15 NDA̱A̱ 21 TÍ JUNIO 2026
YAA 122 Ndakú ná koo iniyó xíʼin Jehová
Vií ná ndakanixi̱níyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo
“Ni ndíʼi̱-inii̱ ta íyoní tu̱ndóʼo nu̱úi̱, kúni̱kavai̱ xínii̱ chiñu ña̱ xáʼndaún” (SAL. 119:143).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Ña̱ vií ndakanixi̱níyó chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kundeé-iniyó ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo.
1, 2. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼéyó ña̱ va̱ʼa kundeé-iniyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo? (Koto na̱ʼná).
¿Á YÁʼÚN nu̱ú tu̱ndóʼo á íxandi̱va̱ʼa na̱ veʼún xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxaún Ndióxi̱? ¿Á xóʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiíún iin kue̱ʼe̱ á xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱chéún? ¿Á xóʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼún? Kúnda̱a̱-iniyó ña̱ kúʼvi̱va-ini Jehová xínira na̱ ndásakáʼnu miíra soo nisaá yáʼavayó nu̱ú tu̱ndóʼo (Sal. 90:10).
2 Ña̱ va̱ʼa kundeé-iniyó ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo xíniñúʼu vií ndakanixi̱níyó. ¿Nda̱chun ndáyáʼviní keʼéyó saá? Tá va̱ása vií ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ Jehová, va̱ása kunda̱a̱-iniyó ndáaña xíniñúʼu keʼéyó ña̱ va̱ʼa kundeé-iniyó. Ña̱yóʼo íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kávayó carro, tá ventana carro yóʼo yaku̱a̱ña va̱ása kivi vií kotoyó ndáaña ndóo yichi̱ nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nyó, soo tá limpioña kiviva kotoyó nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nyó. Ki̱ʼva saá kivi kundoʼoyó xíʼin tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó, xíniñúʼu kotoyóña nda̱a̱ táki̱ʼva xíto mií Jehová ña̱yóʼo. Nu̱ú artículo yóʼo kotoyó u̱ni̱ ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼinyó, 1) ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu vií ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó, 2) ndáaña kivi kundoʼoyó tá va̱ása vií ndákanixi̱níyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní Jehová, 3) ndáaña xíniñúʼu keʼéyó ña̱ va̱ʼa vií koo ña̱ kéʼéyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo.
Ña̱ va̱ʼa kundeé-iniyó ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo ta kunda̱a̱-iniyó ndáaña xíniñúʼu keʼéyó, xíniñúʼu vií ndakanixi̱níyó. (Koto párrafo 2).
VIÍ NÁ NDAKANIXI̱NÍYÓ
3. ¿Nda̱chun yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo tiempo vitin?
3 Ndiʼivayó kúúmií tu̱ndóʼo ñuyǐví yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi ta xáʼndachíñu ta̱ Ndi̱va̱ʼa ñuyǐví yóʼo, ndiʼivayó ya̱ʼa nu̱ú tu̱ndóʼo. Nani kúyatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví yóʼo ku̱a̱ʼákava tu̱ndóʼo kixi nu̱úyó, tá kúú ña̱ kúún kini sa̱vi̱ á ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼé na̱ yiví (Mat. 24:8; 2 Tim. 3:13). Tá ná sakútaʼa Jehová ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ íyo, sana na̱ʼa̱ña ña̱ chíndeétáʼanra xíʼin ta̱ Ndi̱va̱ʼa ña̱ xáʼndachíñura. Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ kúnda̱a̱-iniyó nu̱ú ñuyǐví yóʼo ya̱ʼavayó nu̱ú tu̱ndóʼo (Ecl. 9:12, nota).
4. ¿Ndáa inka xa̱ʼa̱ kúú ña̱ xóʼvi̱yó?
