Tumelo E Re Dira Ba Sa Felego Pelo Le Ba Rapelago Ka Mehla
“Se feleng pelo. Tiišang dipelo tša lena, xobane [go ba gona, NW] xa Morêna xo kxaufsi.”—JAKOBO 5:8.
1. Ke ka baka la’ng re swanetše go naganišiša ka Jakobo 5:7, 8?
“GO BA gona” mo e lego kgale go letetšwe ga Jesu Kriste ga bjale ke selo sa kgonthe. (Mateo 24:3-14, bapiša le NW.) Go feta le ge e le neng pele, bohle bao ba ipolelago gore ba na le tumelo go Modimo le Kriste ba na le lebaka la go naganišiša ka mantšu a a morutiwa Jakobo a rego: “Bana bešo! Le se feleng pelo Morêna a bê a fihlê. Bônang molemi xe a letêla dienywa tše di ratêxaxo tša lefase, xa a di fêlêle pelo, tša bá tša fiwa pula ya tsheola le ya selemô. Le lena se feleng pelo. Tiišang dipelo tša lena, xobane [go ba gona, NW] xa Morêna xo kxaufsi.”—Jakobo 5:7, 8.
2. A mangwe a mathata ao a bego a lebane le bao Jakobo a bego a ba ngwalela ke afe?
2 Bao Jakobo a ba ngwaletšego lengwalo la gagwe le le buduletšwego ba be ba swanetše go bontšha go se fele pelo gomme ba rarolle mathata a fapa-fapanego. Ba bantši ba be ba dira dilo ka go fapana le seo se bego se letetšwe go bao ba ipolelago gore ba dumela go Modimo. Ka mohlala, go be go swanetše go dirwa se sengwe ka dikganyogo tše itšego tšeo di bego di tšweletše ka dipelong tša ba bangwe. Khutšo e be e swanetše go tsošološwa gare ga Bakriste bao ba pele. Ba be ba bile ba nyaka keletšo mabapi le go ba ba sa felego pelo le ba rapelago ka mehla. Ge re dutše re ahla-ahla seo Jakobo a ba boditšego sona, anke re boneng kamoo re ka dirišago mantšu a gagwe ka gona maphelong a rena.
Dikganyogo tše Fošagetšego di a Senya
3. Dibaki tša thulano ya ka phuthegong e be e le dife, gomme re ka ithuta’ng go se?
3 Go be go se na khutšo gare ga ba bangwe bao ba bego ba ipolela gore ke Bakriste gomme dikganyogo tše fošagetšego e be e le sebaki sa motheo sa boemo bjo. (Jakobo 4:1-3) Go ba le diphapano go be go baka tšhitišo gomme ba bangwe ba ahlola banababo bona ka go hloka lerato. Se se be se direga ka gobane dikganyogo tša go kganyoga boipshino bja go kgotsofatša maikwelo di be di lwantšhana dithong tša mebele ya bona. Le rena ka noši mo gongwe re ka swanelwa ke go rapelela thušo gore re lwantšhe dikganyogo tša nama tša go kganyoga botumo, matla le dithoto e le gore re se ke ra dira selo le ge e le sefe se se šitišago khutšo ya phuthego. (Ba-Roma 7:21-25; 1 Petro 2:11) Gare ga Bakriste ba bangwe ba lekgolong la pele la nywaga, go duma go be go gotše go fihla ntlheng ya go ba moya wa lehloyo le wa polao. Ka ge Modimo a be a ka se phethagatše dikganyogo tša bona tše fošagetšego, ba ile ba tšwela pele ba katana ka boiteko bja go fihlelela dipakane tša bona. Ge e ba re e-na le dikganyogo tše di swanago tše di fošagetšego, re ka kgopela eupša ra se amogele ka ge Modimo wa rena yo mokgethwa a sa arabe dithapelo tše bjalo.—Dillo tša Jeremia 3:44; 3 Johane 9, 10.
