ARTÍCULO ÑA̱ KAʼVIYÓ 17
YAA 99 Ku̱a̱ʼání kúú na̱ hermano
Nda̱a̱ ni iin yi̱chi̱ va̱ása koo mitúʼunyó
“Yi̱ʼi̱ chindeé yóʼó” (IS. 41:10).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Yóʼo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ku̱mi̱ ki̱ʼva ña̱ ndáa Jehová miíyó.
1, 2. a) ¿Nda̱chun kivi kandíxayó ña̱ va̱ása íyo mitúʼunyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo? b) ¿Ndáaña ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ nu̱ú artículo yóʼo?
TÁ NDÍKAA̱YÓ nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ní, kivi kundoʼoyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼoyó tá ndíkaa̱yó iin yu̱ku̱ ña̱ káʼnuní saáchi túviyó ña̱ va̱ása ndani̱ʼíyó ndáa ki̱ʼva kitayó kán. Soo va̱ása íyo mitúʼunyó saáchi yiváyó ta̱ íyo chí ndiví ta̱ kúʼvi̱ní-ini xíni miíyó xítora ña̱ xóʼvi̱yó ta káʼa̱nra ña̱ va̱ása sandákoondaʼa̱ra miíyó. Jehová káʼa̱nra xíʼin iin tá iin na̱ ndásakáʼnu miíra: “Yi̱ʼi̱ chindeé yóʼó” (Is. 41:10).
2 Nu̱ú artículo yóʼo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ku̱mi̱ ki̱ʼva ña̱ chíndeétáʼan Jehová xíʼinyó: 1) Níʼira yichi̱ nu̱úyó, 2) táxira ña̱ xíniñúʼuyó, 3) ndáara miíyó xíʼin 4) sándi̱kora-iniyó. Jehová káʼa̱nra xíʼinyó ni nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ná ya̱ʼayó nu̱ú va̱ása nandósóra xa̱ʼa̱yó ta va̱ása sandákoondaʼa̱ra miíyó. Ña̱kán nda̱a̱ ni iin yi̱chi̱ va̱ása íyo mitúʼunyó.
JEHOVÁ NÍʼIRA YICHI̱ NU̱ÚYÓ
3, 4. ¿Ndáa ki̱ʼva níʼi Jehová yichi̱ nu̱úyó? (Salmo 48:14).
3 (Kaʼvi Salmo 48:14).a Jehová kúnda̱a̱-inira ña̱ va̱ása kúchiñuyó kuniʼiyó yichi̱ nu̱ú miíyó ña̱kán miíra níʼi yichi̱ nu̱úyó. ¿Ndáa ki̱ʼva kéʼéraña? Iin ki̱ʼva ña̱ kéʼéraña kúú ña̱ táxira Biblia ndaʼa̱yó (Sal. 119:105). Jehová ta̱xira tu̱ʼunra ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ ndaka̱xinyó ndáaña keʼéyó ta ndakanixi̱níyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní miíra ta saátu kivi koo si̱íyó vitin ta ni̱ʼíyó ña̱ kutakuyó ndiʼi tiempo.b Tá kúú sánáʼa̱ra miíyó ña̱ íxakáʼnu-iniyó xa̱ʼa̱ inkana, va̱ása saá-iniyó kuniyóna, nda̱kú keʼéyó ndiʼi ña̱ʼa ta xíʼin ndiʼi níma̱yó kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana (Sal. 37:8; Heb. 13:18; 1 Ped. 1:22). Tá kéʼéyó ña̱yóʼo, viíníka keʼéyó xíʼin na̱ se̱ʼeyó, xíʼin ñá síʼíyó á yiíyó ta saátu xíʼin na̱ migoyó.
