16 NDA̱A̱ 22 TÍ MARZO 2026
YAA 20 Se̱ʼún ta̱ kúni̱níún xíniún ta̱xiún
¿Nda̱chun xi̱niñúʼu sakǎkuna miíyó?
“¿Ndáana sakǎku yi̱ʼi̱ nu̱ú ku̱ñui̱ chi ña̱yóʼo kúú ña̱ kaʼní yi̱ʼi̱?” (ROM. 7:24).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó kivi ixakáʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó, kǒoka ku̱a̱chi kuumiíyó ta kivi ndakutáʼan viíyó xíʼin Ndióxi̱.
1, 2. ¿Nda̱chun xíniñúʼuyó ña̱ sakǎkuna miíyó? (Romanos 7:22-24; koto na̱ʼná).
NDAKANIXI̱NÍNDÓ ña̱ ndu̱va iin veʼe ña̱ súkunní soo ti̱xin ña̱kán ki̱ndoo iin na̱ yiví ndíkaa̱na. Na̱ yiví kán tákukavana ta xíniñúʼuna ña̱ ná sakǎku iin na̱ yiví miína. Iinlá ña̱ kivi keʼéna kúú ña̱ kana kóʼóna ña̱ va̱ʼa ná kuniso̱ʼo inkana ta ku̱ʼu̱nna chindeétáʼanna xíʼinna.
2 Ki̱ʼva saá ndóʼo iin tá iin miíyó. ¿Nda̱chun káʼa̱nyó ña̱yóʼo? Tá va̱ása níxiinka ta̱ Adán kuniso̱ʼora Ndióxi̱, ni̱ki̱ʼvira ku̱a̱chi nu̱úra. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó se̱ʼe ta̱ Adán ndiʼi miíyó kúúmiíyó ku̱a̱chi. Íyoyó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ yiví na̱ ni̱ko̱yo veʼe sa̱tá na̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱, ta xíniñúʼuyó iin na̱ chindeétáʼan xíʼinyó. Nu̱ú carta ña̱ ka̱ʼyi ta̱ Pablo ku̱a̱ʼan ndaʼa̱ na̱ ñuu Roma, ni̱ka̱ʼa̱nra ndáa ki̱ʼva íyoyó (kaʼvi Romanos 7:22-24). Nu̱ú ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo ña̱ ná sakǎkunara xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuumiíra ku̱a̱chi ña̱ sa̱ndákoo ta̱ Adán ndaʼa̱ra, saáchi ta̱ kuviva koora xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuumiíra ku̱a̱chi (Rom. 6:23). Ki̱ʼva saá ndóʼo miíyó chi xíniñúʼuyó ña̱ sakǎku iinna miíyó.
Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ta̱a ta ndu̱va veʼe sa̱tá xíniñúʼura ña̱ sakǎku iinna miíra, saátu miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndíkaa̱yó ndaʼa̱ ku̱a̱chi xíniñúʼuyó iin na̱ sakǎku miíyó. (Koto párrafo 1 xíʼin 2).
3. ¿Ndáaña va̱ʼa ndákiʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó?
3 Tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndoʼora, saátu ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ iin ña̱ va̱ʼa ña̱ ndátuyó ndakiʼinyó. Ta̱ Pablo ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunra: “¿Ndáana sakǎku yi̱ʼi̱ nu̱ú ku̱ñui̱ chi ña̱yóʼo kúú ña̱ kaʼní yi̱ʼi̱?”. Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nkara ña̱yóʼo: “Táxii̱ tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ chi xi̱niñúʼura tátayó Jesucristo ña̱ sa̱kǎkura yi̱ʼi̱” (Rom. 7:25). Ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ kúú ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó. Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús 1) íxakáʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱yó, 2) kǒoka ku̱a̱chi kuumiíyó, 3) ta kivi ndakutáʼan viíyó xíʼin Ndióxi̱. Nani káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ iin tá iin ña̱yóʼo, xa̱a̱yó kuʼvi̱níka-iniyó kuniyó “Ndióxi̱ ta̱ chíndeétáʼan xíʼinyó ña̱ kundatuyó ña̱ koo chí nu̱únínu”, ta saátu na̱ʼa̱yó ña̱ táxiníyó tíxa̱ʼvi xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó “chi ta̱yóʼo kúú ta̱ xi̱niñúʼura ña̱ va̱ʼa cha̱ʼvira xa̱ʼa̱yó ta sakǎkura miíyó” (Rom. 15:13; Col. 1:14).