4 Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ cristiano xóʼvi̱yó. Ta̱ Jesús ku̱a̱ʼá yichi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ discípulora ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxana Ndióxi̱ (Mat. 24:9; Juan 16:2). Ña̱ kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, kandíxakayó Ndióxi̱ ni ná ixandi̱va̱ʼana xíʼinyó (1 Tes. 3:3, 4). Tá nda̱kú íyo iniyó xíʼin Ndióxi̱ ni yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo, ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kandíxayó ña̱ taxiva Jehová ña̱ kutakuyó ndiʼi tiempo. Tasaá náʼa̱yó ña̱ nda̱kaxinyó ndasakáʼnuyó Jehová saáchi iinlá ta̱yóʼo kúú ta̱ va̱ʼaní xáʼndachíñu, ta saátu náʼa̱yó ña̱ vatá kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa. Ta̱ Ndi̱va̱ʼa káʼa̱nra, na̱ yiví ndásakáʼnu kuitína Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na ndakiʼinna ña̱ va̱ʼa, soo ña̱ vatáva kúú ña̱ káʼa̱nra. Ta ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ ndixa kúú ña̱ káʼa̱nra, íxandi̱va̱ʼara xíʼin na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ (Job 1:9-11). Tá nda̱kú íyo iniyó xíʼin Jehová, sákusi̱íyó-inira (Prov. 27:11).
5. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ káʼa̱n Eclesiastés 7:13, 14? (Koto na̱ʼná).
5 Jehová táxira ña̱ íyo tu̱ndóʼo. Ta̱yóʼo va̱ása kéʼéra ña̱ va̱ása va̱ʼa ta ni va̱ása xítondosóra miíyó (Sant. 1:13). ¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ rey Salomón, “ki̱vi̱ ña̱ íyo tu̱ndóʼo” Ndióxi̱ kúú ta̱ kéʼéña? (kaʼvi Eclesiastés 7:13, 14). Va̱ása níkáʼa̱nra, Jehová kúú ta̱ táxi tu̱ndóʼo chi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra kúú ña̱ kǒo kívi kasiraña tiempo vitin. Tá saá, ¿ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Salomón? Xíniñúʼu kunda̱a̱-iniyó, xa̱ʼa̱ ña̱ íyoyó ñuyǐví ta̱ Ndi̱va̱ʼa ya̱ʼavayó nu̱ú tu̱ndóʼo sava yichi̱. Tá kǒo tu̱ndóʼo yáʼayó nu̱ú, ná kotoyó ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo regalo ña̱ táxi Ndióxi̱ ndaʼa̱yó ta saátu ná na̱ʼa̱yó ña̱ táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ra. Ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Salomón sándakaʼánña miíyó ña̱ kǒo kúnda̱a̱-iniyó ndáaña kundoʼoyó, chi kivi ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo á va̱ása. Nda̱a̱ na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa xíʼin na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo.
Xíniñúʼu kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ íyoyó ñuyǐví ta̱ Ndi̱va̱ʼa ya̱ʼavayó nu̱ú tu̱ndóʼo sava yichi̱. (Koto párrafo 5).
6. ¿Ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ táxi Jehová ña̱ yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo? (Hebreos 12:7, 11).
6 Tá vií ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó, saá kúú ña̱ kiʼinyó kuenta ña̱ kúni̱ Jehová kúú ña̱ ná kundaa-iniyóra ta ná va̱ása kundaa-iniyó miíyó. Ta̱yóʼo kíʼinvara kuenta xíʼin ña̱ ndóʼoyó ta kúsuchí-inira tá xóʼvi̱yó. Tá ndíkaa̱yó ndaʼa̱ tu̱ndóʼo kíʼinkavara kuenta xíʼinyó, ta náʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira miíyó ta saátu táxira ndee̱ ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa kundeé-iniyó (Sal. 23:4). Ki̱vi̱ kúúmiíyó tu̱ndóʼo kíʼinyó kuenta ndáaña xíniñúʼu nasamayó ta mií Jehová chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ viíka xa̱a̱yó keʼéyó (kaʼvi Hebreos 12:7, 11). Tá kúú, ta̱ Job ki̱ʼinra kuenta ña̱ xi̱xiniñúʼu vitáka koo inira. Su̱ví Jehová nítaxi tu̱ndóʼo ndaʼa̱ra soo ta̱xivara ña̱ ná ya̱ʼara nu̱úña ña̱ va̱ʼa kiʼinra kuenta ndáaña xíniñúʼu nasa̱mara (Job 42:1-6). Ni nda̱a̱ ndáaka nu̱ú tu̱ndóʼo ná ya̱ʼayó, kúnda̱a̱-iniyó Jehová va̱ása taxira ña̱ ná xo̱ʼvi̱níyó. Tá nda̱kú ná koo iniyó kuchiñuvayó ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo (Rom. 8:35-39).