4 Jehová ta̱xira ña̱ ná ka̱ʼyi ña̱ ndo̱ʼo sava na̱ xi̱ndoo tiempo xi̱naʼá tá kúú tá ni̱ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo ta ndo̱ʼona nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo miíyó (1 Cor. 10:13; Sant. 5:17). Tá káʼviyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo na̱kán ta kéʼéyó ña̱ sákúaʼayó, íyo u̱vi̱ ki̱ʼva ña̱ chíndeétáʼanña xíʼinyó. Ña̱ nu̱ú, kíʼinyó kuenta ña̱ su̱ví iinlá miíyó ndóʼo táʼan tu̱ndóʼo yóʼo saáchi íyo inka na̱ yáʼa nu̱ú tu̱ndóʼo táʼan ña̱ ndóʼoyó ta ku̱chiñuvana ni̱ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo saáchi chi̱ndeétáʼanva Jehová xíʼinna (1 Ped. 5:9). Ta ña̱ u̱vi̱, sakúaʼayó ndáa ki̱ʼva ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo yóʼo (Rom. 15:4).
5. ¿Ndáana xíniñúʼu Jehová ña̱ va̱ʼa kuniʼira yichi̱ nu̱úyó?
5 Inka ki̱ʼva ña̱ níʼi Jehová yichi̱ nu̱úyó kúú ña̱ xíniñúʼura na̱ hermanoyó.c Na̱ superintendente ña̱ circuito ku̱a̱ʼá yi̱chi̱ xáʼa̱nna xítona na̱ congregación ta táxina discurso ña̱ ndásandakú ña̱ kándíxayó Ndióxi̱ ta chíndeétáʼanna xíʼinyó ña̱ va̱ása ndataʼví-táʼanyó (Hech. 15:40–16:5). Ta saátu na̱ anciano na̱ ñúʼu ti̱xin congregación ndixa ndíʼi̱-inina xa̱ʼa̱ iin tá iin na̱ hermano (1 Ped. 5:2, 3). Na̱ íyo se̱ʼe sánáʼa̱na se̱ʼena ña̱ kuʼvi̱-inina kunina Jehová, ña̱ vií koo ña̱ ndaka̱xinna keʼéna xíʼin ña̱ kítáʼan viína xíʼin Ndióxi̱ (Prov. 22:6). Ta ná hermana ná xa̱a̱ xu̱xa-ini va̱ʼaní yichi̱ chínúuná nu̱ú ná válí kúa̱an ta táxiná consejo ndaʼa̱ná ta chíkaa̱ná ndee̱ xíʼinná (Tito 2:3-5).
6. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼéyó ña̱ va̱ʼa kuniʼi Jehová yichi̱ nu̱úyó?
6 Jehová xa̱a̱ kéʼéra sava ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa kuniʼira yichi̱ nu̱úyó. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼéyó ña̱ va̱ʼa chindeétáʼan ña̱yóʼo xíʼinyó? Ta, ¿ndáa ki̱ʼva na̱ʼa̱yó ña̱ táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová? Proverbios 3:5, 6 káchiña: “Kandíxa Jehová xíʼin ndiʼi níma̱ún, ta va̱ása kandíxaún ña̱ ndákanixi̱ní miíún”. ¿Ndáaña va̱ʼa ndakiʼún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? “Miíra na̱ʼa̱ yichi̱ nu̱ún”. Ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ chindeétáʼanra xíʼinyó ña̱ kǒo ki̱ʼviyó nu̱ú ku̱a̱ʼá tu̱ndóʼo ta saá kivi kusi̱í-iniyó. Táxiníyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱níra xínira miíyó ta saátu ña̱ táxira consejo ña̱ xíniñúʼu iin tá iinyó (Sal. 32:8).
JEHOVÁ TÁXIRA ÑA̱ XÍNIÑÚʼUYÓ
7. Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n Filipenses 4:19, ¿ndáa ki̱ʼva taxi Jehová ña̱ xíniñúʼuyó?
7 (Kaʼvi Filipenses 4:19). Ni níʼiva Jehová yichi̱ nu̱úyó saátu táxira ña̱ xíniñúʼuyó, tá kúú ña̱ kuxuyó, ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixiyó xíʼin nu̱ú kooyó (Mat. 6:33; 2 Tes. 3:12). Ndiʼivayó ndíʼi-ini xa̱ʼa̱ ña̱ xíniñúʼuyó soo Jehová káʼa̱nra xíʼinyó ña̱ ná kǒo kundi̱ʼiní-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo (Mat. 6:25). ¿Nda̱chun va̱ása xíniñúʼu kundi̱ʼiní-iniyó? Saáchi yiváyó va̱ása sandákoondaʼa̱ra na̱ nda̱kú íyo ini xíʼinra (Mat. 6:8; Heb. 13:5). Ta kǒo xíka-iniyó ña̱ saxínura ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéra ta taxira ña̱ xíniñúʼuyó.
