Te taiâ ra anei outou i te tiaturi ia vetahi ê?
‘AITA e taata ta ˈu e nehenehe e aparau atu. Eita te taata e taa. Ua navai noa ratou i to ratou iho mau fifi. Aita to ratou e taime no to ˈu mau fifi.’ E rave rahi e na reira nei, no reira ratou e tapea ˈi i to ratou mau manaˈo no ratou iho. Ia ui anaˈe vetahi e eaha to ratou huru, mea pinepine e hinaaro ratou e pahono atu, eita râ ratou e parau. Eita ta ratou e nehenehe e faaite papu i to ratou mau manaˈo.
Parau mau, te vai ra te feia o te ore e hinaaro i te tauturu a vetahi ê. Tera râ, e rave rahi o te hinaaro rahi nei i te tauturu, te taiâ nei râ ratou i te faaite i to ratou mau manaˈo tataitahi hohonu roa ˈˈe, mau feruriraa, e te mau ohipa i tupu. Tera anei to outou huru? Oia mau, aita anei e taata ta outou e nehenehe e tiaturi?
Te taaraa i te taiâ
I roto i te ao o teie tau, te tupu ra te tiaturi-ore-raa. Aita te feia apî e paraparau ra i to ratou mau metua. Eita te mau metua e nehenehe e paraparau ia ratou tataitahi. Mea iti o te hinaaro nei e paraparau i te feia mana. No te oreraa ratou e faaite i to ratou manaˈo i nia i te tahi, e huri ê atu vetahi pae i nia i te ava, te raau taero, aore ra i te hoê huru oraraa tia ore, no te tamata i te ape i to ratou mau fifi.—Maseli 23:29-35; Isaia 56:12.
Ua faaturorihia te tiaturiraa i te feia e mana to ratou, mai te mau ekalesiatiko, te mau taote, te mau taote rapaau i te pae feruriraa, e te mau orometua haapii, na roto i te faaiteraa hopea ore o te tia-ore-raa e o te peu faufau. Ei hiˈoraa, te faaite ra te hoê numeraraa e, ua hau atu i te 10 % o te mau ekalesiatiko tei rave i te haerea faufau i te pae taatiraa. Te tapao ra te hoê taata papai e “e faatupu teie feia haaparari i te tiaturiraa, i te mau amaharaa e te mau faataa-ê-raa i roto i te mau taairaa o te huitaata.” Nafea te reira ia faaino i ta ratou mau amuiraa? E haamou oia i te tiaturiraa.
Na roto i te oreraa te mau haerea morare tei parare, ua tupu atoa te fifi i roto i te utuafare, no reira fatata ua riro te mau utuafare tei taa ê ei ohipa matauhia, e ere i te ohipa varavara faahou. I mutaa ihora, ua riro na te fare ei vahi aupururaa. I teie nei, mea pinepine oia i te riro ei vahi tamaaraa noa. Ia paari anaˈe te hoê tamarii i roto i te hoê utuafare te tupu ra te “aroha ore,” te faahopearaa i matauhia, o te ereraa ïa i te tiaturi ia vetahi ê ia riro mai anaˈe ei taata paari.—Timoteo 2, 3:3.
Hau atu, no te mea e te ino noa ˈtura te mau huru tupuraa i te ao nei, te roohia nei tatou i te mau huru tupuraa fifi puai e rave rahi. I roto i teie nei huru tupuraa, ua papai te peropheta Mika e: “Eiaha outou e vare i te aratai.” (Mika 7:5) E nehenehe outou e na reira atoa i muri aˈe i te hoê ohipa iti tei faainoino ia outou, te puhararaahia te hoê parau moe, aore ra te hoê tupuraa tei haamǎtaˈu i te oraraa. Te manaˈo ra outou e mea fifi ia tiaturi faahou ia vetahi, e e maraa te haapeapearaa, ma te ora i te mau mahana atoa i muri i te hoê patu i te pae feruriraa. (A faaau e te Salamo 102:1-7.) Parau mau, e nehenehe taua huru haerea ra e tauturu ia outou ia ohipa, tera râ, e faaore te ‘oto te aau’ i to outou oaoa mau i roto i te oraraa. (Maseli 15:13) Te parau mau, ia maitai outou i te pae varua, manaˈo hohonu, feruriraa, e i te pae tino, e tia ïa ia topa taua patu ra e ia haapii outou i te tiaturi i te taata. E nehenehe anei te reira e tupu? E.
