma̱níka loʼochín kixáʼa ña̱ gran tribulación (Rev. 7:1-4). Ña̱yóʼo kuuña tá xa̱a̱ ná ku̱ʼu̱nna chí ndiví (1 Tes. 4:15-17; Rev. 14:1). Ta ña̱yóʼo kuuña tá ná kixáʼa Gog ña̱ Magog kanitáʼanña xíʼin na̱ ñuu Ndióxi̱ (Ezeq. 38:11). Tasaá kúú ña̱ xi̱nu tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús: “Na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú ndaye̱ʼe̱na nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñu̱ʼu tá ná kaʼndachíñuna xíʼin yivána” (Mat. 13:43).
15 ¿Á ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ ndakiʼinna na̱ ungido ku̱ʼu̱n xíʼinna? Ku̱a̱ʼání na̱ veʼe-ñu̱ʼu sánáʼa̱na ña̱yóʼo, na̱yóʼo káchina na̱ cristiano na̱ íyo nda̱kú-ini ndakiʼinnana ku̱ʼu̱nna chí ndiví xíʼin ku̱ñuna ta kixi túvi ta̱ Jesús nu̱ú ñuʼú ña̱ kaʼndachíñura. Soo, ña̱ Biblia káchiña ña̱ seña ña̱ koo tá ná kixi ta̱ se̱ʼe ta̱a kanaña chí ndiví, ta ta̱ Jesús kixira chí nu̱ú vi̱kó, ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ kǒo kuni túviyóra (Mat. 24:30). Ta ña̱ Biblia káʼa̱nña na̱ kúúmií ku̱ñu xíʼin ni̱i̱ va̱ása ki̱ʼvina reino Ndióxi̱, ña̱kán tá kúma̱níka ku̱ʼu̱nna chí ndiví xíniñúʼu nasa̱mana, iin kama kuitíva kuu ña̱yóʼo, iin tá nda̱kotoyó ta nda̱kasiyó nu̱úyó xa̱a̱ ku̱uvaña, tá ná kaʼa trompeta ña̱ so̱ndíʼi (kaʼvi 1 Corintios 15:50-53). Ña̱kán, ni síínva káʼa̱n na̱ inka veʼe-ñu̱ʼu xa̱ʼa̱ na̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví, kiviva ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ungido na̱ nda̱kú íyo ini na̱ kíndo̱oka nu̱ú ñuʼú yóʼo ña̱ iin kama kuitíva ku̱ʼu̱nna chí ndiví.
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(1 Tesalonicenses 3:1-13) Ña̱kán, xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níkivika kundeé-inindi̱, va̱ʼaka ki̱ndo̱ondi̱ chí Atenas; 2 ta chi̱ndaʼándi̱ ta̱ Timoteo, ñaniyó ta̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nátúʼun tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo, ña̱ va̱ʼa ndasandakúra ndóʼó ta sándi̱kora-inindó, 3 ña̱ va̱ʼa ná kǒo ndandikó-inindó xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼondó. Saáchi xa̱a̱ kúnda̱a̱tu-ini miívandó ña̱ ya̱ʼayó nu̱ú kúúva ña̱yóʼo. 4 Saátu tá ni̱xi̱yondi̱ xíʼinndó, xi̱ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼinndó ña̱ ku̱a̱ʼáníva tu̱ndóʼo ya̱ʼayó nu̱ú, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ku̱u ta nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ kúnda̱a̱-ini miívandó. 5 Ña̱kán, tá kǒo níkundeéka-inii̱, va̱ʼaka chi̱ndaʼíi̱ra ku̱xa̱a̱ra nu̱úndó ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inii̱ á nda̱kú íyo inindó xíʼin Ndióxi̱, chi sana kotondosó ta̱ Ndi̱va̱ʼa ndóʼó, ta ndiʼi ña̱ ke̱ʼéndi̱ xa̱ʼa̱ndó ke̱ʼé sána miívandi̱ña. 6 Soo ta̱ Timoteo sa̱kán ndi̱kóra nu̱úndi̱ ta na̱túʼunra xíʼinndi̱ ña̱ nda̱kúní íyo inindó xíʼin Ndióxi̱ ta kúʼvi̱ní-inindó xíni táʼanndó, ta saátu ña̱ ndákaʼánndó xa̱ʼa̱ndi̱ ta kúni̱ndó kunindó ndi̱ʼi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱tu miíndi̱ kunindi̱ ndóʼó. 7 Ña̱kán, ñaniyó, nda̱a̱ ni̱ndi̱ko-inindi̱ ña̱ na̱kunda̱a̱-inindi̱ xa̱ʼa̱ndó ni ku̱a̱ʼá ña̱ʼa xíniñúʼundi̱ ta ni ñúʼundi̱ tu̱ndóʼo, ni̱ndi̱ko-inindi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú íyo inindó xíʼin Ndióxi̱, 8 saáchi nda̱a̱ va̱ʼa kúnindi̱ xa̱ʼa̱ndó ña̱ nda̱kú íyo inindó xíʼin tátayó. 9 Saáchi, ¿ndáaña keʼéndi̱ ña̱ taxindi̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúsi̱íní-inindi̱ xa̱ʼa̱ndó nu̱ú Ndióxi̱? 10 Ta ñuú ta káʼñu xákundáʼvindi̱ nu̱ú Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ndó ña̱ va̱ʼa ná xa̱a̱ndi̱ kunindi̱ ndóʼó ta chindeétáʼanndi̱ xíʼinndó ña̱ kandíxa va̱ʼakandó Ndióxi̱. 11 Mií yiváyó Ndióxi̱ xíʼin tátayó Jesús, ná kuniʼira yichi̱ nu̱úndi̱ ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ndi̱ nu̱úndó. 12 Ta saátu tátayó ná chindeétáʼanra xíʼinndó ña̱ kuʼvi̱ka-inindó kuni táʼanndó ta saátu kuʼvi̱ka-inindó kunindó ndiʼina, nda̱a̱ táki̱ʼva kúʼvi̱-inindi̱ xínindi̱ ndóʼó; 13 ña̱ va̱ʼa ná ndasandakúra níma̱ndó, ta ná kǒo kuyaku̱a̱ña, yi̱i̱ koondó nu̱ú yiváyó Ndióxi̱ nda̱a̱ ná kixaa̱ ki̱vi̱ kixi tátayó Jesús xíʼin ndiʼi na̱ yi̱i̱.
