Tumelo E Re Tutueletša Go Gata Mogato!

“Ké mo O bônaxo xore tumêlô [ya Aborahama] e dirišana le medirô ya xaxwe, tumêlô ya tlala ka medirô.”—JAKOBO 2:22.

1, 2. Re tla itshwara bjang ge e ba re e-na le tumelo?

BA BANTŠI ba bolela gore ba dumela go Modimo. Lega go le bjalo, tumelo e bolelwago feela ka molomo ke yeo e sa phelego go fo swana le setopo. Morutiwa Jakobo o ngwadile gore: “Tumêlô . . . xe e se na medirô, e ikhwetše ka nnoši.” Gape o boletše gore Aborahama yo a bego a boifa Modimo o be a e-na le tumelo yeo e bego “e dirišana le medirô ya xaxwe.” (Jakobo 2:17, 22) Mantšu a bjalo a na le bohlokwa bofe go rena?

² Ge e ba re e-na le tumelo ya kgonthe, re ka se ke ra fo dumela seo re se kwago dibokeng tša Bokriste. Re tla nea bohlatse bja go ba le tumelo ka gobane re le Dihlatse tše mafolofolo tša Jehofa. Ee, tumelo e tla re tutueletša go diriša Lentšu la Modimo bophelong gomme e tla re tutueletša go gata mogato.

Kgethollo ga e Sepedišane le Tumelo

3, 4. Tumelo e swanetše go kgoma bjang tsela yeo re swarago ba bangwe ka yona?

³ Ge e ba re e-na le tumelo ya kgonthe go Modimo le Kriste, re ka se ke ra bontšha kgethollo. (Jakobo 2:1-4) Ba bangwe bao Jakobo a ba ngwaletšego ba be ba sa bontšhe go se bebe sefahlego mo go nyakegago go Bakriste ba therešo. (Ba-Roma 2:11) Ka gona, Jakobo o re: “Tumêlô ya xo dumêla Jesu Kriste Mong wa rena wa letaxô, xa Le nayô’ xe Le sa fêla Le beba batho.” Ge motho wa mohumi yo e sego modumedi yo a nago le dipalamonwana tša gauta le diaparo tše dibotse a be a tlile dibokeng gotee le “modiitšana wa kobô e thšilafetšexo,” bobedi bja bona ba be ba swanetše go ba ba ile ba amogelwa gabotse, eupša tlhokomelo e kgethegilego e be e newa bahumi. Ba be ba newa ‘bodulo bjo bobotse’ mola ba ba sa dumelego ba badiitšana ba be ba botšwa gore ba eme goba ba dule fase maotong a motho yo mongwe.

⁴ Jehofa o neile sehlabelo sa Jesu Kriste sa topollo bakeng sa bahumi le badiidi ka mo go swanago. (2 Ba-Korinthe 5:14) Ka gona, ge e ba re be re tla bontšha go rata bahumi, re be re tla be re lahla tumelo ya Kriste yo ‘e bilego modiidi e le gore re humišwe ka bodiidi bja gagwe.’ (2 Ba-Korinthe 8:9) Anke re se ke ra ahlola batho ka tsela ye le ka mohla—ka maikemišetšo a fošagetšego a go godiša batho. Modimo ga a bebe sefahlego, eupša ge e ba re bile ba bontšhago go beba sefahlego re be re tla be re le “baahlodi ba ’kxopolô tše mpe.” (Jobo 34:19) Re e-na le kganyogo ya go kgahliša Modimo, ruri re ka se ke ra ineela molekong wa go bontšha kgethollo goba go ‘reta motho a le gona gore re hwetše tše di re holago.’—Juda 4, 16.

5. Ke bomang bao Modimo a ba kgethilego gore e be ‘ba humilego tumelong,’ gomme bao ba humilego ka dilo tše di bonagalago ba itshwara bjang gantši?