No te aha e tia ˈi ia topa te patu?
E tamǎrû te tiaturiraa ia vetahi ê i te hoê mafatu horuhoru. Ua farerei o Hana i te reira. Mea maitai to ˈna faaipoiporaa, e fare hau to ˈna, tera râ ua mauiui roa oia. Noa ˈtu e ua “inoino roa to ˈna aau,” ua “pure atura ia Iehova” ma te paari e ma te hohonu e ua mamû noa to ˈna utu. E, ua faaite oia i to ˈna mau manaˈo ia Iehova. Ua hohora oia i to ˈna mafatu ia Eli, te tia o Iehova. Eaha te faahopearaa? “Ua haere ihora [o Hana], e ua amu ihora i te maa, e aita ˈtura to ˈna mata i hana.”—Samuela 1, 1:1-18.
Ua ite te rahiraa o te mau hiroa tumu i te mau faufaa o te faaiteraa i te parau moe. Ei hiˈoraa, e nehenehe te tufaraa i te mau manaˈo e te mau huru tupuraa e te feia i farerei i te reira, e riro ei ohipa faufaa. Ua faaoti te feia maimi e: “E faatupu te faataa-ê-raa ia ˈna iho i te pae feruriraa i te maˈi—mea faufaa ia faaite tatou i te parau ia vai maitai noa i te pae feruriraa.” Te rahi noa ˈtura te mau maimiraa aivanaa e haapapu ra i te parau mau o te maseli faauruahia e na ô ra e: “O tei faataa ê ia ˈna ihora, te imi ra ïa i to ˈna ihora hinaaro; e mârô oia i te imi i te mau paari atoa ra.”—Maseli 18:1.
Mai te peu e eita outou e aparau ia vetahi ê, nafea ratou e nehenehe ai e tauturu ia outou? A nehenehe ai o Iehova e taio i roto i te mau mafatu, ua riro to outou mau manaˈo e mau feruriraa hohonu roa ˈˈe mai te hoê buka tapirihia no to outou utuafare e to outou mau hoa—eita râ mai te peu e e hohora outou i to outou mafatu. (Paraleipomeno 1, 28:9) Ia tupu anaˈe te fifi no te mea ua ofatihia te ture a te Atua, e ino roa ˈtu â te mau mea ia faataerehia i te faaite i te hoê ohipa.—Maseli 28:13.
Mea hau aˈe te mau haamaitairaa ia faaite atu tatou i to tatou mau haapeapearaa ia vetahi ê, i te atâtaraa ia mauiui tatou. Parau mau, e ere te reira i te auraa e e tia ia tatou ia puhara i te mau parau moe ma te haapao ore. (A faaau e Te mau tavana 16:18; Ieremia 9:4; Luka 21:16.) “Te vai nei te mau hoa o tei ineine noa i te ofatifati i te tahi e te tahi,” ta te Maseli 18:24 (MN) ïa e faaara ra, tera râ te na ô faahou ra oia e: “Te vai nei te hoa o te ati maitai aˈe i te taeae ra.” Ihea outou e ite ai i taua huru hoa ra?
Tiaturiraa i to outou utuafare fetii
Mai te peu e e fifi to outou, ua tamata anei outou e tauaparau i te reira e to outou hoa faaipoipo aore ra i to outou mau metua? Te parau ra te hoê taata aˈo aravihi e: “No nia e rave rahi fifi, te aparau-hohonu-raa ia ratou, o te mea noa ïa e hinaarohia ra.” (Maseli 27:9) Te mau tane kerisetiano e ‘here ra i ta ratou mau vahine mai ia ratou iho,’ te vahine e “auraro oia i tana tane,” e te mau metua e rave maitai i ta ratou hopoia i tuuhia mai e te Atua no te ‘haapii i ta ratou tamarii ma te aˈo a [“Iehova,” MN] ra,’ ia haa ratou no te puai, e tutava ratou no te riro mai ei feia faaroo maite e ei feia aˈo papu. (Ephesia 5:22, 33; 6:4) Noa ˈtu e aita ta ˈna e vahine e aita atoa e tamarii i te pae tino nei, e hiˈoraa faahiahia mau ta Iesu i faaite no nia i te reira!—Mareko 10:13-16; Ephesia 5:25-27.
