6 NDA̱A̱ 12 TÍ ABRIL 2026
YAA 82 Ndiʼina ná kuni ña̱ kéʼéyó
Ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanyó xíʼin na̱ veʼeyó na̱ kǒo kúú testigo Jehová
“Kǒo sandákooyó keʼéyó ña̱ va̱ʼa” (GÁL. 6:9).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa vií kutáʼanyó xíʼin na̱ veʼeyó na̱ va̱ása kúú testigo Jehová, ta ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanyó xíʼinna ña̱ xa̱a̱na ndasakáʼnuna Ndióxi̱.
1, 2. Tá sákuaʼayó xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱, ¿ndáaña kivi kundoʼoyó xíʼin na̱ veʼeyó?
TA̱ JESÚS ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin iin ta̱a ta xi̱kuni̱ koo discípulora, ka̱chira: “Kúáʼan veʼún. Ndikó nu̱ú na̱ táʼún ta natúʼun xíʼinna ndiʼi ña̱ ke̱ʼé Jehová xíʼún” (Mar. 5:19). Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo saáchi xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ miíyó na̱ yiví tá kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ iin ña̱ va̱ʼa, ndi̱ku̱n kúni̱yó natúʼunyó xíʼin na̱ veʼeyó xa̱ʼa̱ña.
2 ¿Á ndákaʼún ndáaña ndo̱ʼún tá sa̱kúaʼún xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱? Sana xi̱kuni̱vaún natúʼun xíʼin na̱ veʼún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Soo sava na̱ veʼún kǒo níkutóona ña̱ ki̱xáʼún sákuaʼún xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Á sana xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱kusi̱íní-iniún ni̱ka̱ʼún xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo soo va̱ása vií níka̱ʼún xíʼinna ta xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱sa̱a̱na. Tásaá ndo̱ʼún, artículo yóʼo chindeétáʼan xíʼún ña̱ nda̱kú koo iniún xíʼin Jehová ta saátu ña̱ vií kutáʼún xíʼin na̱ veʼún.
3. ¿Ndáaña sakúaʼayó nu̱ú artículo yóʼo?
3 Nu̱ú artículo yóʼo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ku̱mí ña̱ʼa. Ña̱ nu̱ú, ña̱ kunda̱a̱-iniyó xíʼin ña̱ ndóʼo na̱ veʼeyó chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ na̱ʼa̱yó ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyóna ta kúee koo iniyó xíʼinna ni va̱ása kúni̱na sakuaʼana xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱. Ña̱ u̱vi̱, ndáaña keʼéyó tá va̱ása vií kéʼéna xíʼinyó á káʼa̱nna xíʼinyó. Ña̱ u̱ni̱, ndáa ki̱ʼva chindeétáʼan ña̱ kúee íyo iniyó xíʼinna ta saátu ña̱ kandíxayó ña̱ sana kixaa̱ iin ki̱vi̱ ña̱ ndasakáʼnuna Jehová. Ña̱ ku̱mí, ndáa ki̱ʼva na̱ʼa̱yó ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyóna.
NÁ KUNDA̱A̱-INIYÓ XÍʼIN ÑA̱ NDÓʼONA
4. ¿Ndáaña ke̱ʼé ta̱ Jesús xíʼin na̱ kǒo níxiin kuniso̱ʼo ña̱ na̱túʼunra?
4 Ta̱ Jesús kǒo ní nandóso-inira xa̱ʼa̱ na̱ va̱ása níxiin kuniso̱ʼo ña̱ xi̱kaʼa̱nra. Chi̱táʼanra miíra xíʼin iin ta̱ xi̱kachíñu xíʼin tú uva, ta kán xi̱ndichi iin tú higo ta ke̱ʼéra ku̱a̱ʼání ña̱ʼa xíʼinnú ña̱ va̱ʼa taxinú ku̱i̱ʼi (Luc. 13:6-9). Tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ilustración yóʼo xa̱a̱ yáʼaka u̱ni̱ ku̱i̱ya̱ nátúʼunra xíʼin na̱ judío ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na kandíxana Ndióxi̱. ¿Nda̱chun kúeení ni̱xi̱yo inira xíʼinna ta̱ kǒo nínandóso-inira xa̱ʼa̱na? Saáchi xi̱kunda̱a̱-inira xíʼin ña̱ xi̱ndoʼona ta xi̱kundáʼvi-inira xi̱xinirana.