XA̱ʼA̱ ÑA̱ NI̱XI̱ʼI̱ TA̱ JESÚS XA̱ʼA̱YÓ KIVI KOO KÁʼNU-INI NDIÓXI̱ XA̱ʼA̱YÓ
4, 5. ¿Nda̱chun xi̱niñúʼu kuvi ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ndiʼiyó? (Eclesiastés 7:20).
4 Xi̱niñúʼu chaʼvina xa̱ʼa̱yó ña̱ va̱ʼa koo káʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó. Ndiʼi miíyó na̱ yiví kíʼviyó ku̱a̱chi xíʼin ña̱ káʼa̱nyó ta saátu xíʼin ña̱ kéʼéyó (kaʼvi Eclesiastés 7:20). Sava yichi̱ ku̱a̱chi ndeé kúú ña̱ kíʼviyó. Tá kúú Ley ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ndaʼa̱ ta̱ Moisés xi̱kaʼa̱nña ña̱ xi̱xiniñúʼu kuvi na̱ yiví na̱ xi̱kisi̱ xíʼin na̱ kǒo nítindaʼa̱ xíʼinna á na̱ xi̱xaʼní (Lev. 20:10; Núm. 35:30, 31). Ta savatu yichi̱ su̱ví ku̱a̱chi ndeéví kúú ña̱ kíʼviyó soo ni saá iin ku̱a̱chi kúúvaña nu̱ú Ndióxi̱. Ta̱ David ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Kiʼinníi̱ kuenta xíʼin ña̱ kéʼíi̱ tasaá va̱ása ki̱ʼvii̱ ku̱a̱chi xíʼin ña̱ káʼi̱n” (Sal. 39:1). Xíʼin ña̱yóʼo kíʼinyó kuenta ña̱ kiviva kiʼviyó ku̱a̱chi xíʼin ña̱ káʼa̱nyó (Sant. 3:2).
5 Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéyó á ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó tá ya̱chi̱. ¿Á ni̱ka̱ʼa̱nyó iin ña̱ va̱ása va̱ʼa ta tándi̱ʼi ndi̱kó-iniyó xa̱ʼa̱ña? ¿Á ke̱ʼéyó iin ña̱ va̱ása va̱ʼa ta tándi̱ʼi ndi̱kó-iniyó xa̱ʼa̱ña? Sana ndiʼiyó xa̱a̱ ndóʼo ña̱yóʼo. Biblia káʼa̱nña ña̱yóʼo: “Tá káʼa̱nyó ‘Kǒo ku̱a̱chi kúúmiíndi̱’, sándaʼviyó miívayó ta kǒo ña̱ nda̱a̱ ndíka̱a̱ níma̱yó” (1 Juan 1:8).
6, 7. ¿Ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ kivi koo káʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱yó? (Koto na̱ʼná).
6 Ña̱ va̱ʼa ixakáʼnu-ini Jehová xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó, chi̱ndaʼára se̱ʼera ta̱ Jesús ña̱ va̱ʼa kuvira xa̱ʼa̱yó (Efes. 1:7). Ni kiviva ixakáʼnu-ini Jehová xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó, soo ña̱yóʼo va̱ása kúni̱ kachiña ña̱ kivi keʼéyó ña̱ kúni̱ miíyó. Va̱ása kúni̱ Jehová ña̱ ná ki̱ʼviyó ku̱a̱chi (Is. 59:2).
7 Ley ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱ ta̱ Moisés xi̱kaʼa̱nña ña̱ xi̱xiniñúʼu kaʼní na̱ israelita kití nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱ ku̱a̱china (Lev. 4:27-31; 17:11). Xíʼin ña̱ xi̱keʼéna yóʼo ni̱na̱ʼa̱na ña̱ xi̱xiniñúʼuna iin na̱ chaʼvi xa̱ʼa̱ ndiʼi ku̱a̱china, soo xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó kivi ixakáʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó ta saátu kivi ndakiʼinyó ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa. Nu̱ú carta ña̱ ka̱ʼyi ta̱ Pablo ña̱ ni̱xa̱ʼa̱n ndaʼa̱ na̱ cristiano na̱ ñuu Corinto ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ndáyáʼviní ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús. Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ ke̱ʼéna, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Xa̱a̱ ndu̱undó na̱ yiví limpio, xa̱a̱ ndu̱undó na̱ yi̱i̱, xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ tátayó Jesucristo ta saátu xa̱ʼa̱ espíritu Ndióxi̱ ni̱xa̱a̱ndó ndu̱undó na̱ yiví na̱ nda̱kú-ini” (1 Cor. 6:9-11).
