Dünyaya Bakış
Avrupa Etnik Çekişmeler Konusunda Uyarılıyor
“İnsanlar, fazla zorluk çekilmeden, nefret dolu, öldürücü makineler haline çevrilebilir.” Bu uyarı, BM sığınmacılar yüksek komiserliğinin özel temsilcisi José-María Mendiluce tarafından yapıldı. 19 ay boyunca eski Yugoslavya’da BM’in sığınmacılar programının gözetimiyle ilgilenen Bay Mendiluce’ye göre, Balkan insanlarını “öbür Avrupalılardan temelden farklı” görmek “çok ciddi bir hatadır.” Kendisi, benzer etnik çatışmaların kolaylıkla Avrupa’nın başka ülkelerinde de başlayabileceği görüşünde. “Gerekli olan tek şey, ekonomik bir kriz ve bunun nedenini göçmenlere veya fakir kişilere ya da herhangi bir yönden farklı olan insanlara yükleyen fırsatçı birkaç politikacı,” diyor. The New York Times’ın haberine göre, Bay Mendiluce, barış anlaşmalarını imzalayan liderlerin davranışlarını değiştirmediklerini, fakat “nefret etmeye ve öldürmeye” devam ettiklerini iddia ederek, “medyada yalanlar yayarak kışkırtmalarda bulunmaları”nın ne kadar kolay olduğuna dikkati çekti.
BM’ın Barış Çabaları Para Sıkıntısı Yüzünden Aksıyor
BM’in barışı korumak üzere yaptığı harcamaların masraflarının bu yıl 3,7 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bununla beraber, The New York Times’a göre, “üye ülkeler paylarına düşeni ödemediklerinden, teşkilatın, gelecekteki harekâtlarını veya şimdi yapılmakta olan barış çabalarını layıkıyla desteklemek üzere masrafları karşılayabilme gücü konusunda şüphe uyanıyor.” BM’in, barış harekâtlarına yardım eden ülkelere, gönderilen her asker için her ay 1.000 dolar ödemesi gerekiyor. Oysa eski Yugoslavya ve Kamboçya’da yapılan operasyonlara asker gönderen ülkelere aylardır masrafları ödenmiyor. Nisan ayının sonuna doğru, barış harekâtlarının ödenmemiş borçları 1,5 milyar dolara tırmanmış, düzenli bütçe için gereken 970 milyon dolar da ödenmemişti. Gelişmekte olan bazı ülkelerin hükümetleri, paralarını alamayınca askeri güçlerini zaten geri çekmiş veya yeni operasyonlara katılmayı reddetmişlerdir.
‘2000 Yılına Doğru Önemli Bir Sağlık Sorunu’
Fransız tıp görevlileri, “2000 yılına doğru Fransa’da kronik C tipi hepatitin önemli bir sağlık sorunu” olacağını tahmin ediyor. Paris çıkışlı Le Monde gazetesinde yayımlanan bir tıp raporundan yapılan alıntılara göre, sorunun iki temel yönü var: “kan naklinin virüsü yaymakta oynadığı önemli rol” ve “kronik durumda [virüsün] özellikle saldırgan bir şekilde gelişmesi.” Fransa’da şu anda 500.000 ila 2.000.000 kişiye bu virüsün bulaşmış olduğu ve bunların yüzde 62’sinde, 10 ila 30 yıl içerisinde, karaciğer sirozu veya kanser riski taşıyan kronik hepatitin gelişme olasılığının bulunduğu tahmin ediliyor. Doktorlar, kendilerine C tipi hepatit bulaşmış insanların çoğunda belirtiler gözükmese de, hastalığın aynı vahim seyri takip edeceğini söylüyorlar.