8. ¿Ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan Jehová xíʼin ta̱ David?
8 Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan Jehová xíʼin ta̱ David tá xi̱nura nu̱ú ta̱ rey Saúl. Ndiʼi ku̱i̱ya̱ ña̱ xi̱xoʼvi̱ ta̱ David, Jehová ta̱xira ña̱ xi̱xiniñúʼura ta saátu na̱ xi̱kitáʼan xíʼinra ña̱ va̱ʼa kutakuna. Xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ David ña̱yóʼo, ta̱yóʼo ka̱chira: “Ta̱ loʼova xi̱kui̱ ta vitin xa̱a̱ ku̱chéi̱, soo ta̱ʼán kunii̱ sandákoondaʼa̱ Ndióxi̱ na̱ kéʼé ña̱ nda̱kú ta ni ta̱ʼán kunii̱ kaka se̱ʼena ndukúna ña̱ kuxuna” (Sal. 37:25). Sana miíún xa̱a̱ kíʼún kuenta ndáa ki̱ʼva xa̱a̱ táxi Jehová ña̱ xíniñúʼún á ña̱ xíniñúʼún na̱ hermano.
9. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan Jehová xíʼin na̱ hermano na̱ yáʼa nu̱ú tu̱ndóʼo? (Koto na̱ʼná).
9 Jehová táxira ña̱ xíniñúʼu na̱ ndásakáʼnu miíra ki̱vi̱ tá yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo. Tá kúú tá siglo nu̱ú, na̱ cristiano na̱ xi̱ndoo xa̱a̱ síín síín ñuu chi̱ndaʼána ña̱ xi̱xiniñúʼu na̱ hermano na̱ xi̱ndoo ñuu Jerusalén saáchi tiempo saá ni̱xi̱yoní so̱ko (Hech. 11:27-30; Rom. 15:25, 26). Saátu tiempo vitin na̱ ñuu Jehová náʼa̱na ña̱ va̱ʼaní-inina. Tá kúu iin tu̱ndóʼo ñuu nu̱ú ndóo na̱ hermano, Jehová xíniñúʼura na̱ ndásakáʼnu miíra ña̱ taxina ña̱ kuxu na̱ hermano, ti̱kui̱í koʼona, ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixina xíʼin ta̱tán ña̱ kuniñúʼuna. Ta saátu íyo na̱ hermano na̱ sándaʼa veʼe na̱ ni̱ya̱ʼa nu̱ú tu̱ndóʼo xíʼin salón nu̱ú ndákutáʼanyó ña̱ ndasakáʼnuyó Jehová. Ta ndi̱ku̱n kama ndúkúna ki̱ʼva ña̱ chindeétáʼanna xíʼin na̱ hermano na̱ ni̱ya̱ʼa nu̱ú tu̱ndóʼo ta xíniñúʼuna Biblia ña̱ va̱ʼa sandíkona ini na̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ ndi̱ʼi̱-xa̱ʼa̱ veʼena á ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼena.d
¿Ndáa ki̱ʼva sándi̱ko Jehová iniyó tá kúu iin tu̱ndóʼo? (Koto párrafo 9).h
10, 11. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Boris?
10 Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Jehová táxira ña̱ xíniñúʼu na̱ kǒo ndásakáʼnu miíra. Miíyó ndíku̱nyó yichi̱ra ta ndúkúyó ki̱ʼva ña̱ chindeétáʼanyó xíʼin na̱ yiví ni kǒo ndásakáʼnuna Jehová (Gál. 6:10). Tá kéʼéyó ña̱yóʼo, saá kúú ña̱ kivi chindeétáʼanyó xíʼin na̱ yiví ña̱ sakúaʼakana xa̱ʼa̱ Jehová ta saátu xa̱ʼa̱ na̱ ñuura. Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Boris, iin ta̱ director ña̱ escuela ta̱ íyo chí ñuu Ucrania. Ni va̱ása níxi̱kuu ta̱yóʼo testigo Jehová soo viíníva xi̱keʼéra ta xi̱ ixato̱ʼóra na̱ va̱lí na̱ kúú testigo Jehová. Tá ki̱xáʼa guerra, ta̱yóʼo xi̱nura ku̱a̱ʼa̱nra inka ñuu ta na̱ hermano chi̱ndeétáʼanna xíʼinra, ta tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo ni̱xa̱ʼa̱nra Conmemoración. Tá nda̱kanixi̱níra xa̱ʼa̱ ña̱ chi̱ndeétáʼanna xíʼinra, ta̱ Boris káchira: “Na̱ testigo Jehová xi̱ndi̱ʼi̱ní-inina xa̱ʼíi̱ ta xi̱ndaana yi̱ʼi̱, táxiní tíxa̱ʼvi ndaʼa̱na”.