4. Ke ka baka la’ng Jakobo a bitša ba bangwe “diotswa,” gona polelo ya gagwe e swanetše go re kgoma bjang?
4 Go sekamela mekgweng ya lefase, lehufa le boikgogomošo di be di le gona gare ga Bakriste ba itšego ba pele. (Jakobo 4:4-6) Jakobo o bitša ba bangwe gore ke “diotswa” ka gobane ba be ba gwerane le lefase gomme ka go rialo ba e-na le molato wa bootswa bja moya. (Hesekiele 16:15-19, 25-45) Ka kgonthe, ga re nyake go ba le tshekamelo ya lefase boemong bja rena bja kgopolo, polelong le ditirong ka gobane seo se tla re dira manaba a Modimo. Lentšu la Gagwe le re bontšha gore ‘moya wa lehufa’ ke karolo ya tshekamelo goba “môya” o mobe bathong ba sebe. (Genesi 8:21; Numeri 16:1-3; Psalme 106:16, 17; Mmoledi 4:4) Ka gona ge e ba re lemoga gore re swanetše go lwantšha lehufa, boikgogomošo goba tshekamelo e nngwe e itšego e mpe, anke re tsomeng thušo ya Modimo ka moya o mokgethwa. Matla ao, ao a newago ke botho bjo bo sa swanelago bja Modimo, a feta ‘moya wa lehufa.’ Le ge Jehofa a lwantšhana le baikgogomoši, o tla re nea botho bjo bo sa swanelago ge e ba re lwantšha ditshekamelo tša sebe.
5. Gore re hwetše botho bjo bo sa swanelago bja Modimo, ke dilo dife tše di nyakegago tšeo re swanetšego go di fihlelela?
5 Re ka hwetša bjang botho bjo bo sa swanelago bja Modimo? (Jakobo 4:7-10) Gore re hwetše botho bjo bo sa swanelago go Jehofa re swanetše go mo kwa, re amogele ditokišetšo tša gagwe gomme re ikokobeletše selo le ge e le sefe seo a se ratago. (Ba-Roma 8:28) Gape re swanetše go ‘lwa’ goba re ‘ganetše’ Diabolo. O tla ‘re tšhaba’ ge e ba re dula re tiile bjalo ka bathekgi ba bogoši bja Jehofa bja legohle. Re na le thušo ya Jesu yo a thibelago didirišwa tše mpe tša lefase e le gore go se be le selo seo se ka re gobaletšago sa ruri. Le ka mohla o se ke wa lebala se: Re batamela kgaufsi le Modimo ka thapelo, go kwa le tumelo, gomme o itlhatsela a le kgaufsi le rena.—2 Koronika 15:2.
6. Ke ka baka la’ng Jakobo a bitša Bakriste ba bangwe “badira-dibe”?
6 Ke ka baka la’ng Jakobo a diriša lentšu “badira-dibe” go ba bangwe bao ba ipolelago gore ba dumela go Modimo? Ke ka gobane ba be ba e-na le molato wa “dintwa” le lehloyo le le tletšego polao—e lego ditshekamelo tšeo di sa amogelegego bakeng sa Bakriste. (Tito 3:3) “Diatla” tša bona tšeo di tletšego ditiro tše mpe di be di nyaka go hlwekišwa. Gape ba be ba swanetše go sekiša “dipelo” tša bona tšeo e lego modu wa maikemišetšo. (Mateo 15:18, 19) Bao ba “pelo-pedi” ba be ba akga-akgega magareng ga bogwera le Modimo le bogwera le lefase. Ka ge re lemošitšwe ke mohlala wa bona o mobe, anke re bontšheng go phakgama mo go sa kgaotšego e le gore dilo tše bjalo di se ke tša senya tumelo ya rena.—Ba-Roma 7:18-20.
7. Ke ka baka la’ng Jakobo a botša ba bangwe gore ba ‘hlokofale le go lla’?
7 Jakobo o botša babadi ba gagwe gore ba ‘ipone bobotlana, ba hlokofale ba lle.’ Ge nkabe ba ile ba bontšha manyami a go boifa Modimo, gona e be e tla ba bohlatse bja go itshola. (2 Ba-Korinthe 7:10, 11) Lehono ba bangwe bao ba bolelago gore ba na le tumelo ba tsoma go gwerana le lefase. Ge e ba le ge e le ofe wa rena o phegelela tsela e bjalo, na ga se ra swanela go hlokofalela boemo bja rena bjo bo fokolago bja moya gomme re gate megato gatee-tee bakeng sa go lokiša ditaba? Go dira dipeakanyo tše di nyakegago le go amogela tebalelo ya Modimo go tla tšweletša maikwelo a lethabo ka baka la letswalo le le hlwekilego le tebelelo e thabišago ya bophelo bjo bo sa felego.—Psalme 51:10-17; 1 Johane 2:15-17.
