“Hakuna Mtu Aliye na Upendo Mkuu Kuliko Huu”

1-4. (a) Ni nini kinachotokea Pilato anapomleta Yesu mbele ya umati wenye hasira uliokusanyika nje ya makao ya gavana? (b) Yesu alifanya nini alipoaibishwa na kuteswa, na hilo linatokeza maswali gani muhimu?

“TAZAMA! Mwanamume!” Gavana Mroma Pontio Pilato anasema maneno hayo anapomleta Yesu Kristo kwenye umati wenye hasira uliokusanyika nje ya makao ya gavana wakati wa mapambazuko, siku ya Pasaka ya mwaka wa 33 W.K. (Yohana 19:5) Siku chache tu mapema, umati huo ulimsifu Yesu alipoingia Yerusalemu kwa shangwe ya ushindi akiwa Mfalme aliyewekwa na Mungu. Hata hivyo, siku hiyo, umati huo wenye chuki unamwona kwa njia tofauti kabisa.

² Yesu amevishwa vazi la zambarau kama la wafalme, na ana taji kichwani. Hata hivyo, alivishwa vazi hilo, lililofunika mgongo wake uliotoka damu kwa sababu ya kupigwa mijeledi, na taji lililotengenezwa kwa miiba na kushindiliwa kwenye kichwa chake kinachotoka damu, ili kudhihaki cheo chake cha kifalme. Watu wakiwa wamechochewa na wakuu wa makuhani, wanamkataa mwanamume aliyepigwa aliyesimama mbele yao. Makuhani wanapaaza sauti hivi: “Atundikwe mtini! Atundikwe mtini!” Wakitaka sana auawe, wanapiga kelele wakisema: “Anapaswa kufa.”​—Yohana 19:1-7.

³ Yesu anavumilia aibu zote hizo na mateso hayo kwa ujasiri na bila kunung’unika.a Yuko tayari kabisa kufa. Baadaye, siku hiyohiyo ya Pasaka, anakubali kwa hiari kufa kifo chenye maumivu makali kwenye mti wa mateso.​—Yohana 19:17, 18, 30.

⁴ Kwa kutoa uhai wake, Yesu alithibitisha kwamba alikuwa rafiki wa kweli kwa wafuasi wake. Alisema: “Hakuna mtu aliye na upendo mkuu kuliko huu, kwamba mtu atoe uhai wake kwa ajili ya rafiki zake.” (Yohana 15:13) Hilo linatokeza maswali muhimu. Je, kweli ilikuwa lazima Yesu apitie mateso hayo yote kisha afe? Kwa nini alikubali kupitia hali hiyo? Tukiwa “rafiki zake” na wafuasi wake, tunawezaje kuiga mfano wake?

Kwa Nini Ilikuwa Lazima Yesu Ateseke na Kufa?

5. Yesu alijuaje majaribu ambayo yangempata?

⁵ Akiwa Masihi aliyeahidiwa, Yesu alijua mambo ambayo yangempata. Alijua vizuri kuhusu unabii mwingi ulio katika Maandiko ya Kiebrania uliotabiri kwa kina kwamba Masihi angeteseka na kufa. (Isaya 53:3-7, 12; Danieli 9:26) Mara kadhaa, aliwatayarisha wanafunzi wake kwa ajili ya majaribu ambayo yangempata. (Marko 8:31; 9:31) Alipokuwa akielekea Yerusalemu kuadhimisha Pasaka kwa mara ya mwisho, aliwaambia mitume wake hivi waziwazi: “Mwana wa binadamu atatiwa mikononi mwa wakuu wa makuhani na waandishi. Nao watamhukumia kifo na kumtia mikononi mwa watu wa mataifa, nao watamdhihaki, watamtemea mate, watampiga mijeledi na kumuua.” (Marko 10:33, 34) Hayo hayakuwa maneno matupu. Kama tulivyoona, kwa kweli Yesu alidhihakiwa, akatemewa mate, akapigwa mijeledi, na kuuawa.