7. ¿Nda̱chun kivi kusi̱í-iniyó tá íxandi̱va̱ʼana xíʼinyó?
7 Kivi kusi̱í-iniyó tá íxandi̱va̱ʼana xíʼinyó. Tá íxandi̱va̱ʼana xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxaún Ndióxi̱, kǒo ndakanixi̱níún ña̱ va̱ása kúsi̱íka-ini Jehová xíʼún. Ña̱ íxandi̱va̱ʼana xíʼún náʼa̱ña ña̱ kíndo̱ova-ini Jehová xíʼin ña̱ kéʼún (Mat. 5:10-12). Ña̱ vií ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kusi̱í-iniyó, nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo na̱ apóstol (Hech. 5:40-42). Tá nda̱kú ná koo iniún, inka na̱ yiví kuni̱na kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱ ta ndasakáʼnuna Ndióxi̱ (1 Ped. 2:12). Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ José tá ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo. Tá ndo̱ʼora ña̱yóʼo, Jehová ta̱xira bendición ndaʼa̱ra, ta saátu tá kǒoka tu̱ndóʼo níxi̱kuumiíra. Ki̱ʼva saá kivi keʼé Jehová xíʼin miíyó tiempo vitin (Gén. 39:3, 23).
8. ¿Ndáa inka xa̱ʼa̱ kúú ña̱ kúndeé-iniyó ña̱ yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo?
8 Su̱ví ndiʼi tiempo kuumiíyó tu̱ndóʼo. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job. Biblia káʼa̱nña ña̱ “ku̱a̱ʼáka ña̱ va̱ʼa ta̱xi Jehová ndaʼa̱ ta̱ Job nu̱úka ña̱ ta̱xira ndaʼa̱ra tá ya̱chi̱” (Job 42:12). Jehová káʼa̱nra taxira ku̱a̱ʼání bendición ndaʼa̱yó ti̱xin ñuyǐví xa̱á. Tiempo vitin ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo kúúmiíyó soo loʼova tiempo kooña, ta ku̱a̱ʼáníka ña̱ va̱ʼa ndakiʼinyó chí nu̱únínu. Ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kundeé-iniyó tiempo nu̱ú ndíʼi vitin (Mat. 24:13).
TÁ VA̱ÁSA VIÍ NDÁKANIXI̱NÍYÓ XA̱ʼA̱ TU̱NDÓʼO ÑA̱ KÚÚMIÍYÓ
9. ¿Ndáaña kivi kundoʼoyó tá va̱ása vií ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó?
9 Tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo kivi ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó tá va̱ása vií ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Tá kúú, kivi ndakanixi̱níyó Jehová kúú ta̱ táxi ña̱yóʼo ndaʼa̱yó. Ña̱yóʼo kúú ña̱ nda̱kanixi̱ní ta̱ Job, xa̱ʼa̱ ña̱kán xi̱kuni̱ra “na̱ʼa̱ra ña̱ nda̱kúka íyo ña̱ kéʼé miíra nu̱úka ña̱ kéʼé Ndióxi̱” (Job 32:2). Ki̱ʼva saá ndo̱ʼo ñá Noemí, tá xa̱ʼa̱ chi̱kaa̱ñá ku̱a̱chi Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndoʼoñá (Rut 1:13, 20, 21). Tá saá níndakanixi̱ní ta̱ Job xíʼin ñá Noemí ndiʼi tiempo nda̱a̱ kivi kuxíkána nu̱ú Ndióxi̱ (Prov. 19:3). Jehová chi̱ndeétáʼanra xíʼinna ña̱ vií nda̱kanixi̱nína xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ xi̱kuumiína, ta nda̱a̱ ta̱xira ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱na xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo inina xíʼinra.
