jednomyślnie Żydzi przeciwko Pawłowi i stawili go przed sądem.” Archeolodzy odnaleźli fragment inskrypcji z zarządzeniem cesarza Klaudiusza, z którego wynika, że właśnie Gallion był prokonsulem Achai od połowy roku 51 do połowy roku 52. Gallion oddalił powyższą sprawę, po czym Paweł pozostał w Koryncie „jeszcze dłuższy czas”, a następnie odpłynął do Antiochii Syryjskiej. (Dzieje 18:18) Wydaje się wiec, że apostoł Paweł przybył do Koryntu jesienią roku 50, mniej więcej po roku czy jeszcze później stawiono go przed Gallionem, lecz został tam jeszcze do wiosny roku 52, spędziwszy w tym mieście — jak podaje Biblia — razem osiemnaście miesięcy. (Dzieje 18:11) Bez trudu mógł dotrzeć do Antiochii w pełni lata roku 52 n.e.

27. Czy Paweł po powrocie do Antiochii zamierzał przejść w stan spoczynku?

²⁷ Można by słusznie przypuszczać, że po tylu pracowitych latach spędzonych w pełnoczasowej służbie misjonarskiej i po wszystkich tych trudach i niebezpieczeństwach, które nastręczała podróż w warunkach pierwszego stulecia, apostoł Paweł teraz osiedli się w Antiochii na dłużej, aby korzystać z dobrze zasłużonego odpoczynku. (2 Kor. 11:26, 27) A jednak nie! Paweł nie myślał o emeryturze. We wszystkich jego pismach, w całej jego działalności stwierdzamy, że stale żywo odczuwał konieczność rozwijania dzieła z jeszcze większym rozmachem i lepszą skutecznością.

28. Omów trzecią podróż misyjną Pawła, uwzględniając zarówno miejscowości, które odwiedził, jak i czas, który na to poświęcił.

²⁸ Dlatego nie dziwi nas wiadomość, że zaledwie po krótkim pobycie w Antiochii ten energiczny misjonarz znów wyruszył w drogę. „Spędziwszy tam jakiś czas”, zapewne jesienią roku 52 rozpoczął trzecią podróż misyjną. Podróżując tym razem lądem, „przemierzając kolejno krainę galacką i Frygię, utwierdzając wszystkich uczniów”, dotarł potem do Efezu, gdzie prawdopodobnie spędził dalsze dwa i pół roku. (Dzieje 18:23; 19:1-10) Z kolei, jak sam powiada, odszedł stamtąd po święcie Pięćdziesiątnicy (już w roku 55), przemierzył Macedonię, dostał się do Koryntu, gdzie spędził zimę, i w końcu wracając znaną już sobie trasą, wiosną następnego roku koło święta Paschy przybył do Filippi. Wracając dalej w przyspieszonym tempie, zdążył jeszcze w okresie Pięćdziesiątnicy roku 56 n.e. znaleźć się ponownie w Jeruzalem. — 1 Kor. 16:5-8; Dzieje 20:1-3, 6, 15, 16; 21:8, 15-17.

29. W jakich latach rozegrały się wydarzenia, które Paweł przeżył od chwili aresztowania w Jeruzalem aż do śmierci w Rzymie?

