Borapeli ba Molimo o le Mong oa ’Nete bo se bo Phahamisoa
1, 2. Nakong ea Ntoa ea I ea Lefatše, borapeli ba Molimo o le mong oa ’nete bo tle ba theohela tlase joang, ’me hona ho tšoantšelitsoe joang ho Mikea 3:12?
NTOA ea I ea Lefatše e bile nako ea botšo boo batho ba neng ba e-s’o ho bo bone. Ho ne ho tšoana leha matla a lefifi a busa bokahohleng. Ho bonahala eka “morena oa lefatše” o hlōtse. (Joh. 14:30) Ha ’muso oa hae oa lefatše oa bolumeli ba bohata, ho akarelletsa Bojakane, ka ho rata linaha tsa habo bona bo nka lehlakore la ho tšehetsa lichaba tse hlanyang ke ntoa, ha hatelloa batho ba bolumeli bohle ka matla. Kahoo, le bona borapeli ba Molimo o le mong o phelang le oa ’nete ba theohela tlase haholo. Baphahamise ba bona ba hlorisoa le ho beeloa lithibelo, haesita le ho kenngoa litlamong. Boemo ba bona ba e-ba tlokotsing, bo kang bo hlalosoang ho Mikea 3:12:
2 “Sione o tla lengoa joale ka tšimo, Jerusalema a fetohe liqubu tsa majoe, le thaba ea ntlo [tempele] ea Jehova e fetohe thaba ea meru.”—joaloka tšimo e letseng e koahetsoeng ke litlamatlama tse hōlang ho phahama joaloka lifate ka baka la ho feta ha nako e telele hakaalo.
3. Barapeli ba Molimo oa ’nete ba ineela ponong efe ea lintho, empa ba salloa ke hore ba etse joang tumellanong le boprofeta pele ho “bofelo”?
3 Ha bonahala eka bofelo bo fihlile—bakeng sa tsamaiso eohle ea lintho lefatšeng. Barapeli ba Molimo oa Bibele ba ineela maikutlong ao a litaba, ha ba “hlouoa ke lichaba tsohle.” (Matt. 24:9) Leha ho le joalo, ba ne ba kene feela ‘bofelong ba tsamaiso ea lintho.’ Ba ne ba sa saletsoe ke mosebetsi o mongata oa ho pholosa bophelo hore ba o etse pele ba fihla ntlheng e qetellang ea ‘bofelo boo ba tsamaiso ea lintho.’ Joalokaha Morena e moholo oa Bethlehema a ne a hlile a bolela, “evangeli ena ea ’muso e tla boleloa lefatšeng lohle, e tle e be bopaki ho lichaba tsohle; ’me e tla ba hona bofelo bo hlahang.” (Matt. 24:3, 14) Boprofeta ba Mikea bo ne bo lumellana le seo, le hoja Mikea a bo ngotse makholo a lilemo pele.
4. Kamor’a tlhaloso ea lesupi le neng le tlela Jerusalema le naha ea Juda, ke phetoho efe e molemo e boleloang pele ho nako ke Mikea 4:1-4 tlotlisong ea Jehova?
4 Hoba Mikea a hlalose tšenyo eo naha ea Juda le motse oa eona oa moreneng, Jerusalema (kapa, Sione) e neng e tla fetoloa lesupi ka eona ke Babylona, a tsoela pele a re: “Mehleng ea bofelo, thaba ea ntlo [tempele] ea Jehova e tla be e theoe qhooeng tsa lithaba e okamele maralla, ’me lichaba li tla phallela teng. Lichaba tse ngata li tla ea, li re: Tlong, re nyolohele thabeng ea Jehova, tlung ea Molimo oa Jakobo, a tle a re rute litsela tsa hae, re tsamaee ka ’mila ea hae. Hobane molao o tla tsoa Sione, lentsoe la Jehova le tsoe Jerusalema. ’Me Jehova o tla ahlolela lichaba tse ngata, a khalemele merabe e matla, ho isa hole. Ka lisabole tsa bona ba tla tea mehoma, ka marumo a bona ba tee lisekele; sechaba se seng se ke ke sa hlola se tsohela sechaba se seng ka lerumo, ha ba sa tla hlola ba ithuta ntoa. Ba tla lula e mong le e mong ka tlas’a feiga ea hae le ka tlas’a morara oa hae, ho se ea ba tšosang, hobane molomo oa Jehova oa makhotla o boletse.”—Mik. 4:1-4.
