ARTÍCULO ÑA̱ KAʼVIYÓ 48
YAA 129 Ndakúní íyo iniyó
Ndáa ki̱ʼva chíndeé libro ta̱ Job xíʼinyó tá xóʼvi̱yó
“Kúnda̱a̱ káxi iniyó ña̱ kǒo kéʼé Ndióxi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa” (JOB 34:12).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Ndáaña sákuaʼayó nu̱ú libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job nda̱chun táxi Ndióxi̱ ña̱ xóʼvi̱yó ta ndáaña chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kundeé-iniyó.
1, 2. ¿Nda̱chun ndáyáʼviní kaʼviyó libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job?
¿Á XA̱A̱ ka̱ʼviún libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job? Ni ki̱ʼva 3,500 ku̱i̱ya̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña, nu̱ú na̱ yiví ndáyáʼviní ña̱ káʼa̱nña. Na̱ yiví va̱ʼaníva káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ta̱a ta̱ ka̱ʼyí libro yóʼo saáchi va̱ása yo̱ʼvi̱ kúnda̱a̱-inina xíʼin ña̱ káʼa̱nña ta saátu liviní ña̱ nátúʼunña xa̱ʼa̱ ta chíndeétáʼanña xíʼinyó. Ta̱ Moisés kúú ta̱ ka̱ʼyí libro yóʼo soo tu̱ʼun Jehová kúú ña̱ va̱xi nu̱úña (2 Tim. 3:16).
2 Libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job kúú iin táʼví Biblia ña̱ ndáyáʼviní. ¿Nda̱chun? Saáchi táxiña kúnda̱a̱-ini na̱ yiví ta saátu na̱ ángel á ndaka̱xinna ndasakáʼnuna Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na xínina miíra á va̱ása keʼénaña. Saátu chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmií Jehová. Tá kúú ña̱ kúʼvi̱-inira xínira miíyó, ña̱ ndíchi ña̱ kúúmiíra, nda̱kúní kéʼéra ndiʼi ña̱ʼa ta kúúmiíra ndee̱. Nu̱ú ndiʼika libro ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia, libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job 31 yichi̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱ Jehová ña̱ kúúmiíníra ndee̱. Ta saátu káʼa̱nña nda̱chun táxi Ndióxi̱ xóʼvi̱yó ta ndákuinña savaka pregunta ña̱ kúúmií na̱ yiví.
3. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job?
3 Tá káʼviyó libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job, íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ndáayó xi̱ní iin xi̱kí ña̱ súkunní. Tá xáa̱yó nda̱a̱ xi̱ní xi̱kí, va̱ʼa xítoyó ndiʼi ña̱ʼa. Ki̱ʼva saá ndóʼoyó tá káʼviyó libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job kúnda̱a̱-iniyó ndáaña ndákanixi̱ní Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱yó. Nu̱ú artículo yóʼo kotoyó ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan libro yóʼo xíʼinyó tá xóʼvi̱yó ta ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job xíʼin sava na̱ ñuu Israel ta ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanña xíʼinyó tiempo vitin. Saátu kotoyó ndáa ki̱ʼva kivi kuniñúʼuyó relato yóʼo ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanyó xíʼin inkana.
NDIÓXI̱ TA̱XIRA NI̱XO̱ʼVI̱ TA̱ JOB
4. a) ¿Ndáaña ni̱xa̱a̱ sava na̱ israelita ke̱ʼéna? b) ¿Ndáaña ke̱ʼé ta̱ Job?
4 Ta̱ Job ni̱xi̱yora chí Uz ta ña̱yóʼo xi̱ndikaa̱ña yatin nu̱ú xi̱ndikaa̱ ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ taxira ndaʼa̱na ta saátu xi̱ndikaa̱ña chí norte ña̱ Arabia. Tiempo saá na̱ israelita ni̱xi̱yona esclavo chí ñuu Egipto ta sava na̱yóʼo ki̱xáʼana ndásakáʼnuna ndióxi̱ vatá soo ta̱ Job nda̱kúva ni̱xi̱yo inira xíʼin Jehová (Jos. 24:14; Ezeq. 20:8). Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ra: “Kǒo nda̱a̱ ni iinna íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱yóʼo nu̱ú ñuʼú” (Job 1:8).a Ta̱ Job ku̱a̱ʼání ña̱ ku̱i̱ká xi̱kuumiíra ta iin ta̱a ta̱ xi̱ndayáʼviní xi̱kuura ta xi̱ ixato̱ʼóní na̱ yiví miíra (Job 1:3). Ta̱ Ndi̱va̱ʼa xi̱saa̱ní-inira xi̱xinira ta̱ Job xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kúní ni̱xi̱yo inira xíʼin Ndióxi̱.