⁵ Jakobo o hlaola bao ba humilego e le ka kgonthe gomme o kgothaletša gore lerato le bontšhwe bohle ka go se bebe sefahlego. (Jakobo 2:5-9) ‘Modimo o ikgethetše badiitšana gore e be bona bahumi tumelong le baji ba bohwa bja mmušo.’ Se se bjalo ka gobane badiidi gantši ba arabela kudu ditabeng tše di lokilego. (1 Ba-Korinthe 1:26-29) E le sehlopha, bao ba humilego ka dilo tše di bonagalago ba gatelela ba bangwe ge e le ka dikoloto, meputso le dikgato tša tša molao. Ba bolela gampe ka Kriste le go re tlaiša ka gobane re bitšwa ka leina la gagwe. Eupša anke e be boikemišetšo bja rena go kwa “molao wa bogoši,” (NW) wo o laelago lerato la go rata moagišani—e lego go rata bahumi le badiidi ka mo go swanago. (Lefitiko 19:18; Mateo 22:37-40) Ka ge Modimo a nyaka se, go bontšha kgethollo ke go “dira sebe.”

‘Kgaugelo e Hlalalela Kahlolo’

6. Re be re tla ba bjang barobi ba molao ge e ba re be re ka se dirišane le ba bangwe ka kgaugelo?

⁶ Ge e ba re bontšha kgethollo ka go hloka kgaugelo, gona re barobi ba molao. (Jakobo 2:10-13) Ka go gata mogato o fošagetšego tabeng ye, re ba bafoši malebana le melao ka moka ya Modimo. Ba-Isiraele bao ba sa kago ba dira bootswa eupša ba be ba utswa e ile ya ba barobi ba Molao wa Moše. Ka ge re le Bakriste, re ahlolwa ka “molao wa batho ba ba lokologilego” (NW)—e lego Isiraele ya moya kgweranong e mpsha e bile ba e-na le molao wa yona ka dipelong tša bona.—Jeremia 31:31-33.

7. Ke ka baka la’ng bao ba tšwelago pele go bontšha kgethollo ba ka se ke ba letela kgaugelo e tšwago go Modimo?

⁷ Ge e ba re ipolela gore re na le tumelo eupša re phegelela go bontšha kgethollo, gona re kotsing. Bao ba se nago lerato le ba se nago kgaugelo ba tla ahlolwa ka go hloka kgaugelo. (Mateo 7:1, 2) Jakobo o re: “Kgaugelo e hlalala ka phenyo e hlalalela kahlolo.” (NW) Ge e ba re amogela tlhahlo ya moya wa Jehofa o mokgethwa ka go bontšha kgaugelo ditirišanong tša rena ka moka, re ka se ke ra lahlwa ge re ahlolwa. Go e na le moo, re tla hwetša kgaugelo gomme ka go rialo ra fenya toka e gwagwaletšego goba kahlolo e šoro.

Tumelo e Tšweletša Mediro e Mebotse

8. Boemo bja motho yo a rego o na le tumelo eupša a se na mediro ke bofe?

⁸ Ka ntle le go re dira ba lerato le ba gaugelago, tumelo e tšweletša mediro e mengwe e mebotse. (Jakobo 2:14-26) Go ba gona, tumelo e bolelwago feela e se nago mediro e ka se ke ya re phološa. Ke therešo gore re ka se ke ra ba le boemo bjo bo lokilego go Modimo ka mediro ya Molao. (Ba-Roma 4:2-5) Jakobo o bolela ka mediro e tutuetšwago ke tumelo le lerato, e sego ke thulaganyo ya molao. Ge e ba re tutuetšwa ke dika tše bjalo, re ka se ke ra fo bolela ditakaletšo tše botho bakeng sa morapedi-gotee le rena yo a hlokago. Re tla nea ngwanabo rena goba kgaetšedi yo a se nago diaparo goba yo a swerwego ke tlala thušo ya dilo tše di bonagalago. Jakobo o botšiša ka gore: ‘Ge o ka botša ngwan’eno yo a diilago gore: Sepela ka khutšo, o apare, o khore, wa lesa go mo nea tše a di hlokago, go ka be go hola’ng?’ Go ka be go sa hole. (Jobo 31:16-22) “Tumêlô” e bjalo e hwile!