Le se ke la Ahlolana
8, 9. Ke ka baka la’ng re sa swanela go bolelana gampe goba go ahlolana?
8 Ke sebe go bolela gampe ka modumedi-gotee. (Jakobo 4:11, 12) Lega go le bjalo, ba bangwe ba swaya Bakriste-gotee le bona diphošo, mohlomongwe e le ka baka la tshekamelo ya bona ka noši ya go itira baloki goba ka baka la gore ba nyaka go iphagamiša ka go nyenyefatša ba bangwe. (Psalme 50:20; Diema 3:29) Lentšu la Segerika le le fetoletšwego e le ‘bolela gampe’ (NW) le bolela lehloyo gomme le šupa go go bolela tatofatšo e feteleditšwego goba ya maaka. Se se swana le go ahlola ngwanabo motho gampe. Ke bjang se e lego ‘go nyatša molao le go sola molao wa Modimo’? Ee, ba-mangwalo le Bafarisei ba be ba “kxôna xa-botse xo hlôkômoloxa Molaô wa Modimo” gomme ba ahlola ka ditekanyetšo tša bona ka noši. (Mareka 7:1-13) Ka mo go swanago, ge e ba re be re ka sola ngwanabo rena yoo Jehofa a bego a ka se mo sole, na re be re tla ba re sa ‘sole molao wa Modimo’ le go šišinya ka tsela ya sebe gore o a hlaetša? Ka go swaya ngwanabo rena diphošo ka go hloka toka, re tla be re sa phethagatše molao wa lerato.—Ba-Roma 13:8-10.
9 Anke re gopoleng se: “Mmei wa Molaô ké o tee; Mosodi [“moahlodi,” NW] ké Yêna”—e lego Jehofa. ‘Molao [wa gagwe] ga o na bosodi,’ ga o hlaelelwe. (Psalme 19:7; Jesaya 33:22) Ke Modimo a nnoši yo a nago le tshwanelo ya go bea ditekanyetšo le melao bakeng sa phologo. (Luka 12:5) Ka gona Jakobo o botšiša gore: “Wena o mang, yo o ahlolago yo mongwe?” (PK) Ga se tshwanelo ya rena go ahlola le go sola ba bangwe. (Mateo 7:1-5; Ba-Roma 14:4, 10) Go naganišiša ka bogoši bja Modimo le go se bebe ga gagwe sefahlego gotee le go ba ga rena le sebe ka noši go swanetše go re thuša go phema go ahlola ba bangwe ka go itira baloki.
Phema go Ikholofela ka go Ikgantšha
10. Ke ka baka la’ng re swanetše go nagana ka Jehofa maphelong a rena a letšatši le letšatši?
10 Ka mehla re swanetše go nagana ka Jehofa le melao ya gagwe. (Jakobo 4:13-17) Batho bao ba ikholofelago ba ka bolela ka go hlokomologa Modimo gore: ‘Lehono le ge e le ka moswana re tla ya motseng wa bokete, re fetše ngwaga moo, re dire kgwebo gomme re rue.’ Ge e ba re ‘ikgobelela lehumo re sa ruele Modimong,’ bophelo bja rena mo gongwe bo ka fela gosasa gomme ra se be le sebaka sa go hlankela Jehofa. (Luka 12:16-21) Go etša ge Jakobo a bolela, re swana le kgodi ya mesong “ye e bônalaxo lebakanyana fêla ya tloxa e široxa.” (1 Koronika 29:15) Ke feela ka go bontšha tumelo go Jehofa moo re ka bago le kholofelo ya lethabo le le swarelelago le bophelo bjo bo sa felego.
11. Go bolela’ng go re, “Xe Morêna a rata”?
11 Go e na le go hlokomologa Modimo ka boikgantšho, re swanetše go ba le kgopolo ye: “Xe Morêna a rata ra phela, re tla dira tšé le tšela.” Go re, “Xe Morêna a rata” go bontšha gore re leka go dira ka go dumelelana le thato ya gagwe. Go ka nyakega gore re dire kgwebo gore re fepe lapa la rena, re tšee maeto modirong wa Mmušo, le tše dingwe. Eupša anke re se ke ra ikgantšha. “Boikxanthšô byoo kê byo bobe” ka gobane bo hlokomologa go ithekga ka Modimo.—Psalme 37:5; Diema 21:4; Jeremia 9:23, 24.