11 Ndiʼivayó kivi kundiku̱n yichi̱ yiváyó ta̱ íyo chí ndiví ña̱ va̱ʼa koo-iniyó xíʼin na̱ yiví ta chindeétáʼanyó xíʼinna ni kǒo ndásakáʼnuna Jehová (Luc. 6:31, 36). Xa̱ʼa̱ ña̱ náʼa̱yó ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ yiví, ña̱yóʼo kivi chindeétáʼanña xíʼinna ña̱ kuni̱na sakúaʼana xa̱ʼa̱ Jehová ta inkáchi ndasakáʼnunara xíʼinyó (1 Ped. 2:12). Soo ni nda̱a̱ ndáaka ña̱ ná keʼéna, kusi̱íva-iniyó tá chíndeétáʼanyó xíʼin inkaña (Hech. 20:35).
JEHOVÁ NDÁARA MIÍYÓ
12. ¿Ndáa ki̱ʼva káʼa̱n Jehová ña̱ kundaara na̱ ñuura? (Salmo 91:1, 2, 14).
12 (Kaʼvi Salmo 91:1, 2,e 14).f Jehová káʼa̱nra ña̱ kundaara na̱ ñuura ña̱ va̱ʼa ná kǒo kuxíkána nu̱úra. Va̱ása taxira ña̱ kasi ta̱ Ndi̱va̱ʼa nu̱úyó ña̱ ndasakáʼnuyó Jehová (Juan 17:15). Tá ná kixaa̱ “tu̱ndóʼo káʼnu”, va̱ása kaka-iniyó ña̱ kundaava Jehová na̱ ñuura ña̱ kǒo ixandi̱va̱ʼana xíʼinna ta saátu ña̱ vií kutáʼanna xíʼinra (Apoc. 7:9, 14).
13. ¿Ndáa ki̱ʼva ndáa Jehová na̱ ndásakáʼnu miíra?
13 ¿Ndáa ki̱ʼva ndáa Jehová na̱ ndásakáʼnu miíra? Táxira Biblia ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ ndakuniyó ndáaña kúú ña̱ va̱ʼa ta ndáaña kúú ña̱ va̱ása va̱ʼa (Heb. 5:14). Tá ndíku̱nyó ña̱ sákuaʼayó nu̱ú Biblia ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ vií kutáʼanyó xíʼin Jehová ta saátu ndáaña miíyó (Sal. 91:4). Jehová ndáara miíyó ti̱xin congregación (Is. 32:1, 2). Tá kítáʼanyó xíʼin na̱ kúʼvi̱-ini xíni Jehová ta xíniso̱ʼona ña̱ káʼa̱nra ña̱yóʼo chíkaa̱ña ndee̱ xíʼinyó ta chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kǒo keʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa (Prov. 13:20).
14. a) ¿Nda̱chun su̱ví ndiʼi tiempo sándiʼi-xa̱ʼa̱ Jehová tu̱ndóʼo ña̱ yáʼayó nu̱ú? b) ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ káʼa̱n Salmo 9:10? (Koto nota).
