10 MOISE
Owo aahipaka yoothanla yooloka
NSINA noowi Moise, khaavahiwe ni anamuyari awe aheeperi, masi aavahiwe ni mwaana mwaamuthiyana a Farawo. Owo aahithanla nsina nno, okhala wiira nintaphulela “oopoliwe mmaasini.” Nsina nno ti nookhalela, okhala wiira amphwannye mmaasini. Woonasa wene, mwaana mwaamuthiyana a Farawo aalipelela wiira Moise aarowa okhalaka opalaasio wa mwene a wExiitu. Owo aaniittottopa vanceene okathi anweha awe Moise osomaka ixikola suulupale sa wExiitu. Biibiliya onihimya so: “Moise aahiixuttihiwa osuwela wootheene wa wExiitu.”
Moise aari mmiravo aarina osuwela wuulupale! Biibiliya onihimya wiira: “Aanilavula ni owerya ni aanipaka itthu sinceene.” Owo anwerya okhala mutthu oovuwa, ophwanya mihakhu, ni itthu sikina sa wExiitu. Moise aanisuwela wiira ophavela itthu iye, waamuhonona waataana wawe ni Yehova. Masi hata vari siiso, Moise aahaana opaka yoothanla yooloka. Owo aahaana othanla etthu emosa. Nto aarowa othanla exeeni?
Okathi Moise aarina awe iyaakha 40, aahooniherya etthu aathanlale awe. Biibiliya onihimya so: “Mwaha wa waamini, Moise vannuwale awe, aahikhootta wiireliwa mwaana a mwaana mwaamuthiyana a Farawo. Masi aahithanla ohaaxiwa vamosa ni atthu a Muluku, ohiya opuha vakhaani miteko sa etampi”. Owo aahithanla etthu yooloka, nto yoothanla eyo yaahooniherya wiira aahikhalana waamini ni olipa murima. Masi moota aaphukale awe muxankiho mmosa, vanooneya wiira aanireerela opaka marukunuxo mookumini mwawe.
Moise aanaathokorerya aisarayeli ntoko “axinnawe”, nave yena aaphavela waakhaliherya. Nihiku nimosa, aahikhuma wiira awehe moota yaahaaxiwa aya atthu a nloko nawe. Nto Moise aahinweha mwisarayeli mmosa owaxuliwaka ni mutthu a wExiitu, yoowo woonasa wene aawehaweha atthu a nloko na Isarayeli. Niireke Moise aahimwaakiha mulopwana ole a wExiitu ammana mwisarayeli? Hiyo khanisuwenle. Etthu ninsuwela ahu ti yoowi, Moise aahiweha moono woolopwana ni moono woothiyana, woonasa wene wiira owehe vakhala wiira aahikhala mutthu, aarowa okhaliherya epottha ele yaamaniwa. Masi owo khanwehale mutthu. Nto wiira okhapelele epottha ele, Moise aahimwiiva mulopwana ole a wExiitu. Niireke Moise aarolakela omwiiva mweexiitu ole? Aahiiso aaroonanariwa, nto ommana ni ikuru ovikana vaaphavela awe? Biibiliya khonihimya. Masi Moise aahoova vanceene. Nto mwaha waivaavo, aahinvitha vamihaavani.
Nihiku naattharelana, Moise aahirowa waaxukurya “axinnawe” ale. Ekwaha ela, owo aahimananiha waakiha ekhotto, okathi aisarayeli anli yaawaniwa aya. Nto ole aamuhaaxa mukhwaawe, aahaakhula wiira: “Ti pani oothanlaleni okhala namalamulela wiira muniphukeleke? Muniphavela okiiva ntoko mmwiivale anyu mulopwana ole a wExiitu?” Moise aahoova okathi aiwale awe moolumo awo. Vano Moise aahisuwela wiira okhwa wa mulopwana ole a wExiitu waahisuweliwa ni atthu anceene. Nto okumi wa Moise waari mmaxakhani.
Itthu khaseettale ntoko Moise uupuwela awe. Exeeni Moise aalipelela awe wiiraneya? Biibiliya onihimya so: “Moise uupuwela wiira axinnawe yaamoona wiira Muluku, aanimurumeela owo wiira owoopole, masi awo khiyoona siiso.” Vanikhala wiira Moise aanikupali wiira aahithanliwa ni Muluku wiira owoopole aisarayeli weepotthani wExiitu. Masi, Moise khaasuwela wiira ole kaahiyo waari okathi wa Yehova wiira owoopole atthu awe. Ohiya-vo, owo khuupuwenle wiira atthu a Isarayeli khiyaarowa omuroromela mutthu, yoowo aahuuwale etthoko ya mwene a wExiitu.