9. Ke eng seo se bontšhago gore re na le tumelo?

⁹ Re ka ba re kopanela le batho ba Modimo go fihla bokgoleng bjo itšego, eupša ke feela mediro ya pelo ka moka yeo e ka thekgago boipolelo bja rena bja gore re na le tumelo. Ke mo gobotse ge e ba re ganne thuto ya Boraro botee gomme re dumela gore go na le Modimo o tee wa therešo. Fela go dumela feela ga se tumelo. “Meôya e mebe e [a] dumêla” gomme ya “roromêla” ka poifo ka gobane e letetšwe ke tshenyego. Ge e ba re e-na le tumelo e le ka kgonthe, e tla re tutueletša go tšweletša mediro e bjalo ka go bolela ditaba tše di lokilego le go nea badumedi-gotee le rena bao ba hlokago dijo le diaparo. Jakobo o a botšiša: “Wene motho wa lefêla [yo a sa tlalago tsebo e nepagetšego ya go tseba Modimo], a O rata xo tseba xore, tumêlô xe e se na medirô e ikhwetše?” Ee, tumelo e nyaka gore go gatwe mogato.

10. Ke ka baka la’ng Aborahama a ile a bitšwa “tata xo bohle ba ba dumêlaxo”?

¹⁰ Tumelo ya mopatriareka yo a boifago Modimo Aborahama e ile ya mo tutueletša go gata mogato. E le “tata xo bohle ba ba dumêlaxo,” o ile a “lokafala ka medirô mola à bea Isaka morwa wa xaxwe aletareng.” (Ba-Roma 4:11, 12; Genesi 22:1-14) Go thwe’ng ge nkabe Aborahama a be a hlaelelwa ke tumelo ya gore Modimo o be a ka tsoša Isaka gomme a phethagatša kholofetšo ya Gagwe ya peu ka yena? Gona Aborahama nkabe a se a ka a leka go dira morwa wa gagwe sehlabelo. (Ba-Hebere 11:19) E bile ka mediro ya go kwa ya Aborahama moo ‘tumelo ya gagwe e ilego ya phethega’ (PK) goba ya dirwa e feletšego. Ka go rialo, “ké xôna moo xo direxilexo tše di ngwadilwexo [go Genesi 15:6] tša re: Aborahama ó dumetše Modimo, Modimo a mmalêla tumêlô a re ké yôna tokô.” Mediro ya Aborahama tabeng ya go leka go dira Isaka sehlabelo e ile ya tiiša polelo ya Modimo ya pejana ya gore Aborahama o be a lokile. Ka mediro ya tumelo, o bontšhitše lerato la gagwe la go rata Modimo gomme a bitšwa “mogwera wa Modimo.”—PK.

11. Re na le bohlatse bofe bja tumelo tabeng ya Rahaba?

¹¹ Aborahama o bontšhitše “xore motho ó lokafala ka medirô, e sexo ka tumêlô è nnoši.” Seo se bile bjalo le ka Rahaba wa seotswa kua Jeriko. O ile a “lokafala ka modirô xe a amoxêla batseta bála [ba ba-Isiraele], ’me a ba ngwexiša ka tsela e šele” moo ba ilego ba phonyokga manaba a bona a ba-Kanana. Pele ga ge a gahlana le dihlodi tša Isiraele, o ile a lemoga Jehofa e le Modimo wa therešo gomme dipolelo tša gagwe tša ka morago le go lahla ga gagwe go gweba ka mmele di ile tša hlatsela tumelo ya gagwe. (Jošua 2:9-11; Ba-Hebere 11:31) Ka morago ga mohlala wo wa bobedi wa tumelo e bontšhitšwego ka mediro, Jakobo o re: “Bo-ka mmele xe e le o hwilexo xe o se n’e môya, le yôna tumêlô e hwile xe e se n’e medirô.” Ge motho a hwile, ga go na matla a phedišago goba “môya” ka go yena gomme ga a kgone go dira selo. Tumelo e ipolelwago feela ke e hwilego le e se nago mohola go fo swana le setopo. Lega go le bjalo, ge e ba re e-na le tumelo ya kgonthe e tla re tutueletša go gata mogato ka go boifa Modimo.

Laola Leleme Leo!