12. Ke eng se se bolelwago ke mantšu a Jakobo 4:17?
12 Mohlomongwe e le go phetha dipolelo tša gagwe mabapi le go ikholofela le go ikgantšha, Jakobo o re: “Motho e a tsebaxo botse byo a kaxo bo dira, ’me a se bo dire, ó ôba molato wa sebe.” Mokriste yo mongwe le yo mongwe o swanetše go dumela ka boikokobetšo gore o ithekgile ka Modimo. Ge e ba a sa dire bjalo, “ó ôba molato wa sebe.” Go ba gona, molao o swanago wa motheo o šoma le go palelweng le ge e le gofe ke go dira seo go ba le tumelo go Modimo go se nyakago go rena.—Luka 12:47, 48.
Temošo Mabapi le Bahumi
13. Jakobo o re’ng ka bao ba dirišago mahumo a bona gampe?
13 Ka ge Bakriste ba bangwe ba pele e ile ya ba bao ba ratago dilo tše di bonagalago goba ba tšeelago godimo bao ba humilego, Jakobo o bolela mantšu a matla mabapi le bahumi ba itšego. (Jakobo 5:1-6) Banna ba lefase bao ba dirišago mahumo a bona ka tsela e fošagetšego ba be ba tla ‘lla ba golola ka baka la ditlhokofalo tšeo di bego di tla ba wela’ ge Modimo a tla be a ba lefetša go ya ka ditiro tša bona. Mehleng yeo, lehumo la batho ba bantši le be le akaretša kudu-kudu dilo tše bjalo ka diaparo, mabele le beine. (Joele 2:19; Mateo 11:8) Tše dingwe tša dilo tše di ka bola goba tša ‘lewa ke tshwele,’ eupša Jakobo o gatelela go se be le mohola ga lehumo e sego go senyega ga lona. Gaešita le ge gauta le silifera di sa ruse, ge re be re ka di uta e be e tla ba tše di sa holego go swana le dilo tše di rusitšego. “Ruse” (NW) e bontšha gore mahumo a dilo tše di bonagalago ga se a dirišwa gabotse. Ka gona, ka moka ga rena re swanetše go gopola gore ‘se bjalo ka mollo’ ke seo batho bao ba botago mahumo a bona a dilo tše di bonagalago ba se ‘kgobetšego mehleng ya bofelo’ ge kgalefo ya Modimo e ba wela. Ka ge re phela ‘lebakeng la bofelo,’ mantšu a bjalo a na le tlhaloso e kgethegilego go rena.—Daniele 12:4; Ba-Roma 2:5.
14. Gantši bahumi ba itshwara bjang, gomme ke eng seo re swanetšego go se dira ka seo?
14 Bahumi gantši ba radia babuni ba bona bao meputso ya bona e sa lefšago e ‘goeletšago’ bakeng sa tefetšo. (Bapiša le Genesi 4:9, 10.) Bahumi ba lefase ba “ipheletše . . . ka mabose.” Ka go itahlela ka mo go feletšego maipshinong a maikwelo, ba aga dipelo tše di nonnego tše di sa arabelego gomme ba tla be ba sa dutše ba dira se ka “mohla” o beetšwego go bolawa ga bona. Ba ‘tšwa le go bolaya moloki.’ Jakobo o botšiša gore: “Na ga a le ganetše?” (NW) Eupša phetolelo e nngwe ke e rego, “moloki; ga a le ganetše.” Boemong le ge e le bofe, ga se ra swanela go beba bahumi sefahlego. Re swanetše go etiša dikgahlego tša moya pele bophelong.—Mateo 6:25-33.
Tumelo e re Thuša Gore re se Fele Pelo
15, 16. Ke ka baka la’ng go le bohlokwa gakaakaa go bontšha go se fele pelo?
15 Ka morago ga ge a boletše ka bahumi ba ba gatelelago ba lefase, se se latelago Jakobo o kgothaletša Bakriste ba ba gateletšwego gore ba se fele pelo. (Jakobo 5:7, 8) Ge e ba badumedi ba be ba kgotlelela mathata a bona ka go se fele pelo, ba be ba tla putswa bakeng sa potego nakong ya go ba gona ga Kriste, e lego nako ya ge kahlolo e be e tla wela bagateledi ba bona. (Mateo 24:37-41) Bakriste bao ba pele ba be ba swanetše go ba bjalo ka molemi yo a letelago tsheola lehlabula ka go se fele pelo, moo a kago go bjala gotee le pula ya ka morago ya seruthwane yeo e feleletšago ka dienywa. (Joele 2:23) Le rena re swanetše go se fele pelo gomme re tiiše dipelo tša rena, kudu-kudu ka ge “go ba gona ga Morena” (NW) Jesu Kriste go fihlile!
