Referencia Ña̱ Kéʼé na̱ Ndásakáʼnu Ndióxi̱ Tutu nu̱ú Va̱xi ña̱ Keʼéyó Reunión
5-11 TÍ AGOSTO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 2 TIMOTEO 1-4
“Ndióxi̱ va̱ása nítaxira espíritu ndaʼa̱yó ña̱ yi̱ʼvíyó”
(2 Timoteo 1:7) Saáchi Ndióxi̱ va̱ása nítaxira espíritu ndaʼa̱yó ña̱ yi̱ʼvíyó, chi ta̱xiraña ndaʼa̱yó ña̱ taxiña ndee̱ ndaʼa̱yó saátu ña̱ kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana ta nina ña̱ va̱ʼa keʼéyó.
w09-S 15/5 15 párr. 9
Na̱ va̱lí kúa̱an, na̱ʼa̱ndó ña̱ sákuaʼandó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱
9 Ña̱ va̱ʼa chindeétáʼan ta̱ Pablo xíʼin ta̱ Timoteo, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ tu̱ʼun yóʼo xíʼinra: “Saáchi Ndióxi̱ va̱ása nítaxira espíritu ndaʼa̱yó ña̱ yi̱ʼvíyó, chi ta̱xiraña ndaʼa̱yó ña̱ taxiña ndee̱ ndaʼa̱yó saátu ña̱ kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana ta nina ña̱ va̱ʼa keʼéyó” (2 Tim. 1:7). Tá viíní ndákanixi̱níyó kǒo ña̱ kini keʼéyó. Ta ña̱ viíní ndakanixi̱níyó chindeéña miíyó ña̱ ya̱ʼayó nda̱a̱ ndáaka nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ ndeéní. Soo sava na̱ va̱lí kúa̱an va̱ása kúchiñuna ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo yóʼo ta xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼaka kíndo̱ona veʼena ta va̱ása kéena nu̱ú camana, á ña̱ kotona tele, á ña̱ kuniñúʼuna droga xíʼin ndixi, saátu ku̱a̱ʼa̱nna nu̱ú íyo vikó á kéʼéna ña̱ kini. Soo miíyó na̱ sákuaʼa xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ “sánáʼa̱ra miíyó ña̱ ndakooyó keʼéyó ña̱ kini xíʼin ña̱ kúni̱yó keʼéyó ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo, sa̱náʼa̱tura miíyó ña̱ vií ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ keʼéyó” (Tito 2:12).
(2 Timoteo 1:8) Ña̱kán, va̱ása kukaʼan nu̱ún ña̱ natúʼun xa̱ʼa̱ tátayó, ni xa̱ʼa̱ yi̱ʼi̱, ña̱ káchíñui̱ nu̱úra; va̱ʼaka kúúña xo̱ʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ káʼún xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, chi ndee̱ Ndióxi̱ chindeé yóʼó.
w03-S 1/3 9 párr. 7
‘Va̱ása ndakava-iniyó ta ndakú ná koo-iniyóʼ
7 Ta̱ Pablo ka̱ʼyíra tutu ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ Timoteo ta káchiña: “Saáchi Ndióxi̱ va̱ása nítaxira espíritu ndaʼa̱yó ña̱ yi̱ʼvíyó, chi ta̱xiraña ndaʼa̱yó ña̱ taxiña ndee̱ ndaʼa̱yó [...]. Ña̱kán, va̱ása kukaʼan nu̱ún ña̱ natúʼun xa̱ʼa̱ tátayó” (2 Timoteo 1:7, 8; Marcos 8:38). Tá káʼviyó tu̱ʼun yóʼo, ná ndakanixi̱níyó xíʼinña: “¿Á kúkaʼan nu̱úi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxai̱ Ndióxi̱? ¿Á káʼi̱n xíʼin na̱ káchíñu xíʼi̱n á na̱ kaʼvi xíʼi̱n escuela ña̱ kúi̱ testigo Jehová? ¿Á va̱ʼa kúni̱i̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxai̱ Ndióxi̱ xíʼin ña̱ kítáʼi̱n xíʼinra?”. Tá iin na̱ hermano yíʼvina natúʼunna xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ná ndakaʼánna xa̱ʼa̱ consejo ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ ta̱ Josué: Kǒo Ndakava-iniún ta ndakú koo-iniún. Kǒo ndakanixi̱níyó ña̱ ndáyáʼvika kúú ña̱ káʼa̱n na̱ káchíñuyó xíʼin á na̱ káʼviyó xíʼin escuela, chi ña̱ ndáyáʼvika kúú ña̱ ndákanixi̱ní Jehová xíʼin ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó (Gálatas 1:10).
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(2 Timoteo 2:3, 4) Ña̱ kúún iin soldado ta̱ va̱ʼaní káchíñu nu̱ú ta̱ Cristo Jesús, va̱ʼaka kandíxaún ña̱ xo̱ʼvi̱ún. 4 Nda̱a̱ ni iin ta̱ kúú soldado va̱ása kéʼéra inka chiñu, ña̱ kindo̱o va̱ʼara nu̱ú ta̱ nda̱ka̱xin miíra ña̱ koora soldado.
w17.07-S 10 párr. 13
Ná nandukúyó mií ña̱ ndixa ndáyáʼvi va̱ʼaka
13 Ta̱ Timoteo kúú ta̱ va̱ʼaní ni̱na̱ʼa̱ ña̱ kándíxara Ndióxi̱. Ta xa̱ʼa̱ ña̱kán ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ kúúra “iin soldado ta̱ va̱ʼaní káchíñu nu̱ú ta̱ Cristo Jesús” ta so̱ndíʼi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Nda̱a̱ ni iin ta̱ kúú soldado va̱ása kéʼéra inka chiñu, ña̱ kindo̱o va̱ʼara nu̱ú ta̱ nda̱ka̱xin miíra ña̱ koora soldado” (2 Tim. 2:3, 4). Tiempo vitin na̱ ndíku̱n ta̱ Jesús chíka̱a̱nína ndee̱ ña̱ va̱ʼa kundiku̱nna consejo yóʼo. Ki̱ʼva iin millón kúú na̱ káchíñu ndiʼi tiempo nu̱ú Ndióxi̱ ta chíka̱a̱nína ndee̱ ña̱ va̱ása kéʼéna ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo, saátu ndákaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ texto yóʼo “ta na̱ níká xu̱ʼún nu̱ú inkana xáa̱na káchíñuna nu̱ú na̱ ta̱xiña ndaʼa̱na” (Prov. 22:7). Ta̱ Ndi̱va̱ʼa kúni̱ra ná kuniñúʼuyó ndee̱yó xíʼin tiempoyó ña̱ ndukúyó ku̱a̱ʼá ña̱ ku̱i̱ká ña̱ íyo ñuyǐví yóʼo. Savana níkána ku̱a̱ʼákaví xu̱ʼún nu̱ú na̱ yiví ña̱ va̱ʼa chaʼvina veʼena, carrona, á ña̱ kaʼvina escuela á ña̱ tindaʼa̱na. Tá kǒo kíʼinyó kuenta xíʼin ña̱yóʼo, kivi xa̱a̱yó ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ kuníkáyó. Soo tá ndíchi ndákanixi̱níyó loʼova ña̱ʼa kuniñúʼuyó tasaá kǒo xu̱ʼún kuníkáyó ta loʼova xu̱ʼún kuniñúʼuyó. Saá kúú ña̱ kooyó na̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱ ta va̱ása kooyó na̱ káchíñu nu̱ú na̱ yiví (1 Tim. 6:10).