14 Tiempo xi̱naʼá Jehová xi̱ndaara na̱ xi̱ndasakáʼnu miíra ña̱ va̱ʼa kǒo ña̱ kundoʼona soo su̱ví ndiʼiví tiempo níxi̱keʼéra ña̱yóʼo. Biblia káchiña: “Ndiʼivayó ndákava tu̱ndóʼo nu̱ú” (Ecl. 9:11). Nani tiempo xi̱naʼá ta saátu tiempo vitin, Jehová táxivara ña̱ ná ixandi̱va̱ʼa na̱ yiví xíʼin na̱ ndásakáʼnu miíra ta nda̱a̱ xáʼnínana. ¿Nda̱chun? Ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ vatá kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa (Job 2:4-6; Mat. 23:34). Su̱ví ndiʼiví tiempo sándiʼi-xa̱ʼa̱ Jehová tu̱ndóʼo ña̱ yáʼayó nu̱ú soo kiviva kandíxayó ña̱ va̱ása sandákoondaʼa̱ra na̱ kúʼvi̱-ini xíni miíra (Sal. 9:10).g
JEHOVÁ SÁNDI̱KORA-INIYÓ
15. ¿Ndáa ki̱ʼva sándi̱ko Jehová iniyó tá káʼa̱nyó xíʼinra, tá káʼviyó Biblia xíʼin tá ndákutáʼanyó xíʼin na̱ hermano? (2 Corintios 1:3, 4).
15 (Kaʼvi 2 Corintios 1:3, 4). Ndiʼivayó kúsuchí-iniyó, xóʼvi̱yó ta ndíʼi̱-iniyó. Sana vitin íyo iin ña̱ sándi̱ʼi̱ní-iniyó ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúni mitúʼunyó. Ni túviyó ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iinna kúnda̱a̱-ini xíʼin ña̱ ndóʼoyó soo Jehová kúnda̱a̱va-inira xíʼin ña̱ ndóʼoyó. Soo su̱ví ña̱yóʼo kuití kúú ña̱ kéʼéra chi saátu sándi̱kora iniyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo. ¿Ndáa ki̱ʼva kéʼéraña? Tá káʼa̱nyó xíʼinra, tá káʼviyó ña̱ Biblia ta saátu xíniñúʼura na̱ hermano ña̱ va̱ʼa sandíkona-iniyó. Tá káʼa̱nyó xíʼinra, saá kúú ña̱ sándi̱kora-iniyó ta nda̱a̱ miíyó kǒo kúnda̱a̱-ini ndáa ki̱ʼva sándi̱kora-iniyó (Filip. 4:6, 7). Tá káʼviyó Biblia kíʼinyó kuenta ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó, va̱ʼaní consejo táxira ndaʼa̱yó ta ña̱yóʼo sándi̱koña-iniyó ta saátu íyo ña̱ ndátuyó ndakiʼinyó chí nu̱únínu. Tá ndákutáʼanyó xíʼin na̱ hermanoyó ti̱xin reunión, náʼa̱na ña̱ kúʼvi̱-inina xínina miíyó ta xíniñúʼuna Biblia ña̱ va̱ʼa chikaa̱na ndee̱ xíʼinyó.
16. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Nathan xíʼin ñá Priscilla?
16 Ñá kotoyó ndáa ki̱ʼva sándi̱ko Jehová iniyó ta chíkaa̱ra ndee̱ xíʼinyó tá káʼviyó Biblia. Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Nathan xíʼin ñá Priscilla na̱ íyo chí Estados Unidos. Xa̱a̱ íyo loʼo ku̱i̱ya̱ nda̱kaxinna ña̱ ku̱ʼu̱nna inka ñuu ña̱ va̱ʼa natúʼunna xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Ta̱ Nathan káchira: “Ka̱ndíxanívandi̱ ña̱ ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa taxi Jehová ndaʼa̱ndi̱”. Soo tá ni̱xa̱a̱na congregación nu̱ú kuñuʼuna, ka̱ni kue̱ʼe̱ miína ta loʼo xu̱ʼún xi̱kuumiína ta kǒo níndakanixi̱nína ña̱ kundoʼona ña̱yóʼo. Soo tándi̱ʼi ndi̱kóna ñuu nu̱ú ni̱xi̱yona soo ni saá loʼoníva xu̱ʼún xi̱kuumiína. Ta̱yóʼo káchira: “Xi̱ndakanixi̱níi̱ nda̱chun kǒo nítaxi Jehová ña̱ xi̱xiniñúʼundi̱ ta nda̱a̱ nda̱kanixi̱níi̱ á íyo iin ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼíi̱”. Soo tándi̱ʼi, u̱vi̱ saána ki̱ʼi̱nna kuenta ña̱ va̱ása nísandákoondaʼa̱ Jehová miína. Ta̱ Nathan káchikara: “Tá ni̱ya̱ʼa̱ndi̱ nu̱ú tu̱ndóʼo kán, Biblia va̱ʼaní chi̱kaa̱ña ndee̱ xíʼindi̱ ta saátu va̱ʼaní consejo xi̱ndani̱ʼíndi̱ nu̱úña ta túvindi̱ ña̱ iin na̱ migondi̱ xi̱ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xíʼindi̱. Sa̱kúaʼandi̱ ña̱ va̱ása xíniñúʼu ndakaniníxi̱níndi̱ xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo kán chi xi̱niñúʼu ndakanixi̱níndi̱ ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan Jehová xíʼindi̱ ña̱ kundeé-inindi̱ ta ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼindi̱ ña̱ ya̱ʼandi̱ nu̱ú inkaka tu̱ndóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandi̱ Jehová”.