5. ¿Nda̱chun ta̱xi Jehová ña̱ ni̱ya̱ʼa ta̱ Job nu̱ú tu̱ndóʼo? (Job 1:20-22; 2:9, 10).
5 Ta̱ Ndi̱va̱ʼa ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ sandákoo ta̱ Job ña̱ ndasakáʼnura Jehová tá ná xo̱ʼvi̱ra (Job 1:7-11; 2:2-5). Ni xi̱kuʼvi̱níva-ini Jehová xi̱xinira ta̱ Job, ta̱xira ña̱ ná saxóʼvi̱ ta̱ Ndi̱va̱ʼa ta̱yóʼo ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra á ña̱ ndixa kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa (Job 1:12-19; 2:6-8). Ña̱kán ta̱ Ndi̱va̱ʼa xa̱ʼníra ndiʼi kití sa̱na̱ra, xa̱ʼníra 10 se̱ʼera ta ta̱xira ña̱ kuumiíra kue̱ʼe̱ táʼyi. Ni ni̱xo̱ʼvi̱ ta̱ Job nda̱kú ni̱xi̱yo-inira xíʼin Jehová (kaʼvi Job 1:20-22;b 2:9, 10).c Tá ni̱ya̱ʼa tiempo Jehová sa̱ndáʼara ta̱ Job, ta̱xira ña̱ ná kuumií tukura ña̱ ku̱i̱ká ta saátu ña̱ ixato̱ʼó tuku na̱ yiví ta̱yóʼo ta ta̱xira ña̱ ná koo inka 10 se̱ʼera. Saátu ta̱xira ña̱ ná kutakura inka 140 ku̱i̱ya̱, ña̱kán va̱ʼa xi̱nira ka̱ku se̱ʼeñánira ta saátu na̱ se̱ʼe na̱yóʼo (Job 42:10-13, 16). ¿Ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan ña̱yóʼo xíʼin sava na̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá ta ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanña xíʼin miíyó?
6. Tá ní ku̱ndaa̱ va̱ʼa-ini na̱ israelita xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job, ¿ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanña xíʼinna? (Koto na̱ʼná).
6 Ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼin na̱ israelita. Na̱ israelita ni̱xo̱ʼvi̱nína chí Egipto. Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ta̱ Josué xíʼin ta̱ Caleb. Tá ni̱xi̱yo válína esclavo xi̱kuuna, ta 40 ku̱i̱ya̱ ni̱xi̱kana chí nu̱ú ñuʼú yi̱chi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása níxiin inkana kuniso̱ʼona Ndióxi̱. Na̱ israelita ku̱ndaa̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job, sana ña̱yóʼo chi̱ndeétáʼanvaña xíʼinna ta saátu xíʼin se̱ʼena ña̱ ku̱ndaa̱-inina ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ xi̱xoʼvi̱na. Soo tá ní kúnda̱a̱ va̱ʼa inina nda̱chun xi̱taxi Ndióxi̱ xi̱xoʼvi̱na kiʼinvana kuenta ña̱ nu̱ú Jehová ndáyáʼviní ña̱ nda̱kú koo inina xíʼinra.
Na̱ israelita na̱ ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ ni̱xi̱yo chí Egipto tá ni̱ya̱ʼa tiempo saáví ku̱ndaa̱-inina xa̱ʼa̱ ta̱ Job. Sana va̱ʼaníva chi̱ndeétáʼan ejemplo ta̱ Job xíʼinna. (Koto párrafo 6).
7, 8. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job xíʼin na̱ xóʼvi̱? Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ iin ña̱ ku̱u.