Kití tí xi̱sokó na̱ israelita xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ni̱na̱ʼa̱ña ña̱ xi̱xiniñúʼu kuvi ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó ta ndakiʼinyó ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa. (Koto párrafo 6 xíʼin 7).
8. Tá kúma̱níka ku̱ʼu̱nyó Conmemoración ña̱ ku̱i̱ya̱ vitin, ¿ndáaña xíniñúʼu ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱?
8 Tá kúma̱níka ku̱ʼu̱nyó Conmemoración ña̱ ku̱i̱ya̱ vitin, ná taváyó tiempo ña̱ ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ ndákiʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ íxakáʼnu-ini Jehová xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó. Tá kúú, xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó kǒo xíniñúʼu ndakaʼánkayó xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviyó tá ya̱chi̱ ña̱ xa̱a̱ nda̱ndikó-iniyó xa̱ʼa̱. Soo tá xíka-iniyó á xa̱a̱ i̱xakáʼnu-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó, sana ndákanixi̱níyó ña̱yóʼo: “Ni xa̱a̱ i̱xakáʼnuva-ini Jehová xa̱ʼíi̱ soo miíi̱ va̱ása nándósó-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼíi̱”. Ná ndakaʼányó chi iinlá Jehová kúú ta̱ kivi koo káʼnu-ini xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó ta ta̱xira chiñu ndaʼa̱ se̱ʼera ña̱ va̱ʼa ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinyó. Soo kǒo nítaxira chiñu ndaʼa̱yó ña̱ ka̱ʼa̱nyó ndáana xíniñúʼu koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱. Biblia káchiña: “Tá xíkayó nu̱ú íyo luz, [...] ni̱i̱ se̱ʼera ta̱ Jesús kúú ña̱ ndákata ku̱a̱chiyó” (1 Juan 1:6, 7). Kivi kandíxayó ña̱ káʼa̱n ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva kándíxayó ndiʼi ña̱ káʼa̱n Biblia. Xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xi Jehová se̱ʼera ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó, náʼa̱ra ña̱ va̱ʼaní-inira. Ta tu̱ʼunra káʼa̱nña ña̱ íyo tu̱ʼvara ña̱ koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱yó (Sal. 86:5).
XA̱ʼA̱ ÑA̱ NI̱XI̱ʼI̱ TA̱ JESÚS KǑOKA KU̱A̱CHI KUUMIÍYÓ
9. ¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ tu̱ʼun ku̱a̱chi? (Salmo 51:5 xíʼin nota).
9 Tá káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi kǒo káʼa̱n kuitíña xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéyó, chi saátu káʼa̱nña ña̱ kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi nani tá kákuvíyó (kaʼvi Salmo 51:5a xíʼin nota). Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi kúni̱yó keʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa, saátu kúchéeyó, kíʼin kue̱ʼe̱ miíyó ta xíʼi̱yó. Ña̱yóʼo náʼa̱ña nu̱úyó ña̱ tá káku iin ña̱ loʼo kivi kiʼinña kue̱ʼe̱ á kuviña ni va̱ása níkeʼéña ña̱ va̱ása va̱ʼa. Ta saátu náʼa̱ña nu̱úyó nda̱chun xóʼvi̱ na̱ yiví ta xíʼi̱na ni kúúna na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa á ña̱ va̱ása va̱ʼa. Ndiʼiyó ndóʼo ña̱yóʼo chi ta̱ Adán kúú ta̱ sa̱yáʼa ku̱a̱chi yóʼo ndaʼa̱yó.
10. ¿Ndáaña ndo̱ʼo ta̱ Adán xíʼin ñá Eva tá ni̱ki̱ʼvina ku̱a̱chi nu̱ú Ndióxi̱?