17. ¿Ndáa ki̱ʼva sa̱ndíkona ini ñá Helga? (Koto na̱ʼná).
17 Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ kúnda̱a̱-iniyó, na̱ hermanoyó kivi sándi̱kona-iniyó. Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo ñá Helga ñá íyo chí Hungría. Ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ ni̱ya̱ʼa ñáyóʼo nu̱ú tu̱ndóʼo xa̱ʼa̱ ña̱kán nda̱kava-iniñá. Soo vitin xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa ku̱a̱ʼá ku̱i̱ya̱ ta ñáyóʼo ki̱ʼinñá kuenta ña̱ mií Jehová xi̱niñúʼura na̱ congregación ña̱ va̱ʼa sándi̱kora-iniñá. Ñáyóʼo káchiñá: “Jehová ndiʼi tiempo chi̱ndeétáʼanra xíʼi̱n tá xi̱kiʼinra kuenta ña̱ kǒo níxi̱kuchiñui̱ keʼíi̱ ndiʼi ña̱ʼa, tá kúú ña̱ kachíñui̱, ña̱ kundai̱ se̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuumiíra kue̱ʼe̱ xíʼin inkaka tu̱ndóʼo. Ti̱xin 30 ku̱i̱ya̱ yóʼo ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ sáxi̱nuva Jehová ña̱ káʼa̱nra keʼéra ta sa̱ndíkora-inii̱. Nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása sándakoondaʼa̱ra yi̱ʼi̱. Jehová xíniñúʼura na̱ hermano ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ kúni̱ra xínira yi̱ʼi̱ ña̱ chika̱a̱na ndee̱ xíʼi̱n. Ku̱a̱ʼání yichi̱ chíndaʼána mensaje á tarjeta nu̱úi̱ ña̱ va̱ʼa chikaa̱na ndee̱ xíʼi̱n mií tiempo ña̱ xíniñúʼi̱ña”.
¿Ndáa ki̱ʼva kivi kuniñúʼu Jehová miíún ña̱ va̱ʼa sandi̱koún ini inkana? (Koto párrafo 17).
18. ¿Ndáa ki̱ʼva kivi sandíkoyó ini inkana?
18 Miíyó kivi kundiku̱nyó yichi̱ Jehová tá sándikoyó ini inkana. ¿Ndáa ki̱ʼva kivi keʼéyóña? Tá xíniso̱ʼoyó ña̱ káʼa̱nna, kúee ná koo iniyó, ná sandíkoyó inina ta saátu ná ndukúyó ki̱ʼva ña̱ chindeétáʼanyó xíʼinna (Prov. 3:27). Ta su̱ví kuití na̱ hermano kúú na̱ chíndeétáʼanyó xíʼin chi saátu chíndeétáʼanyó xíʼin ndiʼi na̱ yiví na̱ xóʼvi̱ ni va̱ása ndásakáʼnuna Jehová. Tá yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo, tá kúúmiína iin kue̱ʼe̱ á tá ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼena, xáʼa̱nyó xítoyóna, xíniso̱ʼoyó ña̱ káʼa̱nna ta xíniñúʼuyó Biblia ña̱ va̱ʼa chika̱a̱yó ndee̱ xíʼinna. Tá ndíku̱nyó yichi̱ Ndióxi̱ ta̱ sándi̱ko-iniyó, kivi chindeétáʼanyó xíʼin na̱ hermanoyó ña̱ kundeé-inina ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo ta saátu kivi chindeétáʼanyó xíʼin inka na̱ yiví na̱ kǒo ndásakáʼnu Jehová ña̱ kuni̱na sakúaʼana xa̱ʼa̱ra (Mat. 5:16).