7 Ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼinyó. Tiempo vitin ku̱a̱ʼání na̱ yiví kǒo kándíxakana Ndióxi̱ saáchi kǒo kúnda̱a̱-inina nda̱chun xóʼvi̱ na̱ yiví va̱ʼa. Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo iin ñaʼá ñá ñuu Ruanda ñá naní Hazel.d Tá ni̱xi̱yo loʼoñá xi̱kandíxañá Ndióxi̱ soo tá ni̱ya̱ʼa tiempo ni̱ya̱ʼañá nu̱ú tu̱ndóʼo ta kǒo níkandíxakañára. Na̱ yiváñá sa̱ndákootáʼanna ta siʼíñá ti̱ndaʼa̱ñá xíʼin inka ta̱a ta ndi̱va̱ʼaní xi̱keʼéra xíʼin ñá Hazel. Tá ni̱xi̱yo loʼoñá iin ta̱a ti̱in kuíʼnarañá. Tá ni̱ka̱ʼa̱n ñá Hazel xíʼin na̱ ñúʼu ti̱xin religiónñá ña̱ ná chindeétáʼanna xíʼinñá, na̱yóʼo va̱ása níchindeévína miíñá. Iin ki̱vi̱ ka̱ʼyíñá carta nu̱ú Ndióxi̱ ta ka̱chiñá: “Ku̱a̱ʼání yichi̱ kéʼíi̱ oración nu̱ún ta chíkai̱ ndee̱ ña̱ keʼíi̱ ña̱ va̱ʼa soo nina tu̱ndóʼo kúú ña̱ táxiún ndaʼíi̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása kandíxakai̱ yóʼó ta vitin keʼíi̱ ña̱ kúni̱ miíi̱ ña̱ va̱ʼa kusi̱í-inii̱”. Kúsuchíní-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱ na̱ yiví nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo ñá Hazel saáchi káʼa̱nna xíʼinna Ndióxi̱ kúú ta̱ sáxo̱ʼvi̱ miína.
8 Libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kunda̱a̱-iniyó ña̱ su̱ví Ndióxi̱ táxi tu̱ndóʼo ndaʼa̱yó chi ta̱ Ndi̱va̱ʼava kúúra. Saátu kúnda̱a̱-iniyó tá xóʼvi̱ iin na̱ yiví su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa kúúña saáchi Biblia káʼa̱nña ña̱ ndiʼiyó kivi kixi tu̱ndóʼo nu̱ú (Ecl. 9:11; Job 4:1, 8). Saátu kúnda̱a̱-iniyó tá nda̱kú íyo iniyó xíʼin Jehová ni yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo saá ndásayi̱i̱yó ki̱vi̱ra ta náʼa̱yó ña̱ vatá kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa (Job 2:3; Prov. 27:11). Biblia sánáʼa̱ña miíyó nda̱chun kúú ña̱ xóʼvi̱yó ta saátu na̱ veʼeyó. Kúsi̱íní-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ta, ¿ndáaña ku̱u xíʼin ñá Hazel? Ñáyóʼo ki̱xáʼañá káʼviñá Biblia xíʼin na̱ Testigo ta ku̱ndaa̱-iniñá ña̱ su̱ví Ndióxi̱ kúú ta̱ táxi tu̱ndóʼo ña̱ xóʼvi̱yó. Ñáyóʼo káchiñá: “Xíʼin ndinuʼu-inii̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin Jehová ña̱ va̱ása níxikuni̱víi̱ sandákoi̱ miíra. Míí ña̱ nda̱a̱ kǒo níxi̱kunda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱ra. Vitin kúnda̱a̱-inii̱ ña̱ kúni̱ní Jehová xínira yi̱ʼi̱ ta kúsi̱íní-inii̱”. ¿Á su̱ví ña̱ nda̱a̱ va̱ʼaní kúniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kúnda̱a̱-iniyó nda̱chun táxi Ndióxi̱ xóʼvi̱yó? Vitin kunda̱a̱-iniyó ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan relato ta̱ Job xíʼin iin tá iinyó tá xóʼvi̱yó.
NDÁA KI̱ʼVA CHÍNDEÉ RELATO TA̱ JOB XÍʼINYÓ ÑA̱ KUNDEÉ-INIYÓ
9. ¿Ndáa ki̱ʼva ndákanixi̱níún xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xo̱ʼvi̱ ta̱ Job? (Santiago 5:11).