5. Kajeno, ke mohaho ofe oo e leng khanya ea tlhoro ea thaba ea ntlo ea Jehova, ’me na hona ho phethahatsa Mikea 4:1-4?
5 Ha ho ntse ho loanoa Ntoa ea I ea Lefatše Jerusalema ea lefatšeng e ile ea hapuoa ke mabotho a Manyesemane tlas’a Molaoli Allenby, ’me ho hlokomela sena Selekane sa Lichaba sa nea Brithani matla holim’a sebaka seo, a ileng a tsoela pele ho fihlela ka 1948. Ha matla ao a fela, ha latela ntoa pakeng tsa Bajode le Maarabia, ’me kajeno sechaba sa Iseraele se nkile le oona motse o potiloeng ke marako oa Jerusalema. Empa na tempele ea borapeli ba Jehova ke eona moqhaka oa thaba eo ntlo ea borapeli ba Jehova e kileng ea ema ho fihlela ka 70 C.E.? Che, empa Mokhoro oa Leralla oa borapeli ba molimo oa Mohammed, Allah, o eme moo, ’me batho ba lichaba tse ngata ba o etela e le sebaka se khahlang mehahlaula. Ntle ho pelaelo hona ha e-ea ba ho phethahala ha boprofeta ba Mikea 4:1-4.
6. Ke hobane’ng, leha ho le joalo, Mikea 4:1-4 e phethahalang. ’me ke hobane’ng, ha Jerusalema ea lefatšeng e sa hlahelle phethahatsong?
6 Ho sa le joalo, boprofeta boo bo phethahetse ho tloha selemong sa hoba ntoa e lale ka 1919. Joang? Hobane ho ameha Jerusalema e phaha-phahameng. Re ke re hopoleng kamoo, ka la 9 Nisane, 33 C.E., Jesu Kreste e le Morena ea tsoang Bethlehema a ileng a kena a kaletse ka tlhōlo Jerusalema empa a se ka a amoheloa e le Morena. Matsatsi a mabeli hamorao, ka la 11 Nisane, a susumeletseha hore a bokollele Jerusalema eo ea lefatšeng, a re: “ke ratile hangata hakakang ho bokella bana ba hao, joale ka khoho ha e bokella litsuanyana tsa eona tlas’a mapheo a eona, empa le hanne. Bonang, ntlo [tempele] ea lōna e tla sala e le lesupi.” (Matt. 23:37, 38) Matsatsi a mararo hamorao, ka la 14 Nisane, Jesu a shoela tumelo Thoteng ea Lehata ka ntle ho Jerusalema. Joale, karolong ea hae, Jehova Molimo a furalla tempele eo le hoja e ne e neetsoe ho eena. Ha e ka ea hlola e e-ba sebaka sa hae sa borapeli bo amohelehang. Ho timetsoa ha eona ka 70 C.E. ha paka ’nete eo ka mokhoa o bonahalang!
7. Ke neng Jerusalema ea leholimo e bileng ’mè oa barutuoa ba Jesu, ’me Pauluse o bua joang ka see?
7 Matsatsi a mashome a mane kamor’a ho tsosoa ha Jesu a khutlela hape leholimong ’me matsatsi a 10 hamorao, mohla letsatsi la Pentekonta, a tšolla moea o halalelang holim’a barutuoa ba hae ba emeng Jerusalema ea lefatšeng. Ka ketsahalo eo Jerusalema e Mocha, Jerusalema ea leholimo, ea e-ba ’mè oa bona. Ka sena, moapostola oa Mokreste Pauluse a ngolla liphutheho tsa Galatia lengolong la hae hore: “Jerusalema oa holimo ha a tlangoa, ke eena e leng ’m’a rōna.” (Ba-Gal. 4:26) Hamorao, ha a ngolla Bakreste ba Baheberu ka kakaretso, moapostola eena eo o ngola hore: “Empa le tlile thabeng ea Sione, motseng oa Molimo o phelang, Jerusalema oa leholimo, liketeng tsa likete tsa mangeloi, phuthehong le kerekeng ea matsibolo a ngoliloeng maholimong, ho Molimo, moahloli oa bohle.” (Ba-Heb. 12:22, 23) Ke ka Jerusalema e Mocha enoa, Jerusalema oa moea, ea Thabeng ea Sione ea moea, Mikea 4:1-4 e profetang. Boprofeta ba Mikea bo phethahatsoa ho Jerusalema enoa oa moea kajeno!