(2 Timoteo 2:23) Tasaá va̱ása kuniso̱ʼún tu̱ʼun ña̱ kíʼví á ña̱ káʼa̱n na̱ va̱ása xíni̱, saáchi xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ku̱a̱ʼánína kánitáʼanna.
w14-S 15/7 14 párr. 10
Na̱ ndásakáʼnu Jehová nina ña̱ nda̱kú kéʼéna
10 Tiempo vitin, miíyó na̱ ndásakáʼnu Jehová sava yichi̱ ndáni̱ʼíyó na̱ apóstata ti̱xin congregación nu̱ú ñúʼuyó. Soo tá káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱xi nu̱ú Biblia xíʼinyó, va̱ása xíniñúʼu kuniso̱ʼoyóna nda̱a̱ ndáaka nu̱ú távána ña̱ káʼa̱nna. Saátu va̱ása xíniñúʼu kanitáʼanyó xíʼin na̱ apóstata, ta ni chí nu̱ú ña̱ internet. Sava kúni̱yó chindeétáʼanyó xíʼinna ña̱ kunda̱a̱-inina soo tásaá kéʼéyó, náʼa̱yó ña̱ va̱ása ndíku̱nyó ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱. Miíyó na̱ ndásakáʼnu Jehová va̱ása kítáʼanyó xíʼinna.
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(2 Timoteo 1:1-18) Ta̱ Pablo, xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ kúúra apóstol ta̱ Cristo Jesús, xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxara ta̱ Cristo Jesús kutakura ndiʼi tiempo, 2 ta̱ Timoteo, iin se̱ʼei̱ ta̱ kúʼvi̱ní-inii̱ xínii̱: Ná ndakiʼinra ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ Ndióxi̱, xíʼin ña̱ táxin ña̱ kúúmií Ndióxi̱ yiváyó xíʼin ta̱ Cristo Jesús ta̱ kúú tátayó. 3 Táxii̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ ta̱ ndásakáʼnui̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé na̱ xi̱ndoo xi̱naʼá, ta va̱ʼa íyo ña̱ xínitúníi̱ ta ndiʼi tiempo káʼi̱n xa̱ʼún xíʼin Ndióxi̱, ta ñuú xíʼin káʼñu 4 kúnii̱ kunii̱ yóʼó, ndákaʼíi̱n xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱kún, kúni̱kavíi̱ kunii̱ yóʼó ña̱ va̱ʼa kusi̱í-inii̱. 5 Ndákaʼánníi̱ ndáa ki̱ʼva íyo ña̱ kándíxaún Ndióxi̱ ña̱ su̱ví ña̱ vatá kúúña, siʼina xi̱ta̱ún ñá Loida ki̱xáʼa kándíxa Ndióxi̱, xíʼin siʼún ñá Eunice, saátu kándíxai̱ ña̱ saátu íyo yóʼóva. 6 Ña̱kán káʼi̱n xíʼún ña̱ chika̱a̱kaún ndee̱ xíʼin chiñu ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼún. 7 Saáchi Ndióxi̱ va̱ása nítaxira espíritu ndaʼa̱yó ña̱ yi̱ʼvíyó, chi ta̱xiraña ndaʼa̱yó ña̱ taxiña ndee̱ ndaʼa̱yó saátu ña̱ kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana ta nina ña̱ va̱ʼa keʼéyó. 8 Ña̱kán, va̱ása kukaʼan nu̱ún ña̱ natúʼun xa̱ʼa̱ tátayó, ni xa̱ʼa̱ yi̱ʼi̱, ña̱ káchíñui̱ nu̱úra; va̱ʼaka kúúña xo̱ʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ káʼún xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, chi ndee̱ Ndióxi̱ chindeé yóʼó. 9 Chi ta̱yóʼo sa̱kǎkura miíyó ta nda̱saa yi̱i̱ra miíyó, ta su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miíyó kúúña, chi xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-inira kuuña, chi xa̱a̱ kúʼvi̱-ini Ndióxi̱ xínira miíyó tá ta̱ʼán kuva̱ʼa ñuyǐví yóʼo chi xa̱a̱ saáví xa̱a̱ kuenta ta̱ Cristo Jesús kúúyó, 10 soo vitin xa̱a̱ náʼa̱ káxiña nu̱úyó chi ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Cristo Jesús xa̱ʼa̱yó, ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra ña̱ xíʼi̱ na̱ yiví, soo xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱yóʼo kǒoka na̱ kuvi, ni na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ku̱ñu, xa̱ʼa̱ ña̱ na̱túʼunra tu̱ʼun va̱ʼa, 11 ña̱kán va̱ʼa ni̱xa̱i̱ kúi̱ ta̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ saátu apóstol xíʼin ta̱ sánáʼa̱. 12 Ta xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱yóʼo xóʼvii̱, soo va̱ása kúkaʼan nu̱úi̱. Chi xíni̱ va̱ʼi̱ ta̱ ni̱xa̱i̱ ka̱ndíxai̱, ta kándixai̱ra ña̱ taxira ña̱ va̱ʼa ndaʼíi̱ chí nu̱únínu. 13 Ndakundeún kundiku̱n tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ xi̱niso̱ʼún xa̱ʼa̱ yi̱ʼi̱, xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxaún ta kúʼvi̱-iniún xíniún ta̱ Cristo Jesús. 14 Ña̱ va̱ʼa ña̱ nda̱kiʼún, taxiva̱ʼúnña ta mií espíritu santo chindeétáʼan xíʼún. 15 Yóʼó xíni̱ va̱ʼún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ña̱ ndiʼi na̱ ta̱a na̱ ñuu Asia ku̱xíkana nu̱úi̱. Ta̱ Figelo xíʼin ta̱ Hermógenes ta iin grupo kúú na̱yóʼo. 16 Mií Jehová ná taxi ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ na̱ veʼe ta̱ Onesíforo, saáchi ndiʼi tiempo ni̱xa̱ʼa̱nra xi̱xitora yi̱ʼi̱ veʼeka̱a ta xi̱taxira ña̱ʼa ndaʼíi̱, ta kǒo níxi̱kukaʼa̱n nu̱úra xíʼin. 17 Saáchi tá íyora chí ñuu Roma, koo níndakoora ña̱ nandukúra yi̱ʼi̱, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nda̱níʼinra yi̱ʼi̱. 18 Mií tátayó Jehová ná taxi ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ra chí nu̱únínu. Ta ndiʼi chiñu ña̱ ke̱ʼéra chí ñuu Éfeso xíni̱ va̱ʼún xa̱ʼa̱ña.
12-18 TÍ AGOSTO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | TITO 1-FILEMÓN
“Ndáa ki̱ʼva ndáka̱xinna na̱ koo anciano”
(Tito 1:5-9) Ña̱kán nda̱koi̱ yóʼó chí ñuu Creta, ña̱ va̱ʼa ixananiún ku̱a̱chi ña̱ íyo, ta saátu ndaka̱xiún na̱ koo anciano iin tá iin ñuu, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún saá keʼún; 6 tá íyo iin ta̱a ta̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií, ta̱ íyo iinlá ñá síʼí, ta saátu tá íyo se̱ʼera na̱ kándíxa Ndióxi̱ na̱ kǒo ku̱a̱chi kúúmií, ta saátu kǒo kéʼéna ña̱ kúni̱ miína. 7 Saáchi ta̱ kúú superintendente xíniñúʼu va̱ʼaní ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ káchíñu ndáʼvi nu̱ú Ndióxi̱ saá xíniñúʼu koora, ta kǒo keʼéraña xíʼin ña̱ ndúxa, ta kǒo sa̱a̱ra, ni va̱ása xíniñúʼu koʼoníra ndixi ni ña̱ kutóora kanitáʼanra, saátu kǒo kiʼinra xu̱ʼún inkana, 8 xíniñúʼu va̱ʼaní koo inira, kuʼvi̱-inira kunira ña̱ va̱ʼa, nina ña̱ va̱ʼa xíniñúʼu keʼéra, nda̱kú koo inira, ta kúee koo inira, 9 saátu xíniñúʼu va̱ʼaní kundiku̱nra ña̱ sánáʼa̱ra, ña̱kán va̱ʼa taxira consejo ndaʼa̱ na̱ va̱ása va̱ʼa kéʼé á na̱ va̱ása va̱ʼa sánáʼa̱.