Niireke Moise aarowa othanla othaaciri, ovuwa, aahiiso owoopola atthu a Yehova?
Para Muluku, Moise khailokihenrye wiira owoopole aisarayeli weepotthani wExiitu. Masi Moise Khaiwexexa eyo okathi ole. Ekeekhai wiira Moise aari oolipa murima, aahikhalana ikuru ni “aanilavula ni owerya”. Moise aanipirisari okhalana mukhalelo, yoowo Yehova onivaha awe efaita yinceene, eyo piiyo, wiiyeviha. Okathi aananariwe awe vanceene, Moise aahimwiiva mweexiitu ole, nto moowaakuveya mwene Farawo aahisuwela etthu eyo.
Ohinvanhe okathi wiira otthokiherye etthu yiiraneyale, mwene Farawo aahithanla omwiiva. Nto Moise aahitthyawa wExiitu. Owo khaasuwela etthu yaarowa omwiiraneela muhoolo, vano aahaana oleva mihakhu, okhala saana ni ovuwa. Mwekeekhai Moise aahaana wooniherya olipa murima wuulupale. Masi Moise khaatthikenle ottuli, owo aaheetta mukwaha orowaka elapo ya ottaiwene, elapo ya oMidiyani. Moise aamukhala okathi munceene elapo yoothowa maasi ni yoowuuma, weiwo aarowa awe okhalaka ntoko namurwa. Okumi wa Moise waarowa okhala sai elapo ele? Niireke yena khaarowa ohiya okhala mulopwana oolipa murima? Niireke Moise aamukhala mulopwana oomaala ni oowiiyeviha ntoko Yehova aaphavela awe? Nrowe niwehe.
Musome yoowiiraneya ela mbiibiliyani, soolepa sinittharelana:
Nikoho para ovaanela:
Moise oonihenrye sai olipa murima?
Mutokose itthu sikina
1. Ohiya paahi Biibiliya, niireke yookhala etthu ekina enooniherya wiira aisarayeli yaahitoko okhalihiwa ipottha wExiitu? (Owehaweha 03/2020 epaax. 30) A
Courtesy Brooklyn Museum, gift of Theodora Wilbour
Eteseenyu A: Mpantta mmosa wa elista ya wExiitu wa khalai, yeeyo yaalempwale masina a ipottha. Elista eyo, ennooniherya masina anivikana 40 a aheeperi, yooniherya otthika wa ipottha sa wIsarayeli wExiitu
2. Waanyiheryasa, exeeni Moise aixuntte awe ni anamuyari awe? Nave woonasa wene, exeeni Moise aixuntte awe okathi aixuttihiwa awe “osuwela wootheene wa wExiitu?” (Miteko 7:22; Owehaweha 15/06/2002 epaax. 10 itti. 2-5)
3. Atthu a elapo ya wExiitu yanvitha sai mutthu ookhwa? Woonasa wene, awo yoonenle sai okathi Moise aamwiivale awe mweexiitu ole, nuumala-vo onvitha vamihaavani? (Perspicaz vol. 1 “wExiitu, atthu a wExiitu” etti. 28) B
Eteseenyu B: Murutthu a wExiitu
4. Moise aahitthyawela oMidiyani. Etthu xeeni amidiyani ni aisarayeli yaalikana aya? (Perspicaz vol. 2 “oMidiyani, atthu a oMidiyani” N.o 2 itti. 1-2)
Muupuwelele itthu mwiixuntte anyu
Ntakiheryo na Moise ninnikhaliherya sai wiikhapelela okathi ninnanariwa ahu?
Moise aahooniherya olipa murima, okathi aapanke awe yoothanla yooloka. Amiravo aniixutta exeeni ni ntakiheryo na Moise? C
Efootu C
Munrowa otakiha sai olipa murima wa Moise oniromoliwa yoowiiraneya ela?
Muupuwele yoowiiraneya yootheene
Yoowiiraneya ela enikiixuttiha exeeni sa Yehova?
Yoowiiraneya ela enivarihana sai ni ele Yehova oniphavela awe?
Etthu xeeni kiniphavela aka omukoha Moise nuumala ohihimuxiwa, sa okathi aakhala awe wExiitu ni oMidiyani?
Mwiixutte itthu sikina
Nwehe moota nikhanle ahu oomutakiha Moise, okathi ninrowa ahu ohela soophavela sa Muluku nipuro noopacerya, ohiya itthu nimphavela ahu. Nwehe eviitiyu eni:
Mwaatakiheke atthu oowaamini, ohiya oohaamini— Moise, ohiya Farawo (2:27)
Yehova onnaakhapelela atthu oolipa murima ntoko Moise. Nwehe eviitiyu eni:
Muthanleke muteko onrowa anyu ovaraka okumi anyu wootheene (4:58)