8. Ho tloha ka 1914, borapeli ba Molimo o le mong oa ’nete bo phahamisitsoe ho isa tekanyong efe lefatšeng?
8 Ho tloha lilemong tse harasoaneng ke ntoa tsa 1914-1918 borapeli ba Molimo o neng o rapeloa ‘ntlong,’ kapa tempeleng, e neng e eme ka holimo ho e ’ngoe ea lithaba tsa Jerusalema ea boholo-holo, bo ntse bo phahamisoa. Borapeli bona ba Jehova bo ‘hlomiloe ka holim’a lithaba’ tseo ho tsona ho neng ho eme kapa ho sa ntsaneng ho eme litempele tsa melimo ea bohata ea tsamaiso ena. Kahoo borapeli ba Molimo o le mong o phelang le oa ’nete bo ‘phamisitsoe ka holim’a maralla.’
9. Kamor’a Ntoa ea 1 ea Lefatše, boemo ba phetloa joang bakeng sa ho phahamisoa ha borapeli ba Jehova, ’me Mikea 2:12, 13 ea re’ng mabapi le see?
9 Haholo-holo ho tloha bofelong ba Ntoa ea I ea Lefatše hoetla ka 1918 borapeli ba Jehova e le Molimo o Holimo-limo bo ile ba phahamisetsoa holimo haholo ho ea fihla leholimong. Hoo ho entsoe joang? Ka hore, pele nakong ea kamor’a ntoa, ho ile ha tsosolosoa barapeli ba ’nete ba Jehova khatellong, ho qhalanngoeng, boemong ba ho thibelloa bo neng bo tšoana le ba botlamuoa ba Bajode Babylona ka 607-537 B.C.E. Boprofeta ba Mikea bo hlile ba bolela ho phuthoa hape ha Baiseraele ba moea le ho phetloa ha tsela bakeng sa bona hore ba pholohe bohlankeng bo kang ba Babylona, bo re: “Ke tla u bokella, ke u bokelle ruri, uena Jakobo kaofela; ke tla phutha le ho phutha masala a Iseraele; ke tla ba bea hammoho joale ka linku tse har’a lesaka, joale ka mohlape o har’a makhulo; e tla ba boieane ba batho. Mophunya-tsela o tla tsamaea ka pele ho bona, ba tla phunya, ba tlole ka monyako ba be ba tsoe ka oona. Morena oa bona o tla ba etella pele, Jehova e be eena sehloho sa bona.”—Mik. 2:12, 13.
10. Ke mang “morena” ea neng a nkile karolo boprofeteng ba Mikea, hona ke joang le neng le bakeng sa mang a ileng a ‘phunya tsela’?
10 Ha, ka 537 B.C.E., Baiseraele ba tloha Babylona ho ea ka taelo ea mohapi oa Mopersia, Cyruse e Moholo, ho ne ho se teng morena oa motho oa ntlo ea borena ea Davida ea ba etelletseng pele. Tsedekia, morena oa ho qetela oa lesika la Davida ea ileng a busa Jerusalema ea boholo-holo, o ne a shoele ka nako eo, a epetsoe Babylona. Ka ho totobetseng, boprofeta ba Mikea bo tlameha ho sebetsa ka mokhoa oa moea. Kahoo “morena” ke mang? Ke Morena ea neng a tla beoa teroneng letsohong le letona la Molimo maholimong qetellong ea “mehla ea Balichaba” (kapa, “linako tse beetsoeng lichaba”) qetellong ea 1914 C.E. (Luka 21:24 Authorized Version, New World Translation; Pes. 110:1, 2) Enoa ke “morena” ea neng a feta le Cyruse ea ileng a hapa Babylona. Ke “Morena” ea neng a beiloe boreneng bocha, Jesu Kreste. Ke eena ea ileng a ‘phunya tsela’ bakeng sa Baiseraele ba hatelletsoeng, “masala” a Iseraele ea moea, kapa Jakobo. Ke kahoo selemong sa hoba ntoa e lale sa 1919 Jesu Kreste ea tlotlisitsoeng a ileng a ‘phunya tsela’ bakeng sa barutuoa ba hae ba ineetseng le ba kolobelitsoeng ba neng ba ‘hlouoe ke lichaba tsohle’ ka baka la lebitso la hae nakong ea Ntoa ea I ea Lefatše.—Matt. 24:9.