15-21 TÍ JULIO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 2 TESALONICENSES 1-3
“Kúnda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ta̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa”
(2 Tesalonicenses 2:6-8) Ta vitin xa̱a̱ xíni̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ sási nu̱úña, soo ndatu̱vi nu̱úña tá ná kixaa̱ tiempo. 7 Ta ña̱ ndixa kúúvaña xa̱a̱ íyo ña̱ va̱ása va̱ʼa yóʼo, soo ndatu̱vi nu̱úñá ta kǒoka na̱ kasi nu̱úña. 8 Saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inina ndáa ta̱ kúú ta̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta mií táta Jesús sandiʼi-xa̱ʼa̱rara xíʼin espíritu ña̱ íyo yuʼúra, ta nda̱a̱ ni iinka ña̱ʼa va̱ása koo.
it-1-S 676 párr. 1
Ña̱ ndasakáʼnuyó Ndióxi̱
“Ña̱ va̱ása va̱ʼa yóʼo” ña̱ kǒo xíni̱ va̱ʼana xa̱ʼa̱, ni loʼo kǒo kítáʼanña xíʼin “ña̱ yi̱i̱ ña̱ íyo se̱ʼé xa̱ʼa̱” ña̱ kúú kuenta Jehová. Ña̱yóʼo va̱ása níkunda̱a̱-ini na̱ cristiano xa̱ʼa̱ña, saáchi tá tiempo ta̱ Pablo kúma̱níva kunda̱a̱ káxi inina xa̱ʼa̱ “ta̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa”, á kúúra iin grupo na̱ yiví á inkaka ña̱ʼava. Táki̱ʼva íyo ña̱ koo se̱ʼé xa̱ʼa̱ra saá íyoña nu̱ú ku̱a̱ʼání na̱ yiví ni xa̱a̱ ná kixáʼa ndana̱ʼa̱vara, saáchi na̱ʼa̱ra ña̱ kúúra ta̱ va̱ʼa ta saá chise̱ʼéra ña̱ va̱ása va̱ʼa kúúmiíra, ta iin ña̱ vatáva koo ña̱yóʼo. Ti̱xin ña̱ congregación ña̱ ni̱xi̱yo tá tiempo ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ kixáʼa kana ña̱ vatá ta ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ xa̱a̱ íyova kúúña. Ta̱ Jesucristo sandiʼi-xa̱ʼa̱ra ña̱ vatá tá ná kixaa̱ra. Soo tá kúma̱níka kuu ña̱yóʼo, ta̱a ta̱ ndákiʼin nu̱ú ña̱ vatá yóʼo ta̱ sáká ta̱ Ndi̱va̱ʼa xi̱ní ndukáʼnura nu̱ú ndiʼi na̱ káʼa̱n kúú ndióxi̱ á ña̱ʼa ña̱ ndásakáʼnuna (gr. sé·ba·sma). Xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé ta̱ ta̱a yóʼo ña̱ kúni̱ ta̱ Ndi̱va̱ʼa ta sáa̱ní-inira xínira Ndióxi̱, ndiʼi-xa̱ʼa̱ra ta saátu ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ kítáʼan xíʼinra ta kéʼéna ña̱ kéʼéra. Kuchiñura keʼéra ña̱ va̱ása va̱ʼa saáchi chíse̱ʼéraña ta náʼa̱ra ña̱ ndixa kúni̱ra keʼéra ña̱ va̱ʼa. (2Te 2:3-12; chitáʼanña xíʼin Mt 7:15, 21-23.)
(2 Tesalonicenses 2:9-12) Soo íyo ta̱a ta̱ va̱ása va̱ʼa saáchi ta̱ Ndi̱va̱ʼa táxi ña̱ íyora ta kuumiíra ndee̱ ña̱ keʼéra ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ta keʼéra señal ta ndeéní sándaʼvira, 10 ta kuniñúʼura ndiʼi ña̱ vatá ña̱ sándaʼvira inka na̱ yiví na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱, saáchi va̱ása níxiinna kandíxana tu̱ʼun ña̱ nda̱a̱ ña̱ va̱ʼa ka̱kuna. 11 Ña̱kán táxi Ndióxi̱ ña̱ sándaʼvi ña̱yóʼo miína, ta xa̱a̱na kandíxana ña̱ vatá, 12 ta saá ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin ndiʼi na̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása níkandíxana ña̱ nda̱a̱, chi ke̱ʼéna ña̱ va̱ása nda̱kú.
it-2-S 368 párr. 7
Ña̱ vatá
Jehová táxira “ña̱ sándaʼvi ña̱yóʼo” ndiʼi na̱ yiví na̱ kútóo ña̱ vatá, ta saá “xa̱a̱na kandíxana ña̱ vatá” ta va̱ása kandíxana tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ ta̱ Jesucristo. (2Te 2:9-12.) Ña̱yóʼo kúú ña̱ ku̱u tiempo xi̱naʼá xíʼin ta̱ Acab, ta xi̱kuu rey na̱ ñuu Israel. Sava na̱ profeta na̱ vatá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Acab ña̱ kuchiñuvara kanitáʼanra tá ná ku̱ʼu̱nra ñuu Ramot-galaad, soo ta̱ Micaya, ta̱ kúú profeta Jehová, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ va̱ása kuchiñuna. Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ xi̱ni ta̱ Micaya ña̱yóʼo nu̱ú iin visión, Jehová ta̱xira iin ángel koora táki̱ʼva íyo iin ña̱ vatá ña̱ ndíka̱a̱ yuʼú na̱ profeta ta̱ Acab ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ vatá, á ña̱ kúni̱ kachi ña̱yóʼo kúúña xa̱ʼa̱ ndee̱ ña̱ kúúmií ta̱ ángel yóʼo va̱ása nítaxira ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ nda̱a̱, chi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna i̱xaara kúú ña̱ ndákanixi̱ní miína ta ña̱kán kúútu ña̱ xi̱kuni̱ ta̱ Acab kuniso̱ʼovara. Ni xa̱a̱ na̱kunda̱a̱va-inira ña̱ va̱ása kuchiñura, ta̱ Acab ta̱xira ña̱ sa̱ndáʼvinara, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nda̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ra. (1Re 22:1-38; 2Cr 18.)