w14-S 15/11 28, 29
Pregunta ña̱ kéʼé na̱ káʼvi tutu yóʼo
Tu̱ʼun Ndióxi̱ va̱ása káʼa̱nníña ndáa ki̱ʼva xi̱ndaka̱xinna na̱ anciano soo táxivaña kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Nátúʼunña xíʼinyó ña̱ tá ndi̱kó ta̱ Pablo xíʼin ta̱ Bernabé ña̱ ni̱xa̱ʼa̱nra ña̱ viaje nu̱ú ña̱ xi̱kuura misionero, “saátu nda̱ka̱xinna sava na̱ koo anciano ti̱xin iin tá iin congregación, ta ke̱ʼéna oración ta va̱ása níxixina, ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin Jehová ña̱ kundaarana, chi mií ta̱yóʼo kúú ta̱ ni̱xa̱a̱na ka̱ndíxana” (Hech. 14:23). Tá ni̱ya̱ʼa ku̱i̱ya̱, ta̱ Pablo ka̱ʼyíra tu̱ʼun yóʼo ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ Tito chi superintendente ni̱xi̱yo ta̱yóʼo: “Ña̱kán nda̱koi̱ yóʼó chí ñuu Creta, ña̱ va̱ʼa ixananiún ku̱a̱chi ña̱ íyo, ta saátu ndaka̱xiún na̱ koo anciano iin tá iin ñuu, ta nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼi̱n xíʼún saá keʼún” (Tito 1:5). Saátu ta̱ Timoteo ta̱ xi̱chindeétáʼan xíʼin ta̱ Pablo, nda̱kiʼinra chiñu yóʼo ña̱ ndaka̱xinra na̱ koo anciano (1 Tim. 5:22). Nda̱a̱ táki̱ʼva xítoyó, na̱ xi̱ndaka̱xin na̱ xi̱kuu anciano tiempo xi̱naʼá xi̱kuu na̱ superintendente viajante, ta su̱ví na̱ apóstol á na̱ anciano na̱ ñuu Jerusalén níxi̱ndaka̱xin na̱yóʼo.
Ña̱kán, na̱ Cuerpo Gobernante na̱samana ndáana ndaka̱xin na̱ koo anciano xíʼin na̱ siervo ministerial. Nda̱a̱ tá 1 tí septiembre ña̱ ku̱i̱ya̱ 2014 ki̱xáʼana ndíku̱nna ña̱yóʼo: ta̱ superintendente ña̱ circuito kíʼin va̱ʼara kuenta ña̱ káʼa̱n na̱ anciano xa̱ʼa̱ na̱ hermano. Tasaá tá kíxaa̱ra xítora na̱ congregación, chíka̱a̱ra ndee̱ ña̱ kuxini̱ va̱ʼara na̱ hermano na̱ káʼa̱n na̱ anciano xa̱ʼa̱ ña̱ koona anciano, ta nda̱a̱ sava yichi̱ kéera xíʼin na̱ hermano yóʼo ña̱ natúʼunra xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Tá xa̱a̱ ki̱ʼinra kuenta xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n na̱ anciano yóʼo, ta̱ superintendente ña̱ circuito kúú ta̱ ndaka̱xin na̱yóʼo ña̱ xa̱a̱na koona anciano á siervo ministerial. Saá náʼa̱na ña̱ ndíku̱nna nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé na̱ xi̱ndoo tá siglo nu̱ú.
¿Ndáaka na̱ kéʼé chiñu yóʼo? Na̱ “esclavo fiel y discreto” na̱yóʼo kúú na̱ sánáʼa̱ miíyó na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo (Mat. 24:45-47). Na̱yóʼo kúú na̱ viíní ndáka̱xin ña̱ va̱xi nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼin na̱ congregación na̱ íyo iníísaá nu̱ú ñuʼú ña̱ viíní keʼéna chiñu, táxituna consejo ndaʼa̱na ña̱ kundiku̱nna, ta ña̱ espíritu santo kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼinna ña̱ keʼéna chiñu yóʼo. Na̱ esclavo fiel y discreto kúú na̱ ndáka̱xin na̱ hermano ña̱ koona superintendente viajante á ña̱ koona Comité ña̱ Sucursal. Ta na̱ hermano na̱ ñúʼu ti̱xin ña̱ comité ña̱ Sucursal chíndeétáʼanna xíʼin inka na̱ hermano ña̱ kundiku̱nna ña̱ káʼa̱n na̱ esclavo fiel y discreto. Saátu na̱ anciano xíniñúʼu kiʼinnína kuenta ña̱ kotona ndáa ki̱ʼva íyo na̱ hermano na̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ koona anciano, xíniñúʼu kotona á ndíku̱n na̱ hermano yóʼo ndiʼi ña̱ va̱xi nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱, ña̱kán va̱ʼa xa̱a̱na kachíñuna ti̱xin congregación. Tándi̱ʼi, na̱ superintendente ña̱ circuito kúú na̱ viíní koto ndáa ki̱ʼva íyo ña̱ káʼa̱n na̱ anciano xa̱ʼa̱ na̱ hermano yóʼo, ta ña̱ chindeétáʼan xíʼinna ña̱ ndaka̱xinna na̱ koo anciano kúú ña̱ oración, tá kíʼinna kuenta ndáa hermano kúú na̱ kéʼé ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱ saá táxina chiñu ndaʼa̱ na̱yóʼo ña̱ koona anciano.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Tito 1:12) Iin ta̱ táʼan miína ta̱ kúú profetana, ka̱chira: “Na̱ ñuu Creta ndiʼi tiempo káʼa̱nna ña̱ vatá, kití tí yukú kúúna chi nina ña̱ kini kéʼéna, ta xíxinína, ta ni kǒo míí chiñu kéʼéna”.
w89-S 15/5 31 párr. 5
Pregunta ña̱ kéʼé na̱ káʼvi tutu yóʼo
Ta̱ Pablo va̱ása níndakanixi̱níra táki̱ʼva xi̱ndakanixi̱ní inka na̱ yiví xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Creta, ta ni kǒo níkundasíra kunirana táki̱ʼva xi̱keʼé na̱ inka ñuu xíʼinna. Ta Pablo xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ va̱ʼaníva xi̱kachíñu na̱ ñuu Creta ta mií Ndióxi̱ kúú ta̱ nda̱ka̱xin na̱yóʼo xíʼin espíritu santo. (Hechos 2:5, 11, 33.) Ku̱a̱ʼání xi̱kuu na̱ hermano na̱ xi̱kandíxaní Ndióxi̱ ña̱ ñuu yóʼo. Na̱ hermano yóʼo na̱ yiví ku̱a̱chiva xi̱kuuna, soo va̱ása níxi̱ka̱ʼa̱nna tu̱ʼun vatá ta ni va̱ása níxi̱kutónína kuxuna ta xi̱kachíñuva na̱yóʼo; Jehová va̱ása taxira ña̱ ndasakáʼnunara tá níkeʼéna ndiʼi ña̱ va̱ása va̱ʼa. (Filipenses 3:18, 19; Revelación 21:8.) Soo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndiʼi ñuu ña̱ tiempo vitin, ña̱ ñuu Creta ni̱xi̱yova na̱ yiví na̱ ndixa xi̱kuni̱ sákúaʼa xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ta va̱ása níxi̱kutóona ña̱ xi̱keʼé inkana ña̱ va̱ása va̱ʼa. (Ezequiel 9:4; chitáʼanña xíʼin Hechos 13:48.)