Verem Uyarısı
Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) verem hastalığının küre çapında acil bir hal aldığını ilan etti. Teşkilat, veremin yayılmasını durduracak bir şey yapılmadığı takdirde, gelecek on yıl içinde 30 milyon insanın bu hastalıktan öleceğine dair uyarıda bulunuyor. Verem önlenebilir ve tedavi edilebilir olduğu halde, geçen yıllarda vakaların sayısı büyük ölçüde artmıştır. Şimdi, her yıl sekiz milyon kişi bu hastalığa yakalanıyor. WHO’ya göre, hastalığın hortlaması, kısmen devlet politikası ihmalkârlığı ile kontrol programlarının yönetiminin kötü oluşuna bağlanabilir. Artışın bir başka etkeni ise, verem ile HIV (AIDS’e neden olan virüs) arasındaki yakın bağdır. HIV bulaşan bir kişinin öldürücü olabilen bir verem türüne yakalanma riski 25 kat daha büyüktür. Veremden ölüm vakalarının yüzde 95’inden fazlası gelişmekte olan ülkelerde görülüyor.
Mukaddes Kitabın Kısımları 2.000’den Fazla Dilde
United Bible Societies (UBS) 1992 yılı boyunca Mukaddes Kitabın bazı kısımlarının 31 dile daha tercüme edildiğini bildirdi; böylece Mukaddes Yazıların en azından bir kitabının bulunduğu dillerin sayısı 2.009’a çıktı. Yakında bu sayı daha da artacak, çünkü UBS Mukaddes Kitabın bazı kısımlarını 419 dile daha tercüme ettirmektedir. Mukaddes Kitabın tümü şimdi 329 ve sadece “Yeni Ahit” ise başka 770 dilde mevcuttur. Ecumenical Press Service’a göre “dünyada var olan dillerin toplam sayısının 5.000 ile 6.500 arasında bulunduğu tahmin edilmektedir.” İlginç olarak, 1993 yılına kadar Yehova’nın Şahitleri tarafından kısmen veya tamamen basılan Mukaddes Kitapların sayısı 83 milyondan fazla idi.
Bırakmak İçin Asla Geç Değildir
Sigarayı ne kadar erken bırakırsanız, akciğer kanserinden ölme olasılığınız o kadar azalır. The Lancet dergisine göre, yakın geçmişte yapılan ve 900.000 Amerikalıyı içeren bir araştırma şunları gösterdi: Sigara içmeyenler arasında, 75 yaşından önce akciğer kanserinden ölenlerin sayısı 100.000’de 50’den azdı. 30 yaşlarındayken sigarayı bırakan erkeklerde ölüm oranı 100.000’de yaklaşık 100’e çıkıyordu. 60 yaşlarındayken sigarayı bırakanlarda ise ölüm oranı 100.000’de 550’ye ulaşıyordu. Sigarayı hiç bırakmayanlar arasında akciğer kanserinden ölenlerin sayısı 100.000’de 1.250 idi. Kadınlar arasında akciğer kanserinden ölüm vakaları daha düşük olmasına karşın benzer bir seyir izliyordu.
Laboratuvarda Hatalar
Dünya Sağlık Teşkilatı’na göre, tıp laboratuvarlarında yapılan hatalar yüzünden her yıl yüzbinlerce insan ya ölüyor ya da ciddi şekilde hastalanıyor. Laboratuvarlar, kan ve doku testlerini yaparak hastalıkların saptanması ve teşhislerin doğrulanmasında çok önemli bir rol oynar. Hatalı testler yanlış teşhis ve tedaviye neden olabilir. Nisan ayında tüm dünyadan gelen 90’dan fazla uzman, İsviçre’nin Cenevre kentinde toplanıp bu sorunu konuştu.
Silahla Gelen Ölüm
Genç Amerikalılar arasındaki her 4 ölümden birinde bir silah rol oynuyor. International Herald Tribune gazetesinin yazdığına göre, Ulusal Sağlık İstatistikleri Merkezi, silahların, 15 ila 24 yaşlarındaki gençlerin ölümüne, tüm doğal ölüm nedenlerinden daha çok yol açtığını bildiriyor. Bu yaş grubundakilerin ölüm nedenleri arasında sadece trafik kazaları daha büyük bir yer tutuyor. İstatistiklerin tamamlanmış olduğu en son yıl olan 1990 yılı boyunca cinayet, intihar veya kazalarda silahla ölen gençlerin sayısı 4.200’e yakındı. 1985 yılında bu sayı 2.500 civarındaydı.