10. ¿Ndáaña kivi ndakanixi̱níyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo?
10 Ni kúnda̱a̱-iniyó ña̱ su̱ví Jehová kúú ta̱ táxi tu̱ndóʼo ndaʼa̱yó, sana kivi ndakanixi̱níyó ña̱ sa̱ndákoondaʼa̱ra miíyó. Tá ná keʼéyó saá kivi ndakava-iniyó (Prov. 24:10). Ta̱ rey David xíʼin ta̱ profeta Habacuc ni̱ya̱ʼana nu̱ú ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo ta sava yichi̱ xi̱ndakanixi̱nína á xi̱xiniso̱ʼo Jehová ña̱ xindukúna nu̱úra (Sal. 10:1; Hab. 1:2). Soo nisaá ndiʼi tiempo xi̱kaʼa̱nna xíʼinra. Jehová ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ása ní sandákoondaʼa̱rana ta saátu keʼéra xíʼin miíyó (Sal. 10:17).
11. ¿Ndáaña kivi kundoʼoyó tá va̱ása vií ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ kivi kixi nu̱úyó?
11 Tá va̱ása ndátuyó ya̱ʼayó nu̱ú iin tu̱ndóʼo, nda̱a̱ kivi kixáʼayó ndakanixi̱níyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo á ndakanixi̱níyó ña̱ kǒo xíniñúʼu kundoʼoyó ña̱yóʼo (1 Ped. 4:12). Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo na̱ discípulo ta̱ Jesús. Na̱yóʼo i̱xayo̱ʼvi̱ña xíʼinna ña̱ kunda̱a̱-inina ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼin ta̱ Jesús (Luc. 18:33, 34). Ni káxi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ kundoʼora, ta̱ apóstol Pedro nda̱kanixi̱níra ña̱ va̱ása taxiví Ndióxi̱ ña̱ kundoʼora ña̱kán. Soo ta̱ Jesús xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ va̱ʼa xi̱nu ña̱ xi̱kuni̱ Jehová xi̱xiniñúʼu xo̱ʼvi̱ra ta kuvira, ña̱kán ni̱nda̱ʼyi̱ra nu̱ú ta̱ Pedro chi va̱ása va̱ʼa íyo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra (Mar. 8:31-33). Ni tá xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ra, i̱xayo̱ʼvi̱ña xíʼin na̱ discípulora ña̱ kunda̱a̱-inina nda̱chun kúú ña̱ ni̱xo̱ʼvi̱ra ta̱ ni̱xi̱ʼi̱ra. Tá nda̱taku ta̱ Jesús, viíní nda̱kanira nu̱úna ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ xa̱ʼa̱ra, ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-inina nda̱chun kúú ña̱ ndo̱ʼora saá (Luc. 24:25-27, 32, 44-48). Tá níndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xíʼinna, ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinna tá ná xo̱ʼvi̱na. Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Biblia ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼinyó, tasaá koo tu̱ʼvayó ni nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ná kixi nu̱úyó.