10 Ná ndakanixi̱níyó ndáaña ndo̱ʼo ta̱ Adán xíʼin ñá Eva tá ni̱ki̱ʼvina ku̱a̱chi nu̱ú Ndióxi̱. Tá ni̱ya̱ʼandosóna ley Ndióxi̱ ki̱xáʼana xóʼvi̱na xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéna (Rom. 2:15). Ki̱ʼinna kuenta ña̱ síín ki̱xáʼa íyona ta saátu ki̱ʼinna kuenta ña̱ íyo chálána, xa̱ʼa̱ ña̱kán xi̱kuni̱na ndakasina ku̱ñuna ta koose̱ʼéna nu̱ú Ndióxi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ kui̱ʼná (Gén. 3:7, 8). Tasaá kúú ña̱ va̱ása va̱ʼa níkunina, ku̱kaʼan nu̱úna, ni̱ndi̱ʼi̱-inina ta ndiʼi tiempo ndo̱ʼona saá nda̱a̱ tá ni̱xi̱ʼi̱na (Gén. 3:16-19).
11. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi, ¿ndáaña ndóʼoyó?
11 Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi ndóʼoyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo ta̱ Adán xíʼin ñá Eva ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ xóʼvi̱yó ta ndákava-iniyó. Ni chíkaa̱níyó ndee̱ ña̱ nasamayó ña̱ ndóʼoyó, kǒo kúchiñuvíyó keʼéyó ña̱yóʼo. Biblia káʼa̱nña ña̱ nani tá ni̱ki̱ʼvi ta̱ Adán xíʼin ñá Eva ku̱a̱chi ki̱xáʼa íyo ña̱ sáxo̱ʼvi̱ miíyó (Rom. 8:20). Tá kúú na̱ yiví kúni̱na sandíʼi-xa̱ʼa̱na ndiʼi ña̱ íxayaku̱a̱ ñuyǐví yóʼo, ña̱ kini ña̱ íyo nu̱úña, ña̱ ndáʼvi ndóʼoyó xíʼin ña̱ íyo guerra. Ni chíkaa̱nívana ndee̱ ña̱ ndasaviína ña̱yóʼo, kǒo kúchiñuvína sandíʼi-xa̱ʼa̱na tu̱ndóʼo yóʼo. Soo xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó íyo iin ña̱ ndátuyó koo chí nu̱únínu.
12. ¿Ndáaña va̱ʼa ndátuyó ndakiʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó?
12 Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús “ña̱ i̱xava̱ʼa Ndióxi̱ yóʼo sa̱ñáña ndaʼa̱ tu̱ndóʼo ta va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱ña” (Rom. 8:21). Ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ tá xa̱a̱ ná kooyó nu̱ú ñuyǐví xa̱á ta kǒoka ku̱a̱chi kuumiíyó, va̱ása kuumiíkayó nda̱a̱ ni iin kue̱ʼe̱, va̱ása ndakavaka-iniyó, va̱ása ndakaniníkaxi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéyó, va̱ása xo̱ʼvi̱kayó, va̱ása kundi̱ʼi̱níka-iniyó ta ni va̱ása kukaʼanka nu̱úyó. Tá xa̱a̱ ná kaʼndachíñu ta̱ Jesucristo ta̱ sa̱kǎku miíyó, saá kúú ña̱ kivi kundaayó ñuʼú yóʼo ta va̱ʼaní kundooyó (Is. 9:6, 7).
13. ¿Ndáaka ña̱ xíniñúʼu ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tá kuma̱níka ku̱ʼu̱nyó Conmemoración ku̱i̱ya̱ vitin?