9 Ná ndakanixi̱níyó ña̱ níndúʼu ta̱ Job nu̱ú ya̱a̱ ta íyo ndi̱ʼi táʼyi ku̱ñura ta xóʼvi̱níra. Ku̱leke ndiʼira ta ndiʼi ku̱ñura táʼyi̱ña ta si̱lóʼo ndee̱ra íyo ta ñíʼira ku̱ñura nu̱ú táʼyi ta ndeéní ndáʼyi̱ kóʼóra. Va̱ása níxi̱kundeé kuití ini ta̱ Job xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱ra chi saátu nda̱kundeéra nda̱kú ni̱xi̱yo inira xíʼin Jehová (kaʼvi Santiago 5:11). ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo inira?
10. ¿Ndáa ki̱ʼva ni̱na̱ʼa̱ ta̱ Job ña̱ va̱ʼaní xi̱kitáʼanra xíʼin Jehová?
10 Ta̱ Job xi̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xi̱ndoʼora (Job 10:1, 2; 16:20). Tá kúú nu̱ú capítulo 3 káʼa̱nña ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n kúáchira xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱xoʼvi̱ra saáchi xi̱ndakanixi̱níra mií Jehová kúú ta̱ xi̱taxi ña̱ xi̱xoʼvi̱ra. Na̱ migora xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra, Jehová kúú ta̱ xi̱taxi ña̱ xi̱ndoʼora saá soo ta̱ Job ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ nda̱kúva ni̱xi̱yo inira xíʼin Jehová. Xíʼin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ nda̱kúníka íyo ña̱ kéʼé miíra nu̱ú Ndióxi̱ (Job 10:1-3; 32:1, 2; 35:1, 2). Ta̱ Job nda̱kunira, ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra va̱ása va̱ʼa íyoña (Job 6:3, 26). Nu̱ú capítulo 31 kúnda̱a̱-iniyó ña̱ xi̱kuni̱ra ná kuniso̱ʼo Jehová miíra ta ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ kǒo ku̱a̱chi níxikuumiíra (Job 31:35). Va̱ása níxi̱xiniñúʼu ka̱ʼa̱n ta̱ Job xíʼin Ndióxi̱ ña̱ ná ka̱ʼa̱nra xíʼinra nda̱chun kúú ña̱ xi̱xoʼvi̱ra.
11. ¿Ndáaña ke̱ʼé Jehová tá ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Job?
11 Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta Job táxiña kúnda̱a̱-iniyó ña̱ va̱ʼaníva xi̱kitáʼanra xíʼin Jehová, ta saátu xi̱kandíxara ña̱ kiʼinva Jehová kuenta xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú íyo inira. Tá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Job va̱ása níka̱ʼa̱nra xíʼinra nda̱chun kúú ña̱ xi̱xoʼvi̱ra ta ni va̱ása nínda̱ʼyi̱ra nu̱úra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ni̱ka̱ʼa̱nra saáchi viíníva ta̱xira consejo ndaʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ta̱a xíʼin se̱ʼera. Tasaá nda̱kuni ta̱ Job ña̱ va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová ta nda̱ndikó-inira xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo (Job 31:6; 40:4, 5; 42:1-6). ¿Ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job xíʼin na̱ xi̱ndoo tá ya̱chi̱ ta saátu xíʼin miíyó tiempo vitin?
12. ¿Ndáaña sa̱kuaʼa sava na̱ israelita xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job?
12 Ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼin na̱ israelita. Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ta̱ Moisés tá xi̱niʼira yichi̱ nu̱ú na̱ israelita, ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo ni̱ya̱ʼara nu̱ú ta xi̱ndakava-inira. Kǒo níkeʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼé ku̱a̱ʼání na̱ israelita chi xi̱ka̱ʼa̱n kúáchina xíʼin Jehová soo ta̱ Moisés xi̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱sandíʼi̱-inira (Éx. 16:6-8; Núm. 11:10-14; 14:1-4, 11; 16:41, 49; 17:5). Ndakú ni̱xi̱yo inira tá ta̱xi Jehová consejo ndaʼa̱ra. Soo tá kúma̱níka ki̱ʼvi na̱ israelita nu̱ú ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová taxira ndaʼa̱na, ta̱ Moisés ni̱sa̱a̱ra xíʼinna ta ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ va̱ása va̱ʼa ta xíʼin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra va̱ása níndasakáʼnura Jehová (Sal. 106:32, 33). Xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ása nítaxika Jehová ña̱ ya̱ʼa ta̱ Moisés nu̱ú ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra taxira ndaʼa̱na (Deut. 32:50-52). Sana nda̱kavaní-ini ta̱ Moisés xíʼin ña̱yóʼo soo vitá ni̱xi̱yo inira ta ka̱ndíxara consejo ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ra. Sana ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job chi̱ndeétáʼanña xíʼin na̱ se̱ʼe na̱ israelita ña̱ ku̱ndeé-inina xíʼin tu̱ndóʼo ña̱ ki̱xi nu̱úna. Tá níndakanixi̱ní na̱ israelita xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job saá kúú ña̱ kivi ka̱ʼa̱nna xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndoʼona ta va̱ása ndakanixi̱nína ña̱ va̱ʼaka íyo ña̱ xi̱keʼé miína nu̱ú Ndióxi̱ ta vitá koo inina ña̱ ndakiʼinna consejo ña̱ ta̱xira.
13. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job xíʼinyó? (Hebreos 10:36).
13 Ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼinyó. Saátu miíyó na̱ cristiano xíniñúʼu kundeé-iniyó (kaʼvi Hebreos 10:36). Sana xóʼvi̱yó á ndákava-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiíyó iin tu̱ndóʼo á ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ táʼanyó á kúúmiíyó inkaka tu̱ndóʼo. Sana iinna ka̱ʼa̱nna á keʼéna iin ña̱ʼa ña̱ ndasandeéka ku̱a̱chi ña̱ kúúmiíyó (Prov. 12:18). Libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kunda̱a̱-iniyó ña̱ kiviva ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ndóʼoyó ta kuniso̱ʼovara ña̱ ka̱ʼa̱nyó xíʼinra (1 Juan 5:14). Jehová va̱ása sa̱a̱víra xíʼinyó tá ni̱ka̱ʼa̱nyó iin ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱yó nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo ta̱ Job, chi ña̱ keʼéra kúú ña̱ taxira ña̱ ndíchi xíʼin ndee̱ ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa kundeé-iniyó (2 Crón. 16:9; Sant. 1:5). Tá xíniñúʼuyó consejo, Jehová kuniñúʼura tu̱ʼunra ña̱ va̱ʼa taxiraña ndaʼa̱yó. Sava yichi̱ kuniñúʼura na̱ ñuura, na̱ anciano á iin na̱ migoyó nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼéra xíʼin ta̱ Job. Ejemplo ta̱ Job sánáʼa̱ña miíyó ña̱ tá táxi Jehová consejo ndaʼa̱yó ná kundeé-iniyó (Heb. 12:5-7). Tá xi̱niso̱ʼo ta̱ Job ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanña xíʼinra ta saátu chindeétáʼanña xíʼin miíyó tá vitá íyo iniyó ta xíniso̱ʼoyó consejo ña̱ táxira (2 Cor. 13:11). Ku̱a̱ʼání ña̱ ndáyáʼvi sákuaʼayó xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job. ¿Ndáa ki̱ʼva kivi kuniñúʼuyó ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanyó xíʼin inkana? Ná kotoyó.
NÁ KUNIÑÚʼUYÓ LIBRO TA̱ JOB ÑA̱ VA̱ʼA CHINDEÉYÓ INKANA
14. ¿Ndáaña kúú ña̱ kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱yó?
14 Tá xáʼa̱nyó predicación sava na̱ yiví ndáka̱tu̱ʼunna miíyó nda̱chun xóʼvi̱yó ta kútóoníyó na̱ʼa̱yó nu̱úna ña̱ káʼa̱n Biblia. Ku̱a̱ʼání yichi̱ káʼa̱nyó xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u chí jardín ña̱ Edén. Sana kíxáʼayó káʼa̱nyó xíʼinna iin ángel ta̱ ndi̱va̱ʼa-ini kúú ta̱ ni̱ka̱ʼa̱n ña̱ vatá xíʼin ta̱ Adán ta saátu xíʼin ñá Eva ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása níxiniso̱ʼokana Ndióxi̱ (Gén. 3:1-6). Ta káʼa̱nyó xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níxiniso̱ʼona Ndióxi̱, ndiʼiyó xóʼvi̱ ta xíʼi̱yó (Rom. 5:12). Tándi̱ʼi káʼa̱nyó xíʼinna Ndióxi̱ táxira ña̱ ná ya̱ʼa tiempo ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ vatá kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa ta saátu ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-ini na̱ yiví ña̱ kǒoka ku̱a̱chi kuumiína chí nu̱únínu (Apoc. 21:3, 4). Ña̱yóʼo kúú iin ña̱ va̱ʼaní káʼa̱nyó xíʼin na̱ yiví ta kivi chindeétáʼanña xíʼin ku̱a̱ʼánína ña̱ kunda̱a̱-inina nda̱chun xóʼvi̱yó.