²⁹ Ledwie apostoł Paweł przybył do Jeruzalem, zaraz rzucili się na niego przeciwnicy religijni, tak iż ze względu na bezpieczeństwo żołnierze rzymscy potajemnie przetransportowali go w pośpiechu do Cezarei. Tam przez okres dwóch lat przebywał w więzieniu, aż do czasu, kiedy po chytrym i oglądającym się za łapówką Feliksie urząd namiestnika objął Festus. (Dzieje 21:27-33; 23:23-35; 24:27) Jeżeli chodzi o rok, w którym Festus został mianowany namiestnikiem, to jedna szkoła krytyków utrzymuje, że miało to miejsce w roku 55, natomiast druga twierdzi, że to nastąpiło w latach 60-61; znane dzieło The Encyclopaedia Britannica komentuje tę sprawę w następujący sposób: „Z całym spokojem można powiedzieć, że prawda leży pośrodku między tymi dwoma skrajnymi datami, ponieważ argumenty wysuwane w obronie obu poglądów zdają się mniej popierać jedno stanowisko niż podważać drugie.”e W tej sytuacji i w harmonii ze wszystkimi poprzednio omówionymi faktami wychodzimy z założenia, że apostoł Paweł w roku 58 n.e. otrzymał potwierdzenie apelacji skierowanej do cesarza, aby ten rozpatrzył jego sprawę, i że w tym samym roku został wysłany drogą morską do Rzymu. Przeżywszy najszerzej znane w historii rozbicie statku i po przezimowaniu na wyspie Malcie wiosną roku 59 Paweł przybył do Rzymu, gdzie przez następne dwa lata aż do roku 61 głosił i nauczał jako więzień. (Dzieje 27:1; 28:1, 11, 16, 30, 31) Drugie uwięzienie Pawła w Rzymie, które skończyło się jego straceniem, przypadło prawdopodobnie na lata 64-65 n.e. — 2 Tym. 1:16; 4:6, 7.

30. Jakim dobrodziejstwem okazało się powyższe studium wydarzeń z pierwszego stulecia naszej ery?

³⁰ Przegląd powyższych wydarzeń z pierwszego stulecia z pewnością był interesujący i posłużył umocnieniu wiary. Pisarze biblijni nie wiedzieli nic o nowożytnych kalendarzach, lecz ich staranność i skrupulatność oraz metody stosowane w datowaniu zdarzeń okazały się wielką pomocą w dokładnym umieszczeniu poszczególnych wypadków w strumieniu czasu. Wewnętrzna harmonia chronologii biblijnej i jej wierne trzymanie się faktów przyczynia nam zaufania i przekonania do Pisma świętego, jak również utwierdza nas w przeświadczeniu, że Biblia jest rzeczywiście Słowem Prawdy Jehowy.

Usunięcie głównego Dręczyciela ludzkości

CZĘSTO obserwujemy taką sytuację, że dokonuje się zmiany systemu zarządzania państwem, powierza się jakiejś osobie władzę polityczną, wybierając ją przez głosowanie, a ci, którzy daną osobę popierają, żywią nadzieję, że doprowadzi ona do polepszenia warunków. Tymczasem po chwili słychać narzekania i nawet niejedni z dawnych stronników winią tego przywódcę za wystąpienie niepożądanych objawów. Może tu chodzić o złą sytuację ekonomiczną, o bezrobocie lub też wojnę, albo niektóre grupy ludności mogą uważać, że nie są traktowane na równi z innymi i że nie przyznaje się im należytych praw obywatelskich.

² Każdy zdaje sobie sprawę z tego, że jest wielu niesumiennych polityków i że nieraz winę za powstałą sytuację trzeba przypisać po prostu przekupstwu jednostek będących u steru władzy. Ale z drugiej strony każdy jest też świadomy tego, że jeden człowiek, bez względu na to, jak uczciwy by był i jak gorliwie by pracował nad poprawą formy rządzenia ze względu na dobro ludu, sam nie zdoła naprawić wielu istniejących niedomagań. Właściwie nie można wskazać na żadnego pojedynczego człowieka jako na sprawcę kłopotów. Władzę sprawuje przecież raczej system rzeczy. Występują takie wzajemne powiązania oraz istnieje taka beznadziejna gmatwanina i sprzeczność interesów, że ani poszczególny człowiek, ani nawet grupa uczciwych ludzi nie potrafi uzdrowić sytuacji.

³ Oto dlaczego Biblia wskazuje, że z powierzchni ziemi musi zostać doszczętnie zmieciony cały istniejący system rzeczy; najpierw instytucje fałszywej religii, a następnie struktury polityczne i gospodarcze. Może jednak zapytasz, czytelniku: Czy to się w ogóle na coś przyda? Jak tego