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(2 Tesalonicenses 1:7, 8) soo, ndóʼó na̱ yáʼa nu̱ú tu̱ndóʼo, ndi̱ko-inindó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndi̱ʼi̱ tá ná kixi táta Jesús chí ndiví xíʼin na̱ ángel na̱ kúúmiíní ndee̱ na̱ kítáʼan xíʼinra 8 xíʼin ñuʼu̱ ña̱ xíxi̱, ta kixira ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ va̱ása xíni̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ta saátu na̱ va̱ása xíín kandíxa tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ tátayó Jesús.
it-1-S 972 párr. 4
Ñuʼu̱
Ta̱ Pedro ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ “ndiví xíʼin ñuʼú ña̱ íyo vitin kixa̱a̱ iin ki̱vi̱ ña̱ koko ña̱yóʼo”. Ña̱ va̱xi chí sa̱tá xíʼin chí nu̱úka versículo yóʼo náʼa̱ña ña̱ su̱ví xa̱ʼa̱ ñuʼu̱ ña̱ ndixa xíxi̱ káʼa̱nña, chi xa̱ʼa̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ na̱ yiví á ña̱ʼava káʼa̱nña. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo sa̱vi̱ kini tá ko̱on tá tiempo ta̱ Noé saá íyoña, chi tákán va̱ása nísandiʼi-xa̱ʼa̱rá ndiví xíʼin ñuʼú yóʼo, chi na̱ yiví na̱ va̱ása xíín kandíxava kúú na̱ ni̱xi̱ʼi̱ i̱xaará, ña̱kán saátu kooña tá ná kixi ta̱ Jesús xíʼin na̱ ángelra ti̱xin iin ña̱ íyo táki̱ʼva íyo ñuʼu̱ ña̱ xíxi̱ ña̱ sandiʼi-xa̱ʼa̱ra ndiʼi na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa ta saátu ña̱ʼa ña̱ kéʼéna ña̱ íyo nu̱ú ñuyǐví yóʼo. (2Pe 3:5-7, 10-13; 2Te 1:6-10; chitáʼanña xíʼin Isa 66:15, 16, 22, 24.)
(2 Tesalonicenses 2:2) kǒo taxindó sandáʼvina ndóʼó, ni kǒo kuniso̱ʼondó tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n espíritu, ni tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n yuʼúna, ni ña̱ káʼa̱nna ña̱ miíndi̱ chi̱ndaʼá carta ku̱xa̱a̱ nu̱úndó, ña̱ xa̱a̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ Jehová kachina.
it-1-S 1238 párr. 4
Ña̱ chíka̱a̱-inina keʼéna iin ña̱ʼa
“Tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n espíritu” ña̱ ndixa xíʼin ña̱ vatá. Tu̱ʼun griego pnéu·ma (espíritu) síín va̱ʼa xíniñúʼunaña nu̱ú sava ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ i̱xaa na̱ apóstol. Tá kúú ña̱ va̱xi nu̱ú 2 Tesalonicenses 2:2, nu̱ú ña̱yóʼo ta̱ apóstol Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ hermano na̱ ñuu Tesalónica ña̱ ná kǒo taxina sandáʼvinana xíʼin ni iin “tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n espíritu, ni tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n yuʼúna, ni ña̱ káʼa̱nna ña̱ miíndi̱ chi̱ndaʼá carta ku̱xa̱a̱ nu̱úndó, ña̱ xa̱a̱ ki̱xaa̱ ki̱vi̱ Jehová kachina”. Ña̱kán ta̱ apóstol Pablo xi̱niñúʼura tu̱ʼun pnéu·ma (espíritu) tá ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ xíniñúʼuna tá nátúʼun táʼanna, tá kúú ña̱ “káʼa̱n yuʼúna” xíʼin táʼanna á tá káʼyína iin “carta”. Ña̱kán nu̱ú nota inka Biblia káʼa̱nña ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ texto yóʼo: “Ña̱ Espíritu, ña̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱ yóʼo, kúni̱ kachiña iin profecía á iin ña̱ kuu” (CJ). “Ta̱ ka̱ʼyí ña̱yóʼo káʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ ndákanixi̱ní ña̱ va̱ʼaní káʼa̱nna ta ña̱ káʼa̱nna nda̱a̱ kivi kooña iin profecía, ta káchina ña̱ mií Espíritu Santo ta̱xiña ndaʼa̱na, ta xi̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndakanixi̱ní miína ña̱ íyoña táki̱ʼva íyo mií ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱” (UN). Ña̱kán, ni nu̱ú ña̱yóʼo á nu̱ú inkaña xíniñúʼuna tu̱ʼun pnéu·ma ña̱ kachiña “espíritu”, nu̱ú inkaka Biblia káchiña “ña̱ kéʼé espíritu” (BJ), “na̱ va̱ʼaní káʼa̱n ta kúnda̱a̱-inina” (FF, Vi), “ña̱ na̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱” (NBE, TA), “ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ profecía” (LT), “profecía” (NVI), “ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱” (CI, GR, SA) á “tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n espíritu” (NM).