15. Tá ndáka̱tu̱ʼunna miíyó nda̱chun xóʼvi̱yó, ¿ndáa ki̱ʼva ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job xíʼinna? (Koto na̱ʼná).
15 Tá ndáka̱tu̱ʼun na̱ yiví miíyó nda̱chun xóʼvi̱yó, inka ña̱ kivi ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ xíʼinna kúú ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job. Kivi taxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna ña̱yóʼo miíyó. Tasaá kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ iin ta̱a ta̱ ni̱xi̱yo tiempo xi̱naʼá ta̱ xi̱naní Job ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunra ña̱yóʼo tá ni̱ya̱ʼara nu̱ú ku̱a̱ʼá tu̱ndóʼo ta nda̱a̱ nda̱kanixi̱níra Ndióxi̱ kúú ta̱ ta̱xi tu̱ndóʼo yóʼo ndaʼa̱ra (Job 7:17-21). Sana kuni̱ na̱ yiví kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo saáchi tiempo xi̱naʼá ni̱xi̱yo na̱ ni̱nda̱ka̱tu̱ʼun táʼan ña̱yóʼo miína. Ta kivika ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job su̱ví ku̱a̱chi Ndióxi̱ kúúña chi ta̱ Ndi̱va̱ʼa kúú ta̱ ta̱xi tu̱ndóʼo ndaʼa̱ra. Sa̱xóʼvi̱ra ta̱ Job ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra na̱ yiví ndásakáʼnu kuitína Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ táxira ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱na soo tá ná kundoʼona iin tu̱ndóʼo va̱ása ndasakáʼnukanara. Ta saátu kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ su̱ví Ndióxi̱ kúú ta̱ ta̱xi tu̱ndóʼo ndaʼa̱ ta̱ Job soo ta̱xivara ña̱ ná ya̱ʼara nu̱ú ña̱yóʼo chi xi̱kandíxara na̱ yiví kiviva nda̱kú koo inina xíʼinra tasaá na̱ʼa̱ra ña̱ vatá kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa. Ta kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼinna Ndióxi̱ ta̱xira bendición ndaʼa̱ ta̱ Job xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo inira xíʼinra. Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ku̱ndaa̱-iniyó, kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼin na̱ yiví ña̱ su̱ví Jehová kúú ta̱ táxi ña̱ xóʼvi̱yó.
¿Ndáa ki̱ʼva kivi kuniñúʼuyó libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanyó xíʼin inkana ña̱ kunda̱a̱-inina ña̱ su̱ví Ndióxi̱ táxi tu̱ndóʼo? (Koto párrafo 15).
16. ¿Ndáa ki̱ʼva kivi chindeétáʼan libro ta̱ Job xíʼin na̱ yiví na̱ xóʼvi̱? Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ iin ejemplo.
16 Ná kotoyó ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job xíʼin iin ta̱a ta̱ naní Mario. Tá ku̱i̱ya̱ 2021 iin ñá hermana nátúʼunñá xíʼin na̱ yiví xíʼin teléfono ta ta̱ siʼna ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin kúú ta̱ Mario. Ka̱ʼviñá iin texto nu̱úra ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra, Ndióxi̱ va̱ása xíniso̱ʼo kuitíra oración ña̱ kéʼéyó nu̱úra chí saátu káʼa̱nra ña̱ taxira ña̱ vií kundooyó chí nu̱únínu. Tándi̱ʼi ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunñára ndáaña ndákanixi̱níra xa̱ʼa̱ texto yóʼo. Ta̱ Mario ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá ña̱ tá kúma̱níka ndakiʼinra llamada, káʼyíra carta nu̱ú káʼa̱nra ña̱ kúni̱ra kaʼníra miíra. Ta̱yóʼo káchira: “Kándíxavai̱ ña̱ íyo Ndióxi̱ soo xi̱ta̱a̱n vitin túvii̱ ña̱ sa̱ndákoora yi̱ʼi̱”. Tá ndi̱kó tukuñá ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra, na̱túʼunna xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job. Ta̱ Mario ka̱ʼvira iníí libro ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job. Ñá hermana kán chi̱ndaʼáñá iin enlace ña̱ jw.org nu̱úra ña̱ va̱ʼa kaʼvira. ¿Ndáaña ku̱u xíʼin ta̱ Mario? Ka̱ndíxara ña̱ ná sanáʼa̱nara xa̱ʼa̱ Biblia ta kúsi̱í-inira ña̱ sákuaʼakara xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ saáchi kíʼinra kuenta ña̱ ndixa ndíʼi̱-inira xa̱ʼa̱ra.