12. Ke eng seo se swanetšego go dirwa ke bagolo ka phuthegong?

¹² Go bolela le go ruta le gona go ka nea bohlatse bja tumelo, eupša go nyakega go itshwara. (Jakobo 3:1-4) Bjalo ka barutiši ka phuthegong, bagolo ba na le boikarabelo bjo boima le go iphetolela mo gogolo go Modimo. Ka gona, ba swanetše go hlahloba ka boikokobetšo maikemišetšo le ditshwanelego tša bona. Ka ntle le tsebo le bokgoni, banna ba ba swanetše go ba le lerato le le tseneletšego la go rata Modimo le badumedi-gotee le bona. (Ba-Roma 12:3, 16; 1 Ba-Korinthe 13:3, 4) Bagolo ba swanetše go thea keletšo ya bona Mangwalong. Ge mogolo a be a ka dira phošo go ruteng ga gagwe gomme se sa feleletša ka go bakela ba bangwe mathata, o be a tla ahlolwa o šoro ke Modimo ka Kriste. Ka go rialo, bagolo e swanetše go ba ba ikokobetšago le bao ba ikgafelago go ithuta, ba kgomarele Lentšu la Modimo ka potego.

13. Ke ka baka la’ng re kgopša ka polelo?

¹³ Gaešita le barutiši ba babotse—ge e le gabotse, ka moka ga rena—“re ba xo foša xa-ntši” ka baka la go se phethagale. Go foša ka mantšu ke bjo bongwe bja mafokodi a diregago gantši kudu le ao a ka bakago tshenyo. Jakobo o re: “Xe xo ka ba le e a sa fošexo ka leleme, yêna-eo ké monna yo bolô-ka-tlalô, e a kxônaxo xo buša mmele wa xaxwe ka moka ka moxala.” Ka go se swane le Jesu Kriste, ga re kgone go laola leleme ka mo go phethagetšego. Ge nkabe re be re kgona, re be re ka kgona go laola ditho tše dingwe tša mmele wa rena. Go ba gona, ditomo le dipetlwana di dira gore dipere di lebe moo re di lebišago gona, gomme gaešita le sekepe se segolo seo se tšutlwago ke moya o matla se ka otlelwa ka tsela yeo mootledi a ratago ka yona ka lephegwana le lenyenyane.

14. Jakobo o gatelela bjang go nyakega ga boiteko e le gore go laolwe leleme?

¹⁴ Ka moka ga rena re swanetše go dumela ka potego gore go laola leleme go nyaka boiteko bja kgonthe. (Jakobo 3:5-12) Ge e bapišwa le pere, tomo ke e nyenyane; go bjalo ka lephegwana le lenyenyane ge le bapišwa le sekepe. Le gona ge le bapišwa le mmele wa motho, leleme ke le lenyenyane “’me le ithêta ka tše kxolo.” Ka ge Mangwalo a hlalosa ka mo go kwalago gore go ikgantšha ga go kgahliše Modimo, anke re tsomeng thušo ya gagwe gore re go pheme. (Psalme 12:3, 4; 1 Ba-Korinthe 4:7) Gape, eka re ka laola leleme la rena ge re galefile, re gopola gore go tšea feela hlase e nyenyane go fiša lesodi. Bjalo ka ge Jakobo a bontšha, “leleme . . . ké mollô” o nago le matla a go baka tshenyo e kgolo. (Diema 18:21) Ee, leleme le le sa laolegego “ke lefase la bokgopo”! (PK) Seka se sengwe le se sengwe se sebe sa lefase le leo le sa boifego Modimo se tswalanywa le leleme le le sa laolegego. Ke le le ikarabelago ka dilo tše di gobatšago tše bjalo ka go thomeletša le thuto ya maaka. (Lefitiko 19:16; 2 Petro 2:1) O nagana’ng? Na tumelo ya rena ga se ya swanela go re tutueletša go katanela go laola leleme la rena?

15. Ke tshenyo efe yeo e ka dirwago ke leleme le le sa laolwego?

¹⁵ Leleme le le sa laolwego ‘le re šilafatša’ ka mo go feletšego. Ka mohlala, ge e ba re ka hwetšwa re bolela maaka leboelela, re ka tsebja re le baaketši. Lega go le bjalo, leleme le le sa laolegego “le thšuma [bjang] mollô tseleng ya bophelô”? Ka go dira gore bophelo bo be bjalo ka modikologo o šoro. Phuthego ka moka e ka šarakantšhwa ke leleme le tee le le sa laolwego. Jakobo o bolela ka ‘hele [“Gehenna,” NW],’ e lego Moedi wa Hinomo. Le ge e kile ya dirišetšwa go dira bana dihlabelo, e ile ya ba letlala bakeng sa go lahla dithole tša Jerusalema ka go di fiša. (Jeremia 7:31) Ka gona, Gehenna ke seka sa go fedišetšwa sa ruri. Ka kgopolo e itšego, Gehenna e neile leleme le le sa laolegego matla a yona a senyago. Ge e ba re sa laole leleme la rena, rena ka noši re ka ba bahlaselwa ba kgabo yeo re e thomilego. (Mateo 5:22) Re ka ba ra rakwa ka phuthegong ka baka la go rogaka motho yo mongwe.—1 Ba-Korinthe 5:11-13.