11, 12. Ea neng a etelletse pele ha masala a ea tokolohong ke mang, ’me a ne a mamela taelo efe ea hae?
11 Barutuoa bao ba lokolotsoeng ba ne ba lokile ho latela eena e le Morena oa bona ea beiloeng teroneng ka letsohong le letona la Jehova. Ka ‘monyako’ oa pholoho oo a neng a o entse ‘ho ba fetisa ka oona.’ A ba etella pele ho ea bolokolohing ba ’nete ba Bokreste. Hona ho etsahetse ‘Jehova e le eena ea ba etelletseng pele,’ hobane Jehova ke eena E Moholo ea ikarabellang bakeng sa ho tsoa ha bona ba ea tokolohong. Ke eena ea ntšitseng pitso e eang ho barapeli ba hae ba neng ba tlamiloe ke Babylona ea bolumeli, a re:
12 “Tlohang ho eena, lōna sechaba sa ka, le se tšohe le kenella libe tsa hae, ’me la oeloa ke likotsi tsa hae.”—Tšen. 18:4; Jer. 50:8, 9: Esa. 48:20.
LEBITSO LA BOTHO LA MOLIMO O LE MONG OA ’NETE KAPELE-PELE
13. Ho ne ho fihlile nako ea hore Molimo o le mong oa ’nete o iketsetse joang, ’me tokollo ea Watch Tower ea Pulungoana 15, 1919, ea totobatsa see joang?
13 Ka nako eo Jehova o ne a qala ho iketsetsa lebitso. Ka nepo lebitso la hae la qala ho hlahella ka pele-pele, le phahame le ho feta la Mora oa hae ea tlotlisitsoeng Jesu Kreste. Ka mohlala, The Watch Tower and Herald of Christ’s Presence, tokollong ea eona ea Pulungoana 15, 1919, ea hatisa sehlooho sa pele sa letoto le neng le re “Thoko ea Esaia,” ’me karolo ea eona Karolo I e re:
Litemaneng tsena tsa pele tse leshome le motso o le mong tsa khaolo ea mashome a mane re neoa litšoantšo tse tharo tsa Jehova: pele, o bontšoa e le Motšelisi kamor’a mahlomola; sa bobeli, o emeloa e le Oa ’Nete, eo lentsoe la hae le emang le tiile leha hohle ho ka hlōleha; sa boraro, joaloka Molisa ea etellang pele batho ba hae ka tlhokomelo ea ntate.
Mohloli oa bobeli oa matšeliso o lutse mantsoeng “hore o tšoaretsoe bobe ba hae.” Molimo bohlaleng ba oona oa bona hore lilemo tse mashome a supileng tsa ho kokobetsoa ha bosechaba ho ileng ha otla batho ba Bajode e tla ba matšeliso a lekaneng libukeng tsa toka ea bomolimo ho hlakola tšekamelo eo ba neng ba e bontšitse ka makholo-kholo a lilemo ho kena borapeling ba litšoantšo, kapa borapeli ba melimo e meng ntle ho Jehova.
. . . Empa rea tseba hore ha ho mohla Jehova a tla bea kotlo e sa lokang. A ke ke a itoantša. . . .
. . . Litlhahiso tsa [lebitso la koranta e hatisoang ke Mokhatlo] tsa totobatsa ’nete ea hore ho lekanang le “lentsoe” la Sejode ho tla utloisisoa hang ke Bajode bohle e le ho supang molaetsa o mong o khethehileng o tsoang ho Jehova.
Ruri sehlopha leha e le sefe se tla sebelisoa ke Jehova bakeng sa morero o phahameng hakaalo o kang majalefa hammoho le Kreste ho hlokahala hore se be le liphihlelo tse nkang nako tse matla tsa ho lokisoa pele ba etsoa “ba tšoanelehelang lefa la bahalaleli leseling.”
