VAIRAA PAPAI NATIRARA Watchtower
Watchtower
VAIRAA PAPAI NATIRARA
Tahiti
ǎ,ě,ǐ,ǒ,ǔ,ˈ
  • ǎ
  • ě
  • ǐ
  • ǒ
  • ǔ
  • ˈ
  • BIBILIA
  • PAPAI
  • PUTUPUTURAA
  • w97 1/4 api 19
  • Te “Ahu Moˈa no Trèves”

Aita e video no teie tuhaa.

Eiaha e inoino, te vai ra te tahi fifi e te video.

  • Te “Ahu Moˈa no Trèves”
  • Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1997
  • Upoo parau iti
  • Papai tei tuea
  • No te aha ratou e haere ai e mataitai i te ahu?
  • A haru “i te hiti ahu o te hoê ati Iuda”
    Faaineineraa no te putuputuraa Oraraa e taviniraa Kerisetiano (2017)
  • Te fanaˈo nei te utuafare fetii o Iehova i te tahoêraa faufaa mau
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1996
  • Te faahanahana nei te auhoêraa Kerisetiano i te Atua
    Te Pare Tiairaa e faaite ra i te Basileia o Iehova 2010
  • A tapea i te tahoêraa i teie anotau hopea
    Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1996
Ite hau atu â
Te Pare Tiairaa te faaite ra i te Basileia o Iehova 1997
w97 1/4 api 19

Te “Ahu Moˈa no Trèves”

TRÈVES, a 2 000 matahiti i teie nei te maoro o to ˈna aamu, o te oire tahito roa ˈˈe ïa i Helemani.a E mau senekele te maoro, e mea puai te mau taairaa i rotopu ia Trèves e te Ekalesia Katolika. I te matahiti 1996, ua faaiteite te fare pure rahi i Trèves i te tahi taoˈa tahito, o te manaˈohia ra e fatata hoê â tahito to ˈna e to te oire iho. O te Ahu Moˈa ïa no Trèves.

E 1,57 metera te roa e 1,09 metera te aano o te ahu, e tau afa metera te roa o te mau rimarima. E ahu vavai e, ia au i ta Hans-Joachim Kann i parau i roto i ta ˈna buka ra Wallfahrtsführer Trier und Umgebung (Tere pereninaraa i Trèves e to ˈna mau vahi tapiri), e oomohia na paha oia ei pereue. Ia au i te tahi mau numera, no ǒ roa mai teie ahu tahito—o tei tifai-rahi-hia, e o tei puoihia e te tahi atu mau ahu i te roaraa o te mau senekele—i te senekele piti aore ra i te senekele matamua o to tatou tau. Mai te peu e e tera iho â, e riro ïa oia ei ahu tahito varavara, ei ohipa anaanatae no te vairaa tauihaa tahito.

Teie râ, te parau nei vetahi, e ere noa te ahu i te mea varavara, e ahu moˈa atoa râ—no reira oia i parauhia ˈi ei Ahu Moˈa. No te mea ïa e aita to ˈna e niraraa, mai te ahu roto o Iesu Mesia. (Ioane 19:23, 24) Te parau nei vetahi e no te Mesia te “Ahu Moˈa.”

Aita i papu e mea nafea to te ahu taeraa i Trèves. Te parau nei râ te hoê papai e “na te emepera vahine ra o Helena, te metua vahine o Constantin Rahi, i afai i te reira i te oire ra.” Te parau ra o Kann e te faahitiraa matamua e nehenehe e tiaturihia, no nia i te vairaa o te ahu i Trèves, no te matahiti 1196 roa mai ïa.

Ua faaiteitehia te ahu, e vai ra i roto i te fare pure rahi, i te tahi mau area taime mai te senekele 16 mai â. Ei hiˈoraa, ua faaiteitehia oia i te matahiti 1655, i muri noa i te Tamaˈi e Toru ahuru Matahiti, o tei faatupu e rave rahi roa haamâuˈaraa no Trèves. I te tahi mau taime, e rave rahi moni tei noaa mai i te hooraahia te tahi mau ohipa haamanaˈoraa pereninaraa.