(Filemón 15, 16) Sana xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ ki̱tara iin tiempo, ña̱ va̱ʼa ná ndikó tukura nu̱ún ta va̱ása ku̱ʼu̱nkara, 16 ta su̱víka ta̱ káchíñu nu̱ún xa̱a̱ra koora, chi ñaniún ta̱ kúʼvi̱ní-iniún xíniún xa̱a̱ra koora, chi kúʼvi̱ní-ini yi̱ʼi̱ xínii̱ra, soo yóʼó ku̱ʼvi̱níka-iniún kuniúnra xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxara tátayó.
w08-S 15/10 31 párr. 5
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ carta ña̱ ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú ta̱ Tito, ta̱ Filemón xíʼin na̱ Hebreo
15, 16. ¿Nda̱chun va̱ása níka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xíʼin ta̱ Filemón ña̱ sañára ta Onésimo? Saáchi ña̱ xi̱kuni̱ka ta̱ Pablo keʼéra kúú ña̱ natúʼunra xa̱ʼa̱ reino Ndióxi̱ ta sanáʼa̱ra xa̱ʼa̱ ta̱ Jesucristo. Ña̱kán va̱ása níka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ káchíñu ndáʼvi nu̱ú inka na̱ yiví (Hech. 28:31).
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Tito 3:1-15) Ka̱ʼa̱n xíʼinna ná kǒo sandákoona keʼéna ña̱ káʼa̱n na̱ chíñu xíʼinna ta ná koo tu̱ʼvana keʼéna nina ña̱ va̱ʼa, 2 ná kǒo ka̱ʼa̱n ndi̱va̱ʼana xa̱ʼa̱ inkana, ná kǒo sa̱a̱ kamana, vií ná ndakanixi̱nína, ta vií ná koo inina xíʼin ndiʼi na̱ yiví. 3 Saáchi nda̱a̱ miíyó ni̱xi̱yo iin tiempo ña̱ xi̱kuuyó na̱ kíʼví, na̱ va̱ása níxi̱xiniso̱ʼo, na̱ va̱ása níxi̱keʼé ña̱ va̱ʼa, ta xi̱keʼéyó ña̱ xi̱kúni̱ miíyó á ña̱ xi̱kutóoyó, á xi̱keʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa, á kǒo níxi̱kandíxayó saátu xi̱saa̱yó xi̱xiniyó inkana. 4 Soo tá ni̱na̱ʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa íyo inira xíʼinyó saátu ni̱ku̱ʼvi-inira xi̱nira miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xira ta̱ sa̱kǎku miíyó, 5 sa̱kǎkura miíyó su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéyó ña̱ va̱ʼa kúúña, chi xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa-inira kúúña, chi nda̱sayéʼera miíyó ta nda̱saxa̱ára miíyó xíʼin ña̱ espíritu santora. 6 Ta xi̱niñúʼura ta̱ Jesucristo ña̱ va̱ʼa ta̱xiraña ndaʼa̱yó, 7 ña̱kán va̱ʼa xa̱a̱yó kooyó na̱ va̱ʼa nu̱úra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-inira, xa̱a̱yó kooyó se̱ʼera ta ndátuyó kooyó ndiʼi tiempo. 8 Tu̱ʼun yóʼo va̱ʼaní xíniñúʼu kandíxayóña chi ña̱ nda̱a̱ kúúña, ta kúni̱ ka̱ʼa̱nkai̱ xa̱ʼa̱ña, ña̱kán na̱ kándíxa Ndióxi̱ va̱ʼaní ná xa̱a̱na keʼéna. Chi ña̱ tu̱ʼun yóʼo va̱ʼaníña. 9 Soo va̱ása xíniñúʼu kandíxaún tu̱ʼun na̱ kíʼví, á ña̱ kánitáʼanna xa̱ʼa̱ iin ley, chi ña̱yóʼo kǒo ndáyáʼviña ta kǒo ña̱ va̱ʼa taxiña ndaʼún. 10 Soo tá íyo iin ta̱a ta̱ ndátaʼví na̱ yiví, tá xa̱a̱ ni̱ka̱ʼún iin á u̱vi̱ yichi̱ xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta kǒo níxiniso̱ʼora yóʼó, va̱ʼaka tavára; 11 xíni̱vaún ña̱ xa̱a̱ ku̱xíkara ta ni̱ki̱ʼvira iin ku̱a̱chi, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chíka̱a̱ xíʼin miíra ndaʼa̱ ku̱a̱chi. 12 Tá ná chindaʼíi̱ yóʼó nu̱ú ta̱ Ártemas á ta̱ Tíquico, chika̱a̱níún ndee̱ ña̱ kixiún nu̱úi̱ chí ñuu Nicópolis, chi yóʼo kúú nu̱ú koi̱ ña̱ tiempo vi̱xin. 13 Chindeétáʼan xíʼin ta̱ Zenas ña̱ ku̱ʼu̱nra, ta̱ xíni̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ ley saátu ta̱ Apolos, ña̱kán ná kǒo ña̱ kuma̱ní nu̱úna. 14 Saátu na̱ hermanoyó ná sakúaʼana keʼéna ña̱ va̱ʼa ña̱kán va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼin inkana, saátu ná kachíñuna. 15 Ndiʼi na̱ íyo xíʼi̱n chíndeéna yóʼó. Saátu ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñaniyó xíʼin ku̱ʼvayó na̱ kúʼvi̱ní-ini xíni miíyó ña̱ chíndeéi̱na. Mií Ndióxi̱ ná taxi ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ndó.
19-25 TÍ AGOSTO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | HEBREOS 1-3
“Ná kuʼvi̱-iniyó kuniyó ña̱ va̱ʼa ta ná sa̱a̱-iniyó kuniyó ña̱ va̱ása va̱ʼa”
(Hebreos 1:8) Soo xa̱ʼa̱ se̱ʼe Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra tá ka̱chira: “Ndióxi̱ kúú ta̱ taxi ña̱ kaʼndachíñún ta va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta nda̱kúní kaʼndachíñún.
w14-S 15/2 5 párr. 8
Ná ixato̱ʼóyó ta̱ Cristo, ta̱ kúú rey
8 Tá ku̱i̱ya̱ 1914, Jehová ta̱xira chiñu ndaʼa̱ se̱ʼera ña̱ koora rey. Ta nda̱kúní kaʼndachíñura, ta va̱ása ndaka̱xinra na̱ yiví inkáchi koo ndiʼina nu̱úra. Mií Jehová chi̱ndúʼú xa̱ʼa̱ ña̱ chíñu yóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼaní kooña. Saátu va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ kaʼndachíñu ta̱ Jesús. ¿Á va̱ása kúsi̱í-iniún xa̱ʼa̱ ña̱ ndásakáʼnún Jehová saátu ña̱ ta̱xira iin rey ta̱ va̱ʼaní kaʼndachíñu?