Nafea mai te peu e ua hau atu te fifi e eita e nehenehe e faaafarohia i roto i te utuafare fetii? I roto i te amuiraa kerisetiano, e ere roa ˈtu o tatou anaˈe. “O vai tei paruparu e aore au i paruparu?” ta te aposetolo i parau. (Korinetia 2, 11:29) Ua aˈo oia e: “E faaoromai atoa te tahi i ta te tahi ra hopoia.” (Galatia 6:2; Roma 15:1) I rotopu i to tatou mau taeae e mau tuahine i te pae varua, e nehenehe tatou ma te feaa ore e ite hau atu i te hoê ‘taeae i fanauhia no te anotau e ati ai ra.’—Maseli 17:17.
Tiaturiraa i te amuiraa
I roto hau atu i te 80 000 amuiraa a te mau Ite no Iehova i te ao nei, te vai nei te mau taata haehaa e tavini ra ei ‘tauturu no to outou oaoa.’ (Korinetia 2, 1:24) E mau matahiapo ratou. “E riro hoi te hoê taata,” ta Isaia e tapao ra, “mai te faarǔrǔraa i te vero ra, e mai te pupuniraa i te mataˈi rahi ra; e mai te pape rii tahe i te vahi pâpâmaro ra; e mai te mǎrû o te hoê mato rahi i te fenua paurâ.” Te tutava ra te mau matahiapo i te riro mai te reira te huru.—Isaia 32:2; 50:4; Tesalonia 1, 5:14.
Ua faaî te mau matahiapo i te mau titauraa a te mau Papai na mua ˈˈe ratou e ‘nominohia ˈi e te varua moˈa.’ E haapuai te iteraa i te reira i to outou tiaturiraa ia ratou. (Ohipa 20:28; Timoteo 1, 3:2-7; Tito 1:5-9) Eita roa ˈtu ta outou aparauraa e te hoê matahiapo e puharahia. Te hoê mea i titauhia ia ˈna, o te neheneheraa ïa e tiaturihia.—A faaau e te Exodo 18:21; Nehemia 7:2.
Te mau matahiapo i roto i te amuiraa, te “faaitoito ra hoi ratou i to outou mau [“nephe,” MN], e faaitehia hoi ta ratou parau.” (Hebera 13:17) Eita anei te reira e turai ia outou ia tuu i to outou tiaturiraa i nia i teie mau taata? Tera râ, aita te mau matahiapo atoa e faaite ra hoê â mau huru maitatai. E au ra e mea ohie aˈe i te aparau atu ia vetahi, mea maitai, aore ra mea taa aˈe i te tahi atu. (Korinetia 2, 12:15; Tesalonia 1, 2:7, 8, 11) No te aha e ore ai e faaite i te parau i te hoê matahiapo mea ohie aˈe no outou i te paraparau atu?
E ere teie mau taata i te feia aravihi aufauhia. Tera râ, e “mau ô taata” ratou, i horoahia mai e Iehova no te tauturu ia outou. (Ephesia 4:8, MN, 11-13; Galatia 6:1) Nafea? Na roto i te raveraa i te Bibilia ma te aravihi, e faaohipa ratou i to ˈna puai faaora no to outou iho huru tupuraa. (Salamo 107:20; Maseli 12:18; Hebera 4:12, 13) E pure ratou e outou e no outou. (Philipi 1:9; Iakobo 5:13-18) E nehenehe te tauturu a teie huru feia aˈo ma te here, e ohipa maitai no te tamǎrû i te hoê aau tei horuhoru e no te faahoˈi mai i te hau o te feruriraa.
