Ho Sebeletsa Jehova Lilemo Tse ka Bang 70 Cuba

Ha ke hetla morao, ke hopola re phela ka khotso motsaneng oo re neng re lula ho oona. Re ne re lula haufi le beng ka rona ba bang, ho akarelletsa le bo-rakhali, bo-rangoane le nkhono le ntate-moholo. Re ne re e-na le lijo tse lekaneng ’me bophelo bo le monate.

Ha ke le lilemo tse ka bang hlano, batsoali ba ka ba ile ba qala ho ithuta Bibele le Mor’abo rona Walton Jones. E ne e le moevangeli ea chesehang ea neng a ka tsamaea lihora tse ka bang leshome hore feela a fihle motseng oa rona. Kamehla ha a fihla, boholo ba rona re ne re bokana ha nkhono le ntate-moholo ’me re qeta lihora re ntse re tšohla Bibele le eena. Batsoali ba ka, rangoane Pedro le rakhali Ela ba ne ba rata seo ba ithutang sona. Kahoo, ka mor’a likhoeli tse seng kae feela selemong sona seo, ba ile ba kolobetsoa ’me ea e-ba Lipaki Tsa Jehova. Rakhali Ela o se a tla ba lilemo li 100 ’me e ntse e le pula-maliboho Cuba.

Ka nako eo, Lipaki Tsa Jehova li ne li sebeletsa Jehova ka bolokolohi Cuba. Re ne re tsebahala ka ho paka ka ntlo le ntlo, re tšoere mekotlana e tletseng lingoloa tse thehiloeng Bibeleng. Re ne re tsamaea haholo. Ke rata ho nahana kamoo re ileng ra sebeletsa Jehova kateng “ha ho le monate” ha ke sa ntse ke le ngoana. Empa ho ne ho e-na le linako tse “thata” tse neng li larile ka pele.—2 Tim. 4:2.

MATHATA AA QALA CUBA

Ha ke ntse ke le lilemo tse ka bang hlano, ntate oa ka le rangoane oa ka ba ile ba nka leeto le eang kopanong karolong e ’ngoe ea sehlekehleke. Ka masoabi, ha ba le tseleng ba ile ba tšoaroa ke feberu ea mala ka lebaka la ho noa metsi a sa hloekang. Kea hopola hore ka mor’a hore ba khutle, rangoane o ile a hlotheha moriri empa ha aa ka a hlokahala. Leha ho le joalo, ntate oa ka o ile a hlokahala. O ne a le lilemo li 32 feela.

Ka mor’a hore ntate oa ka a hlokahale, ’mè oa ka o ile a etsa qeto ea hore re fallele ha abuti oa hae ea neng a lula motseng oa Lombillo. Kahoo, re ile ra tlameha ho siea beng ka rona ho akarelletsa le nkhono le ntate-moholo bao re neng re ba rata haholo. Leha ho le joalo, re ile ra tsoela pele re sebeletsa Jehova re le lelapa.

Ke ne ke le lilemo li leshome ha ke kolobetsoa ka la 26 August 1957, letamong le haufi le Lombillo. Ke ne ke sa tsebe hore ka nako e ka tlase ho lilemo tse peli feela, bophelo bo ne bo tla fetoha haholo bakeng sa Lipaki Tsa Jehova Cuba. Ka 1959, ’muso oa bokomonisi o ile oa ketola puso ’me oa qala ho busa.

Re ile ra iphumana re se re busoa ke ’muso o neng o batla ho ba le masole a mangata le a matla. Ntho eo e ile ea ama bahlanka ba Jehova hobane ha ba kenele sesole kapa hona ho kenella lipolotiking. Ka lebaka leo, butle-butle re ile ra lahleheloa ke bolokolohi ba ho sebeletsa Jehova boo re ileng ra bo thabela ka nako e telele. Qetellong ’muso o ile oa thibela mosebetsi oa rona ’me bara ba bo rona ba bangata ba tšepahalang ba ile ba isoa teronkong. Hangata ba bang ba ne ba otloa ba bile ba tingoa lijo. Ka linako tse ling, ba ne ba fuoa lijo tse nang le mali tseo Bibele e re hanelang ho li ja.