5. ¿Nda̱chun ku̱ndáʼvi-ini ta̱ Jesús xi̱nira na̱ judío?
5 Ta̱ Jesús xi̱kundáʼvi-inira xi̱xinira na̱ judío saáchi na̱ su̱tu̱ va̱ása ní xi̱chindeétáʼanna xíʼinna ña̱ kandíxana Ndióxi̱. Ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo “ndikachi tí kǒo xi̱toʼo” (Mar. 6:34). Tá xi̱kuma̱ní si̱lóʼo kuvira, xa̱kura xa̱ʼa̱ na̱ ñuu Jerusalén chi xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ ku̱a̱ʼánína ndiʼi-xa̱ʼa̱, xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níxiinna kandíxana Ndióxi̱ (Luc. 19:41-44). Tá chíkaa̱yó ndee̱ ña̱ keʼéyó nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús, kuni̱kayó chindeétáʼanyó xíʼin na̱ veʼeyó ña̱ sákuaʼana xa̱ʼa̱ Ndióxi̱.
6. ¿Nda̱chun xíniñúʼu kúee koo iniyó xíʼin na̱ veʼeyó na̱ kǒo kúú Testigo? (Gálatas 6:9).
6 (Kaʼvi Gálatas 6:9). Ni kǒo xíín na̱ veʼeyó sakúaʼana xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayó, kúee ná koo iniyó xíʼinna ta “ná kǒo sandákooyó keʼéyó ña̱ va̱ʼa”. Na̱ yiví íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinna sandákoona ña̱ kándíxana ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na kandíxana Jehová. Saátu ke̱ʼé miíyó tá kúma̱níka sakúaʼayó xa̱ʼa̱ Jehová kǒo ña̱ níxi̱ndatuyó ndakiʼinnyó chí nu̱únínu, ni va̱ása níxi̱xini̱yó xa̱ʼa̱ra (Efes. 2:12). Soo na̱ sa̱náʼa̱ miíyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ kúee ni̱xi̱yo-inina xíʼinyó ta chi̱ndeétáʼanna xíʼinyó ña̱ sa̱kúaʼayó xa̱ʼa̱ra. Ki̱ʼva saá kúni̱yó chindeétáʼanyó xíʼin na̱ veʼeyó.
TÁ VA̱ÁSA VIÍ KÁʼA̱NNA Á KÉʼÉNA XÍʼINYÓ
7. ¿Nda̱chun va̱ása níkandíxa na̱ ñani ndáʼvi ta̱ Jesús miíra?
7 Sana xi̱niso̱ʼova na̱ ñani ndáʼvi ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ milagro ña̱ ke̱ʼéra chí ñuu Galilea (Luc. 4:14, 22-24). Soo tá xa̱ʼa̱, kǒo níxi̱kandíxanara (Juan 7:5). Biblia kǒo káʼa̱n káxiña nda̱chun kǒo níxi̱kandíxanara. Soo káʼa̱nvaña nda̱chun sava na̱ judío kǒo níxiinna kundiku̱nna ta̱ Jesús. Saáchi savana xi̱yiʼvína ña̱ ixandi̱va̱ʼa na̱ ñuuna xíʼinna (Juan 9:18-22). Savana xi̱xini̱nara nda̱a̱ tá ni̱xi̱yo loʼovíra, ña̱kán xi̱ ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinna kandíxana ña̱ kúúra ta̱ Mesías (Mar. 6:1-4). Sana saátu xi̱ndakanixi̱ní na̱ ñani ndáʼvi ta̱ Jesús. ¿Á saá ndóʼo na̱ veʼeyó?
8. ¿Nda̱chun na̱ veʼeyó kivi keʼéna á ka̱ʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱yó?
8 Ná ndakanixi̱níyó nda̱chun káʼa̱nna á kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó. Tá ni̱ka̱ʼa̱n na̱ veʼe ta̱ Jesús xíʼinra: “Ta̱ sánava kúúra”, sana nda̱a̱ na̱ ñanira ni̱ka̱ʼa̱n saá xíʼinra (Mar. 3:21). ¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo? Biblia káʼa̱nña ña̱ xi̱ndi̱ʼi̱ní-inira ña̱ natúʼunra xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱ ta ni tiempo kǒo níxi̱yo nu̱úra ña̱ kuxura (Mar. 3:20). Sana na̱ veʼera xi̱ndakanixi̱nína ña̱ iinlá ña̱yóʼo ndeéní xi̱ndi̱ʼi̱-inira xa̱ʼa̱. Saátu kivi ndakanixi̱ní na̱ veʼeyó xa̱ʼa̱yó, ña̱ ndeéní ndíʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱ religión ña̱ kúúmiíyó. Tá saá ndákanixi̱nína, ña̱ kéʼéyó ta saátu xíʼin ña̱ káʼa̱nyó kivi chindeétáʼanña xíʼinna ña̱ nasamana ña̱ ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱yó.
9. ¿Ndáaña kivi chindeétáʼan xíʼin na̱ veʼeyó ña̱ nasamana ña̱ ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱ na̱ testigo Jehová? (1 Pedro 3:1, 2; koto na̱ʼná).
9 Ná ndakundeéyó va̱ʼa koo iniyó ta vií koo ña̱ kéʼéyó. Tá vií kéʼéyó xíʼin na̱ veʼeyó ta saátu vií káʼa̱nyó xíʼinna sana ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼinna ña̱ nasamana ña̱ ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱ na̱ testigo Jehová (kaʼvi 1 Pedro 3:1, 2). Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ iin ejemplo, sana yii̱ iin ñá hermana ta̱ va̱ása kúú Testigo kivi kuni mitúʼunra ta nda̱a̱ sa̱a̱ra xíʼinñá tá xáʼa̱nñá reunión a predicación. Ña̱ va̱ʼa va̱ása kuu ña̱yóʼo, kivi nasamañá ki̱vi̱ á hora ña̱ kéʼéñá chiñu nu̱ú Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa ku̱a̱ʼáka tiempo kooñá xíʼinra. Sana kivi keeñá natúʼunñá xíʼin na̱ yiví tá íyo chiñu nu̱úra á tá kǒora íyo veʼe. Sana ña̱yóʼo kivi chindeétáʼanña xíʼinra ña̱ nasamara ña̱ ndákanixi̱níra xa̱ʼa̱ na̱ testigo Jehová.
Tá vií kéʼéyó xíʼin na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼinyó, sana nasamana ki̱ʼva ña̱ ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱ na̱ testigo Jehová. (Koto párrafo 9).f
10. ¿Ndáa ki̱ʼva kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ Jesús tá káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱yó?
10 Su̱ví ndiʼi tiempo ndakuiinyó yuʼú na̱ káʼa̱n ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱yó. Tá ni̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ ku̱a̱ʼání xíxira ta xíʼira, kǒo nísa̱a̱ra xíʼinna. Ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ yiví kúú ña̱ ná kotona ña̱ kéʼéra, ta saá kiʼinna kuenta á ña̱ ndixa kúú ña̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱ra (Mat. 11:19). Xíʼin ki̱ʼva ña̱ xi̱keʼéra ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ si̱í ni̱xi̱yora ta xi̱kunda̱a̱-inira xíʼin ña̱ xi̱ndoʼo inkana (chitáʼanña xíʼin Juan 2:2, 6-10). Saátu miíyó su̱ví ndiʼi tiempo ndakuiinyó yuʼú na̱ veʼeyó tá káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ na̱ Testigo. Xíʼin ki̱ʼva ña̱ kéʼéyó kivi na̱ʼa̱yó ña̱ kíʼinyó kuenta xíʼin ña̱yóʼo ta si̱í íyoyó. Ta sana kiʼinna kuenta ña̱ vatá ña̱ káʼa̱n inkana xa̱ʼa̱yó su̱ví ña̱ nda̱a̱ kúúña.
KÚEE NÁ KOO INIYÓ
11. ¿Ndáa ki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús xíʼin na̱ ñanira?
11 Nu̱ú ña̱ Evangelio náʼa̱ña ña̱ kúeení ni̱xi̱yo ini ta̱ Jesús xíʼin na̱ ñanira. Tá kúú, tá ke̱ʼéra milagro ña̱ nu̱ú, sana na̱ ñanira ni̱xi̱yona chí ñuu Caná (Juan 2:11, 12). Ni ke̱ʼéra ndiʼi ña̱yóʼo kǒo níkandíxanara. Soo ta̱ Jesús kǒo nísandákoora ña̱ vií kitáʼanra xíʼinna. Saáchi tá ni̱ya̱ʼa u̱ni̱ ku̱i̱ya̱, inka relato káʼa̱nña ña̱ viíní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna (Juan 7:5-8).