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(2 Tesalonicenses 1:1-12) Ta̱ Pablo, ta̱ Silvano xíʼin ta̱ Timoteo, ña̱ ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú na̱ congregación na̱ ñuu Tesalónica na̱ kítáʼan xíʼin Ndióxi̱ ta̱ kúú yiváyó xíʼin táta Jesucristo: 2 Ná kundoo va̱ʼandó ta ná taxi Ndióxi̱ ta̱ kúú yiváyó ña̱ táxin koondó ta saátu táta Jesucristo. 3 Ndiʼi tiempo xíniñúʼu taxindi̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ndó, ñanindi̱, saá xíniñúʼu kooña, saáchi ku̱a̱ʼa̱n xáʼnuní ña̱ kándíxandó Ndióxi̱ ta saátu ña̱ kúʼvi̱-ini iin iinndó xíni táʼanndó, ku̱a̱ʼa̱n xáʼnuní ña̱yóʼo. 4 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, miíndi̱ káʼa̱n va̱ʼaníndi̱ xa̱ʼa̱ndó ti̱xin na̱ congregación Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ndakú íyo inindó xíʼin ña̱ kándíxaníndó Ndióxi̱ ni íxandi̱va̱ʼana xíʼinndó ta íxandeéní-inindó. 5 Ña̱yóʼo náʼa̱ña ña̱ nda̱kúní tíin Ndióxi̱ ku̱a̱chi, ta ña̱yóʼo kúú ña̱ chindeé ndóʼó ña̱ va̱ʼa ki̱ʼvindó ti̱xin Reino Ndióxi̱, ña̱ xóʼvi̱ndó xa̱ʼa̱. 6 Ña̱yóʼo náʼa̱ña ña̱ iin ña̱ va̱ʼaní kúú ña̱ kéʼé Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ taxira tu̱ndóʼo ndaʼa̱ na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼinndó, 7 soo, ndóʼó na̱ yáʼa nu̱ú tu̱ndóʼo, ndi̱ko-inindó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndi̱ʼi̱ tá ná kixi táta Jesús chí ndiví xíʼin na̱ ángel na̱ kúúmií ndee̱ na̱ kítáʼan xíʼinra 8 xíʼin ñuʼu̱ ña̱ xíxi̱, ta kixira ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ va̱ása xíni̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ta saátu na̱ va̱ása xíín kandíxa tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ tátayó Jesús. 9 Na̱yóʼo kúú na̱ ndakiʼin castigo ña̱ sándiʼi-xa̱ʼa̱ va̱ʼa tátayóna xíʼin ndee̱ ña̱ kúúmiíra, 10 mií tiempo ña̱ va̱xira ña̱ ndukáʼnura xíʼin na̱ koo santo xíʼinra ta ki̱vi̱ saá ndiʼi na̱ kándíxañaʼá ndakanda̱-inina kuninara, saáchi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nndi̱ xa̱ʼa̱ va̱ʼaní ka̱ndíxandóña. 11 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼotu kúú ña̱ káʼa̱nníndi̱ xa̱ʼa̱ndó xíʼin Ndióxi̱, ña̱ va̱ʼa ná ndakiʼinndó ña̱ ki̱ndo̱ora taxira ndaʼa̱ndó ta ná saxínura ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ kúni̱ndó keʼéndó xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandóra; 12 ña̱ va̱ʼa ná ndasakáʼnundó ki̱vi̱ tátayó Jesús, ta ndóʼó va̱ʼa kutáʼanndó xíʼinra, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ va̱ʼa-ini Ndióxi̱yó ta saátu táta Jesucristo.
22-28 TÍ JULIO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 1 TIMOTEO 1-3
“Chika̱a̱ndó ndee̱ ña̱ keʼéndó ña̱ va̱ʼa”
(1 Timoteo 3:1) Ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ nda̱kú kúúña. Tá iin ta̱a chíka̱a̱ra ndee̱ ña̱ xa̱a̱ra koora superintendente iin ña̱ va̱ʼaní kúú ña̱ kúni̱ra keʼéra.
w16.08-S 21 párr. 3
¿Á chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ kuaʼnuyó xíʼin tu̱ʼun Ndióxi̱?
3 (Kaʼvi 1 Timoteo 3:1). Tu̱ʼun griego ña̱ káʼa̱n ña̱ chika̱a̱na ndee̱ kúni̱ kachiña ña̱ sáka̱a̱na ndaʼa̱na ña̱ tíinna iin ña̱ʼa á iin ña̱ káni̱ loʼo íyo. Tu̱ʼun ña̱ xi̱niñúʼu ta̱ apóstol Pablo yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ va̱ʼa kuaʼnuyó xíʼin tu̱ʼun Ndióxi̱ xíniñúʼu chika̱a̱yó ndee̱. Ná ndakani loʼo xi̱níyó xa̱ʼa̱ iin ta̱ hermano ta̱ ndákanixi̱ní ndáa chiñu kuumiíra ti̱xin congregación chí nu̱únínu. Sana va̱ása kúúra siervo ministerial soo xíni̱ra ndáaña kúú ña̱ xíniñúʼu kachíñura xa̱ʼa̱. Ta kíxáʼara kéʼéra ndiʼi ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ra koora siervo ministerial. Ta sana chí nu̱únínu kachíñukara ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ra koora anciano. Tá káchíñura xa̱ʼa̱ u̱vi̱ saá ña̱yóʼo va̱ʼaní chíka̱a̱ra ndee̱ ña̱ va̱ʼa kuumiíra ku̱a̱ʼáka chiñu ti̱xin ña̱ congregación.
(1 Timoteo 3:13) Saáchi na̱ ta̱a na̱ va̱ʼaní káchíñu va̱ʼaní xáa̱na ndákiʼinna iin chiñu ña̱ va̱ʼa, ta va̱ʼatu káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kandíxana ta̱ Cristo Jesús.
km-S 11/78 4 párr. 7
Na̱ ndákiʼin iin chiñu ña̱ va̱ʼa
7 Va̱ása yo̱ʼvi̱ kunda̱a̱-iniyó nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xa̱ʼa̱ na̱ ta̱a yóʼo ña̱ “ndákiʼinna iin chiñu ña̱ va̱ʼa”. Soo va̱ása inkáchi íyo ña̱yóʼo xíʼin ña̱ káʼa̱nna ña̱ kéʼéna ti̱xin veʼe-ñu̱ʼu tá ndúuna su̱tu̱ á inkaka na̱ náʼnu. Na̱ kúú siervo ministerial na̱ va̱ʼaní káchíñu na̱yóʼo ndákiʼinna bendición Jehová xíʼin ta̱ Jesús. Saátu íxato̱ʼó na̱ hermano na̱ congregación miína ta chíndeétáʼanna xíʼinna. Ta “va̱ʼatu káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kandíxana ta̱ Cristo Jesús”. Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú íyo inina kúni̱ní na̱ hermano xíninana; ndakú íyo ña̱ kándíxana Ndióxi̱ ta va̱ása yíʼvina ña̱ ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(1 Timoteo 1:4) va̱ása kuniso̱ʼondó tu̱ʼun vatá ni ña̱ nándukúnína xa̱ʼa̱ ndáa míí ki̱xi xa̱ʼa̱ iin na̱ yiví, ña̱yóʼo ni va̱ása va̱ʼaña, chi ña̱ káʼa̱n sána miívana kúúña, ni su̱ví ña̱ chíndeétáʼan xíʼinyó ña̱ xa̱a̱yó kandíxayó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ kúúña.