(Hebreos 1:9) Ni̱ku̱ʼvi̱-iniún xi̱niún ña̱ va̱ʼa, ta ni̱sa̱a̱-iniún xi̱niún ña̱ va̱ása va̱ʼa. Ña̱kán, Ndióxi̱, ta̱ kúú Ndióxi̱ miíún, nda̱ka̱xinra yóʼó xíʼin aceite ña̱ va̱ʼa kusi̱í-iniún nu̱ú inka na̱ kítáʼan xíʼún”.
w14-S 15/2 4 párr. 7
Ná ixato̱ʼóyó ta̱ Cristo, ta̱ kúú rey
7 (Kaʼvi Salmo 45:6, 7.) Xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱ní-ini ta̱ Jesús xínira ña̱ va̱ʼa, xíʼin va̱ása kútóora ña̱ káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ yivára, Jehová ta̱xira chiñu ndaʼa̱ra ña̱ koora rey. Nda̱ka̱xinra ta̱yóʼo xíʼin aceite ña̱ va̱ʼa kusi̱í-inira nu̱ú inka na̱ kítáʼan xíʼinra, ta na̱ kítáʼan xíʼinra yóʼo kúú na̱ rey na̱ ñuu Judá na̱ ke̱e ti̱xin veʼe ta̱ David. ¿Ndáa ki̱ʼva ke̱ʼéra ña̱yóʼo? Mií Jehová nda̱ka̱xin ta̱yóʼo ña̱ koora rey soo su̱ví nda̱saa rey kuití koora chi saátu koora su̱tu̱ káʼnu (Sal. 2:2; Heb. 5:5, 6). Ta̱ Jesús su̱ví xíʼin aceite tá ndixaví nda̱ka̱xin Ndióxi̱ ta̱yóʼo ña̱ xa̱a̱ra koora rey, chi xíʼin espíritu santo nda̱ka̱xinra ta̱yóʼo. Saátu su̱ví nu̱ú ñuʼú yóʼo kaʼndachíñura chi nda̱a̱ chí ndiví kaʼndachíñura.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Hebreos 1:3) Ta̱kán kúú ta̱ náʼa̱ táki̱ʼva káa mií Ndióxi̱, ta tíxa̱ʼvi ndee̱ ña̱ kúúmiíra íyo ndiʼi ña̱ʼa; tándi̱ʼi ndo̱o ku̱a̱chiyó i̱xaara ta xi̱koora nda̱a̱ nu̱ú súkun va̱ʼaka.
it-1-S 1211
Táki̱ʼva káa
¿Á ndiʼi yichi̱ inkáchi xi̱na̱ʼa̱ ta̱ Jesús ki̱ʼva ña̱ káa yivára?
Se̱ʼe nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱kunaní Jesús, ta̱yóʼo náʼa̱ra ndáa ki̱ʼva káa yivára. (2Co 4:4.) Ta xíʼin ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ tá ka̱chira: Ná keʼéyó na̱ yiví táki̱ʼva náʼa̱ miíyó. Tá ku̱va̱ʼaví ta̱ Jesús nda̱kunaʼa̱ra táki̱ʼva káa yivára. (Gé 1:26; Jn 1:1-3; Col 1:15, 16.) Tá ni̱xi̱yora nu̱ú ñuʼú yóʼo kǒo ku̱a̱chira níxi̱yo, soo xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuura ta̱ yiví, loʼova ni̱na̱ʼa̱ra ki̱ʼva ña̱ káa yivára, ta xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼa ni̱ka̱ʼa̱nra: “Na̱ xa̱a̱ xi̱ni yi̱ʼi̱ xa̱a̱ xi̱nituna yivávai̱”. (Jn 14:9; 5:17, 19, 30, 36; 8:28, 38, 42.) Soo va̱ʼaníka ni̱na̱ʼa̱ra ndáa ki̱ʼva káa yivára tá nda̱takura chí ndiví, Jehová Ndióxi̱, yivára, ta̱xira ndiʼi ña̱ chíñu ndaʼa̱ra ña̱ kuisochíñura xíʼin ndiʼi ña̱ íyo chí ndiví xíʼin ndiʼi ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo. (1Pe 3:18; Mt 28:18.) Xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ iin chiñu ña̱ káʼnuka ndaʼa̱ra, va̱ʼaníka náʼa̱ra táki̱ʼva káa yivára nu̱úka tá ni̱xi̱yora chí ndiví. (Flp 2:9; Heb 2:9.) Vitin “ta̱kán kúú ta̱ náʼa̱ táki̱ʼva káa mií Ndióxi̱”. (Heb 1:2-4.)
(Hebreos 1:10-12) Ta: “Yóʼó nda̱a̱ tá xa̱ʼa̱, táta, ke̱ʼún ñuʼú, ta saátu ke̱ʼún ndiví. 11 Ndiʼi-xa̱ʼa̱va ña̱yóʼo, soo yóʼó ndiʼi tiempo koún; nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ti̱ko̱to̱ ña̱ kúyatá saátu kuyatá ña̱yóʼova, 12 ta tavaúnña táki̱ʼva nása̱ma iin ti̱ko̱to̱; soo yóʼó va̱ása nása̱maún, chi koún ndiʼi tiempo”.
it-1-S 478 párr. 2
Ndiví
Tu̱ʼun ña̱ va̱xi nu̱ú Salmo 102:25, 26 xa̱ʼa̱ Jehová Ndióxi̱va káʼa̱nña, soo ta̱ Pablo xi̱niñúʼura ña̱ tu̱ʼun yóʼo ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ta̱ Jesucristo. Chi ta̱yóʼo kúú se̱ʼe nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ i̱xava̱ʼara ñuʼú xíʼin ndiví. Ta̱ Pablo va̱ása inkáchi níchitáʼanra ta̱ Jesús xíʼin ña̱ʼa ña̱ íyo chí ndiví á ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo, chi Ndióxi̱ kiviva sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ña̱yóʼo, soo ta̱ Jesús va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ra. (Heb 1:1, 2, 8, 10-12; chitáʼanña xíʼin 1Pe 2:3, nota.)
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Hebreos 1:1-14) Xa̱a̱ íyo tiempo ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱, ta ku̱a̱ʼání yichi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ xi̱ndoo tiempo saá, ta xi̱niñúʼura na̱ profeta ña̱ ka̱ʼa̱nra xíʼinna, 2 se̱ʼera kúú ta̱ xi̱niñúʼura ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, se̱ʼera ta̱ ta̱xira ndiʼi ña̱ʼa ndaʼa̱, ta̱ xi̱niñúʼura ña̱ i̱xava̱ʼara ndiʼi ña̱ʼa. 3 Ta̱kán kúú ta̱ náʼa̱ táki̱ʼva káa mií Ndióxi̱, ta tíxa̱ʼvi ndee̱ ña̱ kúúmiíra íyo ndiʼi ña̱ʼa; tándi̱ʼi ndo̱o ku̱a̱chiyó i̱xaara ta xi̱koora nda̱a̱ nu̱ú súkun va̱ʼaka. 4 Ta va̱ʼaníka ni̱xa̱a̱ ta̱yóʼo ku̱ura nu̱ú na̱ ángel, saátu ki̱vi̱ra va̱ʼaní ña̱yóʼo nu̱ú ki̱vi̱ na̱kán. 5 Saáchi, ¿ndáa na̱ ángel kúú na̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin: “Yóʼó kúú se̱ʼíi̱; yi̱ʼi̱, vitin, ni̱xa̱i̱ kúi̱ yiváún”? ¿Ta tuku: “Yi̱ʼi̱ xa̱i̱ koi̱ yivára, ta mií ta̱yóʼo xa̱a̱ra koora se̱ʼíi̱”? 6 Soo tá ná na̱ʼa̱ tukura se̱ʼera nu̱ú na̱ ñuyǐví yóʼo, kachira: “Ndiʼi na̱ ángel Ndióxi̱ ná ixato̱ʼóna ta̱yóʼo”. 7 Ta saátu káʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ ángel: “Ta na̱ ángelra ndásaarana espíritu, ta na̱ káchíñu nu̱úra ndásaarana ñuʼu̱”. 8 Soo xa̱ʼa̱ se̱ʼe Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra tá ka̱chira: “Ndióxi̱ kúú ta̱ taxi ña̱ kaʼndachíñún ta va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta nda̱kúní kaʼndachíñún. 9 Ni̱ku̱ʼvi̱-iniún xi̱niún ña̱ va̱ʼa, ta ni̱sa̱a̱-iniún xi̱niún ña̱ va̱ása va̱ʼa. Ña̱kán, Ndióxi̱, ta̱ kúú Ndióxi̱ miíún, nda̱ka̱xinra yóʼó xíʼin aceite ña̱ va̱ʼa kusi̱í-iniún nu̱ú inka na̱ kítáʼan xíʼún”. 10 Ta: “Yóʼó nda̱a̱ tá xa̱ʼa̱, táta, ke̱ʼún ñuʼú, ta saátu ke̱ʼún ndiví. 11 Ndiʼi-xa̱ʼa̱va ña̱yóʼo, soo yóʼó ndiʼi tiempo koún; nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ti̱ko̱to̱ ña̱ kúyatá saátu kuyatá ña̱yóʼova, 12 ta tavaúnña táki̱ʼva nása̱ma iin ti̱ko̱to̱; soo yóʼó va̱ása nása̱maún, chi koún ndiʼi tiempo”. 13 Soo ¿ndáa na̱ ángel kúú na̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱yóʼo xa̱ʼa̱: “Koo chí ndaʼa̱ kúaʼíi̱ ta kundatún nda̱a̱ ná koo na̱ sáa̱-ini xíni yóʼó ti̱xin xa̱ʼún”? 14 ¿Á su̱ví ndiʼi na̱ ángel yóʼo kúú espíritu na̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱, ta chi̱ndaʼárana ña̱ kachíñuna ña̱ va̱ʼa chindeéna na̱ ka̱ku?