16 Ke ka baka la’ng re swanetše go se fele pelo? (Jakobo 5:9-12) Go se fele pelo go re thuša gore re se lle goba go fegelwa ge badumedi-gotee le rena ba re kgopiša. Ge e ba re “tsôtana” ka moya o mobe, re tla ahlolwa ke Moahlodi Jesu Kriste. (Johane 5:22) Bjale ka ge “go ba gona” ga gagwe go thomile e bile a “eme mojakô,” anke re godišeng khutšo ka go se felele banababo rena pelo, e lego bao ba lebeletšanego le diteko tše dintši tša tumelo. Tumelo ya rena ka noši e a matlafatšwa ge re gopola gore Modimo o ile a putsa Jobo ka gobane a ile a kgotlelela diteko tša gagwe ka go se fele pelo. (Jobo 42:10-17) Ge e ba re e-na le tumelo e bile re sa fele pelo, re tla lemoga gore “Morêna ké wa dikxauxêlô tše ntši, ké yo pelo-thlomoxi.”—Mika 7:18, 19.
17. Ke ka baka la’ng Jakobo a re, “Le se kê la êna”?
17 Ge e ba re fela pelo, re ka diriša leleme gampe ge re le ka tlase ga kgateletšo. Ka mohlala, re ka dira dikeno ka go se nagane. Jakobo ge a lemoša malebana le go ikanela dilo tša lefeela o re: “Le se kê la êna.” Go tiiša dipolelo ka mehla ka dikeno gape go bonala e le ga boikaketši. Ka gona, re swanetše go fo bolela therešo, re dire gore ee ya rena e be ee gomme aowa ya rena e be aowa. (Mateo 5:33-37) Go ba gona, Jakobo ga a bolele gore go fošagetše go ikanela go bolela therešo ka kgorong ya tsheko.
Tumelo le Dithapelo tša Rena
18. Re swanetše go ‘tšwela pele re rapela’ le ‘go opela difela’ ka tlase ga maemo afe?
18 Thapelo e swanetše go kgatha tema e kgolo bophelong bja rena ge e ba re tla kgona go laola polelo ya rena, ra bontšha go se fele pelo gomme ra kgomarela tumelo e phetšego gabotse go Modimo. (Jakobo 5:13-20) Re swanetše go ‘[tšwela pele, NW] re rapela’ kudu-kudu ge re le ka tlase ga teko. Ge e ba re thabile, anke re “opêlê difela” go etša ge Jesu le baapostola ba gagwe ba dirile ge a be a hloma Segopotšo sa lehu la gagwe. (Mareka 14:26, mongwalo wa ka tlase wa NW) Ka dinako tše dingwe re ka ba re tletše tebogo e kgolo ya go leboga Modimo moo re opelago ditumišo gaešita le ka pelong. (1 Ba-Korinthe 14:15; Ba-Efeso 5:19) Ke lethabo gakaakang go tumiša Jehofa ka kopelo dibokeng tša Bokriste!
19. Re swanetše go dira’ng ge e ba re babja moyeng, gomme ke ka baka la’ng re swanetše go gata mogato o bjalo?
19 Re ka fo ba re sa ikwe re nyaka go opela ge e ba re babja moyeng, mohlomongwe ka baka la boitshwaro bjo bo fošagetšego goba go palelwa ke go iphepa ka mehla tafoleng ya Jehofa. Ge e ba re le boemong bjoo, anke re bitšeng bagolo ka boikokobetšo e le gore ba ka ‘re rapelela.’ (Diema 15:29) Gape, ba tla re ‘tlodiša makhura leineng la Jehofa.’ Bjalo ka makhura a okobatšago nthong, mantšu a bona a homotšago le keletšo ya Mangwalo di tla thuša go fokotša kgateletšego, pelaelo le poifo. ‘Thapelo ya tumelo e tla re fodiša’ ge e ba e thekgwa ke tumelo ya rena ka noši. Ge e ba bagolo ba hwetša gore bolwetši bja rena bja moya bo bakilwe ke sebe se segolo, ba tla hlalosa sebe sa rena ka botho gomme ba leka go re thuša. (Psalme 141:5) Ge e ba re itshola, gona re ka ba le tumelo ya gore Modimo o tla kwa dithapelo tša bona gomme a re lebalela.