Ho sa tsotellehe mathata ao, re ile ra tsoela pele re bokana hammoho ho rapela Jehova. (Baheb. 10:25) Re ne re bile re tšoara likopano mapolasing kapa libakeng tse ling tse sa tloaelehang ho pholletsa le naha. Ke hopola ka nako e ’ngoe mor’abo rona a re lumella ho sebelisa lesaka la hae le leholo la linku e le sebaka sa ho tšoarela kopano. Ha rea ka ra fumana nako ea ho hloekisa lesaka leo kapa ho ntša linku ka moo. Kahoo, re ile ra tšoara kopano le tsona linku tseo.—Mik. 2:12.

Re ne re ananela mosebetsi o thata o neng o etsoa ke bara ba bo rona ho re thusa hore re be le lijo tsa moea mehleng eo. Ka mohlala, mananeo a kopano a ne a rekotoa lik’haseteng esale pele ebe bara ba bo rona ba abeloa ho li tsamaisa naheng eohle. Ka linako tse ling, ho ne ho abeloa bara ba bo rona ba babeli feela hore ba lokisetse, ba fane, ba be ba rekote lipuo tsohle tsa lenaneo. Kaha bara ba bo rona ba ne ba rekota ka sekhukhu, ka linako tse ling re ne re utloa mekoko e lla le melumo e meng e sa tloaelehang ka har’a likhatiso. Haeba sebaka seo ho tšoaretsoeng kopano ho sona ho se na motlakase, mor’abo rona o ne a palama baesekele e kentsoeng mochini o fehlang motlakase. Ka tsela eo, re ne re ba le motlakase o lekaneng hore re bapale k’hasete e le hore re khone ho mamela lenaneo. Ke ’nete hore maemo a rona a ne a le thata ebile re se na lingoloa tse lekanang le tseo balumeli-’moho le rona ba neng ba e-na le tsona linaheng tse ling. Empa re ne re lula re na le lijo tsa moea tseo re neng re li hloka. Re ne re thabela ho sebeletsa Jehova re le hammoho.—Neh. 8:10.

HO BA BATSOALI LE HO BA BO-PULA-MALIBOHO

Ha ke le lilemo li 18, ke ile ka qala ho sebeletsa ke le pula-maliboho ea kamehla toropong ea Florida. Selemo hamorao, ke ile ka khethoa hore ke be pula-maliboho e khethehileng Camagüey, e leng toropo e kholo profinseng eo ke neng ke le ho eona. Ke moo ke ileng ka kopana le morali oa bo rona ea motle, e leng Emilia ea tsoang Santiago de Cuba. Re ile ra qala ho ratana eaba re nyalana le pele selemo se fela.

Ke ile ka qala ho sebetsa letsatsi le leng le le leng femeng e ’ngoe ea ’muso e etsang tsoekere. Re ne re se re se bo-pula-maliboho. Leha ho le joalo, re ne re batla ho etsa sohle seo re ka se khonang e le hore re sebeletse Jehova. Kahoo, ke ile ka kopa ho sebetsa ho tloha ka hora ea boraro mesong ho fihlela ka hora ea 11 hoseng. Ke ne ke sa rate ho tsoha hoseng, empa ho sebetsa ka nako eo ho ne ho ntumella hore ke lule ke le teng tšimong le libokeng le Emilia.

Ka 1969, mora oa rona oa pele Gustavo o ile a hlaha. Ke ile ka koptjoa hore ke be mopotolohi. Mehleng eo, ho ba mopotolohi le ho hlokomela lelapa e ne e le ntho e tloaelehileng Cuba. Ho tloha ka nako eo, re ile ra qala ho phathahana le ho thaba haholo bophelong. ’Na le Emilia re ile ra ananela monyetla ona oa ho sebeletsa bara le barali ba bo rona ka tsela ena. Ka nako eo ha re ntse re etsa mosebetsi ona oa potoloho, re ile ra ba le mora oa rona Obed, a hlahlangoa ke Abner ’me lilemo tse ’maloa hamorao morali oa rona Mahely a hlaha.

Ha ke hopola lilemo tseo re ileng ra li qeta mosebetsing oa potoloho, ke thabela ho bona kamoo Jehova a ileng a hlohonolofatsa batho ba hae kateng Cuba. O ile a hlohonolofatsa le boiteko bohle boo re ileng ra bo etsa ba ho ruta bana ba rona ho mo rata. E re ke hlalose hore na bophelo ba rona bo ne bo le joang ha re ne re etsa mosebetsi oa potoloho mehleng eo.