26 TÍ AGOSTO NDA̱A̱ 1 TÍ SEPTIEMBRE
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | HEBREOS 4-6
“Ná chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱”
(Hebreos 4:1) Xa̱ʼa̱ ña̱ íyo iin ña̱ ndátuyó ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ ta̱kán, xíniñúʼu kiʼinnyó kuenta chi tá kǒo sana va̱ása ki̱ʼviyó ti̱xinña.
(Hebreos 4:4) Saáchi íyo iin nu̱ú ni̱ka̱ʼa̱n ta̱kán xa̱ʼa̱ ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱: Ta Ndióxi̱ nda̱kindee̱ra ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱ tá ndi̱ʼi ke̱ʼéra ndiʼi ña̱ʼa”,
w11-S 15/7 24 párr. 3-5
¿Ndáaña kúni̱ kachi tu̱ʼun “nu̱ú ndákindee̱” Ndióxi̱?
3 Íyo u̱vi̱ xa̱ʼa̱ kúú ña̱ kivi ka̱ʼa̱nyó ña̱ tá siglo nu̱ú ki̱vi̱ ña̱ ndákindee̱ Ndióxi̱ á ña̱ sábado kúma̱ní ndiʼiña. Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ nu̱ú, tá ni̱ka̱ʼa̱n na̱ yiví xíʼin ta̱ Jesús ña̱ kǒo íxato̱ʼóra ña̱ ki̱vi̱ sábado. Chi nu̱ú miína ña̱ sandáʼara na̱ yiví xíʼin ña̱ keʼéra milagro nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ káchíñu saá íyora, ta nu̱ú ley ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼa̱ ta̱ Moisés káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ va̱ása xíniñúʼu kachíñuna ki̱vi̱ sábado. Ná kotoyó ndáa ki̱ʼva nda̱kuiin ta̱ Jesús: “Yivái̱ nda̱a̱ vitin ndákundeéra káchíñura, ta káchíñutu yi̱ʼi̱va” (Juan 5:16, 17). Tá ni̱ka̱ʼa̱nra: “Yivái̱ nda̱a̱ vitin ndákundeéra káchíñura”, xíʼin tu̱ʼun yóʼo táxiña kúnda̱a̱-iniyó ta̱ Jesús kǒo nítaxira ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ra. Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo saá íyora: “Yivái̱ xíʼin yi̱ʼi̱ inkáchi chiñu kéʼéndi̱. Ta̱kán káchíñura nda̱a̱ ki̱vi̱ sábado, ta xa̱a̱ ki̱ʼva mil ku̱i̱ya̱ kéʼéra ña̱ chiñu yóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo su̱ví ña̱ va̱ása va̱ʼa kúúña kachíñui̱ ki̱vi̱ sábado”. Ña̱kán, ta̱ Jesús ta̱xira ku̱nda̱a̱-iniyó ña̱ ki̱vi̱ ndákindee̱ Ndióxi̱ á ña̱ sábado kúma̱níva ndiʼiña.
4 Ña̱ u̱vi̱ ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ kúú tu̱ʼun ña̱ xi̱niñúʼu ta̱ Pablo. Tá ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ ndákindee̱ Ndióxi̱, tá kúma̱níka ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱xi nu̱ú Génesis 2:2, ta̱ apóstol ka̱ʼyíra: “Miíyó na̱ ni̱xa̱a̱ ka̱ndíxa Ndióxi̱ kíʼviyó nu̱ú ndákindee̱ra” (Heb. 4:3, 4, 6, 9). Tu̱ʼun yóʼo táxiña kúnda̱a̱-iniyó, tá tiempo saá ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱ ña̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ yóʼo, kúma̱níva ndiʼiña. Soo, ¿nda̱saaka tiempo koo ki̱vi̱ ndákindee̱ Ndióxi̱ tasaá ndiʼiña?
5 Ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-iniyó ama ndiʼi ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱, xíniñúʼu kunda̱a̱-iniyó nda̱chun chi̱ndúʼú Ndióxi̱ ña̱ ki̱vi̱ yóʼo. Génesis 2:3 káʼa̱nña xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ “ta̱xira bendición sa̱tá ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱ ta nda̱sayi̱i̱raña”. Jehová nda̱sayi̱i̱ra ki̱vi̱ yóʼo saáchi saá koo ña̱ kúni̱ miíra nu̱ú ñuʼú yóʼo. ¿Ta ndáaña kúú ña̱ kúni̱ miíra? Ña̱ koo ku̱a̱ʼá na̱ yiví na̱ kuniso̱ʼo ña̱ káʼa̱nra nu̱ú ñuʼú yóʼo ta kundaanaña, ta kundaatuna ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱úña (Gén. 1:28). Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ nda̱a̱ tiempo vitin káchíñu Jehová saátu ta̱ Jesús, ta̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ña̱ kúúra “táta ta̱ sábado” (Mat. 12:8). Ña̱kán, ña̱ ki̱vi̱ ndákindee̱ Ndióxi̱ kooña saá nda̱a̱ ná xi̱nu ndiʼi ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ ña̱ koo nu̱ú ñuʼú yóʼo. ¿Ama koo ña̱yóʼo? Tá ná ndiʼi ña̱ mil ku̱i̱ya̱ kaʼndachíñu ta̱ Cristo.
(Hebreos 4:6) Xa̱ʼa̱ ña̱ kúma̱ní ki̱ʼvi savana ti̱xin ña̱ ki̱vi̱ yóʼo, chi na̱ siʼna ni̱xa̱a̱ tu̱ʼun va̱ʼa yóʼo nu̱ú va̱ása níki̱ʼvina xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níxiniso̱ʼona,
w11-S 15/7 25 párr. 6
¿Ndáaña kúni̱ kachi tu̱ʼun “nu̱ú ndákindee̱” Ndióxi̱?