6. Kwa nini ilikuwa lazima Yesu ateseke na kufa?

⁶ Hata hivyo, kwa nini ilikuwa lazima Yesu ateseke na kufa? Kuna sababu kadhaa muhimu. Kwanza, kwa kuendelea kuwa mshikamanifu, Yesu angethibitisha utimilifu wake na kulitakasa jina la Yehova. Kumbuka, Shetani alidai kwa uwongo kwamba wanadamu wanamtumikia Mungu kwa sababu ya ubinafsi tu. (Ayubu 2:1-5) Kwa kuendelea kuwa mwaminifu “mpaka kifo . . . juu ya mti wa mateso,” Yesu alijibu kwa njia nzuri zaidi dai la Shetani lisilo na msingi. (Wafilipi 2:8; Methali 27:11) Pili, kuteseka na kufa kwa Masihi kuliandaa upatanisho kwa ajili ya dhambi za wengine. (Isaya 53:5, 10; Danieli 9:24) Yesu alitoa “uhai wake uwe fidia badala ya wengi,” akitufungulia njia ya kuwa na uhusiano mzuri pamoja na Mungu. (Mathayo 20:28) Tatu, kwa kuvumilia magumu na mateso mbalimbali, Yesu ‘alijaribiwa katika mambo yote kama tulivyojaribiwa.’ Kwa hiyo, yeye ni Kuhani Mkuu mwenye huruma, anayeweza “kuusikitikia udhaifu wetu.”​—Waebrania 2:17, 18; 4:15.

Kwa Nini Yesu Alikuwa Tayari Kutoa Uhai Wake?

7. Yesu alidhabihu nini alipokuja duniani?

⁷ Ili kuelewa vizuri jambo ambalo Yesu alikuwa tayari kufanya, wazia hali hii: Ni mwanamume gani anayeweza kuiacha familia yake na makao yake na kuhamia nchi ya kigeni akijua kwamba wengi kati ya wakaaji wa nchi hiyo watamkataa, naye ataaibishwa, ateswe, na mwishowe auawe? Sasa, fikiria kile ambacho Yesu alifanya. Kabla ya kuja duniani, alikuwa na cheo cha pekee mbinguni kando ya Baba yake. Hata hivyo, Yesu alikuwa tayari kuacha makao yake mbinguni na kuja duniani akiwa mwanadamu. Alifanya hivyo akijua kwamba angekataliwa na wengi na kuaibishwa kikatili, kuteswa vikali, na kufa kifo chenye maumivu. (Wafilipi 2:5-7) Ni nini kilichomchochea Yesu ajidhabihu kiasi hicho?

8, 9. Ni nini kilichomchochea Yesu kutoa uhai wake?

⁸ Sababu kuu iliyomchochea Yesu kujidhabihu ni upendo wake mkubwa kumwelekea Baba yake. Uvumilivu wa Yesu ulithibitisha kwamba anampenda Yehova. Upendo huo ulimchochea Yesu ahangaikie jina na sifa ya Baba yake. (Mathayo 6:9; Yohana 17:1-6, 26) Kati ya mambo yote, Yesu alitaka kuona jina la Baba yake likiondolewa suto. Hivyo basi, Yesu aliona kuwa ni pendeleo kuteseka kwa ajili ya uadilifu kwa kuwa alijua kwamba utimilifu wake utachangia kulitakasa jina zuri la Baba yake.​—1 Mambo ya Nyakati 29:13.

⁹ Kuna sababu nyingine iliyomchochea Yesu kutoa uhai wake—upendo wake kuwaelekea wanadamu. Aliwapenda tangu walipoumbwa. Biblia inafunua jinsi Yesu alivyohisi muda mrefu kabla ya kuja duniani inaposema: “Niliwapenda sana wanadamu.” (Methali 8:30, 31) Upendo wake ulionekana wazi alipokuwa hapa duniani. Kama tulivyoona katika sura tatu zilizotangulia, Yesu alionyesha katika njia nyingi kwamba anawapenda wanadamu wote na hasa wafuasi wake. Lakini Nisani 14, mwaka wa 33 W.K., kwa hiari alitoa uhai wake kwa ajili yao. (Yohana 10:11) Kwa kweli, hiyo ndiyo njia kuu zaidi ambayo alionyesha kwamba anatupenda. Je, tunapaswa kumwiga katika njia hiyo? Ndiyo. Isitoshe, tunaagizwa tufanye hivyo.

“Mpendane; Kama Vile Ambavyo Nimewapenda”

10, 11 Yesu aliwapa wafuasi wake amri gani mpya, nayo inatia ndani nini, na kwa nini ni muhimu kuitii?