12. ¿Ndáaña chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kiviva xa̱a̱ na̱ veʼeyó sakúaʼana xa̱ʼa̱ Jehová?
12 Ña̱ xa̱a̱ kúnda̱a̱-iniyó ña̱ va̱ʼaní-ini Jehová va̱ʼaníva chíndeétáʼanña xíʼinyó. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanña xíʼinyó? Saáchi kúnda̱a̱-iniyó tá ná kixáʼa ña̱ gran tribulación na̱ yiví kivikava sakúaʼana xa̱ʼa̱ Jehová. Ña̱kán, tá ná sandíʼi-xa̱ʼa̱na veʼe-ñu̱ʼu vatá sana na̱ veʼeyó ndakaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼinna, tasaá kixáʼana ndasakáʼnuna Jehová (Apoc. 17:16).a Ta saátu tá xítoyó ña̱ yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo, chindeétáʼanvayó xíʼinna. Tá xítona ña̱ ndixa kúʼvi̱-iniyó xíniyóna ta vií kéʼéyó xíʼinna, sana kuni̱na sakúaʼana xa̱ʼa̱ Jehová.
NÁ NA̱ʼA̱YÓ ÑA̱ KÚNI̱YÓ XÍNIYÓNA
13. Ni ku̱a̱ʼá chiñu kéʼéyó nu̱ú Jehová, ¿ndáaña kǒo kúni̱yó ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱yó?
13 Ku̱a̱ʼáníva chiñu íyo nu̱úyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndásakáʼnuyó Jehová, soo kǒo kúni̱yó ña̱ ná ndakanixi̱ní na̱ veʼeyó ña̱ kǒo tiempo nu̱úyó ña̱ kooyó xíʼinna á ña̱ va̱ása kúni̱kayó xíniyóna (Mat. 7:12). Ná kotoyó sava ña̱ kivi keʼéyó ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱yó ña̱ ndixa ndíʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱na.
14, 15. ¿Ndáa ki̱ʼva na̱ʼa̱yó nu̱ú na̱ veʼeyó na̱ kǒo kúú Testigo ña̱ kúni̱yó xíniyóna? Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ iin ejemplo.
14 Ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinna. Kivi na̱ʼa̱yó ña̱ kúni̱yó xíniyó na̱ veʼeyó tá ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ndáaña kéʼéyó. Ta saátu tá ku̱a̱ʼa̱nyó vacación á ku̱a̱ʼa̱nyó xíʼin na̱ migoyó, kivi chindaʼáyó mensaje á na̱ʼná ndaʼa̱na. Kivi taxiyó iin regalo ndaʼa̱na á kaʼyiyó iin carta ña̱ ku̱ʼu̱n ndaʼa̱na ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ viíka kutáʼanyó xíʼinna. Tá ná keʼéyó ña̱yóʼo saá kúú ña̱ ndixa na̱ʼa̱yó ña̱ kúni̱yó xíniyóna.
15 Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo ñá Anna, iin ñá hermana ñá ñuu Armenia. Na̱ veʼeñá ku̱a̱ʼá yichi̱ xi̱ndakutáʼanna, ta xi̱keʼékana ña̱yóʼo tá xi̱keʼéna vikó ña̱ cumpleaño á inkaka vikó. Tá ndu̱u ñá Anna Testigo, na̱ veʼeñá ni̱ndi̱ʼi̱ní-inina xa̱ʼa̱ñá. Nda̱kanixi̱nína ña̱ va̱ása viíka kutáʼanñá xíʼinna, ta xa̱ʼa̱ ña̱ ndu̱uñá Testigo kooní tu̱ndóʼo nu̱úñá. ¿Ndáaña kéʼé ñá Anna ña̱ va̱ʼa viíka kutáʼanñá xíʼin na̱ veʼeñá? Ñáyóʼo káchiñá: “Tá xáʼi̱n xítoi̱na, káʼi̱n xíʼinna ndáaña xa̱a̱ kéʼíi̱ ta ndáaña ndóʼi̱. Ta saátu kánai̱ miína ña̱ kixina veʼi̱ ta náʼi̱ na̱ migoi̱ nu̱úna. Ku̱a̱ʼání na̱ veʼi̱ xíni̱na ndáana kúú na̱ migoi̱ ta va̱ʼaní kúnina tá nátúʼunna xíʼin na̱yóʼo”. Ñáyóʼo káchikañá: “Ku̱a̱ʼání na̱ veʼi̱ káʼa̱nna xíʼi̱n ña̱ si̱íní íyoi̱ ta va̱ása ndíʼi̱ka-inina xa̱ʼíi̱”.