6 Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Adán xíʼin ñá Eva ndáaña kúú ña̱ kúni̱ miíra koo nu̱ú ñuʼú yóʼo, soo na̱yóʼo kǒo níxiinna chindeétáʼanna xíʼinra. Ta saátu kéʼé ku̱a̱ʼání na̱ yiví nda̱a̱ tiempo vitin. Saátu ke̱ʼé na̱ ñuu Israel na̱ xi̱kuu ñuu mií Ndióxi̱. Tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo saátu ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xíʼin na̱ hermano na̱ xi̱ndoo tá siglo nu̱ú ña̱ sana saátu kivi keʼé na̱yóʼova. Ta ña̱kán ka̱ʼyíra tu̱ʼun yóʼo ku̱a̱ʼa̱n nu̱úna: “Ña̱kán ná chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱, chi kǒo kúni̱yó kundoʼoyó táki̱ʼva ndo̱ʼo na̱ kǒo níkandíxa” (Heb. 4:11). Ná kotoyó chi ta̱ Pablo káʼa̱nra tá kǒo xíniso̱ʼoyó va̱ása ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱. Xíʼin tu̱ʼun yóʼo kúnda̱a̱-iniyó ña̱ ndáyáʼviní kuniso̱ʼoyó. ¿Ndáaña kundoʼoyó tá va̱ása chíndeétáʼanyó xíʼin Ndióxi̱ ña̱ xi̱nu ña̱ kúni̱ra? ¿Á ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱ tá kǒo xíniso̱ʼoyó? Xíniñúʼu viíní ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Chí nu̱úka sákuaʼayó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Soo siʼna ná kotoyó ndáaña va̱ása va̱ʼa kúú ña̱ ke̱ʼé na̱ ñuu Israel ta nda̱chun va̱ása níki̱ʼvina nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱.
(Hebreos 4:9-11) Ña̱kán íyo iin ki̱vi̱ sábado ña̱ ndakindee̱ na̱ ñuu Ndióxi̱. 10 Saáchi na̱ yiví na̱ ni̱ki̱ʼvi ti̱xin ña̱ ki̱vi̱ ndákindee̱ Ndióxi̱ ndákindee̱tu na̱yóʼova xa̱ʼa̱ chiñu ña̱ ke̱ʼéna, nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé Ndióxi̱. 11 Ña̱kán ná chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱, chi kǒo kúni̱yó kundoʼoyó táki̱ʼva ndo̱ʼo na̱ kǒo níkandíxa.
w11-S 15/7 28 párr. 16, 17
¿Ndáaña kúni̱ kachi tu̱ʼun “nu̱ú ndákindee̱” Ndióxi̱?
16 Miíyó xíni̱yó su̱ví ña̱ kundiku̱nyó ley ta̱ Moisés kúú ña̱ sáka̱ku miíyó. Ta̱ Pablo tá ka̱ʼyíra carta ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú na̱ ñuu Éfeso ka̱chira: “Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa-inira, mií ña̱ nda̱a̱, ni̱ka̱kundó xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱ndíxandóra; ta su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miíndó kúúña: chi xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa Ndióxi̱ kúúña. Ta ni su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa níkeʼéndó kúúña, ña̱kán va̱ʼa nda̱a̱ ni iinna ná kǒo ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa miína kúúña” (Efe. 2:8, 9). Tásaá, ¿ndáaña xíniñúʼu keʼéyó tá kúni̱yó ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱? Ná ndakaʼányó chi Jehová nda̱ka̱xinra ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱, ña̱ ki̱vi̱ ndákindee̱ra: saá kúú ña̱ koo ña̱ kúni̱ miíra nu̱ú ñuʼú yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ña̱ va̱ʼa ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Jehová, xíniñúʼu kuniso̱ʼoyó ta chindeétáʼanyó xíʼinra ña̱ va̱ʼa xi̱nu ña̱ kúni miíra nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ xa̱a̱ sánáʼa̱ na̱ ñuura miíyó.
17 Va̱ása xíniñúʼu nandósóyó consejo ña̱ sánáʼa̱ na̱ esclavo fiel y discreto miíyó ta ná kundayáʼviña nu̱úyó, va̱ása xíniñúʼu kundiku̱nyó ña̱ ndákanixi̱ní miíyó. Tásaá ná keʼéyó, náʼa̱yó ña̱ va̱ása chíndeétáʼanyó xíʼin Jehová ña̱ xi̱nu ña̱ kúni̱ miíra ta nda̱a̱ kivi ndiʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ kítáʼanyó xíʼinra. ¿Ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ kivi kasi nu̱úyó ña̱ va̱ása kuniso̱ʼokayó ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱? Nu̱ú inka artículo sákuaʼayó xa̱ʼa̱ sava ña̱yóʼo saátu kuniyó á náʼa̱ ña̱ ndáka̱xinyó keʼéyó ña̱ xa̱a̱ ni̱ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Hebreos 4:12) Saáchi tu̱ʼun Ndióxi̱ ña̱ táku kúúña, ta kúúmiíña ndee̱, ta xi̱ínka ña̱yóʼo nu̱ú yuchu̱ ña̱ u̱vi̱ yuʼú, chi kíʼviña nda̱a̱ iniyó saátu nda̱a̱ nu̱ú ndákutáʼan lekeyó ta kivi kunda̱a̱-iniña xíʼin ña̱ ndákanixi̱níyó saátu ña̱ ndíka̱a̱ níma̱yó.
w16.09-S 13
Pregunta ña̱ kéʼé na̱ káʼvi tutu yóʼo
¿Ndáaña kúú “tu̱ʼun Ndióxi̱” ña̱ káʼa̱n Hebreos 4:12 xa̱ʼa̱ ña̱ kúúña “ña̱ táku [...], ta kúúmiíña ndee̱”?
▪ Sava versículo ña̱ va̱xi chí sa̱tá ña̱ texto yóʼo táxiña kúnda̱a̱-iniyó ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ keʼé Ndióxi̱ chí nu̱únínu ña̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱.
Ku̱a̱ʼání yichi̱ va̱xi Hebreos 4:12 nu̱ú tutu ña̱ kúúmiíyó ta káʼa̱nña ña̱ Biblia kúúmiíña ndee̱ ña̱ kivi chindeétáʼanña xíʼin na̱ yiví ña̱ nasa̱mana. Ta ña̱ nda̱a̱ní kúú ña̱ káʼa̱nña. Soo va̱ʼaníka tá ná kaʼviyó ña̱ va̱xi chí sa̱tá Hebreos 4:12 á ña̱ va̱xi chí nu̱úña ña̱ va̱ʼaka kunda̱a̱-iniyó xíʼinña. Nu̱ú ña̱yóʼo ta̱ Pablo káʼa̱nra xíʼin na̱ hermano hebreo ña̱ chindeétáʼanna xíʼin Ndióxi̱ ña̱ xi̱nu nu̱ú ña̱ káʼa̱nra keʼéra. Ta ku̱a̱ʼání tu̱ʼun yóʼo va̱xiña nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱. Ta̱ Pablo xi̱niñúʼura ejemplo na̱ ñuu Israel na̱ ke̱e chí ñuu Egipto. Na̱yóʼo xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ ya̱ʼana ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ taxira ndaʼa̱na, iin ñuʼú “nu̱ú íyoní, leche xíʼin ñu̱ñú”. Kán kúú nu̱ú ndakindee̱na (Éx. 3:8; Deut. 12:9, 10).
Ña̱kán kúú ña̱ xi̱kuni̱ Ndióxi̱, ta ni̱ka̱ʼa̱nraña xíʼinna. Soo tándi̱ʼi, na̱ ñuu Israel va̱ása níxiniso̱ʼona ta kǒo níkandíxakanara. Ña̱kán, ku̱a̱ʼánína va̱ása níki̱ʼvina nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱ (Núm. 14:30; Jos. 14:6-10). Soo ni saá ke̱ʼéna ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra “ndátuyó ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ ta̱kán [Ndióxi̱]” (Heb. 3:16-19; 4:1). Ña̱yóʼo kúú ña̱ náʼa̱ Jehová nu̱úyó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéra. Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé na̱ hermano hebreo, miíyó xíniñúʼu sákuaʼayó xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ keʼéra ta chindeétáʼanyó xíʼinra ña̱ xi̱nu nu̱ú ña̱ kúni̱ra koo nu̱ú ñuʼú yóʼo. Ta ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ ta̱ Pablo ña̱ ke̱e nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱ kúúña, ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ Génesis 2:2 xíʼin Salmo 95:11.