MOSEBETSI OA POTOLOHO HA MOSEBETSI OA RONA O THIBETSOE

Lilemong tsa bo-1960 le bo-1970, ho ile ha nyolosetsa le ho feta ka lebaka la ho thibeloa ha mosebetsi oa Lipaki. Liholo Tsa ’Muso li ile tsa koaloa. Baromuoa ba ile ba lelekoa Cuba. Bara ba bo rona ba bangata ba bacha ba ile ba tšoaroa le ho koalloa teronkong. Ofisi ea rona ea lekala e Havana e ile ea koaloa.

Ka lebaka la thibelo eo, re ne re etela liphutheho mafelo-beke feela. Kahoo, phutheho e ne e eteloa mafelo-beke a mabeli a latellanang. Ha re nka leeto re ne re sa nke lintho tse ngata ’me hangata re ne re sebelisa baesekele e le hore re se ke ra tsosa libata masene. Ha re etela phutheho, ho ne ho sa etsoe tsebiso. Re ne re etsa eka re etela beng ka rona. Ho etsa seo ho ne ho le bonolo. Ka linako tse ling, re ne re itebala hore re ketelong hobane re ne re phutholoha haholo hoo re neng re utloa eka re etetse ba lelapa. (Mar. 10:​29, 30) Leha ho le joalo, re ne re ntse re lokela ho ba hlokolosi. Hangata mapolesa a ne a re sala morao ebe a re botsa lipotso. Lelapa le re amohetseng le ne le ipeha kotsing ea ho tšoaroa ha mapolesa a ne a ka tseba ka mosebetsi oa rona.—Bar. 16:4.

Nakong ena, re ile ra kopana le bara le barali ba bo rona ba bangata ba ileng ba re bontša mosa le hoja ba ne ba se na lintho tse ngata. Libakeng tse ling, monoang o ne o le mongata haholo empa metsoalle eo ea rona e ile ea re fa nete e le ’ngoe feela eo ba neng ba e-na le eona e le hore re se ke ra longoa ke monoang bosiu. Ba bang bona ba ne ba ikemiselitse ho re amohela malapeng a bona le hoja ba ne ba kolla ntsi hanong. Ka linako tse ling, re ne re bile re tla le lijo tsa rona e le hore re ka li arolelana le bona.

Ha re ne re etela liphutheho, re ne re sa khone ho tsamaea le bana ba rona kaofela. Kahoo, re ne re tsamaea le ngoana a le mong feela ebe ’mè oa ka le ngoan’eso ba sala le ba bang. Ha e le hantle ho tsamaea le ngoana ho ne ho re sireletsa. Ka letsatsi le leng re ile ra sechoa ke mapolesa empa re ne re patile lingoloa tsa rona ka har’a mokotla o tšetseng maleiri a litšila e leng sebaka seo mapolesa a neng a ke ke a ituba ka ho se secha.

Ke leboha Emilia haholo ka sohle seo a se entseng ho holisa bana ba rona ha a ntse a ntšehelitse lilemo tsohle ha re ntse re le tšebeletsong ea nako e tletseng. Ke ile ka khona ho sebetsa femeng le ho phetha boikarabelo ba ka joaloka mopotolohi. Joang? Ka linako tse ling, ke ne ke sebetsa lihora tse eketsehileng hanngoe kapa habeli bekeng e le hore ke se ke ka theohela mafelo-beke. Leha ho le joalo, hamorao mosebetsi oa ka o ile oa fetoha. Ke ile ka ba mookameli sehlopheng seo ke neng ke sebetsa le sona. Kahoo, ke ile ka tlameha ho sebetsa matsatsi a supileng a beke. Ke ne ke sa khone ho hana kemiso ena empa ke ile ka hlokomela hore hafeela ke file basebetsi-’moho le ’na mosebetsi o lekaneng hore ba lule ba phathahane mafelo-beke, ba ne ba ke ke ba bolela hore ke ntse ke sa theohele. Kamoo ke tsebang kateng, benghali ba ka ha baa ka ba hlokomela hore ke ntse ke sa theohele mafelo-beke.