16. Ka baka la tshenyo yeo e ka bakwago ke leleme le le sa laolegego, re swanetše go dira’ng?

¹⁶ Go etša ge o ka ba o tseba go tšwa go baleng ga gago Lentšu la Modimo, Jehofa o laetše gore motho o swanetše go buša diphoofolo. (Genesi 1:28) Mehuta ka moka ya dibopiwa e ile ya thapišwa. Ka mohlala, dipekwa tše di tlwaeditšwego di dutše di dirišetšwa go tsoma. “Dixaxabi” tšeo Jakobo a bolelago ka tšona di ka ba di akaretša dinoga tšeo di laolwago ke baupi ba dinoga. (Psalme 58:4, 5) Motho o kgona le go laola di-whale, eupša ka ge re le batho ba sebe re ka se kgone go thapiša leleme ka mo go tletšego. Lega go le bjalo, re swanetše go phema go bolela dipolelo tša maroga, tše di hlabago goba tša go thomeletša. Leleme le le sa laolegego e ka ba sedirišwa se kotsi se se tletšego mpholo o bolayago. (Ba-Roma 3:13) Ka mo go nyamišago, maleme a barutiši ba maaka a ile a aroša Bakriste ba bangwe ba pele go Modimo. Ka gona, anke le ka mohla re se ke ra itumelela re fenywa ke dipolelo tše nago le mpholo tša bohlanogi, e ka ba e le tše di bolelwago goba tše di ngwadilwego.—1 Timotheo 1:18-20; 2 Petro 2:1-3.

17, 18. Ke go feto-fetoga gofe mo go hlaloswago go Jakobo 3:9-12, gomme re swanetše go dira’ng tabeng ye?

¹⁷ Go ba le tumelo go Modimo le kganyogo ya go rata go mo kgahliša di ka re šireletša bohlanoging, gomme di ka re thibela go diriša leleme ka mokgwa o feto-fetogago. Ge a šupa go feto-fetoga ga ba bangwe, Jakobo o bolela gore ‘ka leleme re tumiša Tatago rena Jehofa e bile re rogaka batho bao ba bopilwego ka seswantšho sa Modimo.’ (Genesi 1:26) Jehofa ke Tatago rena ka gobane “bophelô, le môya, le tšohle ké Yêna a di faxo bohle.” (Ditiro 17:24, 25) Gape, ka kgopolo ya moya ke Tatago Bakriste ba tloditšwego. Ka moka ga rena re “seswanthšô sa Modimo” ge e le ka dika tša monagano le tša boitshwaro, go akaretša le lerato, toka le bohlale tšeo di re arolago go diphoofolo. Ka gona-ge, re swanetše go itshwara bjang ge e ba re dumela go Jehofa?

¹⁸ Ge re be re ka rogaka batho, seo se be se tla bolela gore re be re tla ba re ba biletša bobe. Ka ge re se baporofeta bao ba buduletšwego ke Modimo bao ba neilwego tumelelo ya go biletša motho le ge e le ofe bobe, polelo e bjalo e be e tla ba pontšho ya lehloyo yeo e bego e tla dira gore go reta ga rena Modimo e be ga lefeela. Ga se gwa swanela gore “thšexofatšô le lehlapa” di tšwe molomong o tee. (Luka 6:27, 28; Ba-Roma 12:14, 17-21; Juda 9) E be e tla ba sebe gakaakang go opelela Modimo ditumišo dibokeng gomme ka morago ra bolela gampe ka badumedi-gotee le rena! Meetse a bose le a galakago a ka se ke a seloga sedibeng se tee. Bjalo ka ge ‘mogo o ka se ke wa enywa tlhware goba morara wa enywa mago,’ meetse a letswai a ka se ke a tšweletša meetse a bose. Ge e ba rena bao re swanetšego go bolela se sebotse re ka bolela mantšu a hlabago ka go se kgaotše, gona selo se sengwe se tla be se fošagetše moyeng. Ge e ba re wetše mokgweng woo, anke re rapeleleng thušo ya Jehofa gore re kgaotše go bolela ka tsela e bjalo.—Psalme 39:1.