¹⁰ Usiku uliotangulia kifo chake, Yesu aliwaambia wanafunzi wake wa karibu hivi: “Ninawapa ninyi amri mpya, kwamba mpendane; kama vile ambavyo nimewapenda, nanyi mpendane vivyo hivyo. Kwa jambo hili wote watajua kwamba ninyi ni wanafunzi wangu—mkiwa na upendo miongoni mwenu.” (Yohana 13:34, 35) “Mpendane”​—kwa nini hiyo ni “amri mpya”? Tayari Sheria ya Musa ilikuwa imeagiza: “Ni lazima umpende mwenzako [au, jirani yako] kama unavyojipenda mwenyewe.” (Mambo ya Walawi 19:18) Lakini amri hiyo mpya inatuchochea kuonyesha upendo mkubwa hata zaidi, upendo ambao utatuchochea kutoa uhai wetu wenyewe kwa ajili ya wengine. Yesu mwenyewe alitaja hilo waziwazi aliposema: “Hii ndiyo amri yangu, kwamba mpendane kama vile nilivyowapenda. Hakuna mtu aliye na upendo mkuu kuliko huu, kwamba mtu atoe uhai wake kwa ajili ya rafiki zake.” (Yohana 15:12, 13) Wazo kuu katika amri hiyo mpya ni: “Wapende wengine, si kama unavyojipenda, bali kuliko unavyojipenda.” Bila shaka, Yesu alionyesha upendo huo katika maisha yake na vilevile kwa kuwa tayari kufa.

¹¹ Kwa nini ni muhimu kutii amri hiyo mpya? Kumbuka kwamba Yesu alisema: “Kwa jambo hili [yaani, upendo wa kujidhabihu] wote watajua kwamba ninyi ni wanafunzi wangu.” Ndiyo, upendo wa kujidhabihu unatutambulisha kuwa Wakristo wa kweli. Tunaweza kuufananisha upendo huo na beji ya utambulisho. Wajumbe ambao huhudhuria makusanyiko ya kila mwaka ya Mashahidi wa Yehova huvaa beji. Beji hiyo inamtambulisha aliyeivaa, ikionyesha jina na kutaniko lake. Upendo wa kujidhabihu kwa ajili ya wengine ni “beji” inayowatambulisha Wakristo wa kweli. Hilo linaonyesha kwamba upendo tunaoonyeshana unapaswa kuonekana waziwazi hivi kwamba unakuwa ishara, au beji, inayojulisha watazamaji kwamba bila shaka sisi ni wafuasi wa kweli wa Kristo. Kila mmoja wetu anapaswa kujiuliza: ‘Je, “beji” yangu ya upendo wa kujidhabihu inaonekana waziwazi maishani mwangu?’

Upendo wa Kujidhabihu—Unahusisha Nini?

12, 13 (a) Tunapaswa kujidhabihu kadiri gani ili kuonyesha kwamba tunapendana? (b) Kujidhabihu kunamaanisha nini?

¹² Tukiwa wafuasi wa Yesu tunapaswa kupendana kama vile alivyotupenda. Hilo linamaanisha kuwa tayari kujidhabihu kwa ajili ya waamini wenzetu. Tunapaswa kuwa tayari kujidhabihu kadiri gani? Biblia inatuambia: “Sisi tumeujua upendo, kwa sababu huyo alitoa uhai wake kwa ajili yetu, nasi tuna wajibu wa kutoa uhai wetu kwa ajili ya ndugu zetu.” (1 Yohana 3:16) Kama Yesu, tunapaswa kuwa tayari hata kufa kwa ajili ya ndugu zetu ikihitajika. Wakati wa mateso, tunaepuka kufichua utambulisho wa ndugu zetu wa kiroho na kuwaweka hatarini, hata ikiwa kufanya hivyo kunamaanisha tunaweza kuuawa. Katika nchi ambazo zimegawanyika kwa sababu ya mizozo ya kikabila au kijamii, tutakuwa tayari kuhatarisha maisha yetu ili kuwalinda ndugu zetu, haidhuru jamii au kabila lao. Mataifa yanapoenda vitani, tuko tayari kufungwa au hata kufa kuliko kupigana na ndugu na dada zetu au mtu mwingine yeyote.​—Yohana 17:14, 16; 1 Yohana 3:10-12.