it-1-S 1007 párr. 3
Ndáa míí ki̱xi xa̱ʼa̱ iin na̱ yiví
Tiempo saá, tá ka̱ʼyí ta̱ Pablo carta ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ Timoteo, va̱ása níxiniñúʼuka nandukúna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Chi tiempo saá va̱ása níxindayáʼvika nandukúna xa̱ʼa̱ ndáa míí ki̱xi xa̱ʼa̱ iin na̱ yiví á ndáana xi̱kuu na̱ veʼena, saáchi nu̱ú Ndióxi̱ inkáchiva ni̱xi̱yo na̱ judío xíʼin na̱ inka ñuu ti̱xin congregación. (Gál 3:28.) Tiempo saá xa̱a̱ xíni̱ ndiʼivana ña̱ ki̱xi ta̱ Cristo chí ti̱xin na̱ veʼe ta̱ David. Saátu xa̱a̱ ku̱yatinní ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuu Jerusalén xíʼin ndiʼi ña̱ʼa ña̱ xi̱kuumií na̱ judío. Ta Ndióxi̱ va̱ása níchika̱a̱ va̱ʼara ña̱yóʼo ña̱ va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ña. Ña̱kán ta̱ Pablo va̱ása níkuni̱ra ña̱ sandiʼi-xa̱ʼa̱na tiempona, ni ta̱ Timoteo ni na̱ congregación, ña̱ nandukúna xa̱ʼa̱ ndáa míí ki̱xi na̱ veʼe iin na̱ yiví, saáchi ña̱yóʼo va̱ása chindeétáʼanña xíʼinna ña̱ ndundakúka ña̱ kándíxana Ndióxi̱. Ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ nu̱ú Biblia ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ na̱ veʼe ta̱ Mesías, ña̱yóʼova kúú ña̱ ndáyáʼvi, chi náʼa̱ káxiña nu̱úyó ta̱ Cristo kúú ta̱ Mesías. Ta ndiʼika ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia náʼa̱ña nu̱úyó ña̱ nina ña̱ nda̱a̱ kúú historia ña̱ va̱xi nu̱úña.
(1 Timoteo 1:17) Vitin, ta̱ kúú rey ndiʼi tiempo, ta̱ va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱, ta̱ kǒo kívi kuniyó, iinlá ta̱yóʼo kúú ta̱ kúú Ndióxi̱, ta̱ xíniñúʼu ndasakáʼnuyó ndiʼi tiempo. Saá koo.
cl-S 11 párr. 15
“Kotondó, ta̱yóʼo kúú Ndióxi̱yó”
15 Iinlá Jehová kúú “ta̱ kúú rey ndiʼi tiempo” (1 Timoteo 1:17; Revelación 15:3). ¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱yóʼo? Sana va̱ása kúnda̱a̱ va̱ʼa iniyó xíʼinña, Jehová íyora ndiʼi tiempo, ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ xi̱naʼáví íyora ta koora ndiʼi tiempo. Xa̱ʼa̱ miíra káʼa̱n Salmo 90:2 “Ta miíún kúú Ndióxi̱ ndiʼi tiempo”. Ña̱kán kǒo ni iinna ní ixava̱ʼa-ñaʼá, ta ndiʼi tiempo tákuvara. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo naníra “ta̱ xi̱ku̱aʼa ta̱ táku ndiʼi tiempo” saáchi xa̱a̱ ya̱chi̱ví íyora tá kúma̱níka ixava̱ʼara na̱ yiví xíʼin ña̱ʼa (Daniel 7:9, 13, 22). Ña̱kán, ¿ndáana kivi ka̱ʼa̱n ña̱ kǒo kívi kaʼndachíñura?
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(1 Timoteo 2:1-15) Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo káʼi̱n xíʼinndó vitin, ña̱ ná kuaku ndáʼvindó nu̱ú Ndióxi̱, ña̱ ka̱ʼa̱nndó xíʼinra, ta taxindó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ ta̱a, 2 xa̱ʼa̱ na̱ rey xíʼin na̱ kúúmií iin chiñu káʼnu; ña̱kán táxinva kakayó ta va̱ʼa ndasakáʼnuyó Ndióxi̱ xíʼin ndinuʼu-iniyó. 3 Ña̱yóʼo kúú ña̱ va̱ʼa nu̱ú Ndióxi̱, ta̱ sa̱kǎku miíyó, 4 Ndióxi̱ kúni̱ra ná ka̱ku ndiʼi na̱ yiví ta ná xa̱a̱na kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ mií ña̱ nda̱a̱. 5 Saáchi íyo iinlá Ndióxi̱, ta íyotu iinlá ta̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱yó xíʼin Ndióxi̱, ta̱yóʼo kúú ta̱ Cristo Jesús, 6 ta̱xira miíra ña̱ va̱ʼa cha̱ʼvira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó... ta ña̱yóʼo ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ña tá na̱ kixaa̱ tiempo. 7 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta̱xina chiñu ndaʼíi̱ ña̱ kui̱ apóstol ña̱ natúʼi̱n xíʼin na̱ yiví, ña̱ nda̱a̱ káʼi̱n, va̱ása káʼi̱n ña̱ vatá, ña̱ koi̱ maestro na̱ inka ñuu ña̱ sanáʼi̱na kandíxana Ndióxi̱ ta sánáʼi̱na ña̱ nda̱a̱. 8 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, kúni̱i̱ iníísaá ñuyǐví ná ka̱ʼa̱n na̱ ta̱a xíʼin Ndióxi̱, soo tuun ná koona xíʼin ña̱ va̱ʼa ná kǒo sa̱a̱ní-inina xíʼin táʼanna ta ná kǒo kanitáʼanna xíʼin tu̱ʼun. 9 Tasaá kúni̱i̱ ná ñaʼá vií ná kundixiná, ta to̱ʼó ná koo ininá ta vií ná ndakanixi̱níná, ta xíniñúʼu vií chuʼunná xi̱níná ta kǒo xíniñúʼu kuniñúʼuná oro á perla á ña̱ kundixiná ti̱ko̱to̱ yaʼviví, 10 va̱ʼaka ná kundixiná táki̱ʼva ndíxi ná ñaʼá ná ndásakáʼnu Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa kéʼéná. 11 Ñá ñaʼá tá íyoñá sákuaʼañá táxin ná koo yuʼúñá ta viíní ná kandíxañá. 12 Kǒo táxii̱ ña̱ sanáʼa̱ ñá ñaʼá, ni ña̱ kaʼndañá chiñu nu̱ú ta̱a, saáchi táxin va̱ʼa ná koo yuʼúñá. 13 Saáchi siʼna ta̱ Adán na̱kuva̱ʼa, ta saáví na̱kuva̱ʼa ñá Eva. 14 Saátu, ta̱ Adán kǒo nísandáʼvinara chi ñá ñaʼá kúú ñá sa̱ndáʼvina ta ni̱ki̱ʼviñá ku̱a̱chi. 15 Soo miíñá, ña̱ chindeétáʼan xíʼinñá kúú ña̱ koo se̱ʼeñá, ña̱ va̱ʼa ndakundeéñá kandíxañá Ndióxi̱, kuʼvi̱-iniñá kuniñá inkana, kuuñá na̱ yiví yi̱i̱ ta vií ndakanixi̱níñá.