Gata Mogato ka Bohlale bjo bo Tšwago Godimo

19. Ge e ba re hlahlwa ke bohlale bja legodimong, mo gongwe re ka kgoma ba bangwe bjang?

¹⁹ Ka moka ga rena re nyaka bohlale e le gore re bolele le go dira dilo tše di swanetšego bao ba nago le tumelo. (Jakobo 3:13-18) Ge e ba re e-na le poifo ya borapedi ya go boifa Modimo, o re nea bohlale bja legodimong bjo e lego bokgoni bja go diriša tsebo ka mo go swanetšego. (Diema 9:10; Ba-Hebere 5:14) Lentšu la gagwe le re ruta kamoo re ka bontšhago “boleta bja bohlale.” (PK) Ka ge re le boleta, re godiša khutšo ya phuthego. (1 Ba-Korinthe 8:1, 2) Batho le ge e le bafe bao ba ikgantšhago ka go ba barutiši ba babotse ba badumedi-gotee le bona ba ‘aketša therešo [ya Bokriste]’ yeo e nyatšago boikgantšho bja bona. (Ba-Galatia 5:26) “Bohlale” bja bona ke “bya lefase”—e lego bjo bo hlaolago batho ba sebe bao ba aroganego le Modimo. Ke “bja bophoofolo,” bjo e lego setšweletšwa sa ditshekamelo tša nama. Ee, e bile ke “bya môya-mobe” ka gobane meoya e kgopo e a ikgogomoša! (1 Timotheo 3:6) Ka go rialo, anke re gateng mogato ka bohlale le boikokobetšo e le gore re se ke ra dira selo se se bakago moya woo go wona “medirô e mebe” e bjalo ka go thomeletša le kgethollo e ka atago.

20. O be o tla hlalosa bjang bohlale bja legodimong?

²⁰ “Bohlale byo bo tšwaxo xodimo, sa pele mo xo byôna ké xo ila thšila,” bo re hlwekiša boitshwarong le moyeng. (2 Ba-Korinthe 7:11) Ke bja “kaxišô,” bo re tutueletša go phegelela khutšo. (Ba-Hebere 12:14) Bohlale bja legodimong bo re dira ba “leka-lekanego,” e sego ba sa kobegelego ka mathokong ohle le bao go lego thata go dirišana le bona. (Ba-Filipi 4:5, NW) Bohlale bjo bo tšwago godimo “bo na le xo kwa,” bo tutueletša go kwa thuto ya Modimo le go dirišana le mokgatlo wa Jehofa. (Ba-Roma 6:17) Bohlale bjo bo tšwago godimo bo bile bo re dira ba gaugelago le ba kwelago bohloko. (Juda 22, 23) Ka ge bo tletše ‘dienywa tša toko,’ bo hlohleletša go tshwenyega ka ba bangwe le ditiro tše dumelelanago le go loka, toko le therešo. (Ba-Efeso 5:9) Ka ge re le badira-khutšo, re thabela ‘seenywa sa toko’ seo se golago ka tlase ga maemo a khutšo.

21. Go ya ka Jakobo 2:1–3:18, go ba ga rena le tumelo go Modimo go swanetše go re tutueletša ditirong dife?

²¹ Ka gona, go molaleng gore tumelo e re tutueletša go gata mogato. E re dira gore re se bebe sefahlego, re be ba gaugelago le ba mafolofolo medirong e mebotse. Tumelo e re thuša go laola leleme le go dira ka bohlale bja legodimong. Eupša seo ga se sohle seo re ka ithutago sona go tšwa lengwalong le. Jakobo o na le keletšo e nngwe yeo e ka re thušago go itshwara ka tsela e swanetšego bao ba nago le tumelo go Jehofa.

O be o tla Araba Bjang?

◻ Go bontšha kgethollo go fošagetše kae?

◻ Tumelo le mediro di tswalana bjang?

◻ Ke ka baka la’ng go le bohlokwa gakaakaa go laola leleme?

◻ Bohlale bja legodimong bo bjang?