E toru tere pereninaraa no te “Ahu Moˈa” i tupu i teie senekele—i te mau matahiti 1933, 1959, e 1996. I te matahiti 1933, ua faaitehia te pereninaraa i te hoê â mahana e te nominoraahia o Hitler ei Faatere hau rahi no te Faatereraa Helemani. Te faaite ra o Kann e te tupuraa teie nau ohipa e piti i te hoê â mahana, te faataa maira ïa te reira i te mau ohipa i taaihia i te pereninaraa. Na te mau Nazi ahu faehau i tiai i te mau taata perenina i rapaeau i te fare pure rahi. E piti mirioni taata e te afa tei ite i te ahu i taua matahiti ra.

Ua faaau o Herbert, te hoê taata tei faaea i Trèves e rave rahi matahiti te maoro, i te mau pereninaraa i te matahiti 1959 e i te matahiti 1996. “I te matahiti 1959, ua î roa te mau aroâ i te taata, e te mau paˈepaˈe hoohooraa i te mau taoˈa haamanaˈoraa fatata i te mau poro aroâ atoa. I teie matahiti, e ere i te mea taata roa i te oroa taatoa.” Oia mau, e 700 000 anaˈe taata tei ite i te ahu i te matahiti 1996, hoê mirioni iti mai i te numera i te matahiti 1959.

No te aha ratou e haere ai e mataitai i te ahu?

Te haapapu ra te ekalesia e eiaha e faariro i te ahu ei taoˈa faahanahanaraa. Te faarirohia nei te ahu aita e niraraa ei taipe no te tahoêraa o te ekalesia. Te tapao nei te Frankfurter Allgemeine Zeitung e, ia ˈna i faaite i te pereninaraa, ua parau te Epikopo Spital e: “Te turai nei te huru tupuraa matau-ore-hia i roto i to tatou nei ao ia tatou te mau Kerisetiano ia noaa mai te mau pahonoraa matau-ore-hia. E tia ia tatou ia patoi i te tupu-rahi-raa o te feii, te hamani-ino-raa e te haavîraa uˈana.” Ua faataa te epikopo e ia ite anaˈe te hoê taata i te ahu, e faahaamanaˈohia oia i te parau o te tahoêraa.

Teie râ, no te aha te taata e hinaaro ai i te “Ahu Moˈa” no te faahaamanaˈo ia ˈna i te tahoêraa o te ekalesia? E mai te peu e e ino te ahu aore ra e mutumutu roa aore ra e tauihia oia? E fifihia anei ïa te tahoêraa o te ekalesia? E te mau taata ïa eita ta ratou e nehenehe e tere perenina i Trèves? Aita anei ratou i ite maitai roa i te tahi tahoêraa i roto i te ekalesia?

Aita te mau Papai Moˈa e faahiti ra i te tahi mau taoˈa e hinaarohia e te mau Kerisetiano matamua no te faahaamanaˈo ia ratou i te faufaaraa o te tahoêraa kerisetiano. Oia mau, ua faaitoito te aposetolo Paulo i te mau Kerisetiano na roto i teie mau parau: “E haerea faaroo hoi to matou, e ere i te haerea ite mata.” (Korinetia 2, 5:7) Ua faataahia ïa te tahoêraa o ta te mau Kerisetiano e fanaˈo nei mai te “faaroo hoê.”—Ephesia 4:11-13.

[Nota i raro i te api]

a A hiˈo i te A ara mai na! o te 22 no Tiurai 1980, mau api 21-3 (Farani).

    Papai reo Tahiti (1985-2027)
    Haere i rapae
    Haere i nia
    • Tahiti
    • Hapono
    • Ta oe e hinaaro
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Parau no te faaohiparaa
    • Eita e puharahia
    • Maiti eaha te ore e puhara
    • JW.ORG
    • Haere i nia
    Hapono