¿Á xíniñúʼu kavakai̱ carro?
XA̱A̱ KU̱A̱ʼÁNÍ ku̱i̱ya̱ kávandi̱ carro ta kutóoníndi̱ kaka miíndi̱ ta saátu ña̱ kúnú carro miíndi̱ á motocicleta. Soo na̱ veʼendi̱ ndíʼi̱ní-inina xa̱ʼa̱ndi̱ ta ndákanixi̱nína ña̱ va̱ʼaka ná va̱ása kavakandi̱ túyóʼo. Soo kǒo kúnda̱a̱-inindi̱ nda̱chun ndákanixi̱nína saá xa̱ʼa̱ndi̱.
¿Á saá ndóʼo miíún? Tá saá ndóʼún, ¿ndáaña chindeétáʼan xíʼún á kavakaún carro á va̱ása?
Sava país káʼa̱nna xíʼin na̱ xa̱a̱ chée ña̱ ná keʼéna estudio médico á tavána iin certificado tá kúma̱níka ndasaxa̱ána licencia ña̱ kávana carro. Na̱ cristiano na̱ íyo país kán íxato̱ʼóna ley ña̱ tává na̱ chíñu ñuuna (Rom. 13:1). Soo, nda̱a̱ ndáaka ñuu íyoún, kivi ndakanixi̱níún á íyoka ndee̱ún ña̱ kavaún carro á va̱ása.
KOTO Á KIVIKA KAVAÚN CARRO
Instituto Nacional ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ na̱ xa̱a̱ ku̱chée (NIA, saá káʼa̱nnaña tu̱ʼun inglés), ña̱ ndíkaa̱ chí Estados Unidos, káʼa̱nña ña̱ xíniñúʼu nda̱ka̱tu̱ʼún na̱ xa̱a̱ chée ña̱yóʼo miína:
¿Á íxayo̱ʼvi̱ña xíʼi̱n ña̱ kaʼvii̱ señal ña̱ tránsito á ña̱ kotoi̱ tá ñuú?
¿Á kivika kotoi̱ retrovisor ña̱ va̱xi ini carro ta saátu á kivika kiʼi̱n kuenta nu̱ú va̱ása túvi va̱xi carro?
¿Á kama kíʼi̱n kuenta tá xa̱a̱ kúú iin ña̱ʼa, tá kúú tá ndíkaa̱ xa̱ʼíi̱ nu̱ú ndíkaa̱ acelerador ta kama sandáyaʼi̱ña nu̱ú ndíkaa̱ freno?
¿Á kúeení kávai̱ ta ku̱a̱ʼání tráfico kéʼíi̱?
¿Á xa̱a̱ ku̱a̱ʼá yichi̱ kúni̱ sakánindai̱ carroi̱ xíʼin inkanú á xa̱a̱ sa̱kánindai̱nú?
¿Á xa̱a̱ tíin na̱ policía miíi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kávai̱?
Tá xa̱a̱ kávai̱, ¿á kísii̱ sava yichi̱?
¿Á xíʼi̱ ta̱tán ña̱ kivi ixayo̱ʼvi̱ xíʼi̱n ña̱ kavai̱ carro?
¿Á ndíʼi̱-ini na̱ veʼi̱ xíʼin na̱ migoi̱ xa̱ʼíi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kávai̱ carro?
Tá ndóʼún sava ña̱ káʼa̱n pregunta yóʼo xa̱ʼa̱, sana xíniñúʼu nasamaún sava ña̱ʼa ña̱ kéʼún. Tá kúú, loʼo tiempo kavaún carro ta kiʼinkaún kuenta tá xa̱a̱ ñuú. Ta saátu kiʼin kuenta á kúchiñún kavaún ku̱a̱ʼáka tiempo. Kivi nda̱ka̱tu̱ʼún iin na̱ veʼún á iin na̱ migoún ndáaña ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo á nda̱a̱ kivi keʼún iin exámen á kivika kavaún. Tá ndóʼún ku̱a̱ʼá ña̱ káʼa̱n pregunta yóʼo xa̱ʼa̱, va̱ʼaka va̱ásaka kavaún carro.a
TEXTO ÑA̱ KIVI CHINDEÉTÁʼAN XÍʼÚN
Sana va̱ása kíʼinyó kuenta ña̱ va̱ása kívika kavayó carro ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíniñúʼu sandákooyó ña̱ va̱ása kavakayónú, iin ña̱ ndáyáʼviní kúú ña̱yóʼo. Ná kotoyó u̱vi̱ texto ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼún ña̱ kiʼún kuenta á kavakaún carro á va̱ása.
Ná ndakuniyó ña̱ kǒo kívi keʼéyó (Prov. 11:2). Tá xa̱a̱ kúchéeyó, va̱ása túvika nu̱úyó, va̱ása kívika kuniso̱ʼoyó ta ni kǒoka ndee̱ kúúmiíyó. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ku̱a̱ʼání na̱ yiví xáa̱ iin tiempo ña̱ va̱ása kéʼéna deporte saáchi kíʼinna kuenta ña̱ i̱yo ta̱ʼnu̱ lekena. Ki̱ʼva saá íyo ña̱ kakayó xíʼin carro: Sana xa̱a̱ iin tiempo ña̱ kiʼinyó kuenta ña̱ va̱ása kívika kavayó carro ña̱ va̱ʼa ná kǒo kundoʼoyó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa (Prov. 22:3). Tá iinna káʼa̱nna xíʼinyó ña̱ ndíʼi̱-inina xa̱ʼa̱yó, va̱ʼaka ná kuniso̱ʼoyóna ta vitá koo iniyó (chitáʼanña xíʼin 2 Samuel 21:15-17).
Va̱ása kuisondó ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ ña̱ kuvi inkana (Deut. 22:8). Tá va̱ása vií kávana iin carro kivi kuu iin tu̱ndóʼo. Na̱ yiví na̱ va̱ása kívika kava vií iin carro soo ni saá kávakana nda̱a̱ kivi kundoʼona tu̱ndóʼo á satúkueʼena inka na̱ yiví. Tá ná sakánindaana carro tú kúúmiína nda̱a̱ kivi xa̱a̱na kaʼnína inka na̱ yiví.
Tá xíniñúʼu sandákoún ña̱ va̱ása kavakaún carro, kǒo ndakanixi̱níún ña̱ va̱ása ndáyáʼvikaún á ña̱ kǒo íxato̱ʼókana miíún. Jehová kúni̱vara xínira yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiíún ña̱ va̱ʼa, ña̱ vitá iniún ta ndíʼi̱-iniún xa̱ʼa̱ inkana. Miíra káʼa̱n xíʼún ña̱ chindeétáʼanra xíʼún (Is. 46:4). Kǒo sandákoo ndaʼa̱ra yóʼó, ta kivi ka̱ʼún xíʼinra ña̱ ná taxira ña̱ ndíchi ndaʼún ta saátu chindeétáʼan consejo ña̱ va̱xi nu̱ú tu̱ʼunra xíʼún ña̱ vií koo ña̱ ndaka̱xiún keʼún.
a Ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱ka-iniún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo koto artículo ña̱ naní: “¿Corre usted un gran riesgo de sufrir accidentes de tránsito?”, nu̱ú revista ña̱ ¡Despertad! 22 tí agosto 2002.