“Leina la Xaxo a le Kxêthwê,” Ruri ke Leina Lefe?
NA O motho wa bodumedi? Gona ka go swana le ba bangwe ba bantši, ruri o dumela go mo-ba-Gona yo a Phagamego. Mo gongwe o hlompha kudu thapelo e tsebjago e le ka kgonthe yeo e išwago go mo-ba-Gona yoo, yeo Jesu a ilego a e ruta balatedi ba gagwe gomme e tsebja e le Thapelo ya Morena goba Tata-wešo. Thapelo e thoma ka tsela ye: “Tata-wešo wa maxodimong! Leina la xaxo a le kxêthwê.”—Mateo 6:9.
Na o šetše o kile wa makatšwa ke lebaka leo ka lona Jesu a etišago go ‘kgethwa’ ga leina la Modimo pele thapelong ye? Ka morago ga moo o boletše dilo tše dingwe tše di swanago le go tla ga Mmušo wa Modimo, go dirwa ga thato ya Modimo lefaseng le go lebalelwa ga melato ya rena. Go phethwa ga dikgopelo tše tše dingwe ruri go tla bolela khutšo ya neng le neng lefaseng le bophelo bjo bo sa felego bathong. Na go na le seo o ka se gopolago e le sa bohlokwa kudu go feta tše? Ee, Jesu o re boditše gore sa pele-pele re rapelele go kgethwa ga leina la Modimo.
E be e se feela ka go hloka lebaka ge Jesu a ile a ruta balatedi ba gagwe gore ba etiše leina la Modimo pele dithapelong tša bona. Leina leo e be e le la bohlokwa bjo bogolo kudu go yena, ka ge a boletše gantši ka lona dithapelong tša gagwe. Ka nako e nngwe ge a be a rapela Modimo phatlalatša, o ile a kwewa a re: “Tata! Nea ’ina la xaxo letaxô.” Modimo o ile a araba ka gore: “Ke le neile letaxô; ’me ke sa tlo boêla kè le nea letaxô.”—Johane 12:28.
Jesu mantšiboa a pele ga ge a ka hwa, o be a rapela Modimo mo a bego a kwewa ke barutiwa ba gagwe, gomme le gona moo ba ile ba mo kwa ge a bolela kudu ka bohlokwa bja leina la Modimo. O itše: “Ke tsebaditše ’ina la’xo mo bathong ba O nneilexo bôná bà e-tšwa-’faseng.” O ile a bolela gape ka morago ka gore: “Ke ba tsebišitše ’ina l’axo; ’me ke sa tlo ba tsebiša lôna.”—Johane 17:6, 26.
Ke ka baka la’ng leina la Modimo e be e le la bohlokwa gakaakaa go Jesu? Ke ka baka la’ng a ile a bontšha gore ke la bohlokwa le go rena, ka go re botša gore re rapelele go kgethwa ga lona? Gore re tle re kwešiše se, ruri re swanetše go lemoga kamoo maina a bego a lebelelwa ka gona mehleng ya Beibele.
Maina Mehleng ya Beibele
Jehofa Modimo ruri o neile motho kganyogo ya go rata go rea dilo maina. Motho wa pele o be a e-na le leina, e lego Adama. E nngwe ya dilo tša pele tšeo Adama a begwago a di dira tabeng ya tlholo, ke go rea diphoofolo maina. Ge Modimo a neile Adama mosadi, ruri Adama gatee-tee o ile a mmitša “Mosadi” (’Ish·shahʹ, ka Sehebere). Ka morago o ile a mo rea leina la Efa, leo le bolelago “Yo a Phelago” ka gobane ‘o be a tla ba mmago bohle ba ba phelago.’ (Genesi 2:19, 23; 3:20) Gaešita le lehono, re latela mokgwa wa go nea batho maina. Ge e le gabotse, go thata go nagana kamoo re bego re ka kgona ka gona ge nkabe re be re se na maina.
Lega go le bjalo, mehleng ya ba-Isiraele, ruri maina e be e se feela a go hlaola. A be a bolela se sengwe. Ka mohlala, leina la Isaka, e lego “Lesego,” le be le gopotša lesego la batswadi ba gagwe ba bego ba tšofetše ge ba be ba thoma go kwa gore ba tla ba le ngwana. (Genesi 17:17, 19; 18:12) Leina la Esau le be le bolela “Mehlahla,” leo le bego le hlalosa popego ya gagwe. Leina la gagwe le lengwe la Edomo, e lego “Mohubedu” goba “e Khubedu,” e be e le kgopotšo ya gore o rekišitše bogolo bja gagwe ka dijo tša dinawa tše khubedu. (Genesi 25:25, 30-34; 27:11; 36:1) Jakobo yo a bego a fetwa ganyenyane ke ngwanabo yo e bego e le lefahla le yena, e lego Esau, ruri o ile a reka bogolo go Esau gomme a hwetša tšhegofatšo ya leitšibulo yeo e bego e e-tšwa go tatagwe. Leina la Jakobo go tloga pelegong ya gagwe e be e le “Yo a Kgomaretšego Serethe” goba “Moamogi.” (Genesi 27:36) Leina la Salomo yoo nakong ya pušo ya gagwe ba-Isiraele ba ilego ba thabela khutšo le katlego, le lona le be le bolela “Rakhutšo.”—1 Koronika 22:9.