29 TÍ JULIO NDA̱A̱ 4 TÍ AGOSTO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 1 TIMOTEO 4-6
“¿Chiñu Ndióxi̱ á ña̱ ku̱i̱káva?”
(1 Timoteo 6:6-8) Ña̱ va̱ʼaní kúú ña̱ kundi̱ʼi̱ka-iniyó xa̱ʼa̱ chiñu Ndióxi̱ ta kusi̱í-iniyó xíʼin ña̱ kúúmiíyó. 7 Saáchi kǒo ni iin ña̱ʼa níkixaa̱ xíʼinyó ñuyǐví yóʼo ta ni ná ku̱ʼu̱nyó kǒo ni iin ña̱ʼa ku̱ʼu̱n xíʼinyó. 8 Nani ná koo ña̱ʼa kuxuyó xíʼin ña̱ kundixiyó, ña̱yóʼova kusi̱í-iniyó xíʼin.
w03-S 1/6 9 párr. 1, 2
Ná sakuaʼayó kusi̱í-iniyó xíʼin ña̱ kúúmiíyó
Iin ña̱ ndáyáʼviní ña̱ xi̱sakusi̱í-ini ta̱ Pablo kúú ña̱ xi̱xaʼnu̱-inira xa̱ʼa̱ ña̱ ndukúkara ku̱a̱ʼá ña̱ʼa. Ta ¿ndáaña kúni̱ kachi ña̱ ka̱ʼnu̱-iniyó? Kúni̱ kachiña ña̱ si̱í koo iniyó xíʼin nda̱saa ña̱ʼa ña̱ xíniñúʼu kuitívayó. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Timoteo ta̱ va̱ʼaní xi̱kitáʼan xíʼinra: “Ña̱ va̱ʼaní kúú ña̱ kundi̱ʼi̱ka-iniyó xa̱ʼa̱ chiñu Ndióxi̱ ta kusi̱í-iniyó xíʼin ña̱ kúúmiíyó. Saáchi kǒo ni iin ña̱ʼa níkixaa̱ xíʼinyó ñuyǐví yóʼo ta ni ná ku̱ʼu̱nyó kǒo ni iin ña̱ʼa ku̱ʼu̱n xíʼinyó. Nani ná koo ña̱ʼa kuxuyó xíʼin ña̱ kundixiyó, ña̱yóʼova kusi̱í-iniyó xíʼin” (1 Timoteo 6:6-8).
Ta̱ apóstol Pablo chi̱táʼanra ña̱ kusi̱í-iniyó xíʼin ña̱ kúúmiíyó xíʼin ña̱ kundi̱ʼi̱ka-iniyó xa̱ʼa̱ chiñu Ndióxi̱. Ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ va̱ʼa si̱íka koo iniyó xíniñúʼu kundi̱ʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱ chiñu Ndióxi̱, su̱víka ña̱ ku̱ʼu̱nyó sa̱tá ña̱ ku̱i̱ká. Ña̱ koo ña̱ kuxura á ña̱ kundixira, ña̱ nda̱a̱ kúúña chi̱ndeétáʼanña xíʼinra ña̱ kundi̱ʼi̱ka-inira xa̱ʼa̱ chiñu Jehová, soo su̱ví ña̱yóʼo kúú ña̱ níxindayáʼvi va̱ʼaka nu̱úra. Ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinra kúú ña̱ ka̱ndíxaníra Jehová ni nda̱a̱ ndáaka ña̱ ki̱xi nu̱úra.
(1 Timoteo 6:9) Soo na̱ kúni̱ koo ku̱a̱ʼá xu̱ʼún ndákavana tu̱ndóʼo, tasaá kíxaʼána kéʼéna ndiʼi ña̱ kíʼvi, ta ña̱yóʼo sándiʼi-xa̱ʼa̱ña miína.
g-S 6/07 6 párr. 3
¿Ndáaña ndoʼoyó tá ndíku̱nníyó sa̱tá ña̱ ku̱i̱ká?