16. ¿Ndáa ki̱ʼva ni̱na̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ xi̱ndi̱ʼi̱ka-inira xa̱ʼa̱ ñanira ta̱ Santiago? (Koto nota).
16 Ná na̱ʼa̱yó ña̱ ndáyáʼvina nu̱úyó. Tá nda̱taku ta̱ Jesús ta ki̱tara nu̱ú ñanira ta̱ Santiago ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ ndíʼi̱-inira xa̱ʼa̱ra (1 Cor. 15:7). Ni̱kusi̱íníva-ini ta̱ Santiago tá ki̱ʼinra kuenta ña̱ ndíʼi̱kava-ini ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ra. Sana ña̱yóʼo chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ ka̱ndíxara ta̱ Jesús kúú ta̱ Mesías. Ta saátu sana na̱túʼunra xíʼin na̱ veʼera ña̱ ná kandíxana ta̱ Jesús kúú ta̱ Mesías (Hech. 1:14).b
17. ¿Ndáa ki̱ʼva keʼéyó ña̱ káʼa̱n Romanos 12:15? (Koto na̱ʼná).
17 (Kaʼvi Romanos 12:15). Tá ndíʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱ na̱ veʼeyó tá yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo á tá kǒo tu̱ndóʼo kúúmiína, ña̱yóʼo kivi chindeétáʼanña xíʼinna ña̱ nasamana ki̱ʼva ña̱ ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱yó.c Tá kúú, tá iin na̱ veʼeyó ka̱ku iin se̱ʼe loʼona, kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼinna ña̱ kúsi̱íní-iniyó xíʼinna ta taxiyó iin regalo ndaʼa̱na. Á tá ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ táʼanna, kivi ka̱ʼa̱nyó tu̱ʼun ña̱ sandíko-inina. Ta saátu kivi chindaʼáyó iin mensaje nu̱úna ta chindeétáʼanyó xíʼinna. Kivi ku̱a̱ʼá yichi̱ ka̱ʼa̱nyó xíʼin na̱ veʼeyó á ku̱ʼu̱nyó kotoyóna ta kivi keʼéyó ña̱yóʼo tá yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo.
Tá vií kéʼéyó xíʼin na̱ veʼeyó, sana nasamana ki̱ʼva ña̱ kéʼéna xíʼinyó ta saátu ña̱ ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱ religión ña̱ kúúmiíyó. (Koto párrafo 17).g
18. ¿Ndáa ki̱ʼva kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ discípulo Andrés?
18 Ná kuxini̱na na̱ hermano. Tá ku̱ndaa̱-ini ta̱ discípulo Andrés ta̱ Jesús kúú ta̱ Mesías, ni̱xa̱ʼa̱nra nda̱kiʼinra ñanira ta̱ Pedro ña̱ va̱ʼa kunira ta̱ Jesús (Juan 1:40-42). ¿Ndáa ki̱ʼva kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ Andrés? Kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼin na̱ veʼeyó ña̱ ná ku̱ʼu̱nna xíʼinyó reunión á ña̱ kanayóna ña̱ kuxuna xíʼinyó xíʼin na̱ migoyó tasaá kunda̱a̱-inina ña̱ miíyó na̱ testigo Jehová íyoyó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo inka na̱ yiví ta va̱ʼa-iniyó.
19. Tá kǒo kúnda̱a̱-ini na̱ veʼeyó xa̱ʼa̱ sava ña̱ kándíxayó, ¿ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu keʼéyó xíʼinna? (1 Pedro 3:15).