12. Tá kǒo ndákanixi̱níyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní Jehová, ¿ndáaña kivi kundoʼoyó?
12 Tá va̱ása vií ndákanixi̱níyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní Jehová, kivi ndakanixi̱níyó ña̱ va̱ása vií kéʼéna xíʼinyó á ndeéní xóʼvi̱yó. Tá kúú, sava na̱ hermano kúni̱na ndakiʼinna sava chiñu ti̱xin ñuu Jehová soo va̱ása táxinaña ndaʼa̱na, á xíniñúʼu sandákoona chiñu ña̱ kúúmiína. Ná ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ iin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús, ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ na̱ xi̱kachíñu xíʼin tú uva. Savana ni̱sa̱a̱na saáchi loʼo xu̱ʼún cha̱ʼvina miína, soo ta̱ xi̱kachíñuna nu̱ú ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin iin na̱yóʼo: “Migo, kǒo ni iin ña̱ʼa íxai̱ xíʼún” (Mat. 20:10-13). Na̱ xi̱kachíñu kán kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa níndoʼona, saáchi ña̱ xi̱kuni̱na kúú ña̱ ku̱a̱ʼáka xu̱ʼún ná chaʼvina miína. ¿Á su̱ví ña̱ nda̱a̱ kǒo kúni̱yó ndoʼoyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo na̱kán? Ná kotoyó ndáaña kivi keʼéyó ña̱ va̱ʼa vií ndakanixi̱níyó tá ndóʼoyó ña̱ va̱ása va̱ʼa.
NDÁAÑA KIVI KEʼÉYÓ TÁ NDÍKAA̱YÓ NDAʼA̱ TU̱NDÓʼO
13. ¿Ndáaña kivi kundoʼoyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo?
13 Kúnda̱a̱va-iniyó ndáaña káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo. Tá yáʼa iinna nu̱ú tu̱ndóʼo sana xa̱a̱ ku̱a̱ʼá yichi̱ káʼviyó texto ña̱ chíkaa̱ ndee̱ xíʼinna. Soo tá miíyó kúú na̱ yáʼa nu̱ú tu̱ndóʼo sana ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ndakanixi̱níyó táki̱ʼva ndákanixi̱ní Jehová. Sana ndákanixi̱níyó Ndióxi̱ kúú ta̱ táxi castigo ndaʼa̱yó á kǒo xíniso̱ʼora ña̱ káʼa̱nyó xíʼinra. ¿Ndáaña kivi keʼéyó ña̱ va̱ʼa vií koo ña̱ ndákanixi̱níyó?
14. ¿Ndáaña kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo? (Filipenses 4:13).
14 Ná ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinyó. Ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼoyó. Kivi ka̱ʼa̱n káxiyó xíʼinra ndáaña kúni̱yó ná keʼéra xa̱ʼa̱yó. Saátu kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼinra ña̱ ná taxira ndee̱ ndaʼa̱yó xíʼin espíritu santora ña̱ va̱ʼa vií koo ña̱ ndaka̱xinyó keʼéyó. Soo ná ndakaʼányó chi ndakuiinvara yuʼúyó soo su̱ví nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miíyó (Efes. 3:20). Chi kivi kuniñúʼura na̱ ángel á na̱ hermano ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanra xíʼinyó (Sal. 34:7). Ña̱kán ná kiʼinyó kuenta ndáa ki̱ʼva ndákuiin Jehová ña̱ káʼa̱nyó xíʼinra. Kúnda̱a̱-iniyó ña̱ taxivara espíritu santo ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa kundeé-iniyó ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo (kaʼvi Filipenses 4:13).
15. ¿Ndáakaña xíniñúʼu keʼéyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo? (Koto na̱ʼná).
15 Ná keʼékayó chiñu Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa viíka kutáʼanyó xíʼinra. Sana kǒo kívi keʼéyó chiñu Ndióxi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéyó tá ya̱chi̱ soo ná chikaa̱yó ndee̱ ña̱ keʼéyó ña̱yóʼo. Tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo á íyo ña̱ sándi̱ʼi̱-iniyó saá kúú ña̱ xíniñúʼuníka chikaa̱yó ndee̱ ña̱ ndakanixi̱níyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní Jehová (Sal. 119:143). Ña̱kán ná kaʼviyó Biblia ndiʼi ki̱vi̱ ta ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nña. Ná chikaa̱yó ndee̱ ña̱ natúʼunyó xíʼin na̱ yiví xíʼin ña̱ ku̱ʼu̱nyó reunión, ta ná kǒo kuxíkáyó nu̱ú na̱ hermano ta ná taváyó tiempo ña̱ kooyó xíʼinna (Prov.18:1).