Ña̱ ndixava kúúña kǒo na̱ yiví xíʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ndíku̱nna sa̱tá ña̱ʼa ña̱ ku̱i̱ká, soo va̱ása táxiña ña̱ si̱í koona. Xa̱ʼa̱ ña̱ ndíʼi̱ní-inina xa̱ʼa̱ chiñuna á xa̱ʼa̱ ña̱ koo ku̱a̱ʼá xu̱ʼúnna kivi kiʼin kue̱ʼe̱ miína, tá kúú táʼan ña̱yóʼo: kue̱ʼe̱ ña̱ yíʼvina, va̱ása kívi ku̱su̱nna, kíxáʼa kúʼvi̱ xi̱nína á nda̱a̱ kána úlcera inina, ta ña̱yóʼo va̱ása taxiña kutakuna ku̱a̱ʼá tiempo. Tá kíʼinna kuenta ña̱ xíniñúʼu nasamana ki̱ʼva ña̱ tákuna kǒo nda̱a̱ ni iinka ña̱ kivi keʼéna chi xa̱a̱ ndíka̱a̱na ndaʼa̱ tu̱ndóʼo. Sana na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼinna va̱ásaka kándíxana miína, na̱ se̱ʼena sana va̱ása si̱íka íyona ta miína xa̱a̱ ndeéní ndóʼona. Sana kiviva keʼéna sava ña̱ʼa ña̱ ndakundoo viíka loʼona, soo xíniñúʼu chika̱a̱nína ndee̱ ña̱ keʼéna ña̱yóʼo. Na̱ yiví yóʼo ña̱ ndixa kúúña “va̱xiní tu̱ndóʼo nu̱úna” (1 Timoteo 6:10).
(1 Timoteo 6:10) Saáchi xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na koo xu̱ʼúnna kíxáʼa tu̱ndóʼo nu̱úna, chi xu̱ʼúnva ndíʼi̱-inina xa̱ʼa̱, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo savana nda̱a̱ nándósó-inina xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ta va̱xiní tu̱ndóʼo nu̱úna.
g-S 11/08 6 párr. 4-6
I̱ñu̱ consejo ña̱ táxi yichi̱ nu̱úyó ña̱ va̱ʼa si̱í kooyó
Táki̱ʼva xi̱niyó nu̱ú artículo ña̱ nu̱ú ña̱ va̱xi ti̱xin serie yóʼo na̱ ndíku̱n sa̱tá xu̱ʼún ndákanixi̱nína ña̱kán kúú ña̱ taxi ña̱ si̱í koo inina, soo su̱ví ña̱ ndixa kúúña. Su̱ví na̱ ndakava-ini kuití koona saáchi ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo kixi nu̱úna. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱nína ndukúikána savana nda̱a̱ sándakondaʼána na̱ veʼena xíʼin na̱ migona. Ta savana ni va̱ása ndákindee̱ viína, sana xa̱ʼa̱ ña̱ káchíñunína á ña̱ ndíʼi̱ní-inina íxaa xu̱ʼún. “Ta̱ káchíñu va̱ʼaní kísi̱ra, ni loʼo á ku̱a̱ʼá xíxira. Soo ta̱ ku̱i̱ká xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼá ña̱ʼa kúúmiíra kǒo kívi ku̱su̱nra”, káchi Eclesiastés 5:12 (Nueva Versión Internacional).
Xu̱ʼún su̱ví iin ña̱ sándaʼvi kuití miíyó kúúña chi sáxo̱ʼvi̱tuña miíyó. Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ku̱i̱ká sándaʼviña miíyó (Marcos 4:19). Savana ndákanixi̱nína xu̱ʼún kúú ña̱ taxi ña̱ si̱í koo inina soo su̱ví ña̱ ndixa kúú ña̱yóʼo, ña̱ ndóʼona kúúña kíxáʼa kúni̱ ku̱a̱ʼákanaña. Táki̱ʼva káʼa̱n ña̱ Eclesiastés 5:10: “Na̱ kúʼvi̱-ini xíni ña̱ ku̱i̱ká kǒo kíndo̱o-inina xíʼin ña̱ xa̱a̱ kúúmiína chi ndúkú ku̱a̱ʼákanaña” (Nueva Versión Internacional).
Xíʼin ña̱yóʼo kúnda̱a̱-iniyó na̱ kútóoní koo xu̱ʼún ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo táxiña ndaʼa̱na chi kíxáʼa ndákava-inina, sáa̱-inina á nda̱a̱ xáa̱na kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa (Proverbios 28:20). Soo na̱ va̱ʼaní-ini, na̱ íxakáʼnu-ini, na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa, na̱ kúʼvi̱-ini xíni inkana, na̱ ndíʼi̱ní-ini xa̱ʼa̱ chiñu Ndióxi̱, na̱yóʼo kúú na̱ ndixa si̱íní íyo ini ta ndiʼi ña̱ kéʼéna va̱ʼaní kánaña.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(1 Timoteo 4:2) xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé na̱ ta̱a na̱ káʼa̱n ña̱ vatá, saáchi ña̱ xínitúni̱na ki̱ndo̱oña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin marca ña̱ kánina tu̱ni̱;
Va̱ʼaní ná koo ña̱ xínitúni̱yó nu̱ú Ndióxi̱
17 Ta̱ apóstol Pedro ni̱ka̱ʼa̱nra: “Va̱ʼaní ná koo ña̱ xínitúni̱ndó” (1 Pedro 3:16). Soo sava na̱ yiví va̱ása kándíxana yichi̱ ña̱ táxi Jehová, ta tá yáʼa tiempo ña̱ xínitúni̱na va̱ása káʼa̱nkaña xíʼinna. Ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ yiví yóʼo ña̱ xínitúni̱na kíndo̱oña xíʼin iin marca “nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin marca ña̱ kánina tu̱ni̱” (1 Timoteo 4:2). ¿Á xa̱a̱ ndíi̱ún xíʼin ñuʼu̱ sava yichi̱? Tá ki̱vi̱ ndeéní ndíi̱yó, nu̱ú ni̱ndi̱i̱yó kíxáʼa kútéʼeña ta va̱ása tíxo̱ʼvi̱kaña. Saátu kúú xíʼin ña̱ xínitúni̱yó, tá iinna ndákundeéna kéʼéna ña̱ kini ta yáʼa tiempo ña̱yóʼo kǒo káʼa̱nkaña xíʼinna á kǒo sándi̱ʼi̱kañana.