Koleraya Karşı
Brezilya’da çıkan Manchete dergisine göre, kırmızı üzüm sirkesi koleranın yayılmasını önleyebilir. São Paulo’nun Tarım ve Erzak Bakanlığının Gıda Enstitüsü tarafından yapılan bir testte, kolera bulaşmış sebzeleri dezenfekte etmek için, kırmızı üzüm sirkesinin klordan yüz kat daha etkili olduğu görüldü. Derginin yazdığı gibi, yeşil salatadaki kolera mikropları sirke ile 10.000 misli, oysa klorlu su ile sadece 100 misli azaldı. Tavsiye edilen solüsyon, her litre suya beş yemek kaşığı sirke.
Gençler Neden Şiddet Uyguluyor?
The Toronto Star gazetesine göre: “Kanada polisi tarafından şiddetli saldırılar konusunda gençlere (12-17 yaşları arasındaki) yöneltilen suçlamaların sayısı son beş yıl içerisinde iki katın üstüne çıktı.” Şiddetli saldırılar ortada hiçbir anlaşılır neden yokken yapılıyor. Sadece göz göze gelmek bile masum kişiye karşı şiddetli bir saldırıyı başlatabilir. Star’ın eklediği gibi, mesele “şiddet uğruna şiddet”e benziyor. Nedeni nedir? Bazılarına göre, gençlerin karıştıkları şiddet olayları ile filmlerde ve televizyonlarda gösterilen şiddet sahneleri arasında bir bağlantı vardır. Star şöyle dedi: “TV, gençlerimizi duyarsızlaştırmakta ve şartlandırmakta ve de sorunların çözümünde şiddeti yüceltmekte rol oynuyor.” Belki şimdi daha çok ana-baba, çocuklarının televizyonda seyrettiği şeyleri kontrol etmek isteyecektir.
Sıçan Tapınması
Hindistan’ın Deshnoke kentindeki Karni Mata tapınağını her gün 1.000 kadar tapıcı ve yaklaşık 70 turist ziyaret ediyor. Neden? Tapıcılar putlara takdimelerini sunarken 300 kadar sıçan bu tapınakta serbestçe dolaşıyor. Yeni Zelanda’daki Evening Post gazetesinin yazdığına göre, sıçanlara “tutkulu tapıcılar hürmet ediyor ve onların günlük ihtiyacını karşılıyor.” Tapınak rahipleri ve sıçanlar aynı kaptan yemek yiyor ve su içiyor. Rahiplerden birinin iddiası şöyle, “onlar sıçan değil, tanrıçanın bize bir armağanı, Tanrı’nın habercileridir.” Post gazetesine göre, rahip, tapınak rahiplerinin ölünce sıçan olarak yeniden doğup kurtuluşa ereceklerini söyledi. Sıçanların ölünce rahip olarak yeniden doğduğunu da sözlerine ekledi.
Yeni Bir Grip Salgını Mı?
“Büyük olasılıkla önümüzdeki birkaç yıl içinde ortaya çıkacak bir grip salgınının, başlı başına bir bela olacağı hemen hemen kesindir.” Bu sözler The New York Times Magazine’den alınmıştır. Bilim adamlarına göre, 1918 yılında 20 ila 40 milyon kişiyi öldüren grip salgınının bir benzeri için şimdi elverişli bir zamandır. Maryland’ın Bethesda kentinde Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü’nün bulaşıcı hastalıklar bölümünün şefi John R. La Montagne şöyle diyor: “Eğer bir defa olduysa, bir daha olabilir beklentisi vardır.” Ancak salgın haline gelen grip türlerine neden olan virüs mutasyonları ender görülür. Bu yüzyılda böyleleri sadece üç defa başgösterdi: 1918’in İspanyol gribi denilen türü, 1957’nin Asya gribi ve 1968’in Hong Kong gribi; ve bunların son ikisi oldukça hafif geçmişti. Sık ve önceden tahmin edilmez biçimde değişmesi nedeniyle grip virüsü, isabetli bir aşı geliştirilebilmeden önce öldürücü bir salgın haline gelebilir. Makale şöyle bitiyor: “Eğer tarih tekerrür ederse, herhalde bu yüzyıl bitmeden önce bu antigenlerin büyük bir değişimini görebileceğiz, öylesine bir değişim ki, dünya çapında büyük bir grip salgını yaşanacaktır.”