Nafea ia faatupu i te mau taairaa tiaturi
E ere te aniraa i te tauturu, i te haamaramaramaraa, aore ra i te hoê noa tariˈa e faaroo mai, i te tapao o te paruparu aore ra o te manuïa-ore-raa. Mea tano iho â ia farii tatou e e taata hara tatou e aita hoê aˈe e tapea ra i te mau pahonoraa atoa. Papu maitai, o te Atua ra o Iehova to tatou Metua i nia i te raˈi, to tatou aˈo rahi roa ˈˈe e e faaite tatou i te parau moe ia ˈna. Ua tu to tatou manaˈo e to te taata papai salamo tei papai e: “O Iehova tau puai e tau paruru; te tiaturi nei tau aau ia ˈna, e ua turuhia mai au.” (Salamo 28:7) Na roto i te pure, e nehenehe tatou, ma te tapea ore, e ‘hohora i to tatou mafatu’ ia ˈna i te mau taime atoa, ma te tiaturi e e faaroo e e haapao oia ia tatou.—Salamo 62:7, 8; Petero 1, 5:7.
Nafea râ outou e haapii ai i te tiaturi i te mau matahiapo e i te tahi atu i roto i te amuiraa? Na mua ˈˈe, a hiˈopoa ia outou iho. E tumu papu anei to to outou mau taiâraa? Te manaˈo ino ra anei outou i te mau manaˈo e turai ra ia vetahi ê? (Korinetia 1, 13:4, 7) Te vai ra anei te hoê ravea no te faaiti i te fifi o te mauiui? Oia. Nafea? A tamata i te ite e eaha te huru papu o vetahi ê i roto i te hoê tupuraa pae varua. A paraparau atu ia ratou i te mau putuputuraa a te amuiraa. A haere e poro e o ratou i tera e tera fare. E tia ia ohipa ia roaa mai te tiaturiraa, mai te faatura atoa. No reira, a tiai maite. Ei hiˈoraa, ia ite anaˈe outou i te huru o te hoê tiai mamoe i te pae varua, e rahi to outou tiaturiraa ia ˈna. A faaite riirii i ta outou mau tapitapiraa. Mai te peu e e pahono mai oia na roto i te hoê huru tano, ma te maitai, e ma te ore e faaite ia vetahi, e nehenehe paha ïa outou e tamata i te faaite hau atu â.
Te haa nei te mau hoa haamori a Iehova, te mau matahiapo kerisetiano iho â râ, i te peeraa i te mau huru maitatai o Iehova i roto i to ratou mau taairaa e te tahi atu. (Mataio 5:48) E faatupu te reira i te tiaturiraa i roto i te amuiraa. Ua parau te hoê taata mea maoro oia i te riroraa ei matahiapo e: “E tia i te mau taeae ia ite i te hoê ohipa: Noa ˈtu e eaha ta te hoê taata i rave, eita te matahiapo e haamoe i to ˈna here kerisetiano no ˈna. Eita paha o ˈna e au i te ohipa i ravehia, e here noâ râ oia i to ˈna taeae e e hinaaro oia e tauturu ia ˈna.”
No reira aita e faufaa ia faaea moe noa e te hoê fifi. A parau atu i te tahi taata e ‘huru titauhia to ˈna i te pae varua’ o te nehenehe e tauturu ia outou, ia amo i ta outou hopoia. (Galatia 6:1) A haamanaˈo e “e oto tei te aau o te taata ra, e piˈo ïa i raro,” tera râ “e au te parau maitai i te topata rii meli ra; e momona i te taata nei, e ora hoi to te ivi.”—Maseli 12:25; 16:24.
[Tumu parau tarenihia i te api 26]
E nehenehe te Kerisetiano atoa e titauhia no te tauturu i te hoê fetii, te hoê hoa, aore ra te hoê taeae i te pae varua e fifi to ˈna iho. Ua ite anei outou e nafea ia tauturu?
Te hoê taata aˈo manuïa
mea ohie ia paraparau atu ia ˈna: Mataio 11:28, 29; Petero 1, 1:22; 5:2, 3
e maiti oia i te huru tupuraa e tano: Mareko 9:33-37
e imi oia i te taa i te fifi: Luka 8:18; Iakobo 1:19
eita oia e faarahi roa: Kolosa 3:12-14
e tauturu oia i tei faaruru i te mau manaˈo haamauiui: Tesalonia 1, 5:14; Petero 1, 3:8
ua ite oia e eaha te maraa ia ˈna: Galatia 6:3; Petero 1, 5:5
e horoa oia i te aˈoraa papu: Salamo 19:7-9; Maseli 24:26
e tapea oia i te parau moe: Maseli 10:19; 25:9