19 (Kaʼvi 1 Pedro 3:15). Sana na̱ veʼeyó kǒo kúnda̱a̱-inina nda̱chun kǒo kéʼéyó sava ña̱ʼa, soo ndakaʼánvana ña̱ to̱ʼó káʼa̱nyó xíʼinna ta vií kéʼéyó xíʼinna. Ni kǒo kéʼékayó vikó xíʼinna, ni kǒo ndíku̱nyó costumbre ña̱ kúúmiína soo kúsi̱íníva-inina tá táváyó tiempo ña̱ ku̱ʼu̱nyó kotoyóna inka ki̱vi̱. Tá kúú, kivi ku̱ʼu̱nyó kotoyóna, kuxuyó xíʼinna ta nda̱a̱ kivi taxiyó regalo ndaʼa̱na.
NÁ KǑO NDAKAVA-INIYÓ
20. Ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Santiago, ¿ndáa ki̱ʼva chíkaa̱ña ndee̱ xíʼinyó?
20 Ta̱ Santiago kǒo níxi̱kara xíʼin ta̱ Jesús tá ni̱xi̱ka ta̱yóʼo na̱túʼunra xíʼin na̱ yiví. Soo tá ni̱ya̱ʼa tiempo, ndu̱ura discípulora (Gál. 1:18, 19; 2:9). Soo ku̱a̱ʼáníva ña̱ sa̱kúaʼara xíʼin ña̱ sa̱náʼa̱ ta̱ Jesús. Tá kúú ka̱ʼyira ña̱ ndáyáʼviní ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús chí yukú.d
21. Ni kǒo xíʼin na̱ veʼeyó sakúaʼana xa̱ʼa̱ Jehová, ¿nda̱chun kǒo xíniñúʼu ndakava-iniyó?
21 Ni viíníva kéʼéyó xíʼin na̱ veʼeyó na̱ kǒo kúú testigo Jehová ta náʼa̱yó ña̱ kúni̱yó xíniyóna, sana va̱ása nasamavína ki̱ʼva ña̱ kéʼéna xíʼinyó, ni kǒo kuni̱na sakúaʼana xa̱ʼa̱ Jehová. Ná kǒo ndakava-iniyó. ¿Nda̱chun? Saáchi tá vií kéʼéyó xíʼinna, saá kúú ña̱ ndíku̱nyó yichi̱ Jehová xíʼin ta̱ Jesús (Luc. 6:33, 36). Tá ná ya̱ʼa tiempo, xa̱ʼa̱ ña̱ náʼa̱yó ña̱ kúni̱yó xíniyóna sana chindeétáʼanña xíʼinna ña̱ nasamana ki̱ʼva ña̱ ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱yó. Ta sana chí nu̱únínu ndakaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ nátúʼunyó xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayó. Tá ndákundeéyó chíndeétáʼanyó xíʼinna, sana kixaa̱ iin ki̱vi̱ ña̱ inkáchi ndasakáʼnuna Jehová xíʼinyó ta kusi̱íní-iniyó.
YAA 60 Nátúʼunyó ña̱ va̱ʼa ka̱kuna
a Koto artículo ña̱ naní “¿Ndáaña xíni̱yó xa̱ʼa̱ ña̱ ndatiin Jehová ku̱a̱chi xíʼin na̱ yiví chí nu̱únínu?” ña̱ ka̱na nu̱ú Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó mayo 2024, página 11, párrafo 11 nda̱a̱ 13.
b Tá nda̱taku ta̱ Jesús, u̱vi̱ na̱ ñanira ndu̱una discípulora (Ta̱ Santiago xíʼin ta̱ Judas).
c Koto recuadro ña̱ naní “¿Ndáaña keʼéyó tá ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼeyó na̱ kǒo kúú testigo Jehová á tá kéʼéna vikó ña̱ tíndaʼa̱?”.
e Ndani̱ʼíkaún ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú táʼví ña̱ naní “Preguntas de los lectores” ña̱ ka̱na nu̱ú La Atalaya 15 tí mayo 2002 xíʼin La Atalaya 15 tí noviembre 2007.
f ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Iin ñá hermana tá kúma̱níka ku̱ʼu̱nñá natúʼunñá xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, siʼnaka kéʼéñá ña̱ kuxu yi̱i̱ñá.
g ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Suvi ñá hermana yóʼo, táváñá tiempo ña̱ ku̱ʼu̱nñá kotoñá si̱soñá ñá kǒo kúú testigo Jehová.