Ná keʼékayó chiñu Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa viíka kutáʼanyó xíʼinra. (Koto párrafo 15).
16. ¿Ndáaña kivi ndakanixi̱níyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo ta ndáaña kivi chindeétáʼan xíʼinyó? (2 Corintios 10:4, 5).
16 Ná kaʼviyó Biblia ña̱ va̱ʼa vií koo ña̱ ndákanixi̱níyó. Tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo kivi kixáʼayó kaka-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéyó á ña̱ kéʼé Jehová. Tá ndóʼoyó saá, ná nasamayó ña̱ ndákanixi̱níyó (kaʼvi 2 Corintios 10:4, 5). ¿Ndáa ki̱ʼva keʼéyó ña̱yóʼo? Ná kaʼviyó Biblia xíʼin tutu ña̱ tává na̱ ñuu Ndióxi̱ tasaá kunda̱a̱-iniyó ndáaña ndákanixi̱níra. Tá kúú, tá ndákanixi̱níyó ña̱ kǒo kúsi̱íka-ini Jehová xíʼinyó, ná kaʼviyó ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ apóstol Pablo. Tá ni̱xi̱kara na̱túʼunra xíʼin na̱ yiví, ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo ni̱ya̱ʼara nu̱ú. Ni ndo̱ʼora ña̱yóʼo, ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinra kúú ña̱ ki̱ʼinra kuenta ña̱ xi̱kusi̱íva-ini Jehová xíʼin ta̱ Jesús xíʼinra (2 Cor. 11:23-27). Tá xíka-iniyó ña̱ ta̱ʼán koo káʼnu-ini Jehová xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviyó tá ya̱chi̱, ná kaʼyiyó texto ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ i̱xakáʼnuva-inira xa̱ʼa̱yó (Is. 43:25). Ná kaʼviyó texto yóʼo ta ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ña (Sal. 119:97). Soo tá ndo̱ʼoyó iin tu̱ndóʼo ta ki̱xáʼa xíka-iniyó ña̱ kǒo ndáaka Ndióxi̱ na̱ káchíñu nu̱úra, ná nandukúyó ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ nda̱chun kúú ña̱ xóʼvi̱yó ta ndáa ki̱ʼva ndáara miíyó nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yáʼayó nu̱ú (Sal. 91:9-12). Saátu ná kaʼviyó ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ na̱ hermano na̱ ni̱ya̱ʼa nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ní.a
17. ¿Ndáaña kivi keʼéyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo?
17 Sana kǒoví tu̱ndóʼo yáʼún nu̱ú tiempo vitin, taxi tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta ndakanixi̱ní xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ va̱ʼa ña̱ xa̱a̱ táxira ndaʼún (Ecl. 7:14). Soo tá ná ya̱ʼún nu̱ú tu̱ndóʼo, chikaa̱ ndee̱ ña̱ vií ndakanixi̱níún ta kandíxa Jehová xíʼin ndinuʼu-iniún. Ta̱yóʼo káʼa̱nra xíʼin na̱ káchíñu nu̱úra ña̱ chindeétáʼanra xíʼinna ña̱ va̱ʼa kundeé-inina ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo (1 Cor. 10:13). ¿Ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanyó xíʼin na̱ hermano tá yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo? Nu̱ú inka artículo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo.
YAA 150 Jehová kúú ta sákaku yóʼó
a Tá kúú nu̱ú jw.org kivi ndani̱ʼíyó biografía ña̱ naní “La tragedia nos golpea, pero volvemos a ponernos en pie”, ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ hermano David Maza xíʼin na̱ veʼera ndáaña ke̱ʼéna tá ni̱xi̱ʼi̱ se̱ʼena.