13 Ná ndakanixi̱níyó ndáa ki̱ʼva kooyó tá ná va̱ása kuumiíkayó ku̱a̱chi. Ndiʼi ki̱vi̱ ndako̱oyó ta va̱ʼaní kuniyó ta va̱ása kundi̱ʼi-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kuxuyó xíʼin na̱ veʼeyó, xa̱ʼa̱ ña̱ kuumiíyó kue̱ʼe̱ miíyó á xa̱ʼa̱ ña̱ kuviyó. Nda̱a̱ tiempo vitin kivi si̱í kooyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndátuyó ndakiʼinyó chí nu̱únínu, saáchi kúnda̱a̱-iniyó ña̱ ndátuyó koo chí nu̱únínu kivi chindeétáʼanña xíʼinyó ta ña̱yóʼo íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ka̱a ña̱ tíin tú barco (Heb. 6:18, 19). Nda̱a̱ táki̱ʼva chíndeétáʼan ka̱a yóʼo xíʼin tú barco ña̱ va̱ása kanda̱nínú nu̱ú ti̱kui̱í, ki̱ʼva saá kivi chindeétáʼan ña̱ ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndátuyó koo chí nu̱únínu xíʼinyó ña̱ kandíxakayó Ndióxi̱ ta saátu ña̱ kundeé-iniyó ya̱ʼayó nu̱ú nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo. Kándíxayó ña̱ mií Jehová taxira ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ na̱ chíkaa̱ ndee̱ ña̱ nandukúnara (Heb. 11:6). Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó va̱ʼa sándi̱ko Jehová iniyó tiempo vitin ta saátu íyo ña̱ va̱ʼa ndátuyó ndakiʼinyó chí nu̱únínu.
KIVI KUTÁʼAN VIÍYÓ XÍʼIN NDIÓXI̱
14. ¿Ndáaña ku̱u tá ni̱ki̱ʼvi ta̱ Adán xíʼin ñá Eva ku̱a̱chi nu̱ú Ndióxi̱?
14 Nda̱a̱ tá ni̱ki̱ʼvi ta̱ Adán xíʼin ñá Eva ku̱a̱chi nu̱ú Ndióxi̱, va̱ása viíka kítáʼan na̱ yiví xíʼinra (Col. 1:21). Biblia káʼa̱nña ña̱ na̱ yiví íyona contra xíʼin Ndióxi̱ (Rom. 8:7, 8). ¿Nda̱chun? Saáchi Jehová kǒo ku̱a̱chi kúúmiíra ta ley ña̱ kúúmiíra káʼa̱nña ña̱ va̱ása kíndo̱o-inira xíʼin ña̱ va̱ása va̱ʼa. Iin ta̱ ka̱ʼyi Biblia ka̱chira: “Kǒo kúndeé-iniún kuniún na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa, kǒo kúndeé-iniún nu̱ú ndiʼi ña̱ kini ña̱ kéʼéna” (Hab. 1:13). Nani tá ki̱xáʼayó kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi va̱ása kívi kutáʼan viíyó xíʼin Jehová, nda̱a̱ ná nduvií ña̱yóʼo saá kivi kutáʼanyó xíʼinra. Ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼinyó ña̱ ndakutáʼan viíyó xíʼin Ndióxi̱.
15. Ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó, ¿ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanña xíʼin na̱ yiví ña̱ ndakutáʼan viína xíʼin Jehová?
15 Biblia káʼa̱nña ña̱ ni̱so̱kó ta̱ Jesús miíra xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó (1 Juan 2:2). Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús, ¿ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanña xíʼin na̱ yiví? Ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra yóʼo chíndeétáʼanña xíʼin na̱ yiví ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ tukuna vií kutáʼanna xíʼin Ndióxi̱ (Rom. 3:23-26). Na̱ nda̱kúní ni̱xi̱yo ini ka̱chíñu nu̱ú Jehová tá kúma̱níka kixi ta̱ Jesús kuvira xa̱ʼa̱yó, nu̱ú Jehová íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ kǒo ku̱a̱chi níki̱ʼvi (Gén. 15:1, 6). ¿Nda̱chun? Saáchi xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ chaʼvi se̱ʼera ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ku̱a̱china (Is. 46:10). Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ku̱ndaa̱-iniyó, ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó chíndeétáʼanña xíʼin na̱ yiví ña̱ ndakutáʼan viína xíʼin Ndióxi̱.
16. ¿Á íyo inkaka ña̱ kivi ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ tá kuma̱níka ku̱ʼu̱nyó Conmemoración ku̱i̱ya̱ vitin? (Koto na̱ʼná).