. . . Empa e le tiiso e mennoeng habeli ea phethahatso ea lintho tse tšepisitsoeng kaholimo Jehova a boela a bea lebitso la hae, kapa a bea bopaki ba tiiso ea hae—“lentsoe la Molimo oa rōna le tla ema ka ho sa feleng,” ho sa tsotellehe litšitiso, tsa sebele kapa tse inahaneloang.—Leqephe 343, serapa 5; leqephe 344, lirapa 5-7; leqephe 345, serapa 4; leqephe 346, serapa 4.
14. Hape, buka The Harp of God, e hatisitsoeng ka 1921, e etellelitse pele lebitso la Molimo joang?
14 Hape, bukeng ea pele e khōlō e hatisitsoeng ke Watch Tower Bible and Tract Society kamor’a Ntoa ea I ea Lefatše, e leng, The Harp of God, e hatisitsoeng ka 1921, selelekela se ile sa bolela serapeng sa 2: “Jehova o bile le morero o moholo pele lefatše le nang le bophelo le theoa; empa ha ho ea neng a o tseba. Lilemong tsa pele tse likete tse ’nè tsa pale ea motho morero oa Molimo e ne e le sephiri.”
15. Lilemo tse supileng hamorao, qeto e theang boipolelo bakeng sa mang e ile ea amoheloa ke ba kopaneng kopanong ea lichaba ea Detroit, Michigan?
15 Kopanong ea lichaba tsohle e neng e tšoaretsoe Detroit, Michigan, Phupu 30–Phato 6, 1928, ba likete ba neng ba le teng ka lentsoe le le leng ba ile ba amohela qeto e neng e re “Boipolelo khahlanong le Satane le ho emela Jehova,” e ileng ea fanoa ke eo e neng e le mookameli oa Watch Tower Society ka nako eo.—Bona Watch Tower ea la 15 Loetse, 1928, maqephe 278, 279.
16. Ketsahalo e phahameng e ile ea etsahala joang lilemo tse tharo hamorao kopanong ea lichaba Columbus, Ohio?
16 Leha ho le joalo, ketsahalo e ka sehloohong ea etsahala ka 1931. E ne e le ka Sontaha, la 26 Phupu, ha ba likete ba neng ba le teng kopanong ea lichaba Columbus, Ohio ba amohela qeto e neng e re “Lebitso le Lecha.” Ka qeto ena barapeli bao ba ineetseng le ba kolobelitsoeng ba Molimo o Holimo-limo ba inkela lebitso le theiloeng Mangolong, ke hore, “lipaki tsa Jehova.”—Es. 43:10, 12.
17. Ka ho amohela lebitso le lecha joalo, ba kopaneng ba ile ba etsa joang, ’me kamor’a moo liphutheho tse lefatšeng lohle, ka boikarabelo bofe bo likoloha ho bona?
17 Ka tsela eo Bakreste bao ba behella ka thōko mabitso ’ohle a lihlong ao ba neng ba netoa ka oona ke Bojakane ’me ba amohela lebitso le hlomphehang leo Bibele e Halalelang e bontšang le ba loketse. Kamor’a kopano ea Columbus qeto e amohetsoeng moo ea fetisetsoa liphuthehong tsohle tsa barutuoa ba ineetseng le ba kolobelitsoeng ba Morena Jesu Kreste tse lefatšeng lohle, ka lipuo tsa tsona tse sa tšoaneng. Liphutheho tsohle tse amohetseng qeto eo tsa tlalehela ntlo-kholo ea Watch Tower Bible and Tract Society. Bohle ba nkileng karolo ketsong e joalo ba ipea tlas’a boikarabelo bo boima pel’a Jehova Molimo. Ho hlōleha ho phelela lebitso le lecha ha ba tlisetsa liphello tse boima. Ho le hlompha ho ne ho tla phahamisa lebitso la Molimo.—The Watch Tower tokollo ea Loetse 15, 1931, maqephe 278, 279.