Ka gona, The Illustrated Bible Dictionary (Puku 1, letlakala 572) e bolela se se latelago: “Go ithuta lentšu ‘leina’ T[estamenteng] ya K[gale] go utolla kamoo le bego le e-na le seo le se bolelago kudu ka Sehebere. Leina ga se fela leo le hlaolago, eupja le bolela seo e lego selo sa kgonthe ka motho yoo e lego mong wa lona.”
Therešo ya gore Modimo o lebelela maina e le a bohlokwa, ruri e bonwa tabeng ya ge ka morongwa wa gagwe a ile a botša yo e bego e tla ba motswadi wa Johane Mokolobetši le yo e bego e tla ba motswadi wa Jesu maina ao e bego e tla ba a barwa ba bona. (Luka 1:13, 31) Ka dinako tše dingwe o fetola maina goba o nea batho maina a mangwe, e le go ba bontšha moo ba tsenago gona morerong wa gagwe. Ka mohlala, ge Modimo a be a bolela gore mohlanka wa gagwe Aborama (“Tatago Kgodišo”) o be a tla ba tatago ditšhaba tše dintši, ruri O ile a fetola leina la gagwe gore e be Aborahama (“Tatago Bontši”). O ile a fetola le ka leina la mosadi wa Aborahama, Sarai (“Senganga”), gore e be Sara (“Mohumagadi”), ka ge a be a tla ba mmago peu ya Aborahama.—Genesi 17:5, 15, 16; bapiša le Genesi 32:29; 2 Samuele 12:24, 25.
Jesu le yena o lemogile bohlokwa bja maina, gomme o ile a bolela ka leina la Petro ge a be a mo nea tokelo ya tirelo. (Mateo 16:16-19, Phetolelo ya Kgale) Gaešita le dibopiwa tša moya di na le maina. Tše pedi tšeo di bolelwago Beibeleng ke Gabriele le Mikaele. (Luka 1:26; Juda 9) Ge motho a rea dilo tše di sa phelego maina tšeo di swanago le dinaledi, dikgokolo, metse, dithaba le dinoka, ruri o ekiša feela Mmopi wa gagwe. Ka mohlala, Beibele e re botša gore Modimo o bitša dinaledi ka moka ka maina.—Jesaya 40:26.
Ee, maina a bohlokwa mahlong a Modimo gomme o neile motho kganyogo ya go rata go kgetholla batho le dilo ka maina. Ka gona, barongwa, batho, diphoofolo gotee le dinaledi le dilo tše dingwe tše di sa phelego di na le maina. Na e be e tla ba mo go dumelelanago gore Mmopi wa dilo tše ka moka a itlogele a se na leina? Ruri go be go ka se be bjalo, ge go iwa e le ka kgonthe ka mantšu a mopsalme: “Nama yohle a e rêtê ’ina le lekxêthwa [la Modimo] ka mehla le mehleng ya neng le neng.”—Psalme 145:21.
The New International Dictionary of New Testament Theology (Puku 2, letlakala 649) e re: “Se sengwe sa dibopego tšeo e lego tša motheo le tše di nyakegago kudu tša kutollo ya Beibele, ke therešo ya gore Modimo ga se yoo a se nago leina: o na le leina leo re ka mo rapelago ka lona gomme o bile o swanetšwe ke seo.” Jesu ruri o be a gopola ka leina leo ge a be a ruta balatedi ba gagwe go rapela: “Tata-wešo wa maxodimong! Leina la xaxo a le kxêthwê.”—Mateo 6:9.
Ka baka la tše ka moka, gona ke gabohlokwa kudu go rena gore re tsebe seo e lego leina la Modimo. Na o tseba leina la Modimo?
Leina la Modimo ke Mang?
Se se makatšago, ruri ba bantši ba makgolo a dimilione ba ditho tša dikereke tša Bojakane, mo gongwe ba ka hwetša go le thata go araba potšišo ye. Ba bangwe ba ka bolela gore leina la Modimo ke Jesu Kriste. Fela, Jesu o be a hlatsela motho o mongwe o šele ge a be a re: “Ke tsebaditše ’ina l’axo mo bathong ba O nneilexo bôná ba e-tšwa-’faseng.” (Johane 17:6) O be a rapela Modimo yo a bego a le legodimong go etša ge morwa a bolela le tatagwe. (Johane 17:1) E be e le leina la Tatagwe wa legodimong leo le bego le swanetše go ‘kgethwa.’