KE LULA KE THABILE HA KABELO EA KA E FETOHA

Ka letsatsi le leng ka 1994, bara ba bo rona ba etellang pele Cuba ba ile ba bitsa balebeli ba potoloho kaofela sebokeng se khethehileng Havana. Re ne re le 80 kaofela ha rona. Re ne re thabile haholo hore ebe qetellong re ile ra fumana monyetla oa hore re kopane ka mor’a lilemo tse ngata. Sebokeng seo, re ile ra qala pele ka ho bua ka tse ling tsa liphetoho tseo mokhatlo o li entseng. Ka mor’a moo, ho ile ha etsoa tsebiso e ileng ea re siea re maketse. Bara ba bo rona ba ile ba re bolella hore ba rerile ho tsebisa ba boholong pusong mabitso a rona. Ke hobane’ng ha ba ne ba ka etsa joalo?

Ba ile ba re hlalosetsa hore ba ne ba se ba ntse ba buisana le ba boholong pusong hobane ba batla ho ntlafatsa kamano e teng lipakeng tsa Lipaki Tsa Jehova le babusi. Ba etellang pele pusong ba ne ba kopile lethathamo la mabitso ’ohle a balebeli ba potoloho. Kaofela ha rona re ile ra lumela ho fana ka mabitso a rona. Ho tloha moo ho ea pele, lipuisano tseo re ileng ra ba le tsona le ba boholong pusong li ile tsa ba le liphello tse ntle.

Qetellong re ile ra khona ho tšoara liboka le ho bolela litaba tse monate ka bolokolohi le hoja bolumeli ba rona bo ne bo e-s’o ngolisoe ka molao. Hamorao, re ile ra fumana hore ba boholong pusong ba ne ba se ba ntse ba tseba mabitso a mang a balebeli ba potoloho, empa ba ne ba hloka hore re netefatse seo ba neng ba se ba ntse ba se tseba.

Ka September 1994, re ile ra fuoa tumello ea ho bula ofisi ea rona ea lekala. Kahoo, re ile ra khona ho sebelisa mohaho oo re neng re o sebelisa lilemo tse 20 tse fetileng.

Ka 1996, ’na le Emilia re ile ra fumana mohala o neng o re memela ho e’o sebeletsa Bethele. Re ile ra tšoha empa ka mor’a ho khoba matšoafo, re ile ra hopotsa bara ba bo rona hore re ntse re na le bana ba babeli ba tlas’a tlhokomelo ea rona. Bara ba bo rona ba ile ba nahanisisa ka boemo ba ka ’me hamorao ba re bolella hore ba ntse ba thabela hore re e’o sebeletsa Bethele. Re ile ra amohela kopo eo ea bona eaba re qalella ho etsa litlhophiso tsa ho falla re le lelapa ho ea Havana.

Ho bua ’nete feela, qalong ke ne ke sa thabele ho sebeletsa Bethele. Ke ne ke qetile lilemo tse ngata mosebetsing oa potoloho hoo pelo ea ka le kelello ea ka li neng li ntse li le tšimong. Ho ne ho le thata hore ke sebetse ofising. Basebetsi-’moho le ’na Bethele ba ile ba nthusa ho fetola tsela eo ke bonang lintho ka eona. Empa motho ea ileng a nthusa haholo ke mosali oa ka Emilia. Ha nako e ntse e ea, ke ile ka thaba ’me hona joale ke sebetsa Bethele ke thabile haholo.

’Na le Emilia re se re holile. Empa re thaba haholo ha re nahana ka bara le barali ba bo rona bao re bileng le monyetla oa ho ba tseba le ho sebetsa le bona lilemo tsena kaofela. Ntho e re thabisang le ho feta ke ho bona bana ba rona le litloholo tsa rona li sebeletsa Jehova. Re ikutloa ka tsela e tšoanang le ea moapostola Johanne ea neng a se a holile ha a re: “Ha ho na ntho e nthabisang ho feta ho tseba hore bana ba ka ba ntse ba tsoela pele ho phelela ’nete.”—3 Joh. 4.

Hona joale, ka mor’a ho sebeletsa Bethele lilemo tse ka bang 30, ’na le mohats’aka re etsa sohle seo re ka se khonang likabelong tsa rona ho sa tsotellehe mathata a letsatsi le letsatsi a tlisoang ke lefu la kankere le botsofali. Lilemong tseo re li qetileng re sebeletsa Jehova, re ile ra kopana le mathata empa re thabisoa ke hore re ile ra khona ho sebeletsa “Molimo ea thabileng” ka lilemo tse ka bang 70 hona mona sehlekehlekeng sa Cuba.—1 Tim. 1:11; Pes. 97:1.