18. Na ketso e joalo e nkiloe ke Bojakane le Bojode, ’me kahoo Molimo o sebelisitse bo-mang ho phethahatsa Mikea 4:1-4?
18 Na pale ea lefatše ho tloha ka Ntoa ea I ea Lefatše e tlaleha Mokhatlo leha e le ofe oa bolumeli oa Bojakane kapa Bojode e le o nkang bohato leha e le bofe bo tšoanang le boo ba lipaki tseo tsa Jehova? Che! Kahoo ke ka Lipaki tseo Jehova Molimo a phethahalitseng boprofeta ba Mikea 4:1-4. Kahoo, ka sebele borapeli ba Molimo o le mong o phelang le oa ’nete bo theiloe, kamoo ho leng kateng, ‘ka holim’a lithaba,’ hobane bo bontšitsoe bo phahametse mofuta ofe kapa ofe oa borapeli bo bong. Bo ‘hlomiloe ka ho tiileng’ ’me kahoo ha ho mohla bo tla ketoloa boemong ba bona bo phahameng. Bo beiloe seriti ke Lipaki tsa Jehova, ’me kahoo, ha re bua ka tšoantšetso, bo ‘phahametse ka holim’a maralla.’
19. Ho phahamisoa hona ha borapeli ba Molimo, kamoo ho leng kateng, ‘ka holima maralla,’ ho entse hore bo bonahale ho mang, ’me, tumellanong le sena, ke puo efe e phaphamisang e ileng ea fanoa Los Angeles, California, ka 1918?
19 Ho phahamisoa hona ha borapeli ba Molimo o le mong o phelang le oa ’nete, kahoo bo etsoa hore bo bonahale bo le sebakana, ho ne ho reretsoe hore ho be molemong oa batho ba lichaba tsohle le lichaba. Kahoo, tlas’a tataiso ea Molimo, ka Sontaha, sa la 24 Tlhakola, 1918, e le har’a Ntoa ea I ea Lefatše, eo e neng e le mookameli oa Watch Tower Bible and Tract Society a fana ka puo e neng e tsebahalitsoe haholo Los Angeles, California, U.S.A. Taba eo a neng a bua ka eona e ne e le e phaphamisang empa e le tumellanong le se boleloang ke linako tse phahameng kamoo li talingoang kateng ponong ea Bibele. Taba e ne e re “Limillione tse Phelang Hona Joale Ha li sa Tla Shoa.” Sehlooho sena se ne se theiloe thutong ea Bibele ea hore ho na le ba tla pholoha ‘mahlomola a maholo’ ao tsamaiso ena ea lintho e ahlotsoeng e tla fela ka oona. (Tšen. 7:9, 14) Baphonyohi bao ba ratiloeng ba tla kenngoa ka Mehleng ea Lilemo tse Sekete tlas’a ’muso oa Kreste. Ka puso eo ba ka fumana bophelo bo sa feleng lefatšeng le entsoeng paradeise.
20. Ka 1923, ke setšoantšo sefe sa Jesu seo ho buisanoeng ka sona kopanong ea Los Angeles, ’me sa sebelisoa joang?
20 Lilemo tse hlano hamorao kopano e ’ngoe ea tšoareloa motseng oona oo oa Los Angeles, ka la 18-26 Phato, 1923, ’me ka Sontaha, la 25 Phato, mookameli oa Mokhatlo a bua ka setšoantšo sa Jesu sa linku le lipōli tsa tšoantšetso. Kaha setšoantšo sena ke karolo ea boprofeta ba Jesu ka “pontšo” e tšoaeang ‘bofelo ba tsamaiso ea lintho,’ sebui sa se sebelisa e le bakeng sa ‘mehla ea qetello’; a se sebelisa bakeng sa mehleng ea pele ho lilemo tse sekete. Ke bomang, he, ba neng ba tšoantšetsoa ke “linku” tse etsang ‘baena’ ba Morena ba moea hantle ho ea kamoo ba hlokang? Bao ho thoeng ke ‘batho ba khahlehang’ ba tla putsoa ka ho pholoha timetso ea tsamaiso ea hona joale le ho bolokoa ho kena tsamaisong ea lintho ea lilemo tse Sekete tlas’a ’muso oa Kreste! (Bona Watch Tower tokollo ea Pulungoana 15, 1923, leqephe 326; hape ea Mphalane 15, 1923, leqephe 307.) “Linku” tsa tšoantšetso joalo tsa kajeno ke “batho” ba nyolohelang ka tempeleng ea moea ea borapeli ba Jehova, e emeloang ke masala a “baena” ba Kreste, Baiseraele ba moea.—Mik. 4:1; Matt. 24:3; 25:31-46.