¹³ Kuwa tayari kufa kwa ajili ya ndugu zetu si njia pekee ya kuonyesha upendo wa kujidhabihu. Kwa kweli, ni wachache kati yetu ambao huenda wakahitaji kutoa dhabihu kubwa kama hiyo. Hata hivyo, ikiwa tunawapenda ndugu zetu hivi kwamba tuko tayari kufa kwa ajili yao, je, hatupaswi kuwa tayari kujidhabihu kwa njia ndogo-ndogo, kujitolea kuwasaidia sasa? Kujidhabihu ni kujinyima mapendezi na starehe kwa ajili ya faida za wengine. Tunafanya hivyo kwa kutanguliza mahitaji yao na kuwahangaikia hata ikiwa si rahisi. (1 Wakorintho 10:24) Tunaweza kujidhabihu katika njia gani mbalimbali?

Katika Kutaniko na Katika Familia

14. (a) Wazee wanahitaji kujidhabihu katika njia gani? (b) Una maoni gani kuhusu wazee wa kutaniko lenu ambao wanafanya kazi kwa bidii?

¹⁴ Wazee wa kutaniko hujidhabihu sana ili ‘kulichunga kundi.’ (1 Petro 5:2, 3) Mbali na kutunza familia zao wenyewe, huenda wakahitaji kutumia wakati wao jioni au mwishoni mwa juma ili kushughulikia mambo ya kutaniko, kutia ndani kutayarisha migawo watakayokuwa nayo katika mikutano, kufanya ziara za uchungaji, au kumsaidia ndugu ambaye ametenda dhambi nzito. Wazee wengi hujidhabihu hata zaidi, wanafanya kazi kwa bidii katika makusanyiko na kutumikia wakiwa washiriki wa Halmashauri za Uhusiano na Hospitali, Vikundi vya Kuwatembelea Wagonjwa, na wengine hutumikia wakiwa wajitoleaji wa Idara ya Usanifu Majengo na Ujenzi. Wazee, msisahau kwamba mnaonyesha upendo wa kujidhabihu mnapotumikia kwa hiari mkitumia wakati wenu, nguvu zenu, na mali zenu kulichunga kundi. (2 Wakorintho 12:15) Bidii yenu isiyo na ubinafsi inathaminiwa na Yehova na pia kutaniko mnalochunga.​—Wafilipi 2:29; Waebrania 6:10.

15. (a) Wake wa wazee hujidhabihu kwa njia gani? (b) Una maoni gani kuhusu wake wanaowaunga mkono waume zao kwa kudhabihu wakati ambao wangetumia pamoja nao ili kutaniko lenu lifaidike?

¹⁵ Hata hivyo, namna gani wake za wazee? Je, si kweli kwamba dada hao wanajidhabihu pia kwa kuwaunga mkono waume zao ili walitunze kundi? Ni kweli kwamba mke hujidhabihu mume wake anapotumia wakati kwa ajili ya mambo ya kutaniko, muda ambao angeweza kuutumia pamoja na familia yake. Pia, wafikirie wake wa waangalizi wanaosafiri, jinsi wanavyojidhabihu ili kusafiri pamoja na waume zao kutoka kutaniko moja kwenda lingine na kutoka mzunguko mmoja kwenda mwingine. Wao huacha makao yao wenyewe na nyakati nyingine wanalazimika kulala katika kitanda tofauti kila juma. Wake wanaotanguliza faida za kutaniko kwa hiari wanastahili kupongezwa kwa kuonyesha upendo wa kujidhabihu.​—Wafilipi 2:3, 4.

16. Wazazi Wakristo hujidhabihu jinsi gani kwa ajili ya watoto wao?

¹⁶ Tunawezaje kuonyesha upendo wa kujidhabihu katika familia? Wazazi mnajidhabihu sana ili kutosheleza mahitaji ya watoto wenu na kuwalea “katika nidhamu na maagizo ya Yehova.” (Waefeso 6:4) Huenda mkahitaji kufanya kazi ngumu zinazochosha kwa muda mrefu, ili kuwaandalia watoto chakula na kuhakikisha kwamba wana mavazi na makao mazuri. Huenda hata mkajinyima ili kuhakikisha kwamba mnatosheleza mahitaji ya msingi ya watoto wenu. Pia, ninyi hujitahidi sana kujifunza na watoto wenu, kwenda nao kwenye mikutano ya Kikristo, na katika huduma ya shambani. (Kumbukumbu la Torati 6:6, 7) Upendo wenu wa kujidhabihu unamfurahisha Mwanzilishi wa maisha ya familia na kuwawezesha watoto wenu kuwa na tumaini la uzima wa milele.​—Methali 22:6; Waefeso 3:14, 15.