Lega go le bjalo, Dibeibele tše dintši tša mehleng yeno ga di na leina gomme ke ka sewelo moo le dirišwago dikerekeng. Ka gona, go e na le gore le “kxêthwê,” ruri e bile leo le timeletšego babadi ba dimilione ba Beibele. E le mohlala wa kamoo bafetoledi ba Beibele ba swerego leina la Modimo ka gona, hle anke o ele hloko temana ka e tee moo le tšwelelago gona: Psalme 83:19, Phetolelo ya Kgale. (Dibeibeleng tše dingwe ke temana ya 18) Mo ke kamoo temana ye e neelwago ka gona Dibeibeleng tše nne tše di sa swanego:
“A ba ke ba tsebe gore wena o nnoši o lego MORENA, o Yo Godimo-dimo, godimo ga lefase ka moka.” (Revised Standard Version ya 1952)
“Go ba ruta gore, Wena wa ka mo go sa Felego, o Modimo yo Godimo-dimo, godimo ga lefase ka moka.” (A New Translation of the Bible, ka James Moffatt, ya 1922)
“A ba ke ba tsebe se: wena o nnoši o bitšwa ka leina la Yahweh, o Yo Godimo-dimo godimo ga lefase ka moka.” (Jerusalem Bible ya Katholika ya 1966)
“Gore ba tsebe gobane ke wene o nnoši, o bitšwago Jehofa, Yo godimo-dimo godimo ga lefase ka moka.” (Phetolelo ya Kgale ya 1965)
Ke ka baka la’ng leina la Modimo le bonala e le leo le fapanego gakaakaa diphetolelong tše? Na leina la gagwe ke MORENA, wa ka mo go sa Felego, Yahweh goba Jehofa? Goba na a ka moka a a amogelwa?
Gore re tle re arabe se, ruri re swanetše go gopola gore Beibele e be e se ya ngwalwa ka Sepedi mathomong. Bangwadi ba Beibele e be e le Bahebere, gomme ba ngwadile kudu ka leleme la Sehebere le la Segerika ao e bego e le a mehla ya bona. Bontši bja rena ga re bolele maleme ao a kgale. Eupja Beibele e fetoletšwe malemeng a mantši a mehleng yeno, gomme re ka diriša diphetolelo tše ge re rata go bala Lentšu la Modimo.
Bakriste ba hlompha Beibele kudu gomme ba dumela e le ka kgonthe gore “Mangwalô ka moka ke ma-hebetšwa-ke-Modimo.” (2 Timotheo 3:16) Lega go le bjalo, go fetolela Beibele ke boikarabelo bjo bogolo. Ge e ba motho a fetola goba a taboga ka boomo dikarolo tša ditaba tšeo di lego ka Beibeleng, gona o tswaka Lentšu le le buduletšwego. Mothong o bjalo ruri go ka dirišwa keletšo ya Mangwalo: “Xe motho a ka ekeletša ’taba tšé, Modimo ó tlo mo ekeletša dikôtlô tše di ngwadilwexo fá pukung yé. Xe motho a ka tloša mantšu a puku ya porofetô yé, Modimo ó tlo mo amoxa kabêlô ya xaxwe ya sehlare sa bophelô.”—Kutollo 22:18, 19; bona gape le Doiteronomio 4:2.
Bafetoledi ba bantši ba Beibele ruri ba hlompha Beibele gomme ba rata e le ka kgonthe gore e be yeo e kwešišegago mo mehleng ye. Eupja bafetoledi ga se ba budulelwa. Ba bantši ba bona ba bile ba na le maikwelo a matla ditabeng tša bodumedi, gomme ba ka tutuetšwa ke megopolo le dithato tša bona. Ba ka ba ba dira diphošo kahlolong.
Ka gona, re na le tshwanelo ya go botšiša dipotšišo tše dingwe tše bohlokwa: Leina la Modimo la kgonthe ke mang? Ke ka baka la’ng diphetolelo tše di sa swanego tša Beibele di e-na le maina a sa swanego a Modimo? Ge re šetše re hweditše dikarabo dipotšišong tše, gona re ka boela potšišong ya rena ya mathomo: Ke ka baka la’ng go kgethwa ga leina la Modimo e le gabohlokwa gakaakaa?
[Seswantšho go letlakala 4]
Barongwa, batho, diphoofolo gotee le dinaledi le dilo tše dingwe tše di sa phelego di na le maina. Na e be e tla ba mo go dumelelanago gore Mmopi wa dilo tše ka moka a itlogele a se na leina?
[Seswantšho go letlakala 5]
Leina la Modimo e be e le la bohlokwa bjo bogolo kudu go Jesu, ka ge a boletše gantši ka lona dithapelong tša gagwe