20. Ke ka baka la’ng re swanetše go bolela dibe tša rena le go rapelelana?
20 ‘Go ipolela dibe seng sa rena’ go swanetše go dira e le thibelo malebana le go dira sebe ka mo go tšwelago pele. Go swanetše go kgothaletša go kwelana bohloko, e lego seka seo se tlago go re tutueletša go ‘rapelelana.’ Re ka ba le tumelo ya gore se e tla ba se se holago ka gobane thapelo “ya moloki”—e lego yo a bontšhago tumelo e bile a lebelelwa ke Modimo e le yo a lokilego—e phetha mo gontši go Jehofa. (1 Petro 3:12) Moporofeta Eliya o be a e-na le mafokodi a swanago le a rena, eupša dithapelo tša gagwe di be di e-na le matla. O ile a rapela gomme pula ya se ne ka nywaga e meraro le seripa. Ge a be a rapela gape, pula e ile ya na.—1 Dikxoši 17:1; 18:1, 42-45; Luka 4:25.
21. Ke eng seo mo gongwe re ka kgonago go se dira ge e ba Mokriste-gotee le rena a “aroxana le therešô”?
21 Go thwe’ng ge e ba setho sa phuthego se “aroxana le therešô,” se fapoga thutong e nepagetšego le boitshwarong? Re ka kgona go mmuša phošong ya gagwe ka keletšo ya Beibele, thapelo le thušo e nngwe. Ge e ba re atlega, se se mmoloka ka tlase ga topollo ya Kriste gomme sa mo phološa lehung la moya le kahlolong ya tshenyego. Ka go thuša mofoši, re bipa boati bja dibe tša gagwe. Ge modira-dibe yo a kgalemetšwego a tlogela tsela ya gagwe e fošagetšego, a sokologa gomme a tsoma tebalelo, re tla thabela gore re bile le letsogo go bipeng dibe tša gagwe.—Psalme 32:1, 2; Juda 22, 23.
Selo se Sengwe Bakeng sa Rena ka Moka
22, 23. Re swanetše go kgongwa bjang ke mantšu a Jakobo?
22 Go molaleng gore lengwalo la Jakobo le hupere selo se sengwe seo se holago bakeng sa rena ka moka. Le re bontšha kamoo re ka lebeletšanago le diteko ka gona, le re eletša malebana le kgethollo le go re kgothaletša go swarega medirong e lokilego. Jakobo o re kgothaletša go laola leleme, go gana tutuetšo ya lefase le go godiša khutšo. Mantšu a gagwe a bile a swanetše go re dira ba sa felego pelo le ba rapelago ka mehla.
23 Ke therešo gore lengwalo la Jakobo le be le rometšwe Bakriste ba pele ba tloditšwego mathomong. Lega go le bjalo, ka moka ga rena re swanetše go dumelela keletšo ya lona e re thuša go kgomarela tumelo ya rena. Mantšu a Jakobo a ka thekga tumelo yeo e re tutueletšago go gata mogato wa boikemišetšo tirelong ya Modimo. Lengwalo le leo le buduletšwego ke Modimo le aga tumelo e swarelelago yeo e re dirago Dihlatse tše di sa felego pelo le tše di rapelago ka mehla tša Jehofa lehono, nakong ya “go ba gona ga Morena” Jesu Kriste.
O be o tla Araba Bjang?
◻ Ke ka baka la’ng Bakriste ba bangwe ba pele ba be ba swanetše go fetoša boemo bja bona bja kgopolo le boitshwaro?
◻ Jakobo o nea bahumi temošo efe?
◻ Ke ka baka la’ng re swanetše go bontšha go se fele pelo?
◻ Ke ka baka la’ng re swanetše go rapela ka mehla?
[Seswantšho go letlakala 19]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.
[Seswantšho go letlakala 23]
Bakriste ba bangwe ba pele ba be ba swanelwa ke go se felele badumedi-gotee le bona pelo ka mo go oketšegilego
[Seswantšho go letlakala 24]
Bakriste ba swanetše go se fele pelo, e be ba lerato le ba rapelago ka mehla