(1 Timoteo 4:13) Nani kuxai̱, ndakundeékaún sakuaʼún kaʼviún nu̱ú ndiʼina, chika̱a̱ ndee̱ xíʼinna, sanáʼa̱na.
it-2-S 198
Ña̱ káʼvina nu̱ú ndiʼina
Ti̱xin congregación ña̱ ni̱xi̱yo tiempo xi̱naʼá. Tá siglo nu̱ú loʼo kuití na̱ yiví xi̱kuumií copia ña̱ rollo ña̱ Biblia, ña̱kán xi̱xiniñúʼu kaʼvinaña nu̱ú ndiʼina. Ta̱ apóstol Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ná kaʼvina carta ña̱ chi̱ndaʼára ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ndiʼina ti̱xin ña̱ congregación, ta ni̱ka̱ʼa̱ntura ña̱ ná taxina carta ña̱ chi̱ndaʼára ndaʼa̱na ndaʼa̱ inka congregación ña̱ va̱ʼa ná kaʼvitu na̱kánña. (Col 4:16; 1Te 5:27.) Ta̱ Pablo ta̱xira consejo yóʼo ndaʼa̱ ta̱ loʼo superintendente Timoteo: “Sakuaʼún kaʼviún nu̱ú ndiʼina, chika̱a̱ ndee̱ xíʼinna, sanáʼa̱na”. (1Ti 4:13.)
Na̱ káʼvi nu̱ú inkana xíniñúʼu viíní keʼénaña. (Hab 2:2.) Saáchi xíʼin ña̱yóʼo sákuaʼa inkana, ña̱kán na̱ káʼvi nu̱ú ndiʼina siʼna miína kúú na̱ xíniñúʼu kunda̱a̱ va̱ʼa ini xíʼin ña̱ káʼvina ta saátu ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña, ta kiʼin va̱ʼana kuenta tá káʼvina ña̱kán va̱ʼa na̱ xíniso̱ʼo tá káʼvina ná kǒo ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ inka ña̱ʼa. Táki̱ʼva káchi Revelación 1:3, na̱ káʼvi ña̱ profecía nu̱ú inkana saátu na̱ xíniso̱ʼoña ta kéʼéna ña̱ káʼa̱nña si̱íní koona.
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(1 Timoteo 4:1-16) Tasaá, tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n espíritu káchiña tiempo ña̱ va̱xi chí nu̱únínu savana sandákoona ña̱ kándíxana Ndióxi̱ ta kixáʼana keʼéna tu̱ʼun ña̱ káʼa̱n espíritu ña̱ sándaʼvi xíʼin ña̱ sanáʼa̱ na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa, 2 xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé na̱ ta̱a na̱ káʼa̱n ña̱ vatá, saáchi ña̱ xínitúni̱na ki̱ndo̱oña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin marca ña̱ kánina tu̱ni̱; 3 ta ka̱ʼa̱nna ña̱ va̱ása kívi tindaʼa̱ na̱ yiví ta ni kǒo kívi kuxuna ña̱ i̱xava̱ʼa Ndióxi̱ ña̱ taxina tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ña, na̱ kándíxa miíra ta xíni̱ va̱ʼana xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱. 4 Saáchi xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúúña ndiʼi ña̱ i̱xava̱ʼa Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼaní kúúvaña, ta nda̱a̱ ni iinña ná kǒo ndiʼi-xa̱ʼa̱ ta ná taxiyó tíxa̱ʼvi xa̱ʼa̱ña, 5 saáchi ndúyi̱i̱ña xíʼin tu̱ʼun Ndióxi̱ ta ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ña xíʼinra. 6 Tá ná taxiún consejo yóʼo ndaʼa̱ na̱ hermano, xa̱ún koún iin ta̱ va̱ʼaní káchíñu nu̱ú ta̱ Cristo Jesús, ta va̱ʼaní kandíxaún Ndióxi̱ xíʼin ndiʼi ña̱ sánáʼa̱ra ña̱ xa̱a̱ chíka̱a̱níún ndee̱ kándíxaún. 7 Soo va̱ása kuniso̱ʼún cuento vatá ña̱ íxayaku̱a̱ ña̱ kúú ña̱ santo ni ña̱ vatá ña̱ káʼa̱n ná si̱ʼí. Va̱ʼaka yi̱ʼvíún kuniún Ndióxi̱ ta chika̱ún ndee̱ xíʼin ña̱yóʼo. 8 Saáchi ña̱ keʼéyó ejercicio chíndeétáʼanva loʼoña xíʼinyó; soo ña̱ yi̱ʼvíyó kuniyó Ndióxi̱ kúú ña̱ va̱ʼaka nu̱ú ndiʼi ña̱ʼa, saáchi ku̱a̱ʼá ña̱ʼa va̱ʼa ndakiʼinyó tiempo vitin ta saátu chí nu̱únínu. 9 Tu̱ʼun nda̱kú kúú ña̱yóʼo ta xíniñúʼu kandíxayóña. 10 Saáchi xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ káchíñuníyó ta chíka̱a̱yó ndee̱, saáchi kándíxayó iin Ndióxi̱ ta̱ táku, ta̱yóʼo kúú ta̱ sáka̱ku ndiʼi na̱ yiví, soo na̱ sáka̱ku va̱ʼakara kúú na̱ kándíxa miíra. 11 Ndakundeún ka̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta sanáʼúnña inkana. 12 Va̱ása taxiún ña̱ kundasína yóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ loʼún. Keʼé ña̱ va̱ʼa nu̱ú inkana ña̱ va̱ʼa ná kundiku̱nna yichi̱ún xíʼin ña̱ káʼún, ña̱ kéʼún, ña̱ kúʼvi̱-iniún xíniúnna, ña̱ kándíxaún Ndióxi̱ xíʼin ña̱ vií kéʼún. 13 Nani kuxa̱i̱, ndakundeékaún sakuaʼún ña̱ kaʼviún nu̱ú ndiʼina, chika̱a̱ ndee̱ xíʼinna, sanáʼa̱na. 14 Kundaa va̱ʼún chiñu ña̱ nda̱kiʼún, chi xa̱a̱ ya̱chi̱ka ni̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ kuumiíún tá chi̱núu na̱ anciano ndaʼa̱na sa̱táún. 15 Ndakanixi̱ní xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo; kundi̱ʼi̱ka-iniún xa̱ʼa̱ña, ña̱ va̱ʼa ná kunda̱a̱-ini ndiʼina xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kútu̱ʼvakaún. 16 Kuentaní koún xíʼin ña̱ kéʼún ta saátu xíʼin ña̱ sánáʼún. Ndakundeún keʼún ña̱yóʼo, chi tá saá ná keʼún, sakǎkún miíún ta saátu na̱ xíniso̱ʼo ña̱ sánáʼún.