Kúsi̱íní-iniyó xíʼin tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo saáchi “ndátuyó ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ra [Ndióxi̱]”. Kuchiñuvayó ki̱ʼviyó nu̱ú ndákindee̱ Ndióxi̱ ña̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱, ta xa̱a̱ chíka̱a̱vayó ndee̱ ña̱ ki̱ʼviyó ti̱xin ña̱yóʼo. Ta su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ kundiku̱nyó ley ta̱ Moisés á ña̱ keʼéyó inkaka ña̱ʼa kúúña, chi xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayó Jehová kúúña ta chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ chindeétáʼanyó xíʼin Ndióxi̱ ña̱ xi̱nu nu̱ú ña̱ kúni̱ra. Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó tá xa̱ʼa̱, ku̱a̱ʼání na̱ yiví na̱ íyo iníísaá nu̱ú ñuʼú xa̱a̱ ki̱xáʼana káʼvina tu̱ʼun Ndióxi̱ ta saátu xa̱a̱ sákuaʼana xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ koo nu̱ú ñuʼú yóʼo. Ku̱a̱ʼání na̱yóʼo násamana ki̱ʼva ña̱ tákuna ta xáa̱na kándíxanara ta ndákuchina. Ña̱yóʼo náʼa̱ña nu̱úyó ña̱ “tu̱ʼun Ndióxi̱ ña̱ táku kúúña, ta kúúmiíña ndee̱”. Tu̱ʼun Ndióxi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva íyoña va̱xiña nu̱ú Biblia, xa̱a̱ chíndeéníña miíyó.
(Hebreos 6:17, 18) Saátu ke̱ʼé Ndióxi̱, tá ni̱ka̱ʼa̱nra na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ʼa-inira xíʼin na̱ ndakiʼin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéra, ta va̱ása nasa̱ma ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéra, chi íyo iin ña̱ ki̱ndoora keʼéra, 18 xa̱ʼa̱ u̱vi̱ ña̱ʼa kúúña ta va̱ása nasa̱maña chi Ndióxi̱ va̱ása káʼa̱nra ña̱ vatá, ná ndasandakú ña̱yóʼo iniyó, chi xa̱a̱ na̱ndukúyó nu̱ú ka̱kuyó saátu xa̱a̱ kándíxayó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéra.
it-1-S 851 párr. 1
Ña̱ ndátuyó
Ña̱ ndátu na̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví á ña̱ kutakuna ndiʼi tiempo ta va̱ása kuvikana (Heb 3:1) nu̱ú tu̱ʼun Ndióxi̱ va̱xi ña̱yóʼo, ña̱kán xíniñúʼu kandíxayóña. Ta xa̱ʼa̱ u̱vi̱ ña̱ʼa xíniñúʼu kandíxayóña chi Ndióxi̱ va̱ása sándaʼvira: saáchi ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéraña ta chi̱naʼára ña̱ keʼéraña. Saátu kándíxayó chi ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Cristo, ta vitin íyora chí ndiví ta va̱ása kuvikara. Ña̱kán ña̱ ndátuyó “íyoña táki̱ʼva íyo iin ka̱a ña̱ ndeéní tíin ta kíʼviña nda̱a̱ ti̱xin veʼe ma̱á nu̱ú ndási cortina, [nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼé ta̱ su̱tu̱ káʼnu tá xi̱ki̱ʼvira ini ña̱ santísimo ki̱vi̱ ña̱ Expiación] nu̱ú ni̱ki̱ʼvi iinra xa̱ʼa̱yó, ta̱ Jesús, ta̱ kúú su̱tu̱ káʼnu ndiʼi tiempo táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Melquisedec”. (Heb 6:17-20.)
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Hebreos 5:1-14) Saáchi ta̱ su̱tu̱ káʼnu ta̱ nda̱ka̱xinna ti̱xin na̱ yiví, nda̱ka̱xinna ta̱yóʼo ña̱ chindeéra miíyó ña̱ keʼéyó ña̱ kúni̱ mií Ndióxi̱, ta̱yóʼo kúú ta̱ taxi ña̱ʼa xa̱ʼa̱yó nu̱ú Ndióxi̱ ta keʼéra sacrificio xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó. 2 Va̱ʼaní koo-inira xíʼin na̱ kǒo xíni̱, chi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱yóʼo saátu íyo ta̱yóʼva, 3 xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíniñúʼu taxira ña̱ʼa ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ke̱ʼé na̱ ñuu xíʼin xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ke̱ʼé miína. 4 Nda̱a̱ ni iinna kǒo kivi xa̱a̱na koona su̱tu̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ miína chi Ndióxi̱ kúú ta̱ táxi chiñu yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva ta̱xiraña ndaʼa̱ ta̱ Aarón. 5 Saátu ta̱ Cristo va̱ása níndasakáʼnu xíʼin miíra xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xa̱a̱ra ku̱ura su̱tu̱ káʼnu, chi ni̱xa̱a̱ra ndu̱káʼnura i̱xaa ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ra: “Yóʼó kúú se̱ʼíi̱; yi̱ʼi̱, vitin, ni̱xa̱i̱ kúi̱ yiváún”. 6 Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n iin ña̱ va̱xi inka táʼví: “Yóʼó kúún su̱tu̱ káʼnu nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Melquisedec”. 7 Tá xa̱a̱ ku̱yatin kuvi ta̱ [Cristo] xa̱kundáʼviníra nu̱ú [Ndióxi̱] ta̱ kivi sakǎku miíra ña̱ va̱ása kuvira, ndeéní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ ta nda̱a̱ xa̱kura, xi̱niso̱ʼo Ndióxi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra chi va̱ʼaní xi̱niso̱ʼora ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼinra. 8 Ni se̱ʼe Ndióxi̱ ni̱xi̱yora, ta ni ni̱xoʼvi̱ra sa̱kuaʼara ña̱ va̱ʼaní xi̱niso̱ʼora; 9 tá ni̱xa̱a̱ra nda̱kiʼinra chiñu ni̱xa̱a̱ra ku̱ura ta̱ taxi kutakuyó ndiʼi tiempo tá xíniso̱ʼoyó miíra, 10 saáchi mií Ndióxi̱ nda̱ka̱xin ta̱yóʼo ña̱ koora su̱tu̱ káʼnu nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Melquisedec. 11 Íyo ku̱a̱ʼání ña̱ kivi ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ra soo yo̱ʼvi̱ní ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, chi yo̱ʼvi̱ní íxaaña xíʼinndó ña̱ kuniso̱ʼondó. 12 Soo ni xa̱a̱ na̱ sánáʼa̱va xíniñúʼu kuundó xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání tiempo sákuaʼandó, soo xíniñúʼu tukundó inka na̱ sánáʼa̱ ndóʼó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱; ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ xíniñúʼuka leche saá íyondó nu̱úka ña̱ kuxundó. 13 Chi ndiʼi na̱ xíʼika leche ta̱ʼán xa̱a̱na kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱ ña̱ nda̱kúní íyo, chi táʼa̱nka kúúna na̱ va̱lí. 14 Soo xa̱a̱ síín íyo ña̱ʼa ña̱ xíxi na̱ yiví na̱ xu̱xa ta na̱yóʼo kúú na̱ xa̱a̱ táku̱-ini ta xíni̱na ndakunina ndáaña kúú ña̱ va̱ʼa ta ndáaña kúú ña̱ va̱ása va̱ʼa.