17. Waume Wakristo wanawezaje kumwiga Yesu kwa kutokuwa na ubinafsi?

¹⁷ Waume, mnawezaje kumwiga Yesu kwa kuonyesha upendo wa kujidhabihu? Biblia inajibu: “Enyi waume, endeleeni kuwapenda wake zenu, kama vile Kristo pia alivyolipenda kutaniko na kujitoa mwenyewe kwa ajili yake.” (Waefeso 5:25) Kama tulivyoona, Yesu aliwapenda wafuasi wake sana hivi kwamba alikuwa tayari kufa kwa ajili yao. Mume Mkristo huiga mtazamo usio na ubinafsi alioonyesha Yesu, ambaye “hakujipendeza mwenyewe.” (Waroma 15:3) Mume kama huyo anatanguliza mahitaji na mapendezi ya mke wake kwa hiari. Hasisitizi kwamba kila kitu kifanywe anavyotaka, badala yake yuko tayari kukubali maoni ya mke wake ikiwa hakuna kanuni ya Kimaandiko inayohusika. Mume anayeonyesha upendo wa kujidhabihu hupata kibali cha Yehova, naye anapendwa na kuheshimiwa na mke na watoto wake.

Utafanya Nini?

18. Ni nini hutuchochea kutii ile amri mpya ya kupendana?

¹⁸ Si rahisi kutii ile amri mpya ya kupendana, hata hivyo, kuna jambo kuu ambalo linatuchochea kufanya hivyo. Paulo aliandika hivi: “Upendo alio nao Kristo hutuchochea, kwa sababu tumefikia uamuzi huu, kwamba mtu mmoja alikufa kwa ajili ya wote. . . , naye alikufa kwa ajili ya wote ili wale wanaoishi wasiishi tena kwa ajili yao wenyewe, bali kwa ajili ya yule aliyekufa kwa ajili yao na kufufuliwa.” (2 Wakorintho 5:14, 15) Kwa kuwa Yesu alikufa kwa ajili yetu, je, hatupaswi kujitahidi kuishi kwa ajili yake? Tunaweza kufanya hivyo kwa kuwaonyesha wengine upendo wa kujidhabihu kama Yesu alivyofanya.

19, 20. Yehova ametupatia zawadi gani yenye thamani, na tunawezaje kuonyesha kwamba tunaikubali?

¹⁹ Yesu hakuwa akitia chumvi aliposema maneno haya: “Hakuna mtu aliye na upendo mkuu kuliko huu, kwamba mtu atoe uhai wake kwa ajili ya rafiki zake.” (Yohana 15:13) Kwa kukubali kutoa uhai wake kwa ajili yetu, alionyesha kwa njia kubwa zaidi upendo wake kwetu. Hata hivyo, kuna mtu mwingine ambaye ametuonyesha upendo mkubwa hata zaidi. Yesu alisema: “Mungu aliupenda ulimwengu sana hivi kwamba akamtoa Mwana wake mzaliwa pekee, ili kila mtu anayemwamini asiangamizwe bali awe na uzima wa milele.” (Yohana 3:16) Mungu anatupenda sana hivi kwamba alimtoa Mwana wake awe fidia, ili kutukomboa kutoka katika dhambi na kifo. (Waefeso 1:7) Fidia ni zawadi yenye thamani kubwa kutoka kwa Yehova, lakini hatulazimishi tuikubali.

²⁰ Kila mmoja wetu anahitaji kufanya uamuzi wake mwenyewe ikiwa ataikubali zawadi hiyo kutoka kwa Yehova. Jinsi gani? Kwa ‘kumwamini’ Mwana wake. Hata hivyo, haitoshi tu kusema kwamba tuna imani. Lazima tuonyeshe imani yetu kwa matendo na jinsi tunavyoishi. (Yakobo 2:26) Tunaonyesha kwamba tunamwamini Yesu Kristo kwa kufuata mfano wake kila siku. Kufanya hivyo kutatuletea baraka nyingi sasa na wakati ujao, kama tutakavyoona katika sura ya mwisho ya kitabu hiki.