16 Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kutáʼan viíyó xíʼin Ndióxi̱, ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ xa̱a̱ ndákiʼinyó. Tá kúú kivi ka̱ʼa̱nyó “Yivá” xíʼin Jehová, nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱náʼa̱ ta̱ Jesús miíyó (Mat. 6:9). Ta saátu kivi ka̱ʼa̱nyó ña̱ kúú Ndióxi̱ migoyó. Soo vitá ná koo iniyó ta xíʼin ña̱ to̱ʼó ná keʼéyó u̱vi̱ saá ña̱yóʼo. ¿Nda̱chun? Saáchi kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi ta su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní chiñu kéʼéyó kúú ña̱ kivi kuyatinyó nu̱ú Ndióxi̱ ta kooyó migora, chi xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó kúú ña̱ kivi keʼéyó ña̱yóʼo. Jehová xi̱niñúʼura ta̱ Jesús “ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan ma̱níra xíʼin ndiʼika ña̱ʼa, ta xi̱niñúʼura ni̱i̱ ta̱yóʼo ña̱ ni̱xi̱ta̱ tá xi̱tikaara ndaʼa̱ iin yitu̱n tú sa̱xóʼvi̱-ñaʼá ña̱ ndakutáʼan ma̱níra xíʼin ndiʼina” (Col. 1:19, 20). Ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ kivi vií kutáʼanyó xíʼin Ndióxi̱ ni kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi.
Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó kivi ndakutáʼan viíyó xíʼin Jehová. (Koto párrafo 16).
ÑA̱ NI̱XI̱ʼI̱ TA̱ JESÚS NÁʼA̱ÑA ÑA̱ KÚNDÁʼVI-INI JEHOVÁ XÍNIRA MIÍYÓ
17. ¿Ndáaña ni̱na̱ʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó? (Efesios 2:4, 5).
17 Ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó náʼa̱ káxiña nu̱úyó ña̱ kúndáʼviní-ini Jehová xínira miíyó chi ta̱xira ña̱ kutakuyó “ni ni̱xi̱yoyó nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ku̱a̱chi ña̱ ni̱ki̱ʼviyó” (kaʼvi Efesios 2:4, 5). Na̱ kúni̱ kutaku ndiʼi tiempo kúnda̱a̱-inina ña̱ ndíkaa̱na ndaʼa̱ ku̱a̱chi ta xíniñúʼuna ña̱ sakǎkuna miína (Hech. 13:48). Xa̱ʼa̱ ña̱kán ndúkúna ña̱ ná chindeétáʼan Jehová xíʼinna, ta chíndeétáʼanvara xíʼinna ña̱ kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ Reinora ta saátu xa̱ʼa̱ miíra xíʼin xa̱ʼa̱ se̱ʼera (Juan 17:3). Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása níxiniso̱ʼoka ta̱ Adán xíʼin ñá Eva ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱, ta̱ Ndi̱va̱ʼa nda̱kanixi̱níra ña̱ va̱ása xi̱nuka ña̱ kúni̱ Jehová soo va̱ása níkuuví ña̱yóʼo.
18. Tá ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó, ¿ndáaña xíniñúʼu ndakaʼányó xa̱ʼa̱?
18 Va̱ása xíniñúʼu ndakani kuití xi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ndakiʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús, chi íyo inka ña̱ ndáyáʼviníka ña̱ xíniñúʼu ndakaʼányó xa̱ʼa̱. Jehová va̱ása nítaxi kuitíra se̱ʼera ña̱ kuvira xa̱ʼa̱yó ña̱ va̱ʼa ka̱kuyó chi saátu ke̱ʼéra ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ vatá kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa nu̱ú jardín ña̱ Edén (Gén. 3:1-5, 15). Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús, Jehová ndásayi̱i̱ra ki̱vi̱ra ta va̱ása ka̱ʼa̱nkana ña̱ vatá xa̱ʼa̱ra. Saátu chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ sa̱ñáyó ndaʼa̱ ku̱a̱chi ta va̱ása kuvikayó. Xíʼin ña̱yóʼo náʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó, xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa-ini Ndióxi̱ xíʼinyó ni kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi kivi na̱ʼa̱yó ña̱ su̱ví ña̱ nda̱a̱ kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa (Prov. 27:11). Táxiníyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ sa̱kǎkura miíyó. ¿Ndáa ki̱ʼva na̱ʼa̱yó ña̱yóʼo? Nu̱ú inka artículo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ña.
YAA 19 Cena ta̱ Jesús
a Salmo 51:5: “Xa̱a̱ kúúmiívai̱ ku̱a̱chi tá ka̱kui̱, ta tá ni̱ke̱ei̱ ti̱xin siʼíi̱ xa̱a̱ kúúmiívai̱ ku̱a̱chi”.