17. ¿Nda̱chun táxiún tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xira ni̱ka̱ʼyi̱ ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Job nu̱ú tu̱ʼunra? (Job 34:12).
17 Kúnda̱a̱-iniyó Biblia va̱ʼaní chíndeétáʼanña xíʼin na̱ yiví na̱ xóʼvi̱ ta sándi̱kóña-inina (Heb. 4:12). Táxiníyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xira ni̱ka̱ʼyi̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job nu̱ú tu̱ʼunra (Job 19:23, 24). Libro ta̱ Job náʼa̱ña nu̱úyó Ndióxi̱ va̱ása taxira ña̱ kundoʼoyó ña̱ va̱ása va̱ʼa (kaʼvi Job 34:12).e Saátu náʼa̱ña nu̱úyó nda̱chun xóʼvi̱yó ta ndáa ki̱ʼva ndakú koo iniyó. Ta chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ sandíkoyó-ini na̱ xóʼvi̱. Nu̱ú inkaka artículo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ sákuaʼayó xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job ta saátu ndáá ki̱ʼva vií taxiyó consejo.
YAA 156 Kándíxaníyó Jehová
a Tá ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ José saá kúú ña̱ ni̱xi̱yo ta̱ Job ta saátu tá kúma̱níka chindaʼána ta̱ Moisés ña̱ ku̱ʼu̱nra sakákura na̱ ñuu Israel chí ñuu Egipto. Tá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Ndi̱va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job, sana ña̱yóʼo ku̱uña ki̱ʼva tá ku̱i̱ya̱ 1657 t.x. xíʼin 1514 t.x.
b Job 1:20-22: “Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nda̱kundichi ta̱ Job, nda̱tára ti̱ko̱to̱ra ta xa̱ʼndara ixí xi̱níra; ku̱xítíra ta nda̱kundeera nu̱ú ñuʼú 21 ta ka̱chira: ‘Kǒo miíví ña̱ʼa kúúmiíi̱ tá ka̱kui̱, ta saátu tá ná kuvii̱, kǒo ña̱ʼaví ku̱ʼu̱n xíʼi̱n. Jehová kúú ta̱ ta̱xiña ndaʼíi̱, ta Jehová kúú ta̱ ki̱ndaaña. Ná ndukáʼnuka ki̱vi̱ Jehová’. 22 Ni ndo̱ʼo ta̱ Job ndiʼi ña̱yóʼo kǒo níki̱ʼvira ku̱a̱chi, ta va̱ása níchika̱a̱ra ku̱a̱chi Ndióxi̱ ña̱ kéʼéra ña̱ va̱ása va̱ʼa”.
c Job 2:9, 10: “Tándi̱ʼi, ñá síʼira ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra: ‘¿Nda̱chun nda̱kúka íyo iniún xíʼin Ndióxi̱? Va̱ʼaka sakúisochiʼña Ndióxi̱ tasaá kuviún’. 10 Soo ta̱yóʼo nda̱kuiinra yuʼúñá: ‘Ni va̱ása loʼo ndákanixi̱níún xíʼin ña̱ káʼún. Tá ndákiʼinyó ña̱ va̱ʼa ña̱ táxi Ndióxi̱ ndaʼa̱yó, ¿á va̱ása ndakiʼintuyó ña̱ va̱ása va̱ʼa táxira ndaʼa̱yó?’. Soo ni saá, kǒo níka̱ʼa̱n ta̱ Job nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa”.
d Na̱sama ki̱vi̱ sava na̱ va̱xi yóʼo