NDIʼI TIEMPO CHINDEÉTÁʼAN JEHOVÁ XÍʼINYÓ
19. ¿Ndáaña kéʼé Jehová xa̱ʼa̱yó ta ndáa ki̱ʼva kivi kundiku̱nyó yichi̱ra?
19 Jehová ndiʼi tiempova ndíʼi-inira xa̱ʼa̱ ndiʼi na̱ kúʼvi̱-ini xíni miíra ta va̱ása sándakoondaʼa̱rana tá yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo. Jehová kúni̱níra xínira miíyó ta ndáara miíyó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱a xíʼin se̱ʼéra. Níʼira yichi̱ nu̱úyó, táxira ña̱ xíniñúʼuyó, ndáara miíyó ta saátu sándi̱kora-iniyó. Ta miíyó kivi kundiku̱nyó yichi̱ra tá chíndeétáʼanyó xíʼin inkana ta chíkaa̱yó ndee̱ xíʼinna tá yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo. Ni nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ná ya̱ʼayó nu̱ú kivi kandíxayó ña̱ ndiʼi tiempo chindeétáʼan Jehová xíʼinyó chi ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱nra xíʼinyó: “Va̱ása yi̱ʼvíún, chi yi̱ʼi̱ íyoi̱ xíʼún” (Is. 41:10). Va̱ʼaní kúniyó saáchi kúnda̱a̱-iniyó ña̱ va̱ása sandákoondaʼa̱ Jehová miíyó.
YAA 100 Ná chindeéyó na̱ hermano
a Salmo 48:14: “Saáchi Ndióxi̱, koora Ndióxi̱yó ndiʼi tiempo. Ndiʼi tiempo kuniʼira yichi̱ nu̱úyó”.
b Koto artículo ña̱ naní “Ña̱ ndákaxinyó keʼéyó ná ndasakáʼnuña Ndióxi̱”, ña̱ ka̱na nu̱ú tutu La Atalaya 15 tí abril ña̱ ku̱i̱ya̱ 2011.
c Koto artículo ña̱ naní “Ndiʼi tiempo kuniso̱ʼún ña̱ káʼa̱n Jehová” ña̱ ka̱na nu̱ú Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó ña̱ yo̱o̱ febrero 2024, párrafo 11 nda̱a̱ 14.
d Kivi ndani̱ʼíkaún ejemplo ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú jw.org ta ki̱ʼvi nu̱ú káʼa̱nña “Ña̱ chíndeé táʼanna xíʼin inkana”.
e Salmo 91:1, 2: “Na̱ koo lugar ña̱ i̱xava̱ʼa Ndióxi̱ ta̱ káʼnu kǒo ña̱ʼa kundoʼona chi Ndióxi̱ ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱ kiʼin kuenta xíʼinna. 2 Ka̱ʼi̱n xíʼin Jehová: ‘Yóʼó kúú ta̱ ndáa yi̱ʼi̱, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin veʼe ña̱ súkun nu̱ú kivi chise̱ʼíi̱ miíi̱ saá íyoún, yóʼó kúú Ndióxi̱ miíi̱ ta̱ kándíxai̱’”.
f Salmo 91:14: “Ndióxi̱ ka̱chira: ‘Xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ra xínira yi̱ʼi̱, sakǎkui̱ra. Kundai̱ra chi xíni̱ra ki̱víi̱’”.
g Koto artículo ña̱ naní “Preguntas de los lectores” ña̱ ka̱na nu̱ú tutu La Atalaya febrero ku̱i̱ya̱ 2017.
h ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Na̱ hermano na̱ ñuu Malaui, ndákiʼinna ña̱ táxi na̱ hermano ndaʼa̱na tá xa̱a̱ ndi̱ʼi ku